Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

CHƯƠNG I. CHÂU ÂU VÀ BẮC MĨ TỪ NỬA SAU TK XVI ĐẾN TKXVII
Bài 1: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN
Ở CHÂU ÂU VÀ BẮC MĨ (Tiết: 01 + 02+03)
Tuần 01 + 02
Ngày dạy: 8 A9 ngày 05 tháng 09 năm 2023

I. MỤC TIÊU (Học xong bài học, học sinh sẽ đạt được)
1. Về kiến thức: Các cuộc cách mạng tư sản ở châu Âu và Bắc Mỹ
- Cuộc cách mạng tư sản Anh
- Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
- Cuộc cách mạng tư sản Pháp
2. Về năng lực:
* Năng lực chung
- Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông qua việc tự đọc, tự nghiên cứu
nội dung qua SGK và tư liệu.
- Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời những câu
hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm.
- Năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo
thông qua việc tích cực tham gia các hoạt động theo cặp, nhóm để giải quyết nhiệm vụ
học tập, xây dựng được các sản phẩm học tập đa dạng, có tính sáng tạo, rèn luyện được
kĩ năng báo cáo, trình bày và nhận xét.
* Năng lực chuyên biệt
- Tìm hiểu lịch sử thông qua việc sưu tầm, xử lí thông tin, tư liệu và hình ảnh để
xác định trên bản đồ thế giới địa điểm diễn ra các cuộc cách mạng tư sản tiêu biể từ thế
kỉ XVI đến thế kỉ XVIII
- Nêu được một số đặc điểm chính của các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở Anh,
Pháp, Mỹ.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử thông qua việc tìm hiểu thông tin, tư liệu và
hình ảnh để trình bày được những nét chung về nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa và tính
chất của các cuộc cách mạng tư sản ở Anh, Mỹ, Pháp.
3. Về phẩm chất:

Trang 1

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

- Bài học giúp học sinh chăm chỉ và có trách nhiệm, có ý thức tự giác, tích cực khi
tham gia hoạt động giải quyết vấn đề, có tinh thần trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ
được giao.
- Trung thực, thông qua việc đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử một cách khách
quan (dựa trên cơ sở khai thác các thông tin, tư liệu và hình ảnh).
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- SGK, SGV.
- Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
- Phiếu học tập.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp các em ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng
thú học bài mới
b) Nội dung:
GV: Chia nhóm lớp và giao nhiệm vụ.
HS quan sát hình ảnh, làm việc nhóm để trả lời câu hỏi của GV
c) Sản phẩm: HS chỉ ra được giai đoạn có các cuộc CMTS ở châu Âu và Bắc Mỹ
d) Tổ chức thực hiện:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
- Chiếu timeline các mạch kiến thức chương trình phân môn Lịch sử 8

- Chiếu một số hình ảnh về cuộc CMTS ở châu Âu và Bắc Mỹ giai đoạn cuối thế kỉ
XVI – XVII và hỏi:

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

Em biết gì về những hình ảnh và nhân vật lịch sử này? Hãy chia sẻ những hiểu biết
của em về nhân vật, hình ảnh lịch sử đó?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi.
HS: Quan sát, ghi câu trả lời ra phiếu học tập.
B3: Báo cáo thảo luận
GV:
- Yêu cầu đại diện của một vài nhóm lên trình bày sản phẩm.
- Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn).
HS:
- Đại diện trả lời câu hỏi
- HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét câu trả lời của HS và chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức
mới.
- Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo.
HĐ 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Cách mạng tư sản Anh
a) Mục tiêu:|
- HS trình bày được những nét chung về nguyên nhân, kết quả, tính chất và ý nghĩa
cuộc CMTS Anh.
- Nêu được một số đặc điểm chính trị của cuộc CMTS tiêu biểu ở Anh.
b) Nội dung:
- GV sử dụng KT khăn phủ bàn để cho HS khai thác đơn vị kiến thức.
- HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS.
d) Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
- HS đọc thông tin trong SGK T.9
- GV chia nhóm lớp cặp đôi theo bàn

Sản phẩm dự kiến

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

- Giao nhiệm vụ các nhóm: hoàn thiện
PHT dưới đây

- Đến thế kỉ XV – XVI, nền kinh tế Anh

- Thời gian: 7 phút

phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa. Xã

Nhóm 1 (Vì sao CMTS Anh bùng nổ)

hội Anh có những biến động lớn.

Vì sao sự kiện xử tử vua Sác-lơ I năm
1649 được coi là đỉnh cao của cuộc

- Tháng 8/1642, cách mạng bùng nổ ở Anh

CMTS Anh?

