...........................
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ .............

BÁO CÁO BIỆN PHÁP

TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9

Tác giả: .........................

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong những năm học vừa qua, phương pháp giảng dạy truyền thống vẫn chiếm ưu
thế, đặc biệt trong các tiết học môn Khoa học Tự nhiên. Phần khởi động thường bị xem
nhẹ hoặc bỏ qua, thay vào đó bài học bắt đầu bằng việc kiểm tra bài cũ, khiến không khí
lớp học trở nên căng thẳng, thiếu hứng khởi. Điều này làm giảm động lực học tập, học
sinh ít hào hứng tiếp cận kiến thức mới một cách tích cực và chủ động. Nhiều em trở nên
thụ động, chỉ tiếp thu kiến thức một chiều, dẫn đến sự sao nhãng. Đồng thời, giáo viên
gặp khó khăn trong việc theo sát từng học sinh, hạn chế khả năng hỗ trợ cá nhân.
Hoạt động khởi động là phần đầu tiên trong một tiết học, có vai trò khuyến khích
học sinh kết nối với những kiến thức và kỹ năng đã có, liên hệ đến bài học mới. Dù chỉ
chiếm một vài phút đầu buổi, hoạt động này có ý nghĩa rất lớn:
- Giúp học sinh tập trung hoàn toàn vào bài học, giảm sự phân tâm.
- Cho phép giáo viên dẫn dắt bài học một cách sinh động và thu hút.
- Hỗ trợ học sinh làm quen với các từ khóa và khái niệm mới ngay từ đầu.
- Tăng hiệu quả quản lý thời gian giảng dạy của giáo viên.
- Khơi dậy sự tò mò và sự hào hứng của học sinh ngay từ những phút đầu tiên.
Những hoạt động khởi động đầy sáng tạo và hấp dẫn sẽ giúp học sinh không chỉ tiếp
thu kiến thức một cách tự nhiên, mà còn kích thích tinh thần khám phá, nghiên cứu của
các em. Điều này không chỉ có lợi cho môn Khoa học Tự nhiên mà còn tạo hứng thú cho
các môn học khác. Qua đó, học sinh sẽ phát triển khả năng tư duy phản biện, đồng thời
hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề một cách chủ động.
Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Khoa học Tự nhiên, cần chú trọng đến sự
kết hợp giữa chương trình học, tài liệu giảng dạy, phương pháp sư phạm, môi trường học
tập và ý thức học tập của học sinh. Trong đó, đổi mới phương pháp dạy học đóng vai trò
then chốt. Việc này không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là cơ hội để khơi dậy niềm đam
mê học tập và kích thích tư duy sáng tạo của học sinh.
Với mong muốn giúp học sinh trở nên sáng tạo, chủ động và yêu thích việc học, tôi
luôn nỗ lực giảm bớt áp lực, tạo cảm giác vui vẻ và hứng thú trong mỗi tiết học. Qua đó,
các em không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng giải quyết các vấn đề thực
tế trong cuộc sống.
Dựa trên kinh nghiệm giảng dạy thực tế, những quan sát từ giờ dạy của đồng
nghiệp, cũng như tham gia các buổi tập huấn chuyên môn, tôi đã thử nghiệm các hoạt
động khởi động mới trong môn Khoa học Tự nhiên. Kết quả nhận được rất tích cực:
không khí lớp học trở nên sôi nổi, học sinh hào hứng tham gia và chủ động tiếp cận bài
học. Các em mạnh dạn chia sẻ, đặt câu hỏi và tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả hơn.
Chính điều này đã thúc đẩy tôi lựa chọn đề tài: “Tạo Hứng Thú Học Tập Cho Học Sinh
Thông Qua Hoạt Động Khởi Động Môn Khoa Học Tự Nhiên 9” để báo cáo về các
biện pháp giảng dạy của mình.
Khi một hoạt động khởi động diễn ra thành công, nó sẽ tạo tiền đề cho một buổi học
hiệu quả và sinh động, giúp phát huy tính sáng tạo, khả năng hợp tác và học hỏi lẫn nhau
giữa các học sinh. Vì vậy, việc chú trọng đến hoạt động khởi động đầu giờ là vô cùng cần
thiết để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập. Đây cũng chính là những kinh nghiệm
thực tế mà tôi mong muốn chia sẻ, để đồng nghiệp có thể tham khảo và áp dụng hiệu quả
trong thực tiễn giảng dạy.

