PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO …
TRƯỜNG TIỂU HỌC ………..
---    ---

BIỆN PHÁP ÂM NHẠC
ĐỀ TÀI:
TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ MÔN ÂM NHẠC CHO HỌC SINH LỚP 2
(Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

Lĩnh vực: …
Họ và tên tác giả: ….
Đơn vị: ….

Năm học: 20….- 20…

MỤC LỤC
I. PHẦN MỞ ĐẦU.................................................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài................................................................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài..................................................................................................... 2
3. Phương pháp nghiên cứu................................................................................................................. 2

II. PHẦN NỘI DUNG.............................................................................................................................3
1. Cơ sở lí luận......................................................................................................................................... 3
2. Thực trạng............................................................................................................................................ 3
3. Các biện pháp tổ chức thực hiện................................................................................................... 4
Trò chơi 1: Nghe giai điệu đoán câu hát.......................................................................................................................... 4
Trò chơi 2: Tai ai thính nhất................................................................................................................................................ 5
Trò chơi 3: Nhà biên đạo múa tí hon................................................................................................................................. 6
Trò chơi 4: Em tập làm ca sĩ................................................................................................................................................. 7
Trò chơi 5: Hoa đến tay ai người ấy hát......................................................................................................................... 8

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Chúng ta vẫn từng nói rằng: “Âm nhạc là môn năng khiếu cũng là môn thực
hành”. Tuy nhiên âm nhạc trong trường học không nhằm đào tạo các em trở
thành những nhạc sĩ, ca sĩ,…Cũng như việc học đọc, học viết, học vẽ, việc học
hát, các em được nghe hát, nghe nhạc hoặc tham gia trò chơi, vận động theo
nhạc đều nhằm mục đích phát triển khả năng âm nhạc. Nâng cao năng lực cảm
thụ âm nhạc của các em là cơ sở để hình thành một trình độ văn hóa thẩm mỹ
nhất định, góp phần giúp cho trẻ phát triển trí tuệ, trí tưởng tượng và có tác
dụng giáo dục đạo đức, tình cảm rất tốt. Qua các bài học các em được nghe hát,
nghe nhạc, được tập hát, được biết một số kiến thức phổ thông về âm nhạc. Tất
cả những yếu tố đó sẽ tạo thành một trình độ văn hóa âm nhạc tối thiểu để góp
phần cùng các môn học khác giáo dục nhân cách, làm cho nội dung học tập ở
nhà trường phổ thông có tính toàn diện, làm thăng bằng, hài hòa các hoạt động
học tập của trẻ em.
Trong mỗi lớp học, có nhiều đối tượng học sinh cùng tham gia hoạt động,
tất cả học sinh trong lớp đều tiếp thu lượng kiến thức đầy đủ khi giáo viên cung
cấp thì đối với môn học của tôi phụ trách qua những giờ thực giảng trên lớp,
ngoài những em có năng khiếu, có giọng hát hay, mạnh dạn tự tin khi thể hiện
bài hát đa số vẫn còn nhiều em quá rụt rè, nhút nhát, rất ít xung phong lên biểu
diễn bài hát trước lớp, thiếu tự tin, và hơn thế nữa các em nghĩ mình hát không
hay. Thiết nghĩ đây là môn học được nhiều học sinh yêu thích và có hứng thú
khi học, bản thân tôi cũng mong muốn bằng cách nào để giúp cho tất cả các em
trong lớp đề được tham gia học tập sôi nổi, nhiệt tình và tương đối đồng nhất,
cho các em biết hòa mình trong tập thể, tạo nên một tâm thế sẵn sàng, ham học
và đây cũng là một điều kiện thuận lợi giúp cho các em học tốt những môn học
khác.
Muốn thực hiện được yêu cầu trên thì bản thân tôi phải luôn tìm tòi, học hỏi,
sáng tạo và phải vận dụng thực tế qua từng chi tiết dạy. Để đáp ứng được các
1