- CMTS do giai cấp tư sản hoặc tầng lớp đại

Nhóm 2 (CMTS Anh bắt đầu ở đâu?

diện cho phương thức sản xuất TBCN lãnh

Diễn ra khi nào?)

đạo.

Nhóm 3(CMTS Anh do ai lãnh đạo?
Lực lượng nào đã ủng hộ tham gia

- CMTS Anh thắng lợi

CM?) Nhóm 4(CMTS Anh đạt dược

- Tính chất:

kết quả gì? Tính chất nổi bật của

+ CMTS Anh là cuộc cách mạng tư sản

CMTS Anh là gì?) Nhóm 5 (Cuộc

không triệt để.

CMTS Anh có ý nghĩa và tác động

+ CMTS Anh là thắng lợi của chế độ XH

như thế nào?)

mới

B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm CMTS Anh mở đường cho CNTB ở Anh
(nếu cần)

phát triển mạnh mẽ, đồng thời cổ vũ cho

HS:

nhận dân các nước Âu –Mỹ đứng lên làm

- Đọc SGK và làm việc cá nhân

cách mạng.

- Thảo luận nhóm để hoàn thành
nhiệm vụ.
B3: Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình
bày, báo cáo sản phẩm.
HS:
- Báo cáo sản phẩm (những HS còn lại
theo dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn)
- Chỉ những nơi diễn ra cuộc CMTS
(Thế kỉ XVI – XVIII)

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét thái độ và sản phẩm học
tập của HS.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang
nội dung sau.
2. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
a) Mục tiêu:|
- HS trình bày được những nét chung về nguyên nhân, kết quả, tính chất và ý nghĩa
các cuộc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
- Nêu được một số đặc điểm chính trị của cuộc chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
b) Nội dung:
- GV sử dụng KT chia sẻ nhóm đôi để cho HS khai thác đơn vị kiến thức.
- HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS.
d) Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

a. Nguyên nhân bùng nổ

- HS đọc thông tin trong SGK T.5

- Từ 1603 – 1732, thực dân Anh xâm

- GV chia nhóm lớp cặp đôi theo bàn

lược và lập lên 13 thuôc địa Bắc Mỹ.

- Giao nhiệm vụ các nhóm: hoàn thiện PHT

- Giữa thế kỉ XVIII, kinh tế TBCN của

dưới đây

13 thuộc địa phát triển mạnh, cạnh

Nhóm 1 (Vì sao CM bùng nổ) Vì sao sự

tranh với chính quốc. Thực dân Anh

kiện xử tử vua Sác-lơ I năm 1649 được coi

tìm cách ngăn cản sự phát triển kinh tế

là đỉnh cao của cuộc CMTS Anh?

của 13 thuộc địa bằng cách đặt ra

Nhóm 2 (Cách mạng bắt đầu ở đâu? Diễn ra nhiều loại thế nặng nề…
khi nào?)

- Tháng 12/1773, nhân dân địa phương

Nhóm 3 (Cách mạng do ai lãnh đạo? Lực

tấn công 3 tàu chở chè của Anh ở Bô-

lượng nào đã ủng hộ tham gia CM?)

xtơn. Thực dân Anh ra lệnh phong tỏa

Nhóm 4 (CM đạt dược kết quả gì? Tính

cảng.

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

chất nổi bật của cách mạng là gì?)

- 1774, các thuộc địa Bắc Mỹ đòi vua

Nhóm 5 (Cuộc CMTS có ý nghĩa và tác

Anh xóa bỏ luật cấm vô lí. Vua Anh

động như thế nào?)

không chấp thuận, chuẩn bị lực lượng

- Thời gian: 7 phút

để đàn áp.

B2: Thực hiện nhiệm vụ

Tháng 4/1775, cuộc chiến tranh bùng

GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (nếu nổ.
cần)

b. Kết quả, tính chất, đặc điểm và ý

HS:

nghĩa:

- Đọc SGK và làm việc cá nhân

- Kết quả: Cuộc chiến tranh giành

- Thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.

thắng lợi, chính phủ Anh buộc phải

B3: Báo cáo, thảo luận

công nhận nền độc lập của 13 thuộc

GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, địa ở Bắc Mỹ, Hợp chủng quốc Mỹ ra
báo cáo sản phẩm.

đời (1776).

HS:

- Tính chất. đặc điểm:

- Báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo

+ Cuộc chiến tranh này mang tính chất

dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn)

là cuộc CMTS

- Chỉ những nơi diễn ra cuộc CMTS (Thế kỉ + Cách mạng Mỹ diễn ra duoiws hình
XVI – XVIII)

thức chiến tranh giải phóng dân tộc,

B4: Kết luận, nhận định (GV)

do giai cấp tư sản và chủ nô lãnh đạo,

- Nhận xét thái độ và sản phẩm học tập của

có sự tham gia của nô nệ và phụ nữ.

