Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.
BÀI 4: KHÍ HẬU VIỆT NAM
I. MỤC TIÊU
1. Yêu cầu cần đạt
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Trình bày được đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa của Việt Nam.

-

Chứng minh được sự phân hoá đa dạng của khí hậu Việt Nam.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc
lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong
lớp.

-

Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm,
tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực địa lí:
-

Khai thác được bản đồ, bảng số liệu, biểu đồ khí hậu để chứng minh, trình
bày tính chất của khí hậu Việt Nam

Năng lực số:
 1.2.TC2b: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được dữ liệu, thông
tin và nội dung số.
 2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.
 3.1.TC2a: Chỉ ra được cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng
khác nhau.

1

 5.3.TC2b: Áp dụng được các công cụ và công nghệ số khác nhau để tạo
ra kiến thức cũng như các quy trình và sản phẩm đổi mới.
 6.1.TC2b: Thực hiện được các thao tác cơ bản trên các công cụ AI.
Năng lực AI:
 8.A1.2 – HS nhận diện nguy cơ thông tin sai lệch khi dùng AI tạo sinh
và biết kiểm chứng kết quả AI bằng bảng số liệu, biểu đồ, bản đồ khí
hậu và SGK trước khi đưa ra kết luận địa lí.
 8.A3.3 – HS khai báo trung thực việc sử dụng AI trong nhiệm vụ học
tập, nêu rõ AI hỗ trợ ở khâu nào và chịu trách nhiệm kiểm tra, chỉnh
sửa nội dung trước khi sử dụng.
3. Phẩm chất
-

Có ý thức trong học tập, tham gia làm việc nhóm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 8.

-

Máy tính, máy chiếu.

-

Một số bảng số liệu, biểu đồ khí hậu nước ta

-

Bản đồ khí hậu Việt Nam

-

Phiếu học tập

-

Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài
giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot),
trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, công cụ trí tuệ nhân tạo Chat
GPT/Gemini/ Copilot, ứng dụng cộng tác Padlet, ứng dụng bản đồ thời tiết
thời gian thực Windy, nền tảng Google Classroom.

- - Khi sử dụng AI: không nhập dữ liệu cá nhân nhạy cảm; không yêu cầu AI
tự tạo số liệu khí hậu để coi là dữ liệu thực; mọi kết quả AI phải được đối
chiếu với SGK, bảng số liệu/biểu đồ, bản đồ hoặc nguồn chính thống trước
khi sử dụng.
2

2. Đối với học sinh
-

SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 8.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho
phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS dựa vào vốn hiểu biết thực tế về thời thiết và khí hậu ở nước ta, từ
đó GV có thể kết nối những kiến thức HS đã có với nội dung bài mới.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV chiếu bản tin dự báo thời tiết ở địa phương và yêu cầu HS cho biết trong bản
tin chúng ta biết được những thông tin gì về thời tiết hôm nay.
https://www.youtube.com/watch?v=s3yci3e2Qsk
- GV yêu cầu HS sau khi xem clip, hãy sử dụng điện thoại thông minh lựa chọn và
truy cập vào đường link trò chơi trắc nghiệm nhanh trên ứng dụng tương tác
Quizizz để tick chọn các yếu tố thời tiết vừa xuất hiện trong video.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem bản tin và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS đăng nhập vào hệ thống Quizizz (nếu cần thiết).
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trình bày ý kiến trước lớp, đồng thời GV hiển thị biểu đồ
thống kê các câu trả lời trực tuyến của học sinh từ Quizizz lên màn hình máy chiếu
lớn.
- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
3

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV tóm tắt ý kiến của HS và dẫn dắt vào bài học: Khí hậu Việt Nam mang tính
chất nhiệt đới ẩm gió mùa và có sự phân hoá đa dạng. Các tính chất đó được biểu
hiện như thế nào? Hãy liên hệ với khí hậu ở địa phương em. Để trả lời được câu
hỏi trên, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 4:
Khí hậu Việt Nam.
[1.2.TC2b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội
dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.
2.1.TC2a: HS đã thể hiện năng lực số khi biết lựa chọn điện thoại thông minh, quét
mã truy cập chính xác và thực hiện các thao tác phản hồi, tick chọn phương án trực
tuyến trên phần mềm Quizizz để tương tác nhanh với giáo viên trong phần khởi
động.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tính chất nhiệt đới
a. Mục tiêu:
- Trình bày được tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam.
- Rèn luyện kĩ năng phân tích bảng số liệu
b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK, khai thác bằng 4.1 để trình
bày được tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam
c. Sản phẩm học tập: Tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 1. Khí hậu nhiệt đới ẩm
tập

gió mùa

- GV yêu cầu HS đọc thông tin trong a. Tính chất nhiệt đới
SGK, khai thác bằng 4.1 để trình bày - Nhiệt độ không khí trung
được tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt bình năm cả nước trên
Nam.

