Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…

Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI
BÀI 10: SINH VẬT VIỆT NAM
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Chứng minh được sự đa dạng của sinh vật ở Việt Nam.

-

Chứng minh được tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt
Nam.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc
lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong
lớp.

-

Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm,
tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực địa lí:
-

Nhận thức khoa học địa lí: Chứng minh được sự đa dạng của sinh vật ở Việt
Nam; Chứng minh được tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở
Việt Nam.

-

Tìm hiểu địa lí: Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr.141 –
tr.144; Sử dụng bản đồ Hình 10.3 SGK tr.142 để xác định các thảm thực vật
và các loài động vật ở nước ta.

-

Vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: tìm hiểu về một
vườnq quốc gia ở Việt Nam, viết báo cáo ngắn về vườn quốc gia này.

Năng lực số (NLS):

1

-

[1.1.TC2b]: Chủ động tìm kiếm và chọn lọc thông tin, hình ảnh, video về
các loài sinh vật quý hiếm, vườn quốc gia từ các nguồn dữ liệu số uy tín
(sách đỏ trực tuyến, trang web của các Vườn quốc gia).

-

[3.1.TC2a]: Tạo được các sản phẩm số (sơ đồ tư duy trên phần mềm,
infographic, bài trình bày) để tuyên truyền bảo vệ đa dạng sinh học.

-

[5.2.TC2b]: Lựa chọn và sử dụng được các ứng dụng bản đồ số (Google
Earth/Maps) để tham quan ảo hoặc xác định vị trí các Vườn quốc gia, Khu
bảo tồn.

-

[6.2.TC2a]: Sử dụng được công cụ AI (Chatbot) để hỗ trợ tra cứu thông tin
nhanh về đặc điểm loài hoặc gợi ý cấu trúc báo cáo.

Năng lực AI:
- 8.C1.1 – HS mô tả được ở mức đơn giản cách công cụ nhận dạng hình ảnh
“nhìn” sinh vật: phân tích đặc điểm trong ảnh và so sánh với dữ liệu đã học.
- 8.A1.2 – HS nhận biết AI có thể nhận diện sai loài hoặc tạo thông tin sai lệch;
biết kiểm chứng tên loài, đặc điểm và phân bố bằng SGK, Sách đỏ/trang chính
thức của vườn quốc gia hoặc nguồn sinh học tin cậy.
- 8.A3.3 – HS nêu được công cụ và phần việc AI hỗ trợ, kiểm tra – chỉnh sửa
kết quả trước khi sử dụng và khai báo trung thực việc dùng AI trong sản phẩm.
3. Phẩm chất
-

Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 8 – phần Địa lí.

-

Máy tính, máy chiếu.

-

Bản đồ phân bố sinh vật Việt Nam.

-

Tranh ảnh, video về một số vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên các loài
động vật, thực vật quý hiếm.

-

Ứng dụng/Web: Google Earth, Google Lens (nhận diện sinh vật),
Padlet/Google Drive/Classroom (nộp sản phẩm), Phần mềm tạo sơ đồ tư duy
(MindMeister/Canva), Chatbot AI.

2

-

Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

Lưu ý khi sử dụng AI: Không nhập dữ liệu cá nhân nhạy cảm; không dùng hình
ảnh AI tạo như bằng chứng về loài sinh vật hay vườn quốc gia có thật; không
coi tên loài, địa điểm phân bố hoặc số liệu do AI đưa ra là dữ liệu thực nếu chưa
có nguồn kiểm chứng. Nguyên tắc: con người quyết định – AI hỗ trợ – con
người kiểm chứng và chịu trách nhiệm.
2. Đối với học sinh
-

SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 8 – phần Địa lí.