nhu cầu cơ bản đó tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để các em học môn Âm nhạc
trong nhà trường có chất lượng cao, các em thực sự hứng thú khi tham gia môn
học này. Đây cũng chính là lý do để tôi chọn đề tài “Biện pháp tổ chức trò
chơi học tập nâng cao hiệu quả môn Âm nhạc cho học sinh lớp 2 (Bộ sách
Kết nối tri thức)”
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Xuất phát từ những vấn đề đặt ra, tôi đã thực nghiệp việc lồng ghép những
trò chơi được ứng dụng từ nội dung của bài học để giúp học sinh nhớ được lời
ca của bài hát một cách nhanh chóng và dễ dàng. Từ những trò chơi được ứng
dụng tất cả học sinh trong mỗi lớp đều được tham gia.
- Hình thành một trình độ văn hóa Âm nhạc tối thiểu cho học sinh.
- Bước đầu giúp các em làm quen một số kỹ năng đơn giản về ca hát và có
thói quen hát đúng.
- Tạo cho các em hứng thú, tạo niềm vui khi học hát, nghe ca nhạc. Giáo
dục năng lực cảm thụ âm nhạc, kích thích tiềm năng nghệ thuật, làm cho đời
sống tinh thần của trẻ thêm phong phú. Góp phần giáo dục tính tập thể, tính kỷ
luật, tính chính xác khoa học.
3. Phương pháp nghiên cứu
- Thu thập các tài liệu về dạy hát dân ca cho học sinh phổ thông.
- Phương pháp trải nghiệm thực tế: Vận dụng những kinh nghiệm của cá
nhân vào các tiết dạy hát dân ca ở trường.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Trao đổi với đồng nghiệp về những kết
quả thu được, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế dạy học tại nhà trường.
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp thống kê xử lý số liệu

2

II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận
Âm nhạc là môn học mang tính nghệ thuật cao, nó khác rất nhiều so với các
môn học khác. Âm nhạc mang đến cho học sinh những phút giây thư giãn, thoải
mái. Thông qua những câu hát, những lời ca, những cử chỉ, những điệu bộ, múa
vận động phụ họa, và đặc biệt là các trò chơi âm nhạc giúp các em thêm yêu
thích âm nhạc và ước mong được học âm nhạc. Trang bị cho học sinh tri thức,
kĩ năng, kĩ xảo vận động cần thiết cho các hoạt động khác nhau trong cuộc
sống, rèn luyện nếp sống văn minh, lành mạnh, hình thành thói quen tự tập
luyện và tự tổ chức các trò chơi âm nhạc. Góp phần tích cực vào việc hình thành
thói quen đạo đức, phát triển trí tuệ, thẩm mĩ, phát hiện và bồi dưỡng những hạt
nhân năng khiếu. Trong quá trình học tập còn giúp các em biết cách ứng dụng
những trò chơi âm nhạc dân gian vào hoạt động học tập và sinh hoạt ở trong và
ngoài nhà trường.
Từ đó, để học sinh lĩnh hội, khám phá và chiếm lĩnh kiến thức thì người
giáo viên phải thường xuyên có những biện pháp kích thích học sinh hứng thú,
tự giác, tích cực trong giờ học nhằm giúp học sinh lĩnh hội tối đa kiến thức.
Tóm lại: người giáo viên cần phải đổi mới phương pháp dạy học, tìm những
trò chơi âm nhạc phù hợp với nội dung tiết dạy để giúp học sinh học tập, tích
cực hoạt động, tự giác, phát huy tư duy sáng tạo và các tố chất cho học sinh.
2. Thực trạng
Như trên đã nói: Một tiết dạy học được xem là thành công nếu như người
giáo viên ngoài truyền tải cho các em nắm bắt được nội dung cơ bản của tiết học
còn phải đem đến cho các em một tiết học hay, tạo niềm vui, sự sôi nổi và hứng
thú say mê trong quá trình học tập.
Do nhận thức vị trí, vai trò của bộ môn Âm nhạc chưa được đúng mức
(quan niệm là môn phụ), một phần cũng làm ảnh hưởng tới công tác giáo dục
toàn diện cho học sinh. Đó là sự nhìn nhận của một số bậc phụ huynh và cả học

