TIẾT 28 - Bài 24:
I. Mục tiêu bài học

KẾ HOẠCH DẠY HỌC
NƯỚC CHAM-PA TỪ THẾ KỶ II ĐẾN THẾ KỶ X
(Tích hợp di sản văn hóa Cham-pa)

1. Kiến thức
1.1. Môn Lịch sử
- Nhà nước Cham-pa độc lập được thành lập: Địa bàn, quá trình xây dựng và mở rộng.
- Tình hình kinh tế, văn hóa: Biết sử dụng công cụ bằng sắt, trồng lúa nước, các loại cây
ăn quả và khai thác lâm thổ sản, chữ viết, tôn giáo, phong tục tập quán...
1.2. Tích hợp di sản văn hóa Cham-pa: Vận dụng kiến thức liên môn để tích hợp.
* Môn Địa Lý: Biết được vị trí địa lý của nước Cham-pa cổ; đặc điểm địa hình và
điều kiện tự nhiên quyết định đến sự phát triển kinh tế của người Cham-pa.
* Môn Giáo dục công dân: Biết được một số di sản văn hóa của người Cham-pa.
1

* Mĩ thuật: Biết được nét độc đáo trong nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc của người
Cham-pa; hiểu biết về một số di sản văn hóa của nước Chăm pa (đồ gốm, công trình nghệ
thuật kiến trúc, điêu khắc).
* Giáo dục bảo vệ môi trường: Nêu được trách nhiệm của học sinh trong việc bảo vệ
môi trường; tuyên truyền, phổ biến nhằm nâng cao nhận thức cho mọi người trong việc
bảo vệ môi trường nơi công cộng, địa điểm các di sản văn hóa dân tộc.
2. Kỹ năng
- Rèn kĩ năng thảo luận nhóm.
- Rèn kĩ năng đọc và phân tích bản đồ lịch sử.
- Rèn kĩ năng phân tích, đánh giá một vấn đề lịch sử.
- Rèn kĩ năng quan sát, khai thác kiến thức từ tranh ảnh.
- Rèn kĩ năng phân tích, tổng hợp và vận dụng kiến thức để liên hệ thực tế.
- Rèn kĩ năng xử lý tình huống và trình bày ý kiến cá nhân trước tập thể.
2

pa.

- Rèn kĩ năng quan sát, nhận diện và đánh giá các loại di tích, di sản của người Cham- Rèn kĩ năng ứng xử văn minh nơi công cộng.
3. Thái độ
- Luôn thể hiện nêu cao tinh thần đoàn kết dân tộc.

- Có ý thức giữ gìn, bảo vệ, tôn tạo các di sản văn hóa. Ngăn ngừa những hành động cố
tình hay vô ý xâm phạm đến di sản văn hóa.
- Biết lên án cái xấu, bảo vệ cái đẹp; có ý thức bảo vệ môi trường.
- Tuyên truyền mọi người tìm hiểu những di sản văn hóa của người Chăm; cùng nhau
tham gia giữ gìn bảo vệ di sản văn hóa.
4. Định hướng phát triển năng lực của học sinh:
- Năng lực tự học, tự nghiên cứu.
- Năng lực giải quyết vấn đề.
- Năng lực giao tiếp.
3

- Năng lực hợp tác.
- Năng lực sáng tạo.
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ.
5. Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
- Phương pháp vấn đáp.
- Phương pháp hoạt động nhóm.
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề.
- Phương pháp sơ đồ tư duy.
- Kĩ thuật động não.
6. Thời lượng dự kiến: 60 phút dạy trên lớp và 1 buổi đi tham quan thực tế và viết thu
hoạch.
II . Phương tiện dạy học
- GV: sgk, lược đồ, tranh ảnh, câu hỏi thảo luận.
4

- HS: soạn bài, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm.
III . Tiến trình lên lớp
1. Kiểm tra bài cũ.
2. Giới thiệu bài
Nhìn trên lược đồ, ở phía Nam nước ta vào thế kỷ II đến thế kỷ X có 1 quốc gia láng
giềng của Việt Nam - đó là nước Cham-pa cổ. Nước Cham-pa ra đời trong hoàn cảnh nào,
đặc điểm nền kinh tế và văn hóa của nước Cham-pa như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu
trong bài học hôm nay.
3. Dạy và học bài mới
Hoạt động của thầy và trò

Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Nước cham-pa độc lập ra đời.( 10 phút)
Phương pháp, kĩ thuật dạy học: Thảo luận 1. Nước Cham-pa độc lập ra đời.
nhóm
Nhiệm vụ 1: Hoạt động nhóm (8')
5

*Tổ chức thảo luận nhóm
- Gv chia lớp thành 4 nhóm – thời gian 3 phút
Câu hỏi thảo luận:
CH: Nước Chăm Pa độc lập ra đời như thế - Cuối TK II, Khu Liên lãnh đạo nhân
nào? Em có nhận xét gì về quá trình thành dân huyện Tượng Lâm nổi dậy giành
lập và mở rộng của nước Cham-pa?
độc lập, đặt tên nước là Lâm Ấp.
- Các nhóm thảo luận, đại diện từng nhóm
trình bày và bổ sung.
- GV chuẩn xác kiến thức: Sử dụng lược đồ
Cham-Pa TK VI-X và trình bày quá trình
thành lập nước Cham-pa (Hình 1.1).
Nhiệm vụ 2: Tích hợp môn Địa lý để làm rõ vĩ
- Các vua Lâm Ấp dùng lực lượng quân
trí địa lý của nước Cham-pa.(2')
sự để mở rộng lãnh thổ (từ Hoành Sơn
Hỏi: Em hãy xác định lãnh thổ của nước đến Phan Rang), đổi tên nước thành
6

Cham-pa ở thế kỉ II-X trên lược đồ?

Chăm Pa, đóng đô ở Sin ha pu ra
- Từ Hoành Sơn (giữa Hà Tĩnh- Quảng Bình) (Quảng Nam).
đến Phan Rang (Ninh Thuận). (Hình 1.2).
GV: Chuyển ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu về kinh tế Cham-pa (10 phút)
Phương pháp, kĩ thuật dạy học: Khai thác 2. Tình hình kinh tế.
tranh, rút ra nội dung kiến thức.
- Trồng lúa nước (2 vụ/năm.), làm
Nhiệm vụ 1: Hoạt động cá nhân (3')
ruộng bậc thang.
GV: Cho học sinh quan sát tranh ruộng bậc - Khai thác lâm thổ sản, làm đồ gốm,
thang, làm đồ gốm, đánh bắt cá, buôn bán... đánh cá.
- Buôn bán phát triển.
(Hình 2.1 → hình 2.4)
Hỏi: Quan sát hình ảnh, hãy cho biết đặc trưng
của nền kinh tế Cham-pa là gì?
→ Trả lời
7

- Trồng lúa nước (2 vụ/năm), làm ruộng bậc
thang.
- Khai thác lâm thổ sản, làm đồ gốm, đánh cá.
- Buôn bán phát triển.
Nhiệm vụ 2: Tích hợp môn Địa Lý để làm rõ
đặc điểm kinh tế của người Cham-pa. (2')
GV: Em hãy giải thích vì sao người Cham-pa
làm lúa nước và làm ruộng bậc thang? Ngành
khai thác lâm thổ sản, làm đồ gốm, đánh cá,
buôn bán phát triển?
→ Trả lời:
- Do điều kiện tự nhiên của nước ta có đặc
điểm là nhiệt đới gió mùa nên chỉ thích hợp
cho việc trồng cây lúa nước và do đặc điểm
của địa hình, địa bàn sinh sống của người
8

Chăm chủ yếu là đồi núi nên người Chăm đã
làm ruộng bậc thang ở sườn đồi, do đó nông
nghiệp trồng lúa nước là ngành kinh tế chính,
mỗi năm trồng hai vụ lúa. Ngoài ra còn phát
triển khai thác lâm thổ sản.
- Bên cạnh đó địa bàn sinh sống của người
Chăm còn sống tập trung ở ven biển nên họ
còn biết phát triển nghề đánh bắt cá và giao
lưu buôn bán với các vùng lân cận (Giao
Châu, Trung Quốc).
Nhiệm vụ 3: Tích hợp di sản văn hóa.(5')
GV: Cho học sinh quan sát ảnh làm gốm của
người Chăm (hình 3).
GV: Em có nhận xét gì về những sản phẩm
gốm của người Chăm? Tại Bình Thuận có
những làng nghề làm gốm nào của người
9