20°C (trừ vùng núi cao )
4

và tăng dần từ bắc vào
nam.
- Số giờ nắng đạt từ 1.400
- GV sử dụng một số câu hỏi gợi mở, tùy
thuộc vào trình độ nhận thức của HS:
+ Tính chất nhiệt đới được thể hiện qua

- 3.000 giờ năm, cán cân
bức xạ từ 70 - 100
kcal/m2/năm

các yếu tố nào?
+ Tính chất nhiệt đới ở hai trạm khí
tượng Lạng Sơn và Cà Mau được thể
hiện như thế nào?
- GV yêu cầu HS truy cập vào trang web
của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy
văn Quốc gia (nchmf.gov.vn) để đối
chiếu số liệu nhiệt độ trung bình năm
hiện tại của địa phương mình với số liệu
lịch sử trong bảng 4.1.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS đọc thông tin, thảo luận và trả lời
câu hỏi.
- HS mở trình duyệt, truy cập website
khí tượng, tìm đến mục số liệu lưu trữ.
Học sinh tiến hành phân tích, giải thích
và so sánh các chỉ số nhiệt độ số giữa
các vùng miền để đưa ra nhận xét.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu

1.2.TC2b: HS đã
ứng dụng thiết bị
số để khai thác
bảng số liệu khí
hậu
trường

trên
số,

môi
thực

hiện các thao tác
đọc hiểu chỉ số
nhiệt độ, so sánh
sự chênh lệch số
liệu giữa các vĩ độ
khác nhau để diễn
giải, chứng minh
cho tính chất nhiệt
đới của khí hậu
Việt Nam.

cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
5

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả
thảo luận.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 2: Tính chất ẩm
a. Mục tiêu:
- Trình bày được tính chất ẩm của khí hậu Việt Nam.
- Rèn luyện kĩ năng phân tích bằng số liệu
b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK, khai thác bảng 4.2 để trình
bày được tính chất ẩm của khí hậu Việt Nam.
c. Sản phẩm học tập: Tính chất ẩm của khí hậu Việt Nam.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học b. Tính chất ẩm
tập

- Độ ẩm không khí rất cao,

- GV yêu cầu HS đọc thông tin trong trung bình trên 80%
SGK, khai thác bảng 4.2 để trình bày - Lượng mưa lớn, trung
được tính chất ẩm của khí hậu Việt Nam. bình dao động từ 1500 –
2000mm/năm.

- Sau khi phân tích xong số liệu thô, GV
yêu cầu các cặp đôi truy cập vào không

2.1.TC2a: HS thể
hiện hành vi số
chủ động khi lựa
6

gian lưu trữ số chung của lớp trên nền

chọn

nền

tảng

tảng đám mây Padlet, cùng nhau nhập

mạng xã hội học

nội dung nhận xét của mình dưới dạng

tập

một ghi chú số để cả lớp đối chiếu chéo

phương

kết quả.

truyền thông kỹ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học

thuật số, thực hiện

tập

thao tác tương tác

- HS đọc thông tin SGK, quan sát hình

đăng tải bài viết

ảnh, thảo luận và trả lời câu hỏi.

đồng bộ để trao

- HS mở thiết bị, nhấp vào link Padlet

đổi kết quả học

lớp, chọn phương thức viết văn bản để

tập với giáo viên

tải ý kiến nhận xét lượng mưa, độ ẩm

và các bạn học

của tổ mình lên bảng số tương tác chung.

sinh khác trong

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu

lớp.