-

Điện thoại thông minh/Máy tính bảng/Laptop có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, từng bước bước vào bài học mới.
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Đuổi hình bắt chữ”, HS đọc tên
động vật ứng với mỗi hình.
c. Sản phẩm: HS nêu được tên động vật ứng với mỗi hình.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS cả lớp chơi trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” – Đoán tên các loài
động vật trong hình.
- GV treo bảng phụ/trình chiếu lần lượt từng hình:

3

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
HS quan sát lần lượt các hình ảnh, đọc đúng tên các loài động vật được nhắc đến
trong mỗi hình.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 6 HS lần lượt đọc tên 6 con vật trong mỗi hình.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:
Hình 1. Báo đốm.

Hình 2. Sư tử.

Hình 3. Con voi.

Hình 4. Tê giác.

Hình 5. Hà mã.

Hình 6. Con cáo.

4

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Việt Nam là quốc gia có tính đa dạng sinh học cao
trên thế giới. Giới sinh vật Việt Nam đa dạng và phong phú với nhiều loài động
vật, thực vật, các hệ sinh thái khác nhau. Để nắm rõ hơn về sự đa dạng sinh vật ở
Việt Nam cũng như tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam,
chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 10: Sinh vật
Việt Nam.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Sự đa dạng của sinh vật ở Việt Nam
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS chứng minh được sự đa dạng của sinh vật ở
Việt Nam.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 10.1 – Hình 10.5,
mục Em có biết, thông tin trong mục 1 SGK tr.141- 143 và trả lời câu hỏi: Hãy
chứng minh sự đa dạng của sinh vật ở Việt Nam.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về sự đa dạng của sinh vật ở Việt Nam và chuẩn
kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân (5 phút), sau đó

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

1. Sự đa dạng của sinh - [6.2.TC2a]:
vật ở Việt Nam

Sử

trao đổi cặp đổi (10 phút), khai thác Hình 10.1 – - Sự đa dạng về thành
Hình 10.5, mục Em có biết, thông tin trong mục 1 phần

loài,

gen

di

SGK tr.141- 143 và trả lời câu hỏi: Hãy chứng minh truyền:
sự đa dạng của sinh vật ở Việt Nam.

NLS,AI

+ Việt Nam là một trong
16 quốc gia sở hữu sự đa
dạng sinh học cao nhất
thế giới, gồm hơn 50
000 loài được xác định:
● Thực

vật

dụng

được công cụ
AI để khám
phá

kiến

thức.
- [1.1.TC2b]:
Tìm kiếm và
lọc dữ liệu
số.

quý
5

hiếm:

trầm

hương, trắc, sâm
Ngọc Linh, gõ đỏ,
nghiến, cẩm lai,
vàng tâm, gụ....
● Động

vật

quý

hiếm: sao la, voi,
bò tót, hươu xạ,
voọc, trĩ, công,...
+ Số lượng cá thể trong
mỗi

loài

tương

đối

phong phú, tạo nên sự đa
dạng về nguồn gen di
truyền.
- Sự đa dạng về kiểu hệ
sinh thái:
+ Các hệ sinh thái tự
nhiên trên cạn:
● Các kiểu hệ sinh
thái
biến:

rừng

phổ

rừng mưa

nhiệt đới, rừng
nhiệt đới gió mùa.
- GV cung cấp thêm cho HS thông tin về sự đa dạng
của sinh vật ở Việt Nam; hình ảnh, video về một số
loài động vật, thực vật; vườn quốc gia; khu bảo tồn

● Các hệ sinh thái
khác: trắng cỏ cây
bụi,

rừng

cận

6

thiên nhiên ở Việt Nam (Đính kèm phía dưới Hoạt

nhiệt, rừng ôn đới

động 1).

núi cao,…

- GV yêu cầu các nhóm sử dụng công cụ AI (như + Các hệ sinh thái tự
Copilot, ChatGPT) với câu lệnh: "Liệt kê 5 loài nhiên dưới nước:
thực vật và 5 loài động vật đặc hữu của Việt Nam,
kèm theo địa điểm phân bố". HS đối chiếu kết quả

● Các hệ sinh thái

của AI với SGK để bổ sung thông tin phong phú

nước

mặn

(cả

hơn.