Chăm?
→ Trả lời:
- Tinh tế, độc đáo, riêng biệt, phản ánh sự đa
dạng văn hóa và sự sáng tạo mang tính đại
diện, thể hiện bản sắc văn hóa của cộng đồng
người Chăm
- Hiện nay, tại tỉnh Bình Thuận có 26 thôn của
người Chăm, trong đó có người Chăm ở thôn
Bình Đức, xã Phan Hiệp, huyện Bắc Bình còn
làm gốm với kỹ thuật và quy trình thủ công
truyền thống của cha ông họ. Theo các nghệ
nhân, nghề gốm ở thôn Bình Đức có từ rất lâu,
được các gia đình người Chăm nơi đây duy trì
qua nhiều đời.
- Nghề làm gốm của người Chăm ở Bình Đức
còn bảo lưu nhiều giá trị văn hóa truyền thống,
10

được thể hiện qua kỹ thuật chế tác gốm, không
dùng bàn xoay, nung lộ thiên, sản phẩm độc
đáo mang nhiều dấu ấn lịch sử văn hóa tộc
người. Đây là nghề thủ công truyền thống độc
đáo, riêng biệt, phản ánh sự đa dạng văn hóa
và sự sáng tạo mang tính đại diện, thể hiện bản
sắc văn hóa của cộng đồng người Chăm. Vì
vậy, năm 2012, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể
thao và Du lịch đã quyết định đưa Nghề làm
gốm của người Chăm tỉnh Bình Thuận vào
Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia,
loại hình Nghề thủ công truyền thống.
GV: Chuyển ý
Hoạt động 3: Tìm hiểu về văn hóa Cham-pa (30 phút)
Phương pháp, kĩ thuật dạy học: Thảo luận 3. Văn hoá:
nhóm (sử dụng sơ đồ tư duy), thuyết trình
11

tranh ảnh, động não.
Nhiệm vụ 1: Hoạt động nhóm (Sử dụng sơ đồ
tư duy) (7')
GV chia lớp làm 4 nhóm, các nhóm tìm hiểu
về văn hóa của Cham-pa và hoàn thành nội
dung bằng sơ tư duy (hình 4.1 → 4.4).
Câu hỏi thảo luận:
- Nhánh 1: Chữ viết

- Chữ viết: chữ Phạn (Ấn Độ)

? Người Cham-pa sử dụng chữ viết gì? Em
- Tôn giáo: Đạo Bà La Môn và đạo
biết gì về nguồn gốc của chữ viết Cham-pa?
Phật
- Nhánh 2: Tôn giáo
? Người Cham-pa theo tôn giáo nào? Nêu hiểu
biết của em về tôn giáo của Cham-pa?
- Nhánh 3: Phong tục tập quán
12

? Người Cham-pa có những phong tục, tập - Phong tục, tập quán: Hỏa táng người
quán gì? Em hãy liên hệ thực tế hiện nay chết, ở nhà sàn, ăn trầu cau.
những phong tục, tập quán đó còn hay không?
- Nhánh 4: Nghệ thuật
? Quan sát ảnh và nêu nhận xét về nghệ thuật
của Cham-pa? Em hãy kể một số công trình
nghệ thuật của người Chăm?
- Các nhóm thảo luận và hoàn thành trên sơ đồ
trống.
- GV chuẩn xác kiến thức bằng sơ đồ tư duy.
Nhiệm vụ 2: Vận dụng kiến thức liên môn để
“tích hợp Di sản văn hóa Cham-pa” (môn
GDCD- Mỹ thuật).
Bước 1: Hoạt động cá nhân
13