Padlet

làm
tiện

cần thiết.
+ Quan sát hàng thể hiện lượng mưa:
HS có thể cộng tổng lượng mưa các
tháng, nhận xét tháng mưa ít, những
tháng mưa nhiều.
+ Quan sát hàng thể hiện độ ẩm: nhận
xét về độ ẩm trung bình, hầu hết các
tháng độ ẩm trên 80%
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV gọi đại diện một số hs trình bày kết
quả làm việc
- Các nhóm khác theo dõi và bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
7

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức
và kết luận.
- GV chuyển sang Hoạt động mới.
Hoạt động 3: Tính chất gió mùa
a. Mục tiêu:
- Trình bày được tính chất gió mùa của khí hậu Việt Nam.
- Rèn luyện kĩ năng khai thác bản đồ.
b. Nội dung: GV tổ chức hoạt động nhóm
c. Sản phẩm học tập: Tính chất gió mùa của khí hậu Việt Nam.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học c. Tính chất gió mùa
tập

- Gió mùa đông:

- GV tổ chức hoạt động nhóm. Mỗi + Thời gian hoạt động từ
nhóm tìm hiểu về một loại gió. Các tháng 11 đến tháng 4 năm
nhóm được tuỳ chọn hình thức thể hiện sau
kết quả làm việc nhóm: có thể thông qua + Nguồn gốc: từ phía Bắc
bảng tổng kết hoặc sơ đồ tư duy, có các di chuyển xuống
nội dung:

+ Hướng: Đông Bắc là chủ

+ Thời gian hoạt động

yếu

+ Nguồn gốc

+ Tác động, ảnh hưởng:

+ Hướng
+ Tác động, ảnh hưởng

 Ở miền Bắc: mùa
đông lạnh (nửa đầu
mùa đông có thời tiết
lạnh, khô; nửa cuối
mùa đông có thời tiết
lạnh, ẩm).
 Ở miền Nam: Tín
8

phong bán cầu Bắc
có hướng đông bắc
chiếm ưu thế gây
mưa lớn ở vùng ven
biển Nam Trung Bộ;
khô

nóng

ở

Tây

Nguyên và Nam Bộ
- Gió mùa hạ:
+ Thời gian hoạt động từ 5.3.TC2a: HS đã
tháng 5 đến tháng 10
phân biệt và lựa
+ Nguồn gốc: đầu mùa hạ chọn được công cụ
thổi từ bắc Ấn Độ Dương; mô phỏng động
giữa và cuối mùa hạ di trực tuyến Windy
- Để minh họa trực quan dòng khí lưu chuyển từ nam bán cầu lên. thay vì chỉ dùng
động, GV yêu cầu các nhóm mở điện + Hướng: Tây Nam là chủ bản đồ giấy tĩnh,
thoại/máy tính và truy cập vào ứng dụng yếu
hiểu được tính
mô phỏng thời tiết thời gian thực Windy + Tác động, ảnh hưởng:

năng

của

công

hoặc website Earth Nullschool. Học

 Đầu mùa hạ, gây nghệ số này để

sinh điều chỉnh thời gian trên ứng dụng

mưa lớn cho đồng trích xuất tri thức

số về tháng 1 (để xem gió mùa đông) và

bằng Nam Bộ và Tây trực quan về hoàn

tháng 7 (để xem gió mùa hạ), quan sát

Nguyên. Khi vượt lưu khí quyển, làm

các mũi tên dòng khí động để hoàn thiện

qua dãy Trường Sơn mới phương thức

sản phẩm.

và các dãy núi chạy học tập địa lí tự

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học

ở dọc biên giới Việt nhiên.

tập

Lào, tính chất của

- HS đọc thông tin SGK, quan sát Hình

gió thay đổi do hiệu

ảnh, thảo luận nhóm và thực hiện nhiệm

ứng phơn khiên phía

vụ.

đông

- HS thao tác trên thanh trượt dòng thời

Sơn và phía nam khu

dãy

Trường

9

gian của ứng dụng Windy, phân biệt

vực Tây Bắc có thời

được công cụ bản đồ số này có khả năng

tiết khô nóng (gió

tạo ra tri thức trực quan về hướng gió và

Tây khô nóng).

sự phân bố khí áp để áp dụng vào bài

 Vào giữa và cuối

học.

mùa hạ, tạo nên thời

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu

tiết nóng ẩm, mưa

cần thiết.

nhiều phổ biến trên

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

cả nước. Hiện tượng

thảo luận

thời tiết cực đoan

- GV gọi đại diện một số nhóm đã hoàn

trong mùa này là bao

thành để trình bày kết quả làm việc

kèm theo mưa lớn.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức:
+ Gió mùa hạ có hướng tây nam là chủ
yếu
+ Gió mùa đông có hướng đông bắc.
+ Mùa bão ở nước ta thường bắt đầu từ
tháng 6 đến tháng 12, bão thường tập
trung nhiều nhất vào các tháng 8, 9, 10

Gió mùa đông

Gió mùa hạ

Thời gian hoạt động Thời gian hoạt động từ tháng Thời gian hoạt động từ tháng 5 đến
Nguồn gốc

