Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.
BÀI 2: ĐỊA HÌNH VIỆT NAM
I. MỤC TIÊU
1. Yêu cầu cần đạt
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Trình bày được một trong những đặc điểm chủ yếu của địa hình Việt Nam.

-

Trình bày được đặc điểm của các khu vực địa hình: địa hình đồi núi, địa
hình đồng bằng, địa hình bờ biển và thềm lục địa.

-

Tìm được ví dụ chứng minh ảnh hưởng của sự phân hoá địa hình đối với sự
phân hoá lãnh thổ tự nhiên và khai thác kinh tế.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc
lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong
lớp.

-

Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm,
tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực địa lí:
-

Sử dụng được các công cụ của Địa lí học để khai thác thông tin và giải thích
các hiện tượng địa lí tự nhiên như hiện tượng phơn, sự phân hoá địa hình, tự
nhiên...

-

Xác định được trên bản đồ các đặc điểm địa hình và các dạng địa hình của
Việt Nam.

Năng lực số:
 1.3.TC2a: Mô tả được cách truy cập những dữ liệu, thông tin và nội dung
này cũng như điều hướng giữa chúng.
1

 2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.
 3.2.TC2a: Sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp nội dung và thông tin
mới để tạo ra những nội dung và thông tin mới và độc đáo.
 5.4.TC2b: Thảo luận về lĩnh vực năng lực số của bản thân cần được cải
thiện hoặc cập nhật.
 6.1.TC2b: Thực hiện được các thao tác cơ bản trên các công cụ AI.
Năng lực AI:
 8.A1.2 – HS nêu được rủi ro của việc lạm dụng AI tạo sinh khi tìm hiểu
địa hình; biết tự phân tích trước và kiểm chứng thông tin AI bằng SGK,
Hình 2.1/bản đồ địa hình Việt Nam trước khi sử dụng.
 8.A3.3 – HS khai báo trung thực việc sử dụng AI trong sản phẩm học
tập, nêu rõ AI hỗ trợ ở khâu nào; chịu trách nhiệm kiểm tra, điều chỉnh
và trình bày kết luận địa lí bằng lời của mình.
3. Phẩm chất
-

Thêm yêu quê hương đất nước và có ý thức bảo vệ các cảnh quan tự nhiên.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 8.

-

Máy tính, máy chiếu.

-

Bản đồ địa hình Việt Nam

-

Lát cắt địa hình chạy qua các dạng địa hình: núi, cao nguyên, đồng bằng

-

Tranh ảnh, video về địa hình Việt Nam

-

Phiếu học tập

-

Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài
giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot),
trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, công cụ trí tuệ nhân tạo Chat
GPT/Gemini/ Copilot, ứng dụng cộng tác Padlet, nền tảng bản đồ kỹ thuật
số tương tác Google Earth.
2

Lưu ý khi dùng AI: không nhập dữ liệu cá nhân; không coi kết quả AI là
nguồn địa lí chính thức; kiểm chứng thông tin về độ cao, hướng núi và phạm
vi khu vực bằng SGK, bản đồ/Atlat hoặc nguồn chính thống.
2. Đối với học sinh
-

SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 8.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho
phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS dựa vào vốn hiểu biết thực tế kể tên một số dạng địa hình ở nước
ta mà các em biết, từ đó GV có thể kết nối những kiến thức HS đã có với nội dung
bài mới.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập:
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV tổ chức trò chơi: “THỬ TÀI ĐOÁN TRANH”
GV đưa ra một số hình ảnh về địa hình ở nước ra và yêu cầu HS: Tham gia trò chơi
“Nhìn hình đoán tên” Đây là dạng địa hình nào ở nước ta.
HÌNH 1