Nhánh 4: Nghệ thuật

- Nghệ thuật: kiến trúc và điều khắc rất
GV: Quan sát ảnh và nêu nhận xét về nghệ phong phú, đa dạng, đặc sắc tiêu biểu là
thuật của Cham-pa? Em hãy kể một số công đền, tháp …
trình nghệ thuật của người Chăm? (Tích hợp
môn Mỹ thuật)
→ Trả lời:
- Kiến trúc Cham-pa nổi bật với các tháp
Chàm được xây bằng loại gạch đặc biệt,
không dùng vữa kết dính nhưng vẫn vững bền
theo thời gian. Gạch Champa luôn có màu sắc
đỏ au và không bị rêu mốc.
- Điêu khắc Champa nổi bật là điêu khắc đá, là
một loại hình điêu khắc của nghệ thuật
Champa. Các tác phẩm điêu khắc này thường
được gắn liền với các công trình kiến trúc cổ
Việt Nam, tạo thành một tổng thể nghệ thuật
14

hoàn chỉnh. Điêu khắc đá Champa có hai loại
hình chính là phù điêu và tượng có chủ đề về
thần voi, sư tử, chim thần Garuda, vũ nữ
Apxara, thần Visnu, thần Siva...
* Một số công trình kiến trúc và điêu khắc
(Hình 5.1 → 5.4):
- Kiến trúc: Khu Thánh địa Mĩ Sơn (Quảng
Nam), Tháp Chăm (Phan Rang)...
- Điêu khắc: Thần Shiva múa (Thần bảo tồn),
Vũ nữ Chăm....
GV: Cho học sinh quan sát hình ảnh và
nhận diện ảnh.
Hỏi: Em biết gì về Thánh địa Mỹ Sơn?
- Thánh địa Mỹ Sơn nay thuộc xã Duy Phú,
huyện Duy xuyên-Quảng Nam. Là thánh địa
15

của vương quốc Cham Pa, xây dựng vào
khoảng thế kỷ VII, được các học giả Pháp phát
hiện vào năm 1898. (được UNESCO công
nhận là di sản văn hoá thế giới vào năm 1999).
* Liên hệ thực tế tại địa phương:
Hỏi: Ở địa phương em có những công trình
kiến trúc hoặc di tích tiêu biểu nào của người
Chăm?
Hỏi: Em hãy nêu hiểu biết của em về công
trình hoặc di tích đó?
- Tháp Poshanu (cuối TK VIII đến IX) ở Phan
Thiết, Đền Bô Tằm ở Ma Lâm (Hình 6.1 và
6.2).
GV: Cho học sinh quan sát ảnh và chuẩn xác
- Đền thờ Pô Tằm tọa lạc trên địa phận thôn
16

3, thị trấn Ma Lâm, huyện Hàm Thuận Bắc.
Với diện tích 3.236m2, cách hệ thống đường
sắt Bắc-Nam 30m về hướng Nam, cách
UBND huyện Hàm Thuận Bắc khoảng 1,6km
về hướng Đông Bắc.
- Xét trên nhiều khía cạnh, đền thờ Pô Tằm
chứa dựng đầy đủ các giá trị về lịch sử, kiến
trúc nghệ thuật và văn hóa dân gian trong giai
đoạn cuối cùng của Vương quốc Chămpa.
- Về lịch sử, đền thờ Pô Tằm được xây dựng
vào thế kỷ XVI, từ đó đến nay được coi là một
thiết chế văn hóa không thể thiếu trong đời
sống tâm linh, tín ngưỡng của cộng đồng
người Chăm ở Ma Lâm nói riêng và Hàm
Thuận Bắc nói chung. Đền thờ Pô Tằm còn
lưu giữ nhiều yếu tố văn hóa vật thể và phi vật
17