HS.

- Ý nghĩa:

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang nội + Cuộc chiến tranh giành độc lập của
dung sau.

13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ tạo điều
kiện cho kính tế tư bản Mỹ phát triển
mạnh mẽ.
+ Cuộc cách mạng Mỹ ảnh hưởng lớn
đến châu ÂU, châu Mỹ và cả thế giới,
thúc đẩy phong trào đấu tranh chống
phong kiến ở châu Âu, cổ vũ phong
trào đấu tranh giành độc lập ở khu vực
Mỹ La-tinh.

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

3. Cách mạng tư sản Pháp
a) Mục tiêu:|
- HS trình bày được những nét chung về nguyên nhân, kết quả, tính chất và ý nghĩa
các cuộc CMTS Pháp.
- Nêu được một số đặc điểm chính trị của cuộc CMTS Pháp.
b) Nội dung:
- GV sử dụng KT khăn phủ bàn để cho HS khai thác đơn vị kiến thức.
- HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS.
d) Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

a. Nguyên nhân bùng nổ

- HS đọc thông tin trong SGK T.6 ->

- Về kinh tế: Thế kỉ XVIII, Pháp vẫn là một

T.10

quốc gia quân chủ chuyên chế lạc hậu ở

- GV chia nhóm lớp: 6 nhóm (HS

châu Âu: Nông nghiệp lạc hậu, nạn mất

đánh số tuần hoàn 1,2,3,4,5,6…

mùa, đói kém thường xuyên xảy ra. Công,

1,2,3,4,5,6…)

thương nghiệp phát triển nhưng lại bị cản

- Giao nhiệm vụ các nhóm:

trở bởi chính sách thuế của nhà vua; đã vậy,

Vòng 1: Vòng chuyên gia

tiền tệ và đơn vị đo lường không thống nhất,

+ Nhóm 1,2: tìm hiểu về cuộc CMT

ngân sách thâm hụt. Trong khi đó, trật tự ba

Anh

đẳng cấp ngày càng khoét sâu mâu thuẫn

+ Nhóm 3,4: tìm hiểu về chiến tranh

trong xã hội.

giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở

- Về chính trị - xã hội:

Bắc Mĩ.

+ Trong xã hội tồn tại 3 đẳng cấp

+ Nhóm 5,6: tìm hiểu CMTS Pháp
Vòng 2: Vòng mảnh ghép
- Tạo nhóm mới:
+ HS số 1 tạo thành nhóm I mới
+ HS số 2 tạo nhóm II mới
+ HS số 3 tạo nhóm III mới

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

….
+ HS số 6 tạo nhóm 6 mới
- Nhiệm vụ nhóm mới:
+ Chia sẻ kết quả thảo luận ở vòng 1
(vòng chuyên gia)
+ Từ đó rút rút ra nhận xét…
- Thời gian:
+ Vòng 1: 5 phút
+ Vòng 2: 5 phút
B2: Thực hiện nhiệm vụ
HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và
thảo luận luận nhóm.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo
luận nhóm (nếu cần).
B3: Báo cáo, thảo luận
GV:
- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện
nhóm trình bày.
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét
(nếu cần).
HS:
- Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm
của nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo
dõi nhóm bạn trình bày và bổ sung
cho nhóm bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét về thái độ học tập & sản
phẩm học tập của HS.
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo.

+ Trật tự ba đẳng cấp ngày càng khoét sâu
mâu thuẫn trong xã hội. Đẳng cấp thứ ba bất
bình với chính sách của nhà vua và hai đẳng
cấp trên.
- Về tư tưởng: Trong tình hình đó, những
tư tưởng tiến bộ về tự do, dân chủ, xã hội
pháp quyền của Mông-te-xki-ơ
(Montesquieu), Vôn-te (Voltaire), Rút-xô
(Rousseau),… được sự đón nhận rộng rãi
trong xã hội Pháp, thúc đẩy người dân Pháp
làm cách mạng.
b. Kết quả, tính chất, đặc điểm và ý
nghĩa:
- Kết quả: Cuộc cách mạng tư sản Pháp đã
xoá bỏ chế độ quân chủ chuyên chế, thành
lập nền cộng hòa.
- Tính chất. đặc điểm:
+ CM Pháp là môt cuộc cách mạng dân chủ
tư sản điển hình, có tính triệt để nhất.
+ Cách mạng Pháp là cuộc cách mạng tư
sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, diễn ra dưới
hình thức nội chiến và chiến tranh bảo vệ tổ
quốc.