HÌNH 2

HÌNH 3

HÌNH 4
3

- GV sử dụng phần mềm tương tác trực tuyến (như Mentimeter/Padlet) để hiển thị
hình ảnh 1, 2, 3, 4 trên máy chiếu, yêu cầu HS dùng điện thoại quét mã QR để
nhập câu trả lời trực tiếp.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS chơi trò chơi
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi:
+ Hình 1: Địa hình núi
+ Hình 2: Địa hình đồi
+ Hình 3: Địa hình đồng bằng
+ Hình 4: Địa hình hang động
- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, công bố kết quả trò chơi.
- GV tóm tắt ý kiến của HS và dẫn dắt vào bài học:
Địa hình nước ta là kết hợp của các quá trình địa chất lâu dài trong môi trường
nhiệt đới ẩm gió mùa nên rất đa dạng và phức tạp. Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm
hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 2: Địa hình Việt Nam.
[1.2.TC2b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội
dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.
4

2.1.TC2a: HS thực hiện hành vi sử dụng thiết bị số (smartphone) quét mã QR, truy
cập thành công vào nền tảng tương tác số của lớp học để gõ đáp án trò chơi đoán
tranh địa hình trực tuyến.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Địa hình đồi núi chiếm ưu thế
a. Mục tiêu:
- Nêu được đặc điểm địa hình đồi núi chiếm ưu thế ở nước ta.
- Xác định được trên bản đồ một số đỉnh núi định Phan-xi-pàng, đỉnh Ngọc Linh
một số nhánh núi chia cắt dải đồng bằng duyên hải miền Trung
b. Nội dung: GV có thể cho HS làm việc nhóm tìm hiểu đặc điểm địa hình đồi núi
chiếm ưu thế ở nước ta
c. Sản phẩm học tập: Đặc điểm địa hình đồi núi chiếm ưu thế ở nước ta
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 1. Đặc điểm chung của địa
học tập

hình

- GV sử dụng hình 2.1 trong SGK hoặc a. Địa hình đồi núi chiếm
bản đồ tự nhiên Việt Nam treo tường.

ưu thế
+ Đồi núi chiếm tới 3/4
diện tích phần đất liền,
nhưng chủ yếu là đồi núi
thấp.
+ Đồi núi nước ta dài 1400
km, từ Tây Bắc tới Đông
Nam Bộ.
+ Địa hình đồng bằng chỉ
chiếm 1/4 diện tích phần
đất liền.

5

GV có thể cho HS làm việc nhóm. Mỗi
nhóm sẽ tìm hiểu một dạng địa hình, có
thể chia nhóm theo gợi ý sau:
+ Nhóm 1: Tìm hiểu đặc điểm địa hình
đổi núi.
+ Nhóm 2: Tìm hiểu đặc điểm địa hình
đồng bằng.
Các dạng Địa
địa hình

hình Địa

đồi núi

hình

đồng bằng
1.1.TC2c:

HS

- GV cần lưu ý HS quan sát kĩ thang

thực hiện việc gõ

địa hình để nhận xét đặc điểm địa hình,

từ khóa về hang

có thể đặt các câu hỏi gợi mở:

động

+ Thang địa hình nào chiếm ưu thế?

Việt Nam trên

Chiếm khoảng bao nhiêu % diện tích

trình duyệt, biết

lãnh thổ đất liền?

cách nhấp chuột

+ Xác định vị trí của một số dãy núi,

giải thích sự khác

đỉnh núi, đồng bằng.

biệt giữa quảng

các-xtơ

6

- GV yêu cầu học sinh truy cập vào

cáo và bài báo

công cụ tìm kiếm dữ liệu địa lí trực

khoa học địa lí

tuyến (như Địa chí quốc gia hoặc các

để điều hướng

website địa lí uy tín) để tra cứu mở

đến

rộng thông tin về các hang động các-

liệu tin cậy.

nguồn

dữ

xtơ nổi tiếng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS đọc thông tin, thảo luận trong 3
phút và trả lời câu hỏi.
- HS dùng thiết bị số gõ tìm kiếm thông
tin về hang động, thực hiện đọc, chọn
lọc và biết cách giải thích, điều hướng
giữa các đường link kết quả để tìm ra
thông tin chuẩn xác nhất.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trình bày
kết quả và xác định đặc điểm địa hình
đồi núi nổi bật trên bản đồ.
Các