thể thể hiện rõ một giai đoạn lịch sử đầy biến
động giữa hai dân tộc Chăm-Việt; đồng thời,
đây cũng là giai đoạn quá độ từ kiến trúc
truyền thống của dân tộc Chăm chuyển sang
giai đoạn dùng kỹ thuật và vật liệu mới của
người Việt, kể cả kết cấu và kiểu dáng kiến
trúc.
- Về kiến trúc, mặc dù đã trải qua nhiều lần tu
bổ, tôn tạo nhưng về cơ bản đền thờ Pô Tằm
vẫn bảo lưu được vật liệu, kết cấu và kiểu
dáng kiến trúc của lần đại tu vào năm 1923
theo lối kiến trúc đình, chùa của người Việt.
Đặc biệt là hệ thống bộ khung gỗ của ngôi
chính điện với những chi tiết được tạo dáng,
trau chuốt và chạm khắc công phu.
- Trãi qua 4 thế kỷ tồn tại và chứa đựng nhiều
18

giá trị văn hóa tiêu biểu, đặc sắc, ngày
04/9/2013 vừa qua, UBND tỉnh đã có Quyết
định số 2135/QĐ-UBND công nhận đền thờ
Pô Tằm là di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh.
* Tháp Poshanu (còn gọi là Tháp Chăm Phố
Hài) là một nhóm di tích đền tháp Chăm còn
sót lại của Vương quốc Chăm Pa xưa, nằm
trên đồi Bà Nài, thuộc phường Phú Hài, cách
trung tâm thành phố Phan Thiết 7 km về
hướng Đông-Bắc.
- Nhóm tháp này có phong cách kiến trúc Hòa
Lai - một trong những phong cách nghệ thuật
cổ của Chămpa. Tuy chỉ có kích thước vừa và
nhỏ, nhưng nó chắt lọc được những tinh hoa
kỹ thuật kiến trúc và nghệ thuật trang trí
19

của người Chăm xưa tạo nên vẻ uy nghiêm và
kỳ bí. Nhóm đền tháp PoSahnư là một trong
những cụm tháp Chàm còn tương đối nguyên
vẹn.
- Về lịch sử: Khoảng cuối thế kỷ thứ 8 đầu thế
kỷ thứ 9, người Chăm xây dựng nhóm đền
tháp này với mục đích để thờ vị thần Shiva - là
một trong những vị thần Ấn Độ giáo được
sùng bái và tôn kính.
+ Thế kỷ XV, xây dựng thêm một số đền thờ
với kiến trúc đơn giản để thờ công chúa
PoShaInư. Công chúa PoShaInư (con vua Para
Chanh) là người có tài đức và phép ứng xử
nên được người Chăm đương thời yêu quý.
+ Năm 1992-1995, những cuộc khai quật khảo
cổ tại nơi này đã phát hiện ra nhiều nền móng
20

của những ngôi đền bị sụp đổ và bị vùi lấp
hàng trăm năm nay, cùng với gạch ngói và
một số hiện vật trong lòng các đền tháp có
niên đại từ thế kỷ XV. Từ đây tháp có tên gọi
là PoSahInư.
+ Năm 1991, di tích này được Việt Nam xếp
hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
Bước 2: Xử lý tình huống (tích hợp môn
GDCD)
GV: Đưa ra một tình huống cho học sinh xử
lý:
“Nhà trường tổ chức cho học sinh lớp em đi
tham quan Tháp Poshanu ở Phan Thiết- Bình
Thuận. Khi tham quan thì thấy bạn A trong
lớp lấy viết ghi tên mình lên Tháp với mục
đích là để làm kỉ niệm cho chuyến tham
21

quan”. Trong trường hợp đó em sẽ làm gì? Vì
sao?
- Học sinh nêu cách xử lý.
- GV chuẩn xác: Trong trường hợp đó chúng
ta phải khuyên bạn không nên làm vậy. Vì ghi
tên mình lên các di sản sẽ làm mất thẩm mỹ
của di sản, không những thế việc ghi tên mình
lên các di sản là hành vi phá hoại các di sản
văn hóa. Chúng ta phải có ý thức giữ gìn, bảo
vệ không để cho các di sản bị mai một, phá
hủy.
Bước 3: Kĩ thuật trình bày 1 phút.
Hỏi: Khi các em được học tập và quan sát về
các di sản văn hóa thì các em cần nâng cao ý
thức, trách nhiệm như thế nào để bảo tồn và
phát huy hơn nữa những giá trị của những di
22

