Thứ Hai, ngày 27 tháng 10 năm 2025

Bài 5: Năng

lượng và năng lượng chất đốt
(Tiết 1)

I. MỤC TIÊU
- Trình bày được một số nguồn năng lượng thông dụng (Mặt Trời, gió, nước
chảy, chất đốt, điện,...).
- Nêu được một số ứng dụng của các nguồn năng lượng trong đời sống hằng
ngày (thắp sáng, nấu ăn, vận hành máy móc, sưởi ấm,…).
- HS nhận biết và phân loại được các dạng năng lượng quen thuộc. Quan sát,
nêu ví dụ thực tế về năng lượng trong đời sống. Biết sử dụng năng lượng tiết
kiệm và an toàn trong cuộc sống.
- Có ý thức tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường. Hợp tác, chia sẻ khi làm
việc nhóm.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
GV: Tranh, ảnh, video hoặc slide về: Mặt Trời, cối xay gió, đập thủy điện, bóng
đèn, bếp gas, xe máy, tivi,...
HS: SGK, vở ghi, bút màu, phiếu học tập nhóm.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
1. KHỞI ĐỘNG (5 phút)
Mục tiêu: Tạo hứng thú, gợi nhớ kiến thức thực tế.
* Trò chơi: “Ai nhanh – Ai đúng”
Cách chơi:
GV chiếu lần lượt 4 hình ảnh:
① Bóng đèn – ② Xe máy – ③ Quạt điện – ④ Cối xay gió.
HS giơ bảng hoặc hô to đáp án: “Thiết bị này hoạt động nhờ năng lượng gì?”
Đáp án:
1. Bóng đèn → Điện năng
2. Xe máy → Xăng (năng lượng chất đốt)
3. Quạt điện → Điện năng
4. Cối xay gió → Năng lượng gió
✨ GV nhận xét – tuyên dương:
Các con rất nhanh! Như vậy, cuộc sống quanh ta có rất nhiều dạng năng
lượng giúp con người sinh hoạt, làm việc và sản xuất.
➡ Chuyển ý: Hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu bài học “Năng lượng và
năng lượng chất đốt” để biết rõ hơn năng lượng đến từ đâu và được dùng như
thế nào nhé!
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (20 phút)
Hoạt động 1: Tìm hiểu một số nguồn năng lượng thông dụng (10 phút)
Mục tiêu: HS nhận biết và kể được các nguồn năng lượng thường gặp.
Cách tiến hành:
1. HS quan sát hình 1 – SGK (trang 24).
2.Thảo luận nhóm đôi và trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập:
Phiếu học tập nhóm:
? Em thấy những nguồn năng lượng nào trong hình?
? Chúng được dùng để làm gì trong cuộc sống?

- HS thảo luận → đại diện nhóm trình bày → nhóm khác bổ sung.
=> GV chốt kiến thức:
1, Năng lượng Mặt Trời: dùng để sưởi ấm, sấy khô, phát điện.
2, Năng lượng gió: dùng để quay tua-bin phát điện, chạy thuyền buồm.
3, Năng lượng nước chảy: phát điện, vận hành cối xay.
4, Năng lượng chất đốt (than, củi, xăng, dầu, gas): nấu ăn, chạy máy móc.
5, Điện năng: thắp sáng, vận hành thiết bị.
=> Kết luận: Có nhiều nguồn năng lượng khác nhau giúp con người sinh hoạt
và sản xuất.
=> Chuyển ý: Chúng ta vừa biết các nguồn năng lượng, vậy chúng được sử
dụng như thế nào trong cuộc sống? Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp nhé!
* Hoạt động 2: Việc sử dụng năng lượng trong đời sống (10 phút)
Mục tiêu: HS liên hệ và nêu được ví dụ sử dụng năng lượng trong cuộc sống.
Cách tiến hành:
GV hỏi gợi mở:
? Trong gia đình em, năng lượng được dùng để làm gì?
? Ở trường học, ta sử dụng năng lượng ở đâu?
? Em có thấy năng lượng được dùng ở nơi công cộng không?
- HS trả lời – GV ghi nhanh ý chính lên bảng:
Hoạt động
Nguồn năng lượng sử dụng
Thắp sáng
Điện
Nấu ăn
Gas, củi, than, điện
Chạy xe
Xăng, dầu
Sưởi ấm, phơi quần áo Mặt Trời
Phát điện
Gió, nước chảy
=> GV chốt:
- Năng lượng được dùng trong hầu hết các hoạt động của con người.
- Biết sử dụng năng lượng đúng cách giúp tiết kiệm và bảo vệ môi trường.
* Liên hệ:
? Em thực hiện tiết kiệm nguồn năng lượng như thế nào?
=> Ở lớp ta, việc tắt điện khi ra về, tắt quạt, rút phích điện ra khỏi ổ điện
khi không dùng chính là tiết kiệm năng lượng đó!
3. LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ (7 phút)
🎯 Trò chơi: “Ai đúng – Ai nhanh”
Cách chơi: HS làm việc cá nhân hoặc theo nhóm, giơ bảng chọn đáp án.
Câu hỏi:
1. Xe máy chạy bằng năng lượng gì?
Đáp án: Xăng (năng lượng chất đốt)
2. Ti vi hoạt động nhờ năng lượng nào?
Đáp án: Điện năng
3. Năng lượng Mặt Trời được dùng để làm gì?
Đáp án: Sưởi ấm, sấy khô, phát điện
4. Dòng nước chảy mạnh có thể tạo ra loại năng lượng nào?
Đáp án: Thủy năng (năng lượng nước chảy)
GV tuyên dương – củng cố:
→ Năng lượng rất cần thiết trong cuộc sống.

→ Con người cần biết sử dụng hợp lí, tiết kiệm và an toàn.
4. VẬN DỤNG – MỞ RỘNG (3 phút)
* Nhiệm vụ về nhà:
- Quan sát trong gia đình em: Có những nguồn năng lượng nào được sử dụng?
- Ghi lại ít nhất 3 ví dụ cụ thể.
- Sưu tầm tranh, ảnh về năng lượng tái tạo (Mặt Trời, gió, nước) để chuẩn bị cho
tiết học sau: “Năng lượng chất đốt”.
* Trò chơi vận dụng nhỏ (tại lớp): “Kể nhanh – Điền đúng”
GV chia lớp thành 2 đội.
Trong 1 phút, đội nào kể được nhiều hoạt động sử dụng năng lượng nhất
sẽ thắng.
- Ví dụ: thắp sáng, chạy máy khâu, bơm nước, xem tivi, nấu ăn,…
IV. ĐÁNH GIÁ
Nội dung đánh giá
Mức đạt
HS kể được ≥ 3 nguồn năng lượng thông dụng
✅
HS nêu được ví dụ sử dụng năng lượng trong đời sống ✅
HS hợp tác, chia sẻ trong thảo luận nhóm
✅
HS có ý thức tiết kiệm năng lượng
✅
=> CHỐT BÀI – LỜI KẾT:
Cuộc sống của con người gắn liền với năng lượng. Mỗi nguồn năng lượng
đều có ích, giúp chúng ta sinh hoạt và lao động. Tuy nhiên, năng lượng không
phải lúc nào cũng vô tận — vì vậy, chúng ta cần biết sử dụng tiết kiệm, an toàn
và bảo vệ môi trường.
- Nhận xét tiết học
- Chuẩn bị bài sau: Tiết 2