II. CÁCH THỰC HIỆN
1. Biện pháp 1. Khởi động tiết học bằng trò chơi
Trò chơi trong dạy học là một phương pháp hiệu quả để thu hút sự tham gia nhiệt
tình của học sinh, không chỉ mang lại niềm vui mà còn giúp ôn tập, củng cố kiến thức mới
và phát triển các kỹ năng như làm việc nhóm, giao tiếp, tư duy sáng tạo. Việc sử dụng trò
chơi giúp chuyển đổi từ học lý thuyết khô khan sang thực hành sinh động, giảm căng
thẳng và làm cho bài học trở nên thú vị hơn.
Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi giáo viên cần thiết kế hoạt động phù hợp với
mục tiêu bài học, đa dạng hóa hình thức để kết hợp vận động thể chất và trí tuệ, đồng thời
đảm bảo luật chơi đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với tất cả học sinh.
Một số trò chơi như Bingo, Ghép hình, Ô chữ, hoặc sử dụng các phần mềm hỗ trợ
như Quizizz, Kahoot, Online Stopwatch giúp bài giảng sinh động, tạo không khí hào hứng
ngay từ đầu tiết học.
Dù vậy, giáo viên cũng cần quản lý thời gian hợp lý để trò chơi không làm ảnh
hưởng đến tiến trình dạy học. Những thay đổi nhỏ như vậy có thể mang lại sự hứng khởi
cho học sinh, phá vỡ sự nhàm chán và góp phần tạo nền tảng cho một tiết học hiệu quả.
Phương pháp học tập thông qua trò chơi không chỉ mang đến sự hứng thú cho học
sinh mà còn giúp các em phát triển nhiều kỹ năng quan trọng như tự giác, giao tiếp và hợp
tác. Từ đó, chất lượng học tập của các em được nâng cao một cách toàn diện, tạo nền tảng
vững chắc cho quá trình học tập lâu dài.
Hoạt động khởi động khi dạy bài 2 – Polymer, sử dụng trò chơi “Qua Ống Nhòm” để
khởi động bài học, tạo không khí và sự tò mò của học sinh khi nghiên cứu bài mới.
Bước 1: Giới thiệu trò chơi.
- Chia lớp thành 6 nhóm
- GV trình chiều các bức hình bí ẩn
- HS quan sát qua ống nhòm
- Trả lời đúng hiện tượng trong bức hình
- Nhóm trả lời được nhiều hình đúng nhất nhóm đó chiến thắng

Bước 3: Thực hiện trò chơi.
- GV chiều pp
- HS nhìn hình đoán đáp án

Bước 4: Tổng kết và tuyên dương.
Sau khi hết các câu hỏi, giáo viên tổng kết, tuyên dương và trao quà cho các bạn
trả lời đúng.
Dẫn vầo bài mới: Các vật trên là ứng dụn gcủa Polymer, vậy polymer là gì, có tính
chat như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu qua bài hôm nay. Ta cùng vào bài học hôm
nay.
Hoạt Động Khởi Động Bài 23 Nguồn nhiên liệu (Tiết 2) - Kết hợp Stopwatch và trò
Chơi "Bức Tranh Bí Ẩn" thay vì bức tranh bí ẩn quen thuộc thường thấy và khá quen
thuộc với cả học sinh và giáo viên, chúng ta sử dụg
Bước 1: Giới thiệu trò chơi.
- Chọn các mảnh ghép bất kì
- Hoàn thành câu hỏi ở mảnh ghép
- Trả lời đúng – lật mảnh ghép
- Trình bày bức tranh bí ẩn

Bước 3: Thực hiện trò chơi.
- GV sử dụng phần mềm online-stopwatch để gọi tên GV trả lời câu hỏi, có nhiều
hình thứu, có thể gọi theo tê, theo số, ở đây tôi thực hiện theo gọi tên học sinh, bằng cách
tải danh sách lớp lên phần mềm.

Có nhiều hình thức lựa chọn, ở bài này tôi chọn Magic Hat

HS được gọi tên chọn mảnh ghép và trả lời câu hỏi, trả lời sai sẽ gọi HS khác.
Bộ câu hỏi Bức Tranh Bí Ẩn
Bước 4: Lật mở bức tranh dẫn vào bài: Trong hình là một số nhiên liệu. Vậy nhiên
liệu là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay.

