Tuần 32

Ngày soạn 12 / 04 / 2025
Ngày dạy: / 04 / 2025. Lớp 9A3

CHƯƠNG V: NĂNG LƯỢNG VỚI CUỘC SỐNG
Tiết 42→ 44

BÀI 16: VÒNG NĂNG LƯỢNG TRÊN TRÁI ĐẤT.
NĂNG LƯỢNG HOÁ THẠCH
Tiết 42

I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
1.1. Năng lực chung
- Tự lực tự chủ và tự học: Chủ động tìm kiếm, đọc tài liệu về vòng năng lượng trên
Trái Đất.
- Giao tiếp và hợp tác:
+ Tích cực chia sẻ ý kiến cá nhân với các thành viên trong nhóm để tìm hiểu về vòng
năng lượng trên Trái Đất
+ Hỗ trợ các thành viên trong nhóm hoàn thành nhiệm vụ tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng
tới giá nhiên liệu hoá thạch
1.2. Năng lực khoa học tự nhiên
- Nhận thức khoa học:
+ Dựa vào ảnh (hoặc hình vẽ) mô tả vòng năng lượng trên Trái Đất để rút ra
được: năng lượng của Trái Đất đến từ Mặt Trời.
+ Nêu được sơ lược ưu điểm và nhược điểm của năng lượng hoá thạch.
- Tìm hiểu tự nhiên: Lấy được ví dụ chứng tỏ việc đốt cháy các nhiên liệu hoá thạch có
thể gây ô nhiễm môi trường.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Thảo luận để chỉ ra được giá nhiên liệu phụ thuộc vào
chi phí khai thác nó.
2. Phẩm chất
- Trách nhiệm: Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện
nhiệm vụ được giao
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
– Video quá trình quang hợp ở thực vật
( https://www.youtube.comwatch?v=I7QoYytoGjs từ 1.13 đến 2.45).
– Phiếu học tập nhóm (in trên giấy A1)
– Bộ quân bài Domino cho các nhóm với các nội dung:
(1) Bắt đầu | Năng lượng hoá thạch được tạo ra từ các nhiên liệu hoá thạch
(2) bao gồm than mỏ, dầu mỏ, khí mỏ dầu và khí thiên nhiên. | Năng lượng hoá
thạch
(3) cũng có nguồn gốc từ Mặt Trời. | Một lượng lớn thực vật và xác sinh vật biển

tích tụ dưới đáy đại dương
(4) tạo thành trầm tích của động vật và thực vật. | Lớp trầm tích này bị biến đổi
(5) bởi vi khuẩn và chìm sâu hơn. | Các lớp trầm tích biến thành bùn đen, dầu mỏ
dưới tác dụng của
(6) sự gia tăng nhiệt độ và áp suất, ở độ sâu khoảng một vài kilômét. | Dựa vào
các vết đứt gãy của các lớp đá,
(7) dầu mỏ dần nổi lên, tích tụ trong các túi đá, trở thành mỏ dầu. |Ưu điểm của
năng lượng hoá thạch là
(8) dễ khai thác, chế biến, dễ vận chuyển hơn so với dầu mỏ và khí thiên nhiên. |
Nhược điểm của năng lượng hoá thạch là
(9) khi sử dụng gây ô nhiễm môi trường. | Một số chất thải khi sử dụng nhiên liệu
hoá thạch như
(10)chất thải rắn, phát thải các khí CO2, CO, NO2, NO, SO2. | Kết thúc.
III. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1: Mở đầu
a. Mục tiêu
– Nhận biết được vai trò của năng lượng mặt trời trong chuyển hoá năng lượng trên
Trái Đất.
b. Tiến trình thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm
A