Địa hình đồi Địa hình

dạng

núi

địa

đồng
bằng

hình
Đặc

Đồi núi chiếm Địa

hình

điểm

3/4 diện tích đồng bằng
phần đất liền, chỉ chiếm
nhưng

chủ 1/4

diện
7

yếu là đồi núi tích

phần

thấp. Địa hình đất liền và
núi cao trên chia thành
2.000 m chỉ nhiều khu
chiếm

1% vực; điển

diện tích cả hình là dải
nước.
-

Đổi

đồng bằng
núi duyên hải

nước ta chạy miền
dài 1.400 km, Trung, bị
từ Tây Bắc đối
tới

núi

Đông ngăn cách

Nam

Bộ. thành

Nhiều

vùng nhiều

núi lan ra sát đồng bằng
biển hoặc bị nhỏ
biển

nhấn

chìm

thành

các quần đảo
(như

vùng

biển

Hạ

Long, Quảng
Ninh

trong

vịnh Bắc Bộ
- GV mời đại diện HS khác nhận xét,
bổ sung.
- GV cung cấp thêm một số hình ảnh,
video về các núi cao, sơn nguyên, cao
nguyên....ở nước ta để HS có cái nhìn
8

thực tế về địa hình đồi núi chiếm ưu thế
của nước ta.
https://www.youtube.com/watch?
v=ID69GdHbmqE
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 2: Địa hình có hướng tây bắc – đông nam và hướng vòng cung
a. Mục tiêu:
- Xác định được một số dãy núi theo hướng tây bắc – đông nam và theo hướng
vòng cung.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục b và hình 2.1 trong SGK để
xác định được một số dãy núi theo hướng tây bắc – đông nam và theo hướng vòng
cung
c. Sản phẩm học tập: một số dãy núi theo hướng tây bắc – đông nam và theo
hướng vòng cung.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
b. Địa hình có hướng tây bắc –

- GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục b và hình 2.1 đông nam và hướng vòng cung
trong SGK để xác định được một số dãy núi theo - Địa hình nước ta có hai hướng
hướng tây bắc – đông nam và theo hướng vòng cung, chính là tây bắc - đông nam và
từ đó rút ra kết luận hướng chính của địa hình Việt vòng cung
Nam.

+ Hướng tây bắc - đông nam điển
hình là các dãy núi: Con Voi,
Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn
Bắc...
+ Hướng vòng cung thể hiện rõ nét
9

nhất ở vùng núi Đông Bắc.

- GV có thể yêu cầu HS lấy ví dụ chứng minh ảnh
hưởng của hướng địa hình đến hướng dòng chảy các
con sông.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK, quan sát lược đồ, thảo luận
và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
GV có thể gợi ý cho HS quan sát bản đồ để nhận xét
hướng của các con sông nước ta chảy theo hướng
nào? Có tương đồng và phù hợp với hướng địa hình
không?...
GV giúp HS nắm được hướng địa hình ảnh hưởng đến
hướng dòng chảy của các con sông và HS tự nêu được
một số ví dụ về hướng dòng chảy của các con sông
10

chứng minh cho nội dung trên.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi đại diện một số nhóm trình bày kết quả làm
việc:
+ Các dãy núi có hướng tây bắc - đông nam là Con
Voi, Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn Bắc...
+ Hướng vòng cung thể hiện rõ nét nhất ở vùng núi
Đông Bắc: cảnh cung Ngân Sơn, cánh cung Bắc Sơn,
cánh cung Đông Triều, cánh cung Sông Gâm.
Ví dụ sông Hồng chảy theo hướng tây bắc - đông
nam, phù hợp với hướng địa hình thung lũng sông
Hồng chạy theo hướng tây bắc - đông nam.
- Các nhóm khác theo dõi và bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và kết luận.
- GV chuyển sang Hoạt động mới.
Hoạt động 3: Địa hình có tính phân bậc khá rõ rệt
a. Mục tiêu:
- Nắm được tính chất phân bậc khá rõ rệt của địa hình Việt Nam.
- Xác định được vị trí các bậc địa hình của nước ta trên bản đồ.
b. Nội dung: GV yêu cầu Hs dựa vào thông tin mục c và hình 2.1 để xác định vị trí
các bậc địa hình của nước ta trên bản đồ
c. Sản phẩm học tập: chất phân bậc khá rõ rệt của địa hình Việt Nam.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
c. Địa hình có tính phân bậc khá rõ