vùng nước lợ):

rừng ngập mặn,
Tích hợp AI (8.C1.1; 8.A1.2): Sau khi tự quan sát
cỏ biển, rạn san
Hình 10.1–10.5, mỗi cặp chọn 1 ảnh sinh vật do
GV cung cấp và, nếu điều kiện cho phép, dùng
hô, đầm phá ven
Google Lens/công cụ nhận dạng hình ảnh để thử
biển,... và hệ sinh
xác định tên loài. HS mô tả ngắn cách AI “nhìn”:
thái biển
phân tích các đặc điểm trong ảnh và so sánh với
dữ liệu đã học. Sau đó lập bảng kiểm chứng 4 cột:
● Các hệ sinh thái
“Kết quả AI – Dấu hiệu nhận dạng – Nguồn kiểm
chứng – Kết luận: Đúng/Cần sửa/Chưa đủ căn
nước ngọt: ở
cứ”. Kiểm chứng bằng SGK, Sách đỏ Việt
sông, suối, hồ, ao,
Nam/trang chính thức của vườn quốc gia hoặc
nguồn sinh học tin cậy. Kết quả chatbot ở nhiệm
đầm.
vụ trên cũng phải được kiểm chứng, không sao
chép trực tiếp. Sản phẩm AI: 1 bảng kiểm chứng
+ Các hệ sinh thái nhân
ngắn và 1–2 câu giải thích vì sao công cụ nhận
tạo:
dạng hình ảnh có thể xác định sai loài.
- GV hướng dẫn HS truy cập trang web "Sách đỏ
Việt Nam" hoặc các trang sinh vật học uy tín để tìm
hình ảnh minh họa cho các loài vừa tìm được.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS quan sát hình ảnh, video, khai thác thông tin
trong mục và trả lời câu hỏi.

● Hệ sinh thái đồng
ruộng,

vùng

chuyên canh.
● Hệ sinh thái nuôi
trồng thủy sản.
● Rừng trồng.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
7

thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS chứng minh sự đa dạng
của sinh vật ở Việt Nam.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ
sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Việt Nam là
một trong những trung tâm đa dạng sinh học của
thế giới. Sự phong phú và đa dạng của sinh vật
Việt Nam thể hiện ở sự đa dạng về thành phần
loài, gen di truyền và kiểu hệ sinh thái.
- GV chuyển sang nội dung mới.
THÔNG TIN VỀ SỰ ĐA DẠNG CỦA SINH VẬT Ở VIỆT NAM
Theo dữ liệu của Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (TUCN), đã ghi
nhận ở nước ta khoảng 20 000 loài thực vật trên cạn và dưới nước, 1 000 loài
chim, 348 loài thú, 384 loài bò sát, 221 loài lưỡng cư và hơn 2 000 loài cá.
Trong các loài được ghi nhận, nhiều loài có giá trị bảo tồn cao, khẳng định tầm
quan trọng toàn cầu của đa dạng sinh học Việt Nam như: thu hải đường ba tai,
đỉnh tùng, gõ đỏ,...; sao la, cheo cheo lưng bạc, mang lớn, mang Trường Sơn,
thỏ vằn, voi châu Á, bò rừng, bò xám, hổ, báo, hươu sao, các loài linh trưởng,
các loài rùa biến và rùa cạn,...
Khu hệ động vật Việt Nam khá giàu về thành phần loài và có mức độ cao về
tính đặc hữu so với các nước trong vùng Đông Dương. Trong số 21 loài khỉ có
trong vùng này thì