– Câu trả lời của HS: thực vật sử
– GV thực hiện:
dụng năng lượng mặt trời để kết
+ Chiếu video về quá trình quang hợp.
hợp nước và khí CO2 tạo thành chất
+ Yêu cầu HS theo dõi video và trả lời câu dinh dưỡng để nuôi cây và giải
hỏi: Năng lượng mặt trời chuyển hoá như thế phóng khí oxygen. Do đó, năng
nào trên Trái Đất? (câu hỏi phần Mở đầu- lượng mặt trời được chuyển hoá
SGK/tr.75)
thành hoá năng.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
– HS làm việc cá nhân, theo dõi video, nhớ
lại kiến thức về quá trình quang hợp trong
chương trình Khoa học tự nhiên 7 và sự
chuyển hoá năng lượng trong chương trình
Khoa học tự nhiên 6, suy nghĩ và trả lời câu
hỏi của GV.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
– 02 HS trình bày câu trả lời.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
– GV không chốt đáp án của câu hỏi mà dẫn
dắt vào bài mới. GV có thể dẫn dắt: Năng
lượng mặt trời không thể thiếu trong cuộc
sống của con người và các vật sống khác trên
Trái Đất. Năng lượng mặt trời được chuyển
hoá thành các dạng năng lượng khác theo
vòng tuần hoàn của nước hay thông qua sự
chuyển hoá năng lượng giữa các vật sống,…
tạo thành các vòng năng lượng trên Trái Đất.
Chúng ta cùng tìm hiểu bài học mới để có
câu trả lời chính xác cho câu hỏi trên.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
2.1. Vòng năng lượng trên Trái Đất
a) Mục tiêu
– Dựa vào ảnh (hoặc hình vẽ) mô tả vòng năng lượng trên Trái Đất để rút ra
được: năng lượng của Trái Đất đến từ Mặt Trời.
– Tích cực chia sẻ ý kiến cá nhân với các thành viên trong nhóm để tìm hiểu về
vòng năng lượng trên Trái Đất.
b) Tiến trình thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học Sản phẩm

sinh
Bước 1: Chuyển giao nhiệm
vụ
– GV thực hiện:
+ Chia lớp thành 6 nhóm, phát
phiếu học tập cho mỗi nhóm.
+ Yêu cầu HS làm việc nhóm, thảo
luận và hoàn thành phiếu học tập.

– Phiếu học tập đã được hoàn thành đầy
đủ các nội dung:
+ Nhiệm vụ (1):
•
Mô tả vòng năng lượng giữa các vật
sống trên Trái Đất: thực vật hấp thụ năng
lượng mặt trời, chuyển hoá năng lượng
mặt trời thành hoá năng lưu trữ trong lục
lạp của chúng. Động vật lấy glucose từ
quá trình phân giải thức ăn từ thực vật
được phân giải thành khí CO2 và nước,
đồng thời thời tạo ra năng lượng ATP.
•
Các dạng năng lượng: năng lượng
mặt trời, nhiệt năng, quang năng, hoá
năng.
Điền từ: (1) ánh sáng, (2) nhiệt (hoặc ánh
sáng), (3) ánh sáng (hoặc nhiệt), (4) năng
lượng, (5) Mặt Trời.
+ Nhiệm vụ (2):
•
Mô tả sự chuyển hoá giữa các dạng
năng lượng trong vòng tuần hoàn của
nước: Ánh sáng mặt trời chiếu xuống mặt
đất và biển, làm nóng nước và khí quyển,
tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ giữa các
vùng trên Trái Đất, gây ra sự chuyển động
của khí quyển và các dòng hải lưu (dòng
biển) trong đại dương, tạo ra gió và các
hiện tượng thời tiết. Nước từ dạng lỏng
bốc hơi dưới tác động của ánh sáng mặt
trời, hơi nước ngưng tụ thành các đám
mây và mưa. Thoát hơi nước ở thực vật
trên cạn cũng chuyển vận một lượng hơi
nước đáng kể vào bầu khí quyển. Nước ở
bề mặt đất và nước ngầm có thể chảy
xuống đại dương, khép kín vòng chuyển
vận nước.
•
Điền từ: (1) năng lượng từ gió, (2)
năng lượng từ dòng chảy.
– Kết luận: Năng lượng mặt trời được

chuyển hoá thành các dạng năng lượng
trên Trái Đất thông qua các vòng năng
lượng như vòng tuần hoàn của nước,
vòng trao đổi năng lượng giữa các vật
sống,…