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

b) Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm
Ý nghĩa: CMTS Pháp là sự kiện lịch sử
trọng đại, có ý nghĩa lớn đối với nước Pháp
và thế giới.
+ Với nước Pháp: khẳng định các quyền tự
do dân chủ của công dân, mở đường cho
kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển hoàn
thành nhiệm vụ của một cuộc CMTS.
+ Với thế giới: CMTS Pháp đã truyền bá tư
tưởng “Tự do – Bình đẳng – Bác ái” rộng
rãi và được nhiều nước đón nhận. CMTS
Pháp mở ra thười đại mới – thời đại thắng
lợi và củng cố quyền lực, địa vị của CNTB,
đặt cơ sỏa cho việc tiến hành CM công
nghiệp.
HĐ 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể
b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân làm bài tập của GV giao
c) Sản phẩm: Đáp án đúng của bài tập
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS
Tiêu chí

CMTS Anh

Chiến tranh

CMTS Pháp

(1642 – 1689)

giành độc lập

(1789 – 1794)

của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ
(1773 -1783)
- Mâu thuẫn giữa Mâu thuẫn giữa - Mâu thuẫn giữa
giai cấp tư sản với nhu cầu phát triển nhân dân với chế độ
chế độ quân chủ tự do nền kinh tế quân chủ chuyên chế,
Nguyên
bùng nổ

nhân chuyên

chế

về tư bản chủ nghĩa trật tự đẳng cấp.

kinh tế, chính trị.

của

nhan

dân - Vua Lu-I XVI dùng

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

- Nghị viện từ thuộc địa và các quân đội để giải tán
chối yêu cầu tang đạo luật cản trở, Quốc hội lập hiến
thuế của vua Sác- các sắc thuế hà (được lập ra sau Hội
lơ I và thông qua khắc của vua Anh. nghị ba đẳng cấp
luật hạn chế quyền

tháng 5-1789)

lực của nhà vua.
Kết quả chính

- Về chính trị: - Về chính trị: - Về chính trị: xóa bỏ
chính

thể

quân Tuyên ngôn Độc chế

chủ lập hiến được lập

xác

độ

định chuyên

quân
chế,

chủ
khẳng

xác lập tại nước quyền con người định các quyền tự do
Anh.

và quyền độc lập dân chủ của công dân

- Về kinh tế: mở của các thuộc địa; - Về kinh tế: nền kinh
đường cho CNTB một quốc gia mới tế của TBCN ở nước
phát triển ở nước ra đời.
Anh

Pháp phát triển

- Về kinh tế: nền
kinh tế của TBCN
phát triển

Đặc điểm

CMTS Anh diễn CMTS
ra dưới hình thức dưới
nội chiến.

Diễn
hình

ra CMTS diễn ra dưới
thức hình thức nội chiến và

chiến tranh giành chiến tranh bảo vệ Tổ
độc lập

quốc.

B2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập
- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu đề và làm bài tập
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS.
HĐ 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào trong thực tiễn cuộc sống
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

c) Sản phẩm:
- Một số quốc gia theo thể chế quân chủ lập hiến hiện nay:  Nhật Bản, Anh Quốc, Thụy
Điển, Đan

Mạch, Canada, Úc, Campuchia, Thái

Lan, Tây

Ban

Nha, Na

Uy, Hà

Lan, Bỉ, Malaysia, Bhutan... 
- Oa-sin-tơn
George Washington (đọc là: Gioóc Giơ Oa Sinh Tơn) hay tổng thống Washington là
tổng thống đầu tiên của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, người cha già, người khai sinh ra xứ
sở cờ hoa ngày nay. Ông là một chính trị gia, một nhà cầm quân tài ba vào thời kỳ đầu
của nước Mỹ. Để tôn vinh vị tổng thống này, tên ông đã được sử dụng để đặt cho tên
của thủ đô nước Mỹ.
Tổng thống George Washington sinh vào ngày 22 tháng 2 năm 1732 và mất vào ngày
14 tháng 12 năm 1799. Vai trò của Washington là vô cùng quan trọng đối với nền độc
lập của Hoa Kỳ. Ông là người dẫn dắt các tiểu bang Hoa Kỳ đến chiến thắng trong cuộc
cách mạng Mỹ với Vương quốc Anh, đưa Hoa Kỳ trở thành một đất nước độc lập có
chủ quyền riêng chứ không còn là một thuộc địa của Anh như trước đó.
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập)
- Tìm kiếm thông tin từ Internet, hãy liệt kê một số quốc gia hiện nay theo thể chế quân
chủ lập hiến.
- Dựa vào những thông tin sưu tầm từ sách, báo, internet, hãy viết tiểu sử về G.Oa-sintơn, T.Giép-phép-xơn
B2: Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập.
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV hướng dẫn các em trả lời câu hỏi bài tập vận dụng
- HS đưa ra câu trả lời
- Những HS còn lại lắng nghe, theo dõi, quan sát và nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài
không đúng qui định (nếu có).
- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
RÚT KINH NGHIỆM