3

sinh về môn học này, nên môn Âm nhạc trong nhà trường Tiểu học đến nay vẫn
còn gặp nhiều khó khăn.
Một thực tế cho thấy, nếu giáo viên chỉ dạy đủ trình tự các bước của một
tiết học hát và tập đọc nhạc mà không lồng ghép nhiều trò chơi vào các tiết học
thì sẽ gây cho tiết học sự khô cứng và nhàm chán. Từ đó học sinh sẽ không
hứng thú khi học Âm nhạc. Bên cạnh đó một số trường Tiểu học hiện nay cơ sở
vật chất, trang thiết bị dạy học chưa đảm bảo cho công tác dạy và học. Từ đó
dẫn đến tình trạng học sinh nhàm chán, mệt mỏi do sự lặp đi lặp lại một phương
pháp dạy học khô cứng của giáo viên.
Qua thực tế giảng dạy các lớp trong năm học 20… – 20... Ngay đầu năm tôi
đã tiến hành khảo sát lớp 2… và thu được kết quả cụ thể như sau:
Lớp

Tổng
số HS

Học sinh thể hiện Học sinh thể hiện
tốt kĩ năng ca

tốt khi biểu diễn.

Học sinh hứng
thú khi tham gia

hát.
Tỷ lệ

học tập.
Số

Tỷ lệ

Số lượng

Tỷ lệ

Số lượng

9

28,1%

17

53,1%

lượng
2B

32

6

18,8%

3. Các biện pháp tổ chức thực hiện
Trò chơi 1: Nghe giai điệu đoán câu hát
a. Tác dụng của trò chơi:
Tác động vào thính giác của các em những âm thanh chuẩn mực, chính xác
của bài hát. Giúp các em nắm thật vững giai điệu bài hát, tiết tấu của bài hát
thông qua trò chơi.
b. Cách chơi:
Giáo viên chọn một câu hát khó trong bài hoặc câu hát nào học sinh hát dễ
bị sai nhạc để đàn (hoặc thổi kèn) giai điệu câu hát đó và đố học sinh đây là câu
hát nào? Những học sinh không có năng khiếu vẫn có thể phát hiện ra câu hát,
tuy nhiên khi hát lại các em có thể hát sai nhạc. Giáo viên lại cho những học
4

sinh có năng khiếu hát câu hát đó. Sau đó cho cả lớp củng cố câu hát đó bằng
cách hát theo tiếng đàn của giáo viên, trò chơi tiếp tục với những câu hát khác.
Phần thưởng là những lời khen khuyến khích của cô và những tràng pháo
tay của cả lớp cho những học sinh phát hiện ra câu hát và học sinh hát chuẩn
xác câu hát đó.
Ví dụ: Khi dạy bài hát Con chim chích chòe Âm nhạc 2 trang 14 Bộ sách
Kết nối tri thức, tôi đã tổ chức trò chơi Nghe giai điệu đoán câu hát cho các em
học sinh. Với bài hát này tôi đã hoán đổi thứ tự các câu hát và cho học sinh
đoán giai điệu của tất cả các câu hát có trong bài.

Trò chơi 2: Tai ai thính nhất
Sau khi các em đã nắm vững giai điệu bài hát giáo viên thường cho các em
hát kết hợp gõ nhạc cụ theo 3 cách: theo phách, theo nhịp, theo tiết tấu lời ca.
Để giúp các em nắm chắc nhịp, tiết tấu của bài hát ta có thể cho các em chơi
trò chơi này.
a. Tác dụng của trò chơi:
Giúp các em phát triển năng lực tai nghe, năng lực cảm thụ âm nhạc thông
qua trò chơi.
5

b. Cách chơi:
Giáo viên vỗ tay (hoặc gõ bằng nhạc cụ gõ) tiết tấu các câu hát từ dễ đến
khó trong bài học, cho các em đoán đó là câu hát nào trong bài (có thể tiết tấu
này trùng với tiết tấu các câu hát ở bài hát khác) ai thính tai nhất sẽ được thưởng
điểm thi đua hoặc một tràng pháo tay của cả lớp.
Ví dụ: Khi dạy bài hát Chú chim nhỏ dễ thương trang 28 Âm nhạc 2
trang 14 Bộ sách Kết nối tri thức tôi đã tổ chức trò chơi Tai ai thính nhất cho
các em học sinh.