8

Việt Nam có 15 loài, trong đó có 7 loài là phân loài đặc hữu. Trong vùng này
có 49 loài chim đặc hữu thì Việt Nam có 33 loài, trong đó có 10 loài đặc hữu
của Việt Nam.
Từ 1997 - 2014, dựa trên kết quả điều tra cơ bản các vùng lãnh thổ khác
nhau ở Việt Nam, một số loài mới được phát hiện và mô tả, trong đó có nhiều
chi, loài có giá trị khoa học. Trong 139 loài động, thực vật được tìm thấy có 90
loài thực vật, 23 loài bò sát, 16 loài lưỡng cư, 9 loài cá và 1 loài động vật có
vú. Các nhà khoa học Việt Nam đã công bố 1 023 loài mới, cả về thực vật,
động vật (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Đại học Quốc
gia Hà Nội). Từ năm 2014 đến 2018, có 344 loài mới gồm 208 loài động vật,
136 loài thực vật, đã được mô tả và công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế
và Tạp chí Sinh học của Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
(Báo cáo quốc gia lần thứ 6 đối với Công ước Đa dạng sinh học, 2019).
Tuy nhiên, tính đến năm 2021, có khoảng 227 loài thực vật, 75 (21%) loài
thú, 57 (6%)
loài chim, 75 (19%) loài bò sát, 53 (24%) loài lưỡng cư và 136 (7%) loài cá
được liệt kê là các loài bị đe dọa (nghĩa là thuộc mức cực kì nguy cấp, nguy
cấp và sắp nguy cấp).
HÌNH ẢNH, VIDEO VỀ MỘT SỐ LOÀI ĐỘNG VẬT, THỰC VẬT
– VƯỜN QUỐC GIA – KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN Ở VIỆT NAM

9

Gõ đỏ
Đỉnh tùng

Sao la

Cheo leo lưng bạc

Mang lớn

Thỏ vằn

10

Voi châu Á

Bò rừng

Rừng quốc gia Cúc Phương

Vườn quốc gia Cát Bà (Hải Phòng)

(Ninh Bình)

Vườn quốc gia Tràm Chim (Đồng
Tháp)

Vườn quốc gia Bạch Mã
(Thừa Thiên Huế)

https://www.youtube.com/watch?v=ys_Oikk-fjM
Hoạt động 2: Tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS chứng minh được tính cấp thiết của vấn đề
bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam.
11

b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo 6 nhóm, khai thác Hình 10.6, mục Em
có biết, thông tin trong mục 2 SGK tr.143, 144 và hoàn thành Phiếu học tập số 1:
Chứng minh tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV dẫn dắt, nêu vai trò của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh
học:
+ Đa dạng sinh học có vai trò quan trọng trong ổn định hệ
sinh thái, bảo vệ đa dạng thành phần loài, nguồn gen.
+ Các hệ sinh thái cung cấp lương thực, thực phẩm, dược

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. Tính cấp thiết của vấn
đề bảo tồn đa dạng sinh
học ở Việt Nam
Kết quả Phiếu học tập số
1 đính kèm phía dưới
Hoạt động 2.

liệu để phục vụ nhu cầu của con người, cung cấp nguyên
liệu cho các ngành công nghiệp chế biến.
+ Ngoài ra, các hệ sinh thái tự nhiên còn có chức năng
điều hoà khí hậu, điều tiết dòng chảy, hạn chế xói mòn đất,
bảo vệ bờ sông, bờ biển,...
- GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện
một nhiệm vụ học tập).
- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau:
Khai thác Hình 10.6, mục Em có biết, thông tin trong mục
2 SGK tr.143, 144 và hoàn thành Phiếu học tập số 1:
Chứng minh tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh
học ở Việt Nam.
+ Nhóm 1, 2: Tìm hiểu về hiện trạng suy giảm suy giảm đa
dạng sinh học ở Việt Nam.

12

+ Nhóm 3, 4: Tìm hiểu về nguyên nhân suy giảm đa dạng
sinh học ở Việt Nam.
+ Nhóm 5, 6: Tìm hiểu về một số biện pháp bảo vệ đa
dạng sinh học ở Việt Nam.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
(Đính kèm phía dưới Hoạt động 2)
- GV cung cấp thêm cho các nhóm thông tin, hình ảnh,
video liên quan đến suy giảm đa dạng sinh học ở Việt Nam
(Đính kèm phía dưới Hoạt động 2).
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, video, thông tin và hoàn thành
Phiếu học tập số 1.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 3 nhóm lần lượt chứng minh tính cấp
thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam theo
Phiếu học tập số 1.