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

Bài 2: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP (Tiết: 04 + 05)
Tuần 02 + 03
Ngày dạy: 8A ngày 14 tháng 09 năm 2023

I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.
- Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản
xuất và đời sống.
2. Về năng lực:
- Năng lực chung:
+ Tự học và hoàn thiện các nhiệm vụ thông qua phiếu học tập.
+ Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, có kĩ năng làm việc
nhóm và thể hiện tính sáng tạo.
+ Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm
cũng như quá trình trao đổi những kiến thức về nội dung bài học với giáo viên.
- Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu Lịch sử: Biết đọc thông tin trên lược đồ, các hình ảnh, biểu
tượng liên quan đến cuộc cách mạng công nghiệp.
- Năng lực nhận thức, tư duy Lịch sử: Trình bày được những thành tựu tiêu biểu
của cách mạng công nghiệp; nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công
nghiệp đối với sản xuất và đời sống.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Liên hệ được tác động của cuộc cách mạng
4.0 đối với bản thân.
3. Về phẩm chất
- Luôn chăm chỉ, tìm tòi những tư liệu liên quan đến bài học.
- Có ý thức trách nhiệm hoàn thành công việc được giao. Yêu lao động, Luôn có tinh
thần học hỏi, sáng tạo, khám phá cái mới.
- Luôn trung thực trong quá trình học tập và thực hiện nhiệm vụ cá nhân, nhóm.
- Khâm phục, biết ơn đối với những nhà khoa học và những phát minh của họ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Một số hình ảnh phục vụ trò chơi, các phát minh và tư liệu về cuộc cách mạng
công nghiệp.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video.
- Phiếu học tập.
2. Học sinh
- Tập, SGK.
- Sưu tầm tranh ảnh về cuộc cách mạng công nghiệp 
- Bảng con.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Nhằm tạo tình huống có vấn đề để kết nối với bài mới.
b. Nội dung: GV tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi Bay khắp trời xanh.

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh dựa trên hình ảnh và thông tin do giáo viên cung
cấp.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho học sinh tham gia trò chơi theo hình thức cá
nhân. Thể lệ trò chơi như sau: Học sinh sẽ lắng nghe thông tin giáo viên cung cấp, quan
sát hình ảnh và trả lời câu hỏi.
Câu 1: Hình ảnh sau gợi cho em nhớ tới hiện tượng gì?

Câu 2: Nối hình ảnh với dữ liệu sau đây sao cho phù hợp:

Câu 3: Đây là quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất châu Âu vào thế kỉ XVII - XVIII?

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia trò chơi dưới sự hướng dẫn của giáo viên,
lắng nghe các thông tin, quan sát hình ảnh và trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Học sinh trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.
Câu 1: Hiện tượng “Cừu ăn thịt người”.
Câu 2: Ngành dệt.
Câu 3: Nước Anh.
Bước 4. Kết luận, nhận định: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh và dẫn dắt
vào HĐ tiếp theo. Ở nước Anh, vào thế kỉ XVII, khi nhu cầu lông cừu tăng cao, số đông
địa chủ là quý tộc vừa và nhỏ đã chuyển sang nuôi cừu để lấy lông cừu bán nhằm thu
lợi nhuận, ngành dệt nhờ đó cũng ngày càng phát triển. Và đây cũng chính là một trong
số những tiền đề dẫn đến cuộc cách mạng công nghiệp vào cuối thế kỉ XVIII. Cuộc
cách mạng này được chia thành hai giai đoạn:
+ Giai đoạn 1: Từ cuối thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX – cuộc cách mạng công
nghiệp diễn ra ở Anh – cách mạng công nghiệp lần thứ nhất – thời đại “máy hơi nước”.
+ Giai đoạn 2: Từ giữa thế kỉ XIX đến năm 1914 tức là cho đến lúc Chiến tranh thế giới