- GV yêu cầu Hs dựa vào thông tin mục c và hình rệt
2.1 để xác định vị trí các bậc địa hình của nước ta
11

trên bản đồ với nhiều bậc kế tiếp nhau núi đối ở - Vận động tạo núi Hi-ma-lay-a đã làm
phía bắc, phía tây và tây bắc đông bằng ở phía cho địa hình nước ta nâng cao và phân
đông và phía nam; thềm lục địa,...

thành nhiều bậc địa hình lớn kế tiếp

- GV diễn giải thêm về lịch sử hình thành lãnh thổ nhau: núi đồi, đồng bằng, bờ biển, thềm
để giải thích nguyên nhân tại sao địa hình nước ta lục địa.
có tính phân bậc khá rõ rệt.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK, quan sát Hình 2.1 thảo
luận và thực hiện nhiệm vụ.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi đại diện một số hs đã hoàn thành để trình
bày kết quả làm việc
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang Hoạt động mới
Hoạt động 4: Địa hình chịu tác động của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa và con
người
a. Mục tiêu: Nắm được địa hình nước ta chịu tác động của khí hậu nhiệt đới ẩm
gió mùa và con người.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục d, hãy cho biết địa hình nước
ta chịu tác động của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa và con người như thế nào.
c. Sản phẩm học tập: địa hình nước ta chịu tác động của khí hậu nhiệt đới ẩm gió
mùa và con người
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
d. Địa hình chịu tác động của khí hậu

- GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục d, hãy cho nhiệt đới ẩm gió mùa và con người
12

biết địa hình nước ta chịu tác động của khí hậu - Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm,
nhiệt đới ẩm gió mùa và con người như thế nào?

đã bị phong hoá mạnh mẽ nên bề mặt

- GV giải thích kĩ hơn để HS hiểu được nguyên địa hình được che phủ bởi một lớp vỏ
nhân tại sao địa hình nước ta chịu tác động của khí phong hoá dày. Khí hậu nhiệt đới gió
hậu nhiệt đới ẩm gió mùa và con người.

mùa với lượng mưa lớn và tập trung

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

theo mùa làm cho địa hình bị xâm thực,

- HS đọc thông tin SGK, quan sát Hình ảnh và xói mòn mạnh, càng khiến địa hình bị
thực hiện nhiệm vụ.

chia cắt. Bề mặt địa hình dễ bị biến đổi

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

do hiện tượng trượt lở đất đã khi mưa

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận lớn theo mùa.
- GV gọi đại diện một số HS trình bày kết quả làm - Lượng mưa lớn làm quá trình hoà tan
việc

đá vôi mạnh mẽ, tạo nên các dạng địa

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.

hình các-xtơ độc đáo, nước ngầm xâm

- GV cho HS đọc mục Em có biết để mở rộng kiến thực sâu vào lòng núi đá hình thành
thức về động Phong Nha. Ngoài ra, GV có thể yêu những hang động lớn.
cầu HS liên hệ về tác động của khí hậu nhiệt đới - Quá trình con người khai thác tài
ẩm gió mùa và con người.

nguyên thiên nhiên, phát triển kinh tế...

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ làm biến đổi các dạng địa hình tự nhiên,
học tập

đồng thời tạo ra ngày càng nhiều các

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

dạng địa hình nhân tạo như: đê, đập,...