11 đến tháng 4 năm sau

tháng 10

Từ phía Bắc di chuyển xuống

Đầu mùa hạ thổi từ bắc Ấn Độ
Dương; giữa và cuối mùa hạ di
10

chuyển từ nam bán cầu lên
Hướng
Tác

Đông Bắc là chủ yếu
động,

Tây Nam là chủ yếu

ảnh - Ở miền Bắc: mùa đông lạnh - Đầu mùa hạ, gây mưa lớn cho

hưởng

(nửa đầu mùa đông có thời tiết đồng bằng Nam Bộ và Tây
lạnh, khô; nửa cuối mùa đông Nguyên. Khi vượt qua dãy Trường
có thời tiết lạnh, ẩm).

Sơn và các dãy núi chạy ở dọc biên

- Ở miền Nam: Tín phong bán giới Việt Lào, tính chất của gió
cầu Bắc có hướng đông bắc thay đổi do hiệu ứng phơn khiến
chiếm ưu thế gây mưa lớn ở phía đông dãy Trường Sơn và phía
vùng ven biển Nam Trung Bộ; nam khu vực Tây Bắc có thời tiết
khô nóng ở Tây Nguyên và khô nóng (gió Tây khô nóng).
Nam Bộ

- Vào giữa và cuối mùa hạ, tạo nên
thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều phổ
biến trên cả nước. Hiện tượng thời
tiết cực đoan trong mùa này là bão
kèm theo mưa lớn.

Hoạt động 4: Sự phân hoá đa dạng của khí hậu Việt Nam
a. Mục tiêu:
- Chứng minh được sự phân hoá đa dạng của khí hậu Việt Nam
- Phân tích được bảng số liệu và biểu đồ nhiệt độ, lượng mưa để rút ra sự phân hoá
khí hậu theo chiều vĩ độ và độ cao.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS dựa vào thông tin mục 2 và hình 4.2, chứng minh
sự phân hoá đa dạng của khí hậu Việt Nam
c. Sản phẩm học tập: Sự phân hoá đa dạng của khí hậu Việt Nam
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 3. Sự phân hoá đa dạng của
tập

khí hậu Việt Nam
11

- GV hướng dẫn HS dựa vào thông tin Phân hoá theo chiều bắc –
mục 2 và hình 4.2, chứng minh sự phân nam
hoá đa dạng của khí hậu Việt Nam.

- Khí hậu trên phần đất liền
của Việt Nam có thể chia
thành hai miền:
+ Miền khí hậu phía Bắc: từ
dãy Bạch Mã trở ra. Nhiệt độ
không khí trung bình năm
trên 20°C. Mùa đông do ảnh

- HS làm việc cá nhân hoặc cặp đôi, đọc hưởng của gió mùa Đông
thông tin và phân tích bảng 4.1 ở mục 1 Bắc, nửa đầu mùa đông
để thấy sự thay đổi nhiệt độ trung bình tương đối khô và nửa cuối
các tháng và nhiệt độ trung bình nằm ở mùa đông ẩm ướt. Mùa hạ
lại địa điểm Lạng Sơn (phía bắc) và Cà nóng, ẩm và mưa nhiều.
Mau (phía nam).

+ Miền khí hậu phía Nam: từ

- GV yêu cầu sau khi các nhóm thảo luận dãy Bạch Mã trở vào. Nhiệt
xong, hãy sử dụng ứng dụng đồ họa trực độ không khí trung bình nằm
tuyến Canva hoặc phần mềm sơ đồ tư trên 25°C, biên độ nhiệt độ
duy số Mindmeister để số hóa kết quả trung bình năm nhỏ hơn 9°C;
phân hóa khí hậu thành một sơ đồ tư duy khí hậu phân hoá thành hai
điện tử có cấu trúc rõ ràng gồm 3 nhánh mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa
phân hóa chính.

khô.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học Phân hoá theo chiều đông –
tập

tây

- HS khai thác dữ liệu trong SGK để - Theo chiều đông – tây, khí
chứng minh được sự phân hoá theo chiều hậu nước ta có sự phân hoá
bắc – nam, đông - tây, theo độ cao.

giữa vùng biển và đất liền,

3.1.TC2a: HS đã
thể hiện năng lực
sáng

tạo

nội

dung số khi biết
cách sử dụng ứng
dụng
Canva/Mindmeis
ter,

phối

hợp

định dạng văn
bản số và sơ đồ
hình khối đồ họa
để tạo lập và

- HS mở máy tính/máy tính bảng, áp giữa vùng đồng bằng ở phía chỉnh sửa cấu
dụng các chuẩn kiến thức về thiết kế đồ
trúc một sơ đồ tư
12

họa số trên Canva, chọn các khung văn đông và vùng núi ở phía tây.

duy điện tử trực

bản, hình vẽ biểu tượng mây mưa, nhiệt + Vùng biển và thềm lục địa quan về các miền
độ để chỉnh sửa, hoàn thiện sơ đồ tư duy có khí hậu ôn hoà hơn trong khí
số của nhóm.