13

- GV yêu cầu 3 nhóm còn lại nhận xét nhóm bạn có cùng
nội dung, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Tính đa dạng sinh học
ở nước ta đang ngày càng bị suy giảm nghiêm trọng, việc
bảo tồn đa dạng sinh học đã trở thành vấn đề cấp thiết ở
nước ta hiện nay, cần có những biện pháp cụ thể để bảo
tồn đa dạng sinh học.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM
HIỆN TRẠNG

NGUYÊN NHÂN

BIỆN PHÁP

THÔNG TIN VỀ SỰ SUY GIẢM ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM
Sự suy giảm đa dạng sinh học ở Việt Nam ngày càng nghiêm trọng, các hệ thống
rừng nguyên sinh và rừng ngập mặn dần suy giảm. Nước ta sở hữu nhiều loại rừng
nguyên sinh
và rừng ngập mặn phong phú, tuy nhiên do tác động của biến đổi khí hậu cũng như áp
lực đô thị hoá và gia tăng dân số, nhiều khu rừng đã mất đi sự đa dạng của các loài sinh
vật. Hệ sinh thái biến cũng đang đứng trước nguy cơ bị giảm sút.

14

Ngoài các nguyên nhân do biến đổi khí hậu, các hoạt động của con người chính là
nguyên nhân gây mất đi sự đa dạng sinh vật, trong đó có thể kể đến như chuyển đổi mục
đích sử dụng đất, đốt rừng làm rẫy,... Mặc dù Việt Nam sở hữu nguồn đa dạng sinh học
ở mức cao nhưng những hoạt động khai thác quá mức của con người là nguyên nhân
chính làm cạn kiệt nguồn thuỷ sản, đặc biệt là đối với những tài nguyên thuỷ sản ven
bờ; bên cạnh đó có những cách khai thác mang tính huỷ diệt gây ảnh hưởng đến sự tồn
tại của các loài sinh vật như nổ mìn hay sử dụng hoá chất.
Ô nhiễm môi trường vẫn đang diễn ra và có chiều hướng gia tăng theo thời gian,
nhiều nơi bị ô nhiễm và ảnh hưởng trực tiếp bởi khí thải công nghiệp, chất thải đô thị
làm ảnh
hưởng đến môi trường sống của sinh vật. Mặt khác, ô nhiễm dầu lại xảy ra tập trung chủ
yếu ở các vùng nước cửa sông, ven bờ, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn gen bản địa và
nơi sinh sống của các loài sinh vật cửa sông, ven biển.

HÌNH ẢNH, VIDEO VỀ NGUYÊN NHÂN
SUY GIẢM ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM

Tác động của biến đổi khí hậu

Khai thác lâm sản

đến tài nguyên rừng

15

Đốt rừng làm nương rẫy

Đánh bắt thủy sản quá mức

Ô nhiễm môi trường đe dọa hàng loạt loài di cư trên cạn và dưới nước
https://www.youtube.com/watch?v=QF0hb-W5plc
https://www.youtube.com/watch?v=8ek9qoCG1ic
https://www.youtube.com/watch?v=9-D1oKi63II (0p15s – hết).
HÌNH ẢNH, VIDEO VỀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM

16

Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà (Nha Trang)

Hệ sinh thái tự nhiên Côn Đảo

Trồng rừng và bảo vệ rừng

17

Ngăn chặn, săn bắt,

Tuyên truyền bảo vệ đa dạng sinh học

tiêu thụ động vật hoang dã

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM
HIỆN TRẠNG

NGUYÊN NHÂN

BIỆN PHÁP

- Suy giảm số lượng - Nguyên nhân tự nhiên: - Xây dựng các khu bảo tồn thiên
cá thể, loài sinh vật.
- Suy giảm hệ sinh
thái.