2. Biện pháp 2. Sử dụng AI để tạo các video khởi động.
Ứng dụng AI để sản xuất video học tập đang trở thành giải pháp hiệu quả, mang lại
nhiều lợi ích trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Các video này không chỉ trực
quan, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức, mà còn kích thích trí tò mò, tạo động lực
học tập và tăng hiệu quả tiếp thu. Công cụ như Vidu AI hay Invideo AI giúp giáo viên
nhanh chóng chuyển hóa nội dung bài học từ khái niệm trừu tượng thành video sinh động,
hấp dẫn và dễ hiểu.
Với khả năng tự động hóa, các nền tảng này hỗ trợ giáo viên tạo hình ảnh minh
họa, thêm hiệu ứng, chèn lời dẫn và các yếu tố tương tác, làm cho bài học logic và thú vị
hơn. Ngoài ra, giáo viên có thể cá nhân hóa nội dung theo nhu cầu từng nhóm học sinh,
điều chỉnh tốc độ trình bày, chọn phong cách hình ảnh, hoặc tạo các phiên bản video phù
hợp với trình độ khác nhau, tăng tính tương tác và giúp học sinh tiếp thu kiến thức chủ
động hơn.
Việc tự động hóa sản xuất video còn giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và công
sức, thay vì phải biên tập thủ công. Họ có thể tập trung vào việc lên kế hoạch, nghiên cứu
bài giảng và cải tiến phương pháp dạy học. Với Vidu AI và Invideo AI, mỗi tiết học đều
trở nên sinh động, trực quan, khơi dậy tư duy sáng tạo và tinh thần học tập tích cực, tạo
nên môi trường học tập hiệu quả và đầy cảm hứng.
Sử dụng ứng dụng “Invideo AI” tạo video giới thiệu về bài “Sự khác nhau giữa kim
loại và phi kim” trong sách khoa học tự nhiên 9.
Bước 1: Truy cập trang web: Mở trình duyệt web và truy cập vào đường dẫn:
https://invideo.io/perf/ga-ai-video-generator-web/

Bước 2: Sau khi đăng nhập ta sẽ tới được giao diện chính của ứng dụng để tạo video. Ta
sẽ nhập nội dung video “Sự khác nhau giữa kim loại và phi kim” trong sách khoa học tự
nhiên 9” và click vào “Generate a video” để ứng dụng tạo video và đợi ứng dụng tạo
video.

Bước 4: Sau khi ứng dụng tạo xong video ta có thể xem trước video và thực hiện các
chỉnh sửa (nếu có). Và sau khi đã được video mong muốn, ta click vào “Download” để tải
video về máy.
3. Biện pháp 3. Khởi động tiết học bằng cách tạo ra các tình huống có vấn đề
Phần khởi động hiệu quả nên bao gồm các câu hỏi hoặc tình huống khuyến khích
học sinh tư duy, kết nối kiến thức cũ với bài học mới, đồng thời tạo hứng thú và kích
thích sự tò mò. Việc đổi mới từ cách dẫn dắt đơn thuần sang tổ chức hoạt động tương tác,
nơi học sinh trực tiếp giải quyết vấn đề, giúp tăng hiệu quả học tập rõ rệt.
Giáo viên cần xác định rõ mục tiêu, phương pháp tổ chức, phương tiện hỗ trợ và
đảm bảo nhiệm vụ giao cho học sinh cụ thể, phù hợp với trình độ nhận thức. Tình huống
khởi động cần hấp dẫn, gắn với thực tiễn để học sinh thấy được sự gần gũi và ứng dụng
của môn học, như Hóa học gắn liền với cuộc sống và cải thiện chất lượng sống.
Câu hỏi hoặc bài tập khởi động nên rõ ràng, sát nội dung bài học, kết nối với kiến
thức cũ và tập trung vào các khía cạnh quan trọng của bài mới. Những tình huống này có
thể thiết kế qua thí nghiệm, video, hình ảnh hoặc hoạt động thực tiễn, đảm bảo tạo được
sự hứng thú và tinh thần học tập tích cực ngay từ đầu tiết học.
Tình huống mở đầu cho bài 26: Ethylic Alcohol
Tình Huống 1: Chiếc Bánh Nướng "Thơm Ngon"
Chuẩn bị: Hình ảnh hoặc video về quá trình làm bánh nướng, đặc biệt nhấn mạnh
quá trình lên men.
Thực hiện: Giáo viên chiếu hình ảnh hoặc video về quá trình làm bánh mì, nhấn
mạnh mùi thơm đặc trưng khi bánh chín.
Câu hỏi dẫn dắt: “Các em có biết vì sao bánh mì khi nướng lại có mùi thơm đặc
trưng không? Điều gì xảy ra trong quá trình lên men và nướng bánh?”