đất liền.

hậu

Việt

Nam.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu + Vùng đồng bằng ven biển
cần thiết.

có khí hậu nhiệt đới ẩm gió

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và mùa.
thảo luận

+ Vùng đồi núi phía tây khí

- GV mời đại diện các nhóm gửi file ảnh hậu phân hoá phức tạp do tác
sơ đồ tư duy số lên màn hình chiếu của động của gió mùa và hướng
lớp để thuyết trình sản phẩm số. Các của các dãy núi.
nhóm khác nhận xét.

Phân hoá theo độ cao

- GV sử dụng phương pháp thuyết trình, - Khí hậu Việt Nam có sự
giảng giải, mở rộng về các nguyên nhân phân hoá theo độ cao. Từ
tạo nên sự phân hoá đa dạng của khí hậu thấp lên cao, nước ta có ba
Việt Nam.

đai khí hậu:

+ Vị trí và hình dạng lãnh thổ: trong + Ở dưới thấp (miền Bắc đến
khu vực nội chí tuyến, vùng hoạt động độ cao 600 – 700 m, miền
của gió mùa châu Á, lãnh thổ trải dài Nam đến độ cao 900 – 1.000
theo chiều bắc - nam.

m) có khí hậu nhiệt đới gió

+ Ảnh hưởng của địa hình: gây ra sự mùa. Mùa hạ nóng, nhiệt độ
phân hoá theo hướng sườn, theo độ cao trung bình các tháng mùa hạ
và phân hoá địa phương.

đều trên 25°C. Độ ẩm và

- Đối với sự phân hoá khí hậu theo chiều lượng mưa thay đổi tuỳ nơi.
bắc – nam, GV cho HS xác định hai + Lên cao hơn (đến dưới 2
miền khí hậu trên bản đồ hình 4.1 và 600 m) có khí hậu cận nhiệt
giải thích thêm cho HS: ranh giới tự đới gió mùa trên núi, Nhiệt
nhiên giữa hai miền khí hậu là dây Bạch độ trung bình các tháng đều
Mã. Dãy Bạch Mã là bức tường tự nhiên dưới 25°C, lượng mưa và độ
13

chắn gió mùa Đông Bắc và tạo nên sự ẩm tăng lên.
khác biệt giữa hai miền khí hậu:
+ Miền khí hậu phía Bắc có hai mùa là
mùa đông và mùa hạ.
+ Miền khí hậu phía Nam chia hai mùa
là mùa mưa và mùa khô
+ Trạm khí tượng Lào Cai (104 m):

 Nhiệt độ trung bình năm là
22.4°C; nhiệt độ trung bình các
tháng mùa hạ trên 25°C; tháng có
nhiệt độ cao nhất là tháng 6, gần
28°C; tháng có nhiệt độ thấp nhất
là tháng 1, khoảng 14,5°C.

 Lượng mưa trung bình năm là 1
765 mm; tháng có lượng mưa cao
nhất là tháng 8, trên 350 mm;
tháng có lượng mưa thấp nhất là
tháng 1, khoảng 22 mm; tháng có
lượng mưa cao nhất là tháng 8,
khoảng 355 mm
+ Trạm khí tượng Sa Pa (1.583 m):

 Nhiệt độ trung bình năm là
15,5°C; nhiệt độ trung bình các
tháng chủ yếu dưới 20 C; tháng
có nhiệt độ cao nhất là tháng 6,
khoảng 20°C; tháng có nhiệt độ
thấp nhất là tháng 1, khoảng 9°C.