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

thứ nhất bùng nổ - cách mạng công nghiệp lần 2 – thời đại “điện khí hóa”. Giai đoạn
này cách mạng lan rộng ra các nước châu Âu và Mĩ. Vậy những thành tựu tiêu biểu của
cuộc cách mạng này là gì? Nó có tác động như thế nào đối với sản xuất và đời sống?
Chúng ta sẽ cùng nhau giải đáp những vấn đề trên qua việc tìm hiểu bài học hôm nay.
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Những thành tựu tiêu biểu trong Cách mạng công nghiệp
a. Mục tiêu: Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công
nghiệp.
b. Nội dung: HS đọc tư liệu, thông tin, quan sát hình 2.1, 2.2, 2.3 trong
SGK/16,17, suy nghĩ cá nhân và hoạt động nhóm trả lời các câu hỏi, hoàn thành
phiếu học tập về những thành tựu của cách mạng công nghiệp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời và phiếu học tập của các nhóm đã hoàn thành các nội
dung.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm dự kiến
(Nội dung ghi bài)
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
* Anh: - Năm 1764,
* Nhiệm vụ 1: Em hiểu thế nào là cách mạng công Giêm Ha-gri-vơ chế tạo
nghiệp?
ra máy kéo sợi Gien-ni.
* Nhiệm vụ 2: Dựa vào kiến thức đã học kết hợp với - Năm 1785, Ét-mơn
đoạn tư liệu sau đây, em hãy cho biết vì sao cách mạng các-rai chế tạo ra máy
công nghiệp diễn ra đầu tiên ở nước Anh?
dệt chạy bằng sức nước.
- Năm 1784, máy hơi
nước do Giêm Oát phát
minh được đưa vào sử
dụng.
- Kĩ thuật dùng than cốc
để luyện gang thành sắt
của Hen-ri Cót (1784).
- Phương pháp luyện sắt
thành thép của Han-man
(1790).
* Nhiệm vụ 3: Giáo viên chia cả lớp thành 6 nhóm, yêu * Đức, Pháp: Xuất hiện
cầu các em đọc thông tin mục 1 quan sát hình 2.1, 2.2, nhiều loại máy sử dụng
2.3 trong SGK/16,17, thảo luận nhóm hoàn thành phiếu động cơ hơi nước trong
học tập sau về những thành tựu trong cách mạng công ngành sản xuất gang,
thép.
nghiệp (5').
* Mĩ: - Năm 1793, phát
minh ra máy tỉa hạt bông.
- Năm 1831, phát minh ra
máy gặt cơ khí.
- Năm 1838, phát minh ra
hệ thống điện tín sử dụng
mã Mooc-xơ.

Giáo án lịch sử 8

* Nhiệm vụ 4: Từ việc quan sát H2.1 và H2.2, theo em,
máy kéo sợi Gien-ni đã có những cải tiến quan trọng gì?
(GV sử dụng kĩ thuật Think – Pair – Share (3')).
* Nhiệm vụ 5: Đọc mục Nhân vật lịch sử SGK/17, kết
hợp với những hiểu biết của mình, em có nhận xét gì về
phát minh của Giêm Oát?

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi
- Các nhóm đọc thông tin mục 1, quan sát hình ảnh
trong SGK/16,17 hoàn thành phiếu học tập.
- Các nhóm chia sẻ suy nghĩ về những cải tiến của máy
kéo sợi Gien-ni.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- HS trả lời câu hỏi của GV.
- Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận và chia sẻ ý kiến
cho cả lớp.
- HS còn lại quan sát, theo dõi phần trình bày của các

GV: Bùi Phú Hưng

Giáo án lịch sử 8

bạn, nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Bước 4. Kết luận, nhận định
Nhận xét thái độ làm việc, phần trình bày của các
nhóm, mở rộng và chuẩn kiến thức cho học sinh:
* Cách mạng công nghiệp: là cuộc cách mạng trong
lĩnh vực sản xuất, là sự thay thế lao động thủ công (còn
gọi là lao động tay chân) của con người bằng lao động
máy móc, chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang nền sản
xuất cơ khí. Cuộc cách mạng công nghiệp đã làm thay
đổi cơ bản các điều kiện kinh tế xã hội, văn hóa và khoa
học kĩ thuật của loài người, xuất phát từ nước Anh sau
đó lan tỏa ra toàn thế giới.
* Cách mạng công nghiệp diễn ra đầu tiên ở nước
Anh vì: - Cách mạng tư sản thành công sớm, tạo ra yếu
tố chính trị thuận lợi: Giai cấp tư sản nắm chính quyền
trong tay, lại đòi hỏi phải có một nền kĩ thuật mới tương
ứng với nền kinh tế TBCN, họ có đủ sức mạnh và nhu
cầu để thực hiện một cuộc cách mạng công nghiệp
thắng lợi.
- Có nguồn tích lũy tư bản, điều kiện tự nhiên thuận lợi
(nhiều mỏ than, sắt, các hải cảng…)
- Những tiến bộ kĩ thuật trong sản xuất nông nghiệp, thủ
công nghiệp đã tạo ra nguồn lương thực dồi dào.
- Hiện tượng “rào đất cướp ruộng” (“cừu ăn thịt người”)
đã bổ sung lực lượng lao động cho các nhà máy xí
nghiệp.
- Sự phát triển ngành dệt ở Anh đã đặt ra nhu cầu cải
tiến kĩ thuật và cơ khí hóa ngành này.
 Đây là những điều kiện thích hợp nhất để ra đời
những phát minh đầu tiên về kĩ thuật giữa thế kỉ XVIII.
* Các thành tựu tiêu biểu của cách mạng công
nghiệp:

* Máy kéo sợi Gien-ni đã có những cải tiến quan
trọng:
- Vào những năm 1750, các xưởng dệt may không thể
đáp ứng được thị trường. Lúc này, người ta vẫn còn sử

GV: Bùi Phú Hưng

Giáo án lịch sử 8

dụng xe quay sợi với một cọc suốt. Vì thế mà mỗi công
nhân chỉ làm được một cuộn chỉ mỗi ngày. Đến năm
1764, máy kéo sợi Gien-ni được tạo ra. Máy có cấu tạo
như xe quay sợi bình thường nhưng lại có khoảng 16 –
18 cọc suốt và chỉ cần 1 công nhân vận hành. Vì lượng
cọc nhiều hơn, máy có thể tạo nhiều sợi vải hơn, năng
suất làm việc cũng tăng lên gấp 8 lần. Phát minh này đã
mang lại rất nhiều lợi ích cho ngành dệt nước Anh thời
ấy.
GV kể chuyện: James Hargreaves được ghi nhận
là người đã sáng tạo ra máy kéo sợi Gien-ni vào năm
1764. Hargreaves sinh năm 1720 tại hạt Lancashire và
là con trai trong một gia đình thợ mộc nghèo khổ. Lớn
lên trong cảnh bần hàn, Hargreves sớm đã thành thạo
việc sử dụng các công cụ nghề mộc và nhanh chóng trở
thành người thợ giỏi dưới sự kèm cặp của cha và ông
nội. Sau này ông chuyển đến hạt Blackburn sinh sống
và xây dựng gia đình tại đây. Với phát minh máy kéo sợ
Gien-ni của mình, ông trở thành một trong những người
nổi tiếng nhất cuộc cách mạng công nghiệp tại Anh.
Ông phát minh máy kéo sợi Gien ni là vì thương vợ. Vợ
chồng Ha-gri-vơ sống rất nghèo khổ, vợ ông là một thợ
dệt, ông đã thuê 1 máy dệt và một máy se sợi với chỉ 1
cọc sợi về cho vợ vừa làm vừa trông con. Nhưng năng
suất quá thấp, tiền công bèo bọt. Thương vợ vất vả,
Hargreaves thường hay kéo sợi giúp vợ mình. Cộng với
việc ông là con trai của một thợ mộc mà ông đã nắm rõ
nguyên lý làm việc cũng như cấu tạo của máy kéo sợi.
Với đầu óc nhanh nhạy của một người thợ mộc giỏi,
Hargreaves đã cải tiến chiếc máy bằng cách lắp thêm
các cọc suốt. Nhờ sáng tạo này mà ông đã giúp được
người vợ của mình hoàn thành sản lượng mà chủ xưởng
dệt yêu cầu
- Máy kéo sợi Gien-ni là một trong những phát minh vĩ
đại bấy giờ, giúp cho sản lượng nguyên liệu của ngành
dệt may ở châu Âu tăng lên chóng mặt. Phát minh này
giúp nguồn cung nguyên liệu là sợi vải cho ngành dệt
may tăng lên. Đồng thời, điều này cũng giúp giá sản
phẩm giảm xuống và người ta có thể mua vải dễ dàng
hơn. Sự ra đời của máy kéo sợi Gien-ni cũng là một dấu
mốc lớn trong cách mạng công nghiệp.
* Nhận xét về phát minh của Giêm Oát
- Đây là một phát minh vĩ đại thời bấy giờ. Vì:
+ Trước khi động cơ hơi nước ra đời: con người chủ
yếu lao động dựa vào sức mạnh của cơ bắp (lao động
thủ công); hoặc sử dụng một số loại máy móc chạy
bằng năng lượng gió (cối xay gió…) và nước. Tuy vậy,