sản văn hóa dân tộc?
- Có ý thức bảo vệ, giữ gìn và tôn tạo những di
sản văn hóa đó.
- Tìm hiểu về những di sản văn hóa của địa
phương và dân tộc.
- Tuyên truyền cho mọi người cùng biết đến
những di sản của địa phương mình và cùng
nhau bảo vệ những di sản văn hóa.
Nhiệm vụ 3: Tích hợp môi trường (3')
GV: Học sinh quan sát hình ảnh.
Hỏi: Qua những hình ảnh em có nhận xét gì?
Bản thân em cần làm gì để góp phần bảo vệ
môi trường khi được học tập và tham quan nơi
các di sản văn hóa? (Hình 7.1 → 7.4)
23

- Học sinh nêu nhận xét và liên hệ bản thân.
- GV: Chuẩn xác
Ví dụ:
- Không xã rác bừa bãi tại nơi học tập, tham
quan.
- Không ghi tên lên các di tích, di sản.
...
Nhiệm vụ 4: Thuyết trình tranh sưu tầm về di
sản văn hóa của người Cham-pa. (5')
- Giáo viên tổ chức cho học sinh thuyết trình
tranh sưu tầm (2 nhóm)
- Các nhóm thuyết trình tranh và nhận xét.
- Giáo viên nhận xét, chuẩn xác kiến thức.
24

GV: chuyển ý
Hoạt động 4: Tìm hiểu mối quan hệ giữa người Chăm và người Việt (5')
Phương pháp, kĩ thuật dạy học: Đàm thoại, 4. Mối quan hệ giữa người Chăm và
cặp đôi chia sẻ.
người Việt
Nhiệm vụ 1: Hoạt động nhóm: “Cặp đôi chia
sẻ”(5')
Câu hỏi: Em có nhận xét gì về mối quan hệ - Người Chăm có quan hệ gần gũi, chặt
giữa người Chăm và người Việt xưa và nay? chẽ với cư dân Việt.
Hiện nay cộng đồng người Chăm đang sinh
sống ở nơi nào trên nước ta, ở địa phương em?
→ Trả lời: Giữa hai dân tộc có mối quan hệ
chặt chẽ từ lâu, đã ủng hộ lẫn nhau chống
ngoại xâm; … => gần gũi, chặt chẽ.
- Địa bàn sinh sống của người Chăm chủ yếu
ở đồng bằng ven biển miền Trung: Quảng
25

Nam, Phan Rang, Bình Thuận...
- Ở Hàm Thuận Bắc- Bình Thuận: người
Chăm sống ở Thôn Lâm Thuận (Hàm Phú),
Lâm Giang (Hàm Trí), Ma Lâm 3 (Lâm Hòa).
- Cộng đồng người Chăm sống đoàn kết với
người Việt, có mối quan hệ rất gần gũi như
người Việt thể hiện: sống đoàn kết, hoàn
thuận, người Chăm kết hôn với người Việt,
nhà nước Việt Nam có những chính sách ưu
tiên cho cộng đồng người Chăm...
GV kết luận: Nước Cham-pa và nước Việt có
mối quan hệ gần gũi, trong lịch sử chống giặc
ngoại xâm nhiều lần Chăm –Pa giúp đỡ nước
ta. Trải qua nhiều thay đổi và biến cố lịch sử
nước Cham-pa không còn tồn tại. TK XVII
nước Cham-pa đã sáp nhập vào nước ta. Ngày
26

nay cư dân Chăm Pa là một bộ phận của cộng
đồng các dân tộc Việt Nam. Văn hóa Chăm đã
góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn
hóa Việt Nam.
4. Củng cố: (3 phút)
Câu 1: Nền kinh tế chủ yếu của nước Cham-pa là

đó là

a. Nông nghiệp trồng lúa nước

b. Thủ công nghiệp

c. Thương nghiệp

d. Thương mại

Câu 2: Ở Bình Thuận có một công trình nghệ thuật kiến trúc độc đáo của người Chăm,
a. Tháp Chăm Yang Prong

b. Tháp Po Klong Garai.

