BÀI HỌC STEM 9.10. CHẾ TẠO THIẾT BỊ CẢNH BÁO Ô NHIỄM
TIẾNG ỒN
THÔNG TIN VỀ BÀI HỌC
Lớp: 9

Thời lượng: 3 tiết

Thời điểm tổ chức: Khi học nội dung: Môn Công nghệ (Bài 6. Thực hành: Lắp
đặt mạng điện trong nhà và Bài 16. Mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm
biến Công nghệ 8)
I. Yêu cầu cần đạt (của bài học)
Môn học

Yêu cầu cần đạt
– Lựa chọn được thiết bị, dụng cụ, vật liệu phù hợp cho mạng
điện trong nhà.

Công nghệ

– Lắp đặt được mạng điện trong nhà theo thiết kế (có sử dụng
cảm biến).
– Kiểm tra, thử nghiệm mạng điện hoạt động đúng yêu cầu, an
toàn.

Tin học

Kỹ thuật

– Lập trình được bằng ngôn ngữ đơn giản, có logic.
– Mô tả được các bước cơ bản trong thiết kế kỹ thuật.
– Thiết kế được một sản phẩm đơn giản theo gợi ý, hướng dẫn.
– Biết vận dụng giá trị thẩm mĩ của di sản văn hoá nghệ thuật vào

Mỹ thuật

thực hành sáng tạo.
– Vận dụng được nguyên lí cân bằng, tương phản và một số yếu tố
tạo hình vào thực hành sáng tạo.

II. Đồ dùng dạy học
https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

1. Chuẩn bị của giáo viên
- Màn hình, máy chiếu.
- Các phiếu học tập và phiếu đánh giá.
- Dụng cụ, nguyên vật liệu liên quan chủ đề…
Giáo viên chuẩn bị một số học liệu sau:
STT

Thiết bị/ Học liệu

Số lượng

1

Máy chiếu và các phụ kiện

1 cái

2

Màn chiếu

1 cái

3

Bút lông bảng xanh, đỏ, đen

1 cây/màu

4

Bảng trắng

1 cái

Hình ảnh minh họa

2. Chuẩn bị của học sinh:
- Sách giáo khoa, vở bài tập….
- Mỗi nhóm học sinh (5 - 6 hs/nhóm) chuẩn bị những vật dụng sau:
STT

Thiết bị/ Học liệu

Số
lượng

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Hình ảnh minh họa

1

Mạch
Uno R3

Arduino

2

Mạch mở rộng cho
Arduino Uno

1

3

Cảm
thanh

1

4

Module 4 led RGB

biến

âm

1

1

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

5

Màn Hình LCD

1

6

Dây tín hiệu

4

Ngoài ra, mỗi nhóm học sinh có thể tự chuẩn bị và đem theo các dụng cụ, nguyên vật
liệu khác theo những yêu cầu của giáo viên.
III. Các hoạt động dạy học chủ yếu
1. Hoạt động 1. Xác định vấn đề thiết kế, chế tạo
Bước 1. Khởi động và giao nhiệm vụ
- Khởi động: GV cho HS xem video clip về ô nhiễm tiếng ồn:
(https://youtu.be/ijezpA9fMVM)
- Đặt vấn đề: Ô nhiễm tiếng ồn ảnh hưởng đến con người như thế nào? Em thử chế
tạo một thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn dùng trong lớp học được không?
- Giao nhiệm vụ: Mỗi nhóm HS sẽ thiết kế, chế tạo một thiết bị cảnh báo ô nhiễm
tiếng ồn phục vụ việc cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn tại trường học hoặc nơi ở.
- Chia nhóm.
2. Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền; đề xuất giải pháp thiết kế
Bước 2. Nghiên cứu kiến thức nền
- GV phát Phiếu học tập (các câu hỏi liên quan kiến thức nền) cho các
nhóm và Phiếu thiết kế.
Câu 1. Theo em để cảnh báo mức độ ô nhiễm tiếng ồn, nên sử dụng tín hiệu âm
thanh hay hình ảnh? Vì sao?
https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Câu 2. Con người sử dụng tai để nhận biết tiếng ồn, vậy thiết bị nhận biết tiếng ồn
được gọi là gì?
Câu 3. Nguyên tắc hoạt động của một thiết bị cảnh báo tiếng ồn là gì?
- HS hoạt động cá nhân để nghiên cứu kiến thức nền và ghi trả lời trong Phiếu học
tập.
Bước 3. Đề xuất giải pháp thiết kế
- Mỗi HS thiết kế thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn trên kiến thức nền tự nghiên cứu
được và vẽ vào Phiếu thiết kế.
3. Hoạt động 3: Lựa chọn giải pháp thiết kế
Bước 4. Trình bày, thảo luận, lựa chọn giải pháp thiết kế
- Trình bày: Mỗi HS trong nhóm trình bày kiến thức nền và bản thiết kế thiết
bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn của mình.
- Thảo luận, lựa chọn giải pháp: Mỗi nhóm thảo luận để lựa chọn kiến thức
nền và bản vẽ thiết kế thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn có khả năng hoạt động tốt
nhất.
4. Hoạt động 4: Chế tạo mẫu; thử nghiệm, đánh giá
Bước 5. Chế tạo mẫu
- Mỗi nhóm HS phân công nhiệm vụ để chế tạo thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng
ồn đáp ứng các tiêu chí.
Bước 6. Thử nghiệm, đánh giá
- GV phát Phiếu thử nghiệm thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn (đáp ứng các tiêu
chí)
- Mỗi nhóm HS thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh thiết bị cảnh báo ô nhiễm
tiếng ồn dựa trên các tiêu chí.
5. Hoạt động 5: Chia sẻ, thảo luận; điều chỉnh.
Bước 7. Chia sẻ, thảo luận
- Mỗi nhóm HS trình bày và giới thiệu thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn, quá
trình làm việc của nhóm để tìm hiểu kiến thức nền và chế tạo thiết bị cảnh báo ô
nhiễm tiếng ồn theo các tiêu chí.
- Các nhóm thảo luận, đóng góp ý kiến.
https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Bước 8. Điều chỉnh.
- Mỗi nhóm ghi nhận kiến thức nền điều chỉnh thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn
theo các ý kiến đã được GV tổng kết.
IV. Phụ lục
1)