Tôi vỗ tay:
HS hát:

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Lại đây hỡi chú chim nhỏ xinh dễ thương này

Trò chơi 3: Nhà biên đạo múa tí hon
Trong tiết tiếp theo tôi thường hướng dẫn các em hát kết hợp vận động phụ
họa hoặc múa đơn giản. Trước khi hướng dẫn cho các em các động tác mà giáo
viên đã chuẩn bị, giáo viên có thể cho các em tự tìm các động tác phụ họa dưới
hình thức trò chơi “Nhà biên đạo múa tí hon”. Các em dựa vào nội dung lời ca
để tìm ra những động tác phù hợp, sau đó giáo viên có thể sửa cho các em một
số động tác rồi hướng dẫn cho cả lớp.
6

a. Tác dụng của trò chơi:
Trò chơi này có tác dụng dẫn dắt các em hướng tới những ý tưởng sáng tạo,
thông qua các động tác minh họa cho lời ca các em hiểu được nội dung bài hát
nói lên điều gì.
b. Cách chơi:
Cho những học sinh xung phong lần lượt lên hát kết hợp vận động hoặc múa
các động tác mà các em tự suy nghĩ trước lớp, sau đó giáo viên nhận xét khen
ngợi và sửa cho các em những động tác hay hơn.
Phần thưởng cho các em “biên đạo múa” là những ngôi sao danh dự của
giáo viên và những tràng pháo tay của các bạn trong lớp.
Ví dụ: Khi dạy bài hát Hoa lá mùa xuân Âm nhạc 2 trang 36 Bộ sách Kết
nối tri thức, tôi đã tổ chức trò chơi Nhà biên đạo múa tí hon cho các em học
sinh.

Trò chơi: Nhà biên đạo múa tí hon (HS lớp 2)
Trò chơi 4: Em tập làm ca sĩ
Trong 2 tiết học cho một bài hát ta có thể áp dụng thêm các trò chơi khác
tùy theo từng bài. Các trò chơi được cung cấp trong sách giáo viên chúng ta có

7

thể thay bằng các tên gọi hấp dẫn giúp các em khi nghe đến tên trò chơi sẽ rất
hứng thú tham gia.
Cũng cách gọi các em lên biểu diễn từng tốp hoặc đơn ca trước lớp ta thay
bằng trò chơi có tên là: “Em tập làm ca sĩ”.
a. Tác dụng của trò chơi:
Giúp các em mạnh dạn, tự tin vào bản thân và hướng cho các em vươn tới
những ước mơ cao đẹp.
b. Cách chơi:
Khi các em đã hát kết hợp vận động hoặc múa thành thạo, chuẩn xác bài hát,
giáo viên gọi các em lên biểu diễn trước lớp. Nếu 2 học sinh ta gọi 2 “ca sĩ”,
“song ca”, 3 học sinh ta gọi “tam ca”, 4, 5 học sinh ta gọi “tốp ca”. Các em rất
thích thú khi được gọi như vậy và đa số các em rất hào hứng tham gia, hơn nữa
các em lại có ý thức cao trong khi hát kết hợp với biểu diễn.
Giám khảo chấm điểm cho các “ca sĩ” là tập thể lớp cộng với những lời
nhận xét khen ngợi, góp ý của giáo viên.

Trò chơi: Em tập làm ca sĩ (ảnh em Lê Hoàng Hương Giang – Lớp 2)
Trò chơi 5: Hoa đến tay ai người ấy hát
Đây là cách hát nối tiếp, để tạo cho các em tham gia nhiệt tình và hào hứng,
thi đua hát đúng và chuẩn xác ta cho các em chơi trò chơi này.
8

a. Tác dụng của trò chơi:
Người viết
Đỗ Văn Hiếu
Liên hệ Zalo: 0985598499

9