Liên hệ: Giáo viên giải thích rằng mùi thơm đặc trưng của bánh mì là do quá trình
lên men, trong đó ancol etylic được tạo ra và bay hơi khi bánh được nướng, tạo nên
mùi thơm hấp dẫn. Sau đó, dẫn dắt vào bài học về ancol etylic.
Tình Huống 2: Chiếc Bật Lửa "Thân Thiện"
Chuẩn bị: Một chiếc bật lửa dùng cồn hoặc video về thí nghiệm đốt cháy cồn.
Thực hiện: Giáo viên cho học sinh xem video về thí nghiệm đốt cháy cồn hoặc
trình diễn cách bật lửa sử dụng cồn để nhóm lửa. Yêu cầu học sinh nhận xét về
ngọn lửa và tính an toàn của nó.
Câu hỏi dẫn dắt: “Các em có bao giờ thắc mắc tại sao cồn lại có thể cháy không?
Và tại sao nó lại được coi là an toàn hơn so với các chất cháy khác?”
Liên hệ: Giáo viên giải thích về tính chất cháy của ancol etylic và vai trò của nó
trong đời sống, sau đó dẫn dắt vào bài học.
Tình Huống 3: Hơi Rượu và Máy Đo Nồng Độ Cồn
Chuẩn bị: Hình ảnh hoặc video về máy đo nồng độ cồn (dùng trong kiểm tra nồng
độ cồn khi lái xe).
Thực hiện: Giáo viên cho học sinh xem hình ảnh hoặc video về cách máy đo nồng
độ cồn hoạt động và yêu cầu học sinh suy nghĩ về nguyên lý đo.
Câu hỏi dẫn dắt: “Khi các tài xế bị kiểm tra nồng độ cồn, máy đo cồn hoạt động
dựa trên nguyên lý gì? Tại sao nó có thể phát hiện được lượng cồn trong hơi thở?”
Liên hệ: Giáo viên giới thiệu về ancol etylic, là thành phần chính được đo bằng
máy đo nồng độ cồn, và giải thích tính chất hóa học liên quan, sau đó dẫn dắt vào
bài học.
III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Biện pháp trên đã được áp dụng tại trường trung học cơ sở ....................... và kết
quả thực sự ấn tượng. Học sinh không chỉ nắm bắt được những yêu cầu cần đạt một cách
hiệu quả mà còn khiến lớp học trở nên sinh động, tràn đầy năng lượng. 100% học sinh
tham gia tích cực, tạo ra một môi trường học tập hào hứng và đầy sáng tạo. Đặc biệt, sau
mỗi buổi học, không chỉ kiến thức của các em được củng cố mà những kỹ năng như tự
chủ, tự học, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm cũng được phát triển mạnh mẽ.
Với biện pháp này tôi nhận thấy rằng đây không chỉ là giải pháp hiệu quả cho môn
Hóa học, mà hoàn toàn có thể áp dụng rộng rãi cho nhiều môn học khác. Biện pháp này
mang lại nhiều lợi ích cho cả học sinh và giáo viên: học sinh tiếp thu bài nhanh chóng,
hứng thú hơn trong học tập, còn giáo viên có thể giảm bớt lượng lời giảng mà vẫn đạt
hiệu quả cao.
Sau một thời gian áp dụng biện pháp ở các lớp 9.... trong năm học 2024 – 2025,
thu được kết quả như sau:
Bảng. Kết quả khảo sát, đánh giá mức độ yêu thích phân môn Vật Lý
Tổng số
Trước khi áp dụng
Sau khi áp dung
Lớp
học sinh
biện pháp
biện pháp
8B
37
12
32,43%
34
91,89%
Biểu đồ. Kết quả khảo sát, đánh giá mức độ yêu thích phân môn Hóa học