- GV chuyển sang Hoạt động 5.
Hoạt động 5: Địa hình đồi núi
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm địa hình của bốn vùng đồi núi ở nước ta: Đông Bắc,
Tây Bắc, Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam.
- Xác định được trên bản đồ các khu vực địa hình đồi núi của nước ta.
b. Nội dung: GV tổ chức hoạt động nhóm cho HS hoàn thành phiếu học tập
c. Sản phẩm học tập: Đặc điểm địa hình của bốn vùng đồi núi ở nước ta: Đông
Bắc, Tây Bắc, Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam
d. Tổ chức hoạt động:
13

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Các khu vực địa hình
- GV sử dụng hình 2.4, 2.6 trong SGK hoặc a. Địa hình đồi núi
bản đồ tự nhiên Việt Nam treo tường

- Vùng Đông Bắc:
+ Nằm ở phía bờ trái của
sông Hồng, từ dãy, núi Con
Voi đến vùng đối núi ven
biển Quảng Ninh
+ Là vùng đồi núi thấp, độ
cao trung bình phổ biến
dưới 1.000 m.
+ Gồm những cảnh cung
núi lớn (Sông Gâm, Ngân
Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều)
và vùng đối (trung du) phát
triển mở rộng (như ở Phú
Thọ, Bắc Giang..).
+ Địa hình các - xtơ khá
phổ biến, tạo nên những
cảnh quan đẹp như vùng hồ
Ba Bể, vịnh Hạ Long
- Vùng Tây Bắc:
+ Nằm giữa sông Hồng và
sông Cả
+ Địa hình cao nhất nước ta

- GV tổ chức hoạt động nhóm cho HS hoàn
thành phiếu học tập. Mỗi nhóm sẽ tìm hiểu
một vùng địa hình đồi núi, có thể chia nhóm
theo gợi ý sau:

với độ cao trung bình 1.000
- 2.000 m, nhiều đỉnh cao
trên 2 000 m. Trong vùng
có nhiều dãy núi cao (dãy
Hoàng Liên Sơn, dãy Pu
14

+ Nhóm 1: Tìm hiểu đặc điểm địa hình vùng Đen Đinh) và những cao
Đông Bắc.

nguyên hiểm trở chạy song

+ Nhóm 2: Tìm hiểu đặc điểm địa hình vùng song, kéo dài theo hướng
Tây Bắc.

tây bắc - đông nam,

+ Nhóm 3: Tìm hiểu đặc điểm địa hình vùng + Đặc trưng của địa hình
Trường Sơn Bắc.

Tây Bắc là bị chia cắt

+ Nhóm 4: Tìm hiểu đặc điểm địa hình vùng mạnh. Xen giữa các vùng
Trường Sơn Nam.
Các khu Giới
vực

núi đá vôi là các cánh đồng,
Đặc điểm

địa hạn

thung lũng các-xtơ,
- Vùng Trường Sơn Bắc

hình

+ Kéo dài từ phía nam sông

Vùng

Cả tới dãy Bạch Mã

Đông Bắc

+ Dài khoảng 600 km, có

Vùng Tây

độ cao trung bình khoảng 1

Bắc

000 m, một số ít đỉnh cao

Vùng

trên 2.000 m như: Pu Xai

Trường

Lai Leng (2,711 m), Rào

Sơn Bắc

Cô (2 235 m).

Vùng

+ Có nhiều nhánh núi đám

Trường

ngang ra biển chia cắt đồng

Sơn Nam

bằng

duyên

hải

miền

Trung.
- GV yêu cầu sau khi các nhóm thảo luận - Vùng Trường Sơn Nam:
xong bài trên giấy, các em phải đồng bộ và + Phía nam Trường Sơn 3.2.TC2a: HS
tích hợp các thông tin vừa tìm được (độ cao, Bắc

đến giáp đồng bằng thực hiện hành

hướng núi, các đỉnh núi lớn) vào một trang sông Cửu Long

vi thao tác trên

tài liệu học tập số chung trực tuyến (Google + Địa hình chủ yếu là núi file

Google

Docs/Word Online) của lớp.