bão, lũ lụt, hạn hán, cháy nhiên và vườn quốc gia nhằm bảo
rừng,...
- Nguyên nhân con người:

- Suy giảm nguồn + Khai thác lâm sản đốt
gen.

rừng làm nương rẫy.
+ Du canh du cư.
+ Sử dụng động - thực vật
hoang dã cho nhu cầu đời
sống.
+ Đánh bắt thuỷ sản quá

vệ và khôi phục một số hệ sinh
thái tự nhiên, rừng nguyên sinh và
động, thực vật quý hiếm.
- Tăng cường trồng rừng và bảo vệ
rừng tự nhiên - nơi sinh sống của
nhiều loài sinh vật.
- Ngăn chặn nạn phá rừng, săn bắt
động vật hoang dã trái phép, khai
thác và đánh bắt thuỷ sản quá

18

mức.

mức.

+ Ô nhiễm môi trường do - Xử lí các chất thải công nghiệp,
chất thải sinh hoạt và sản nông nghiệp và sinh hoạt nhằm
xuất.

giảm thiểu ô nhiễm môi trường

+ Sự xâm nhập của các
loài ngoại lai.

sống của các loài sinh vật.
- Nâng cao ý thức của người dân
về bảo vệ đa dạng sinh học.

+ ….
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về Sinh vật Việt
Nam.
b. Nội dung:
- GV cho HS trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học Sinh vật
Việt Nam.
- GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.144.
c. Sản phẩm: Đáp án phần Luyện tập của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

- Kết quả điểm số của

[5.2.TC2b]:

học tập

HS.

Lựa chọn công

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên

- Đán án (đính kèm ở

Quizizz/Kahoot.

dưới)

- GV cung cấp mã phòng thi.

cụ số để kiểm
tra đánh giá
nhanh.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm (đính kèm ở
dưới).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
19

HS sử dụng smartphone truy cập, hoàn
thành bài tập trong thời gian 8 phút.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và đánh giá
- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp
hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa
nhanh câu sai nhiều nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Câu 1. Sự đa dạng của sinh vật nước ta không thể hiện ở:
A. Đa dạng về hệ sinh thái.
B. Đa dạng về thành phần loài.
C. Khả năng sinh trưởng.
D. Đa dạng về nguồn gen.
Câu 2. Hệ sinh thái tự nhiên trên cạn phổ biến ở nước ta là:
A. Hệ sinh thái trảng cỏ cây bụi.
B. Rừng nhiệt đới gió mùa.
C. Rừng ôn đới núi cao.
D. Rừng cận nhiệt.
Câu 3. Đâu không phải là một trong các hệ sinh thái nước mặn?
A. Rừng ngập mặn.
B. Cỏ biển.
C. Rạn san hô.

20

D. Ao, đầm.
Câu 4. Theo em, sinh vật Việt Nam đa dạng chủ yếu là do:
A. Nước ta có nhiều đồi núi, mạng lưới sông dày đặc.
B. Nhập khẩu các loại thực vật, động vật từ nước ngoài.
C. Người dân có ý thức tốt trong việc bảo vệ sinh vật.
D. Nằm trên đường di lưu và di cư của nhiều loài sinh vật.
Câu 5. Theo em, giá trị khoa học của các khu vườn quốc gia là:
A. Là tài nguyên du lịch quý giá.
B. Là chỗ dựa vững chắc của đồng bào dân tộc.
C. Là nơi bảo tồn các nguồn gen sinh vật tự nhiên.
D. Là nơi cung cấp nhiều gỗ và các nguồn dược liệu quý.
Câu 6: Đâu là một loài động vật hoang dã quý hiếm ở Việt Nam?
A. Sao la.
B. Kì đà
C. Cá chim trắng.
D. Cầy vòi đốm.
Câu 7: Nguyên nhân suy giảm đa dạng sinh học do yếu tố tự nhiên là:
A. Sự xâm nhập của các loài ngoại lai.
B. Ô nhiễm môi trường do chất thải sinh hoạt và sản xuất.
C. Biến đổi khí hậu.
D. Du canh du cư.
Câu 8: Hình ảnh dưới đây nói về biện pháp nào để bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt
Nam?