c. Tháp PonShanu

d. Tháp Po rome
27

Câu 3: Một công trình nghệ thuật kiến trúc của người Chăm được UNESCO công
nhận là di sản văn hoá thế giới vào năm 1999 là
a. Khu Thánh Địa Mỹ Sơn (Quảng Nam)
b. Tháp Chàm Phan Rang (Ninh Thuận)
c. Tháp Chăm Yang Prong (Tây Nguyên)
c. Tháp Dương Long (Bình Định)
Câu 4: Người Chăm có chữ viết là
a. chữ Quốc Ngữ

b. chữ Phạn (Ấn Độ)

c. chữ Hán

d. chữ Nôm

Câu 5: Lãnh thổ của nước Cham-pa cổ từ
a. Từ Hoành Sơn (giữa Hà Tĩnh- Quảng Bình) đến Phan Rang (Ninh Thuận).
b. Từ Bình Thuận đến Đồng Nai.
c. Từ Ninh Thuận đến Phú Yên.
28

d. Từ Từ Hoành Sơn (giữa Hà Tĩnh- Quảng Bình) đến Tây Nguyên.
Câu 6: Nghệ thuật đặc sắc nhất của người Cham-pa là
a. Kiến trúc đền, tháp

b. Kiến trúc chùa, chiền

c. Kiến trúc nhà ở

d. Kiến trúc đình làng

Câu 7: Kinh đô của nước Cham-pa cổ ở đâu?
a. Phan Rang

b. Quảng Ngãi

c. Trà Kiệu, Quảng Nam

d. Ninh Thuận

5. Dặn dò: (2p)
1. Nhiệm vụ: Học sinh đi thực tế để tìm hiểu những di tích của người Chăm tại địa
phương (Hình 8.1 → 8.6).
Sau đó viết bài thu hoạch: Trình bày những hiểu biết của em về văn hóa Cham-pa ở
địa phương mình? Qua đó nêu cảm nhận của bản thân về mối quan hệ giữa người Việt và
người Chăm hiện nay? (Hình 9.1 → 9.2).
2. Học bài cũ:
29

- Quá trình thành lập và mở rộng nước Cham-pa?
- Tình hình kinh tế và văn hóa Chăm-pa?
SƠ ĐỒ TƯ DUY

30

31

32

PHỤ LỤC (CÁC HÌNH ẢNH)

33

Hình 1.1

Hình 1.2
34

Hình 2.2: Cảnh buôn bán

Hình 2.1: Ruộng bậc thang

35

Hình 2.3: Đánh cá

Hình 2.4: Làng gốm

36

Hình 3: Làm gốm

Hình 4.1: Chữ viết người Chăm

37

Hình 4.2: Đạo Ba-La-Môn

Hình 4.3: Hỏa táng người chết

38

Hình 4.4: Lễ hội
39

Hình 5.1: Tháp Chăm- Phan Rang

Hình 5.2: Thánh địa Mỹ Sơn

40

Hình 5.3: Tượng Thần

Hình 5.4: Tượng thần Visnu
41

Hình 6.1: Tháp Poshanư (Phan Thiết-Bình
Thuận) Hình 6.2: Đền Bô Tằm (Hàm
Thuận Bắc)

42

HÌnh 7.1

Hình 7.2
43

HÌnh 7.3

Hình 7.4
44

45

PHỤ LỤC 2: CÁC SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH

Hình 8.1: Bên trong đền thờ Pô Tằm

Hình 8.2: Tham quan Lăng Ông
46

(Ma lâm- Hàm Thuần Bắc)

Hình 8.3: Tham quan Lăng Bà
(Hàm Trí- Hàm Thuận Bắc)

(Hàm Trí- Hàm Thuận Bắc)

Hình 8.4: Thăm Mộ cổ người Chăm
(Hàm Trí- Hàm Thuận Bắc)
47

Hình 8.5

Học sinh trình bày kết quả sưu tầm

Hình 8.6

48

49

Hình 9.1

Bài viết thu hoạch của học sinh

HÌnh 9.2

50