GV: Bùi Phú Hưng

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

do còn nhiều hạn chế, nên năng suất lao động của con
người chưa cao; khối lượng sản phẩm sản xuất ra chưa
nhiều và các loại năng lượng gió, nước ở thời điểm này
vẫn chưa thể tạo ra sự chuyển biến căn bản trong đời
sống sản xuất.
+ Năm 1769, Giêm Oát phát minh ra động cơ hơi nước
và đến năm 1784 được hoàn thiện rồi đưa vào sử dụng.
Máy hơi nước có thể hoạt động trong mọi điều kiện
thời tiết, nhờ đó, các nhà máy có thể xây dựng ở bất cứ
nơi nào thuận lợi… Từ đây, máy hơi nước đã nhanh
chóng được ứng dụng trong nhiều ngành, nhiều lĩnh
vực khác nhau, như: sản xuất công nghiệp, giao thông
vận tải (với tàu thủy và tàu hỏa chạy bằng đầu máy hơi
nước), nông nghiệp… Lúc này, các loại máy móc đã
thay thế sức lao động chân tay của con người, giúp nền
sản xuất có sự chuyển biến mạnh mẽ từ: sản xuất thủ
công sang cơ khí hóa.
2. Những tác động của Cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống
a. Mục tiêu: - Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp
đối với sản xuất và đời sống.
b. Nội dung: - HS đọc mục 2, mục Em có biết, quan sát H2.4, 2.5 SGK/18,19 thảo
luận theo cặp hoàn thành phiếu học tập về tác động của Cách mạng công nghiệp đối
với sản xuất và đời sống.
c. Sản phẩm: Câu trả lời và phiếu học tập của các nhóm đã hoàn thành các nội
dung.
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm dự kiến
(Nội dung ghi bài)
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Đối với sản xuất:
* Nhiệm vụ 1: GV yêu cầu học sinh đọc mục 2, mục + Thúc đẩy sự phát triển
Em có biết, quan sát H2.4, 2.5 SGK/18,19 thảo luận của nhiều ngành kinh tế,
theo cặp hoàn thành phiếu học tập về tác động của Cách đặc biệt là giao thông
mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống.
vận tải, khai mỏ và sản
xuất nông nghiệp…
+ Làm thay đổi cơ bản
quá trình sản xuất; nâng
cao năng suất lao động,
tạo ra nguồn của cải dồi
dào.
+ Làm thay đổi bộ mặt
của nhiều nước tư bản:
xuất hiện nhiều trung
tâm công nghiệp, thành
phố lớn, đưa tới sự
chuyển dịch trong cơ

Giáo án lịch sử 8

GV: Bùi Phú Hưng

cấu lao động và dân cư,..
- Đối với đời sống:
+ Thay đổi đời sống của
người dân và cấu trúc xã
hội: giới chủ xưởng giàu
lên nhanh chóng  giai
cấp tư sản, thống trị xã
hội; những người thợ
làm thuê bị bóc lột  giai
cấp vô sản.
+ Mâu thuẫn giữa giai
cấp tư sản và giai cấp vô
sản ngày càng sâu sắc.

* Nhiệm vụ 2: Em có nhận xét gì về tác động của Cách
mạng công nghiệp?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
-: HS đọc thông tin và quan sát hình ảnh ở mục 2 trong
SGK/18,19, thảo luận theo cặp hoàn thành phiếu học
tập.
- Học sinh suy nghĩ cá nhân và trả lời câu hỏi của GV.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện
nhiệm vụ (nếu cần).
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu các nhóm trao đổi bài với nhóm bên cạnh.
- GV gọi đại diện 1 -2 nhóm trình bày kết quả. Các
nhóm còn lại lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu cần).

Giáo án lịch sử 8

- GV yêu cầu các nhóm đối chiếu kết quả, chấm điểm
và báo cho nhóm bạn.
- HS trả lời câu hỏi của giáo viên.
Bước 4. Kết luận, nhận định
- Nhận xét về thái độ, phần trình bày của học sinh, mở
rộng và chuẩn kiến thức cho các em.
Tác động của Cách mạng công nghiệp:
Từ khi máy hơi nước xuất hiện đã có một tác dụng to
lớn trong cuộc cách mạng công nghiệp. Ngoài việc
dùng làm nguồn năng lượng cho các công xưởng, máy
hơi nước còn được ứng dụng trong giao thông vận tải.
Sự ứng dụng rộng rãi máy hơi nước đã ảnh hưởng đến
cuộc cách mạng phương tiện giao thông của nước Anh.
GV cho HS xem video về George Stephenson: “Ông
Tổ Xe Lửa”, Người Đặt Nền Móng Cho Ngành Đường
Sắt:
https://www.youtube.com/watch?
v=HJGN9P6HNdU (Hoặc cho học sinh quan sát hình
ảnh Đầu máy xe lửa đầu tiên do Xti-phen-tơn chế tạo
(1814): Đầu máy xe lửa là loại đầu máy chạy trên
đường sắt (đường ray) c...