21

A. Xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên.
B. Khôi phục hệ sinh thái tự nhiên.
C. Ngăn chặn săn bắt động vật hoang dã trái phép.
D. Nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ đa dạng sinh học.
Đáp án:
Câu hỏi

1

2

3

4

5

Đáp án

C

B

D

D

C

Câu hỏi

6

7

8

Đáp án

A

C

C

Nhiệm vụ 2. Trả lời câu hỏi bài tập - phần Luyện tập SGK tr.133
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, hoàn thành bài tập:
DIỆN TÍCH RỪNG TỰ NHIÊN CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1943 – 2020
Năm

1943

1983

2020

Diện tích rừng tự nhiên (triệu ha)

14,3

6,8

10,3

Hãy nhận xét sự biến động diện tích rừng tự nhiên của Việt Nam giai đoạn 1943 –
2020.
- GV hướng dẫn HS nhận xét theo gợi ý sau:
+ So sánh sự biến động diện tích rừng tự nhiên của Việt Nam giai đoạn 19431983 và
22

1983 - 2020.
+ Nêu nguyên nhân của sự biến động diện tích rừng tự nhiên của Việt Nam giai
đoạn 1943 - 2020.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học, khai thác bảng số liệu và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhận xét sự biến động diện tích rừng tự nhiên của Việt
Nam giai đoạn 1943 – 2020.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
Nhận xét sự biến động diện tích rừng tự nhiên của Việt Nam giai đoạn 1943 2020. Diện tích rừng tự nhiên của nước ta giai đoạn 1943 - 2020 có sự biến động.
Cụ thể:
+ Giai đoạn 1943 - 1983: Diện tích rừng giảm mạnh (hơn 50%), từ 14,3 triệu ha
(1943)
xuống còn 6,8 triệu ha (1983).
+ Giai đoạn 1983 - 2020: Diện tích rừng tăng khoảng 3,5 triệu ha, từ 6,8 triệu ha
(1983) tăng lên 10,3 triệu ha (2020).
Nhìn chung trong giai đoạn 1943 - 2020, diện tích rừng tự nhiên của nước ta có xu
hướng giảm do tình trạng phá rừng làm nương rẫy, khai thác rừng quá mức,... Tuy
nhiên, diện tích rừng tự nhiên trong những năm gần đây đang dân được mở rộng
nhờ vào các chính sách bảo vệ và trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc,...
- GV chuyển sang nội dung mới.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng kiến thức đã học về sinh vật Việt
Nam.
b. Nội dung: GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Vận dụng SGK tr.144.
c. Sản phẩm: Bài báo cáo về một vườn quốc gia ở Việt Nam.
23

d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện nhiệm vụ: Tìm hiểu và viết bài báo
cáo ngắn (15 – 20 dòng) về một vườn quốc gia ở Việt Nam.
- [5.2.TC2b] GV gợi ý HS sử dụng Google Earth để thực hiện chuyến "tham quan
ảo" đến VQG đó (quan sát địa hình, thảm thực vật từ vệ tinh).
- [3.1.TC2a] GV gợi ý HS: Có thể sử dụng các công cụ tạo video (như CapCut,
TikTok) để làm một video ngắn "Giới thiệu VQG Cúc Phương/Ba Vì..." thay vì bài
viết truyền thống (nếu muốn).

Nếu sử dụng AI để hỗ trợ báo cáo, AI chỉ hỗ trợ gợi ý dàn ý, câu hỏi tìm hiểu
hoặc tóm tắt thông tin từ nguồn đã có. HS phải kiểm chứng tên loài, vị tr