 Lượng mưa trung bình năm là 2
674 mm; tháng có lượng mưa cao
14

nhất là tháng 7, trên 480 mm;
tháng có lượng mưa thấp nhất là
tháng 12, khoảng 67 mm; tháng
có lượng mưa cao nhất là tháng
7, khoảng 482 mm.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức.
- GV chuyển sang nội dung mới.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học.
b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS trả lời để luyện tập các kiến thức đã học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
Sản phẩm tích hợp AI: Bảng đối chiếu ngắn “Kết luận của em – Gợi ý của AI
– Bằng chứng kiểm chứng – Nội dung điều chỉnh”, kèm dòng khai báo công
cụ AI và phạm vi AI đã hỗ trợ.
d. Tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
- Yêu cầu HS sử dụng thiết bị di động (điện thoại thông minh/máy tính bảng) cá
nhân hoặc theo cặp để truy cập, nhập đúng họ tên và mã phòng học để sẵn sàng
làm bài.
Câu 1: Khí hậu nước ta có tính chất nhiệt đới thể hiện?
15

A. nhiệt độ trung bình năm dưới 200C.
B. nhiệt độ trung bình năm trên 220C
C. nhiệt độ trung bình năm 18-220C.
D. nhiệt độ trung bình năm trên 250C
Câu 2: Tính chất nhiệt đới nước ta thể hiện như thế nào?
A. lượng mưa hàng năm lớn
B. nhiệt độ cao trung bình trên 250C.
C. vị trí nước ta nằm trong khu vực nội chí tuyến và chịu tác động của biển Đông.
D. tổng bức xạ lớn, cân bằng bức xạ luôn dương, nhiệt độ trung bình cao.
Câu 3: Phạm vi hoạt động của gió mùa Đông Bắc ở:
A. Ở miền Bắc đến 110B.
B. Ở miền Bắc đến dãy Bạch Mã.
C. Ở miền Bắc đến Đà Nẵng.
D. Từ Đà Nẵng đến 110B
Câu 4: Tác động của gió phơn Tây Nam khô nóng đến khí hậu nước ta là:
A. gây ra thời tiết nóng, ẩm theo mùa
B. tạo sự đối lập giữa Tây Nguyên và Đông Trường Sơn
C. tạo kiểu thời tiết khô nóng, hoạt động từng đợt
D. mùa thu, đông có mưa phùn
Câu 5: Tính chất nhiệt đới của khí hậu nước ta được quy định bởi vị trí địa lí:
A. tiếp giáp với vùng biển rộng lớn.
B. nằm ở vùng ngoại chí tuyến.
C. nằm trong vùng nội chí tuyến.
D. nằm ở nơi trong 1 năm có 1 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.
- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
16

- GV mời đại diện HS trả lời:

Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Câu 5

B

D

B

C

C

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho học sinh làm trắc
nghiệm online.
Link:

https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-dia-li-8-ket-noi-bai-4-khi-

hau-viet-nam
[2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác (làm bài kiểm tra trực
tuyến)]
Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu: Dựa vào bảng 4.1, hãy nhận xét sự khác nhau về chế độ nhiệt
(nhiệt độ trung bình năm; nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất, lạnh nhất biên độ
nhiệt độ năm) giữa Lạng Sơn và Cà Mau.
- Trước khi dùng AI, HS tự đọc Bảng 4.1, tính/đối chiếu các giá trị cần thiết và viết
nhận xét ban đầu về sự khác nhau giữa Lạng Sơn và Cà Mau. AI chỉ được dùng sau
bước tự phân tích này để hỗ trợ giải thích nguyên nhân.

17

- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị số cá nhân đăng nhập vào ứng dụng trợ lý trí tuệ
nhân tạo (Gen AI như ChatGPT/Google Gemini) của lớp học. Yêu cầu các em thực
hiện câu lệnh: "Hãy giải thích chi tiết tại sao miền khí hậu phía Bắc nước ta lại có
mùa đông lạnh còn miền khí hậu phía Nam lại nóng quanh năm?". Học sinh nhận
phản hồi từ AI và thực hiện thao tác kiểm soát nội dung để so sánh với kiến thức
chuẩn trong sách.
- Yêu cầu kiểm chứng AI: HS gạch/chọn từng ý trong phản hồi AI và đối chiếu với
Bảng 4.1, kiến thức về gió mùa, sự phân hoá khí hậu trong SGK; nếu AI nêu số
liệu không có trong nguồn hoặc giải thích không phù hợp, HS phải loại bỏ/sửa lại
và ghi lí do. Kết luận địa lí cuối cùng do HS quyết định.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, dựa vào kiến thức đã học để hoàn thành nhiệm vụ.
- HS hoàn thành bảng đối chiếu 4 cột: (1) Kết luận ban đầu của em; (2) Gợi ý của
AI; (3) Bằng chứng từ Bảng 4.1/SGK; (4) Nội d