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Lớp 9
Trước khi áp dụng

Sau khi áp dụng

Kết quả khảo sát trước và sau khi thực hiện giải pháp ở lớp 9... cho thấy, số lượng
học sinh yêu thích phân môn Hóa học, có thái độ học tập tích cực và khả năng vận dụng
và giải quyết tình huống có xu hướng tăng lên rõ rệt.
Bảng. Khảo sát mức độ tiến bộ của học sinh qua kết quả bài kiểm tra chủ đề
Tỷ lệ học sinh các mức học lực
STT
Lớp
Tổng số HS
Tốt
Khá
Đạt
Chưa đạt
Trước khi áp dụng sáng kiến
1
9B
37
35,3%
26,17%
23,64%
10,64%
Sau khi áp dụng sáng kiến
1
9B
37
40,43%
31,91%
27,66%
0%
Biểu đồ. Khảo sát mức độ tiến bộ của học sinh qua kết quả bài kiểm tra chủ đề

Lớp 9...
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0

Trước khi áp dụng biện pháp
Tốt

Khá

Sau khi áp dụng biện pháp
Đạt

Chưa đạt

Trên cơ sở kết quả khảo sát, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng, phát triển biện pháp và
đưa ra các giải pháp cải tiến bổ sung nhằm phục vụ tốt nhất cho hoạt động dạy, học và
hướng nghiệp cho học sinh, giúp học sinh phát huy tối đa kiến thức, năng lực, kỹ năng
cũng như phát triển, hình thành thái độ tích cực và cảm xúc tốt đẹp.
IV. KẾT LUẬN
Hoạt động khởi động đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc tạo dựng
hứng thú và kích thích sự tham gia của học sinh vào bài học. Đây không chỉ là một bước
mở đầu đơn giản mà còn là chìa khóa để kết nối học sinh với kiến thức, giúp các em dễ
dàng tiếp cận bài học, đồng thời làm cho không khí lớp học trở nên sinh động, thú vị hơn
ngay từ những phút giây đầu tiên. Việc áp dụng các phương pháp khởi động sáng tạo và

linh hoạt không chỉ làm tăng sự hào hứng mà còn kích thích sự tò mò, khơi dậy niềm đam
mê học tập trong các em. Những hoạt động khởi động phù hợp sẽ tạo ra một môi trường
học tập tích cực, nơi học sinh cảm thấy tự tin và có động lực tham gia vào các hoạt động
học thuật.
Qua quá trình thực hiện, tôi đã rút ra một số bài học quý giá. Đầu tiên, các hoạt
động khởi động cần phải đa dạng về hình thức và phong phú về nội dung, sao cho phù
hợp với từng đối tượng học sinh. Mỗi lớp học có những đặc điểm riêng, vì vậy giáo viên
cần biết linh hoạt điều chỉnh và lựa chọn phương pháp sao cho phát huy tối đa khả năng
tiếp nhận của học sinh. Hơn nữa, việc giáo viên liên tục đổi mới, sáng tạo trong phương
pháp giảng dạy và trong việc thiết kế các hoạt động khởi động là yếu tố quyết định giúp
tạo ra không khí lớp học sôi động và lôi cuốn, đồng thời khuyến khích học sinh tham gia
tích cực vào quá trình học.
Biện pháp áp dụng hoạt động khởi động đã đạt được thành công nhất định tại … và
đã chứng minh được hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
Thành công này không chỉ dừng lại ở một môn học mà có thể mở rộng áp dụng sang các
môn học khác, giúp tạo ra một phong trào học tập sáng tạo và hứng thú trong toàn bộ lớp
học. Bên cạnh đó, tôi nhận thấy rằng việc tiếp tục nghiên cứu và thử nghiệm các phương
pháp mới, sáng tạo hơn trong hoạt động khởi động sẽ giúp tăng tính tương tác, sự gắn kết
và phát triển tư duy sáng tạo của học sinh. Điều này không chỉ đóng góp vào việc nâng
cao chất lượng giảng dạy mà còn góp phần vào việc hình thành một môi trường học tập
năng động và đầy cảm hứng.