và cao nguyên, độ cao lớn Docs

chung,

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

hơn vùng Trường Sơn Bắc; tiến hành sửa

- HS đọc thông tin SGK, quan sát Hình ảnh, có hưởng vòng cung, hai đổi lỗi chính tả
15

thảo luận nhóm và thực hiện nhiệm vụ.

sườn đông và tây Trường các

tên

đỉnh

- Các nhóm dùng máy tính/điện thoại thực Sơn Nam không đối xứng. núi, tinh chỉnh
hiện chỉnh sửa, tinh chỉnh câu từ và tích hợp Dạng địa hình nổi bật là các cấu trúc bảng
nội dung kiến thức của nhóm mình vào trang cao nguyên rộng lớn, xếp đồi núi và tích
tài liệu chung trực tuyến của lớp.

tầng, bề mặt phủ đất đỏ hợp nội dung

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần badan.
thiết.

của nhóm mình

+ Các khối núi cao nằm ở tạo thành một

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và phía bắc và nam của vùng tài liệu ôn tập
thảo luận

có nhiều đỉnh cao trên độc đáo cho cả

- GV gọi đại diện một số nhóm đã hoàn 2.000 m như Ngọc Linh (2 lớp.
thành để trình bày kết quả làm việc

598 m), Chu Yang Sin (2

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ 405 m), Lang Biang (2 167
sung.

m)....

- GV cho HS tìm hiểu các mục Em có biết + Chuyển tiếp giữa miền
để có thêm thông tin về các khu vực đồi núi núi, cao nguyên với miền
ở Việt Nam. Ngoài ra. GV có thể cung cấp đồng bằng là địa hình bán
thêm một số hình ảnh, video về các khu vực bình nguyên Đông Nam Bộ
địa hình núi cao, sơn nguyên, cao nguyễn... với những thêm phù sa cổ,
ở nước ta để HS có cái nhìn thực tế về khu có nơi cao tới 200 m.
vực địa hình đồi núi.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang Hoạt động 6
Các khu vực địa Giới hạn

Đặc điểm

hình
Vùng Đông Bắc

Nằm ở phía bờ trái + Là vùng đồi núi thấp, độ cao trung bình phổ
của sông Hồng, từ biến dưới 1.000 m.
dãy, núi Con Voi đến + Gồm những cảnh cung núi lớn (Sông Gâm,
16

vùng đối núi ven biển Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) và vùng đối
Quảng Ninh

(trung du) phát triển mở rộng (như ở Phú Thọ,
Bắc Giang..).
+ Địa hình các - xtơ khá phổ biến, tạo nên
những cảnh quan đẹp như vùng hồ Ba Bể,
vịnh Hạ Long

Vùng Tây Bắc

Nằm giữa sông Hồng + Địa hình cao nhất nước ta với độ cao trung
và sông Cả

bình 1.000 - 2.000 m, nhiều đỉnh cao trên 2
000 m. Trong vùng có nhiều dãy núi cao (dãy
Hoàng Liên Sơn, dãy Pu Đen Đinh) và những
cao nguyên hiểm trở chạy song song, kéo dài
theo hướng tây bắc - đông nam,
+ Đặc trưng của địa hình Tây Bắc là bị chia
cắt mạnh. Xen giữa các vùng núi đá vôi là các
cánh đồng, thung lũng các-xtơ,

Vùng
Sơn Bắc

Trường Kéo dài từ phía nam + Dài khoảng 600 km, có độ cao trung bình
sông Cả tới dãy Bạch khoảng 1 000 m, một số ít đỉnh cao trên 2.000
Mã

m như: Pu Xai Lai Leng (2,711 m), Rào Cô (2
235 m).
+ Có nhiều nhánh núi đám ngang ra biển chia
cắt đồng bằng duyên hải miền Trung.