Phiếu đánh giá sản phẩm
TIÊU CHÍ

MỨC ĐỘ
TỐT

ĐẠT

CHƯA
ĐẠT

+ thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn có đầy đủ
các bộ phận: ……….
+ thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn phát hiện
được xuất hiện của con người và kích hoạt chế
độ tự động.
+ thiết bị cảnh báo ô nhiễm tiếng ồn được thiết
kế có tính thẩm mĩ, bền chắc, dễ sử dụng và
có tính sáng tạo cao.
2)

Phiếu đánh giá phẩm chất và năng lực các thành viên trong mỗi nhóm
PHIẾU ĐÁNH GIÁ PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC
Nhóm: ……….
Họ và tên HS: …………………………………………….
1) ………………..
2) ………………..
3) ………………..
4) ………………..

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

5) ………………..
6) ……………….
Phẩm chất, năng lực

Đạt

Chưa
đạt

Phẩm chất: Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực,
trách nhiệm.
Năng lực cốt lõi: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp
tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Năng lực chung: Tìm hiểu tự nhiên và xã hội, công
nghệ, thẩm mỹ, thể chất, tính toán, tin học, ngôn ngữ.
Năng lực đặc thù (bộ môn): ….

3)

Trả lời các câu hỏi của Hoạt động 2 (Khám phá kiến thức nền)

Câu 1. Theo em để cảnh báo mức độ ô nhiễm tiếng ồn, nên sử dụng tín hiệu âm
thanh hay hình ảnh? Vì sao?
Tín hiệu hình ảnh. Không thể cảnh báo tiếng ồn này bằng một tiếng ồn khác.
Câu 2. Con người sử dụng tai để nhận biết tiếng ồn, vậy thiết bị nhận biết tiếng ồn
được gọi là gì?
Cảm biến tiếng ồn.
Câu 3. Nguyên tắc hoạt động của một thiết bị cảnh báo tiếng ồn là gì?
Cảm nhận tiếng ồn - đo đạc - báo cáo.
4)
Sản phẩm (gợi ý)
oạt động 1: Cắm mạch điện
-

Bước 1: Lắp mạch mở rộng vào Arduino Uno sao cho hai mạch khớp nhau

Ảnh cắm mạch mở rộng không case

Ảnh cắm mạch mở rộng có case

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

-

Bước 2: Cắm dây tín hiệu nối các module, cảm biến vào mạch
+ Cắm Màn hình LCD vào cổng I2C
+ Cắm module đèn led vào cổng digital D7-D8
+ Cắm cảm biến âm thanh vào cổng A0

Mạch hoàn chỉnh (có thể thêm các cắm tưng module 1 cho đỡ rối nếu cần)
Hoạt động 2: Lập trình
-

Bước 1: Set up:
+ Kết nối mạch với máy tính bằng dây cáp

Kết nối Arduino với máy tính
+ Mở phần mềm Open Scratch: theo đường link https://scratch.ohstem.vn/

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Nhấn bắt đầu để vào luôn

Nhấn tham gia để đăng ký tài khoản

*Đăng ký tài khoản có thể lưu lại các đoạn code của các dự án khác nhau
+ Đổi chế độ sang lập trình Arduino

Đổi chế độ lập trình

Chọn Arduino

+ Chọn đúng mạch để lập trình

Xác định thiết bị để lập trình

Chọn đúng thiết bị

-

Bước 2: Khởi tạo các giá trị của module và sensor phù hợp theo mạch cắm

-

Bước 3: Lập trình sao cho nếu cảm biến PIR có đo được tín hiệu thì cho đèn phát
sáng để cảnh báo

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Code mẫu

Hoạt động 3: Kiểm tra sản phẩm
-

Bước 1: thử Nghiệm

-

Bước 2: quan sát giá trị trên màn hình

-

Bước 3: đưa mạch điện ra khu vực ồn ào hơn và quan sát giá trị hiển thị là bao
nhiêu

-

Bước 4: thay đổi giá trị ngưỡng để kiểm tra hoạt động của thiết bị

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794