BÀI 12 : TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT
MỤC TIÊU:
Kiến thức:
Nguyên nhân hình thành địa hình do nội lực và ngoại lực. Nội lực và ngoại lực là hai lực đối nghịch nhau
Cấu tạo núi lửa, nguyên nhân hình thành động đất núi lửa
Kỹ năng: phân tích, giải thích hiện tượng, núi lửa động đất
Thái độ: có nhận thức khoa học về các hiện tượng tự nhiên và các biện pháp khắc phục.
TRỌNG TÂM : Tác động của nội lực và ngoại lực
THIẾT BỊ:
Giáo viên: chuẩn bị bản đồ tự nhiên thế giới, hình núi lửa, tư liệu về núi lửa, động đất
Học sinh: sưu tầm các tư liệu núi lửa, động đất, nội dung hoạt động nhóm
TIẾN TRÌNH BÀI MỚI:
Kiểm tra bài cũ: 7’
Nêu các bộ phận của rìa lục địa
Kể tên các lục địa và đại dương
Giới thiệu bài mới: 1’ Sử dụng mở bài trong SGK
Thực hiện bài mới: Số hoạt động là 2

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG GHI NHỚ

HOẠT ĐỘNG 1: Thời gian 16’
Mục tiêu: Nắm được vai trò của nội lực và ngoại lực tác động lên địa hình
Phương pháp: trực quan, đàm thoại, so sánh, phân tích
Thiết bị: bản đồ tự nhiên thế giới, các hình SGK
Hình thức tổ chức: cá nhân, cả lớp
Cho học sinh quan sát bản đồ tự nhiên thế giới => dựa vào thang màu cho biết các dạng địa hình trên bản đồ? => địa hình trên Trái Đất như thế nào? (đa dạng) => Đó chính là kết quả tác động của nội lực và ngoại lực lên bề mặt Trái Đất => Vậy nội lực là gì? Học sinh trả lời, giáo viên giải thích rõ: uốn nếp, đứt gãy, bào mòn =>Ngoại lực là gì? Học sinh trình bày, bổ sung, giáo viên giải thích rõ quá trình phong hoá, xâm thực (bào mòn, bóc mòn do gió nước) => Kết luận nội lực và ngoại lực là lực đối nghịch nhau => Tại sao? => Giáo viên giải thích rõ và chốt lại
HOẠT ĐỘNG 2: Thời gian 15’
Mục tiêu: Nguyên nhân hình thành và tác hại, các biện pháp khắc phục động đất, núi lửa
Phương pháp: Trực quan, đàm thoại, so sánh, phân tích, thảo luận
Thiết bị: bản đồ tự nhiên thế giới hình 31, tranh ảnh
Tổ chức thực hiện: nhóm, cặp
Chia lớp thành 4 nhóm thảo luận 4 vấn đề sau đây
Nhóm 1: Núi lủa và động đất do nội lực hay ngoại lực sinh ra? Từ lớp nào của Trái Đất
Nhóm 2: Quan sát hình 31 chỉ và đọc tên từng bộ phận của núi lửa? Núi lửa được hình thành như thế nào?
Nhóm 3: Hoạt động núi lửa xảy ra như thế nào? Tác hại của nó đến cuộc sống như thế nào?
Nhóm 4: Động đất là gì? Tác hại của động đất?
Học sinh trình bày, bổ sung, giáo viên giúp các em hoàn thành và giải thích một số vấn đề :
Vành đai lửa Thái Bình Dương có 7200 núi lửa sống => Việt Nam có núi lửa hoạt động không ở đâu? (cao nguyên Tây Nguyên, Đông Nam Bộ) cho học sinh biết thang Rích – te
Cho biết các biện pháp để giảm tác hại của núi lửa, và động đất
Bài đọc thêm
Tác động của nội lực và ngoại lực
Nội lực:
Nội lực sinh ra bên trong Trái Đất
Nén ép các lớp đá làm cho chúng uốn nếp, đứt gãy tạo núi lửa, động đất
Ngoại lực:
Những lực sinh ra bên ngoài (mưa gió … ) tác động lên bề mặt Trái Đất
Chủ yếu 2 quá trình: phong hoá và xâm thực.
* Nội lực và ngoại lực là 2 quá trình đối nghịch, chúng xảy ra đồng thời tạo nên bề mặt địa hình Trái Đất.
Núi lửa và động đất
Do nội lực sinh ra
Núi lửa:
Hình thức phun mắc ma ở dưới sâu lên
Núi lửa hoạt động: đang phun hoặc mới phun
Núi lửa đã tắt: ngưng phun từ lâu và tạo ra lớp đất đỏ phì nhiêu rất thuận lợi cho phát triển nông nghiệp
Động đất:
Hiện tượng các lớp đất đá gần mặt đất rung chuyển.
Tác hại: nhà cửa, cầu cống bị phá huỷ, làm chết người.
Biện pháp hạn chế thiệt hại
Xây dựng nhà chịu được chấn động
Nghiên cứu dự báo

Đánh giá: 4’
Nguyên nhân hình thành nên địa hình bề mặt Trái Đất
Cho biết hoạt động của núi lửa và động đất
Làm các bài tập 12 trong sách thực hành địa lý
Hoạt động nối tiếp: 2’
Học bài: câu 1, 2, 3 SGK
Tiếp