Vùng
Sơn Nam

Trường + Phía nam Trường + Địa hình chủ yếu là núi và cao nguyên, độ
Sơn Bắc

đến giáp cao lớn hơn vùng Trường Sơn Bắc; có hưởng

đồng bằng sông Cửu vòng cung, hai sườn đông và tây Trường Sơn
Long

Nam không đối xứng. Dạng địa hình nổi bật
là các cao nguyên rộng lớn, xếp tầng, bề mặt
phủ đất đỏ badan.
+ Các khối núi cao nằm ở phía bắc và nam
của vùng có nhiều đỉnh cao trên 2.000 m như
Ngọc Linh (2 598 m), Chu Yang Sin (2 405
17

m), Lang Biang (2 167 m)....
+ Chuyển tiếp giữa miền núi, cao nguyên với
miền đồng bằng là địa hình bán bình nguyên
Đông Nam Bộ với những thêm phù sa cổ, có
nơi cao tới 200 m.
Hoạt động 6: Địa hình đồng bằng
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm của các vùng đồng bằng nước ta: đồng bằng sông Hồng,
đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng duyên hải miền Trung
- Xác định được trên bản đồ các khu vực địa hình đồng bằng của nước ta.
b. Nội dung: GV chia lớp thành 6 nhóm thảo luận theo kĩ thuật ghép mảnh
c. Sản phẩm học tập: đặc điểm của các vùng đồng bằng nước ta
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

b. Địa hình đồng bằng

- GV sử dụng H 2.6, 2.7, 2.8 trong SGK hoặc bản

- Đồng bằng sông Hồng:

đồ tự nhiên Việt Nam treo tường.

+ Đồng bằng sông Hồng có diện tích
khoảng 15 000 km2, lớn thứ hai nước
ta, được hình thành chủ yếu do phù sa
của hệ thống sông Hồng bồi đắp.
+ Dọc theo các bờ sông ở đồng bằng
sông Hồng, nhân dân ta đã xây dựng hệ
thống đê chống lũ khiến đồng bằng bị
chia cắt, tạo thành những ô trũng, khu
vực trong đê không còn được bồi đắp tự
nhiên.
- Đồng bằng sông Cửu Long
+ Đồng bằng sông Cửu Long là đồng
bằng lớn nhất nước ta, có diện tích trên
40.000 km2, được bồi đắp bởi phù sa
18

của hệ thống sông Mê Công.
+ Phần thượng châu thổ có địa hình
tương đối bằng phẳng với nhiều gò đất
cao, phân hạ châu thổ cao trung bình từ
2 – 3 m so với mực nước biển.
- Các đồng bằng duyên hải miền Trung
+ Các đồng bằng duyên hải miền Trung
có tổng diện tích khoảng 15 000 km2;
bị các nhánh núi đâm ngang và ăn sát ra
biển chia cắt thành nhiều đồng bằng
nhỏ hẹp, rộng nhất là đồng bằng Thanh
Hoá có diện tích 3 100 km2.
+ Các đồng bằng duyên hải ít màu mỡ
hơn so với hai đồng bằng châu thổ hạ
lưu sông, do đất có nguồn gốc hỗn hợp
từ phù sa sông và phù sa biển, trong
đồng bằng có nhiều cồn cát.

- GV chia lớp thành 6 nhóm thảo luận theo kĩ thuật
ghép mảnh :
Vòng 1: Nhóm chuyên gia
19

+ Nhóm 1,2: Tìm hiểu đồng bằng sông Hồng
+ Nhóm 3,4: Tìm hiểu các đồng bằng Duyên hải
miền Trung
+ Nhóm 5,6: Tìm hiểu đồng bằng sông Cửu long
Vòng 2: Nhóm mảnh ghép: Từ các nhóm chuyên
gia, GV yêu cầu HS đổi vị trí, hình thành 6 nhóm
mới là nhóm mảnh ghép, bằng cách: trong nhóm
chuyên gia, các thành viên tự đếm số thứ tự, những
HS có cùng số thứ tự sẽ về chung một nhóm mới.
Lần