1

Đề tài: Biện pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm và
trò chơi phát huy tính sáng tạo của học sinh trong tiết đọc
lớp 4 - bộ Cánh Diều

MỤC LỤC
Đề tài: Biện pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi phát huy tính sáng tạo của học
sinh trong tiết đọc lớp 4 - bộ Cánh Diều..................................................................................................1
1. MỞ ĐẦU......................................................................................................................................8
1.1. Lý do chọn đề tài:.................................................................................................................8
Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, việc phát triển toàn diện các kỹ năng cho học sinh, trong đó
có kỹ năng sáng tạo, ngày càng được đề cao. Đặc biệt, đối với học sinh tiểu học, đây là giai đoạn vàng
để hình thành và phát triển năng lực tư duy, nhận thức. Sáng tạo không chỉ là một kỹ năng mềm mà
còn là yếu tố cần thiết để học sinh giải quyết vấn đề, thích nghi với thay đổi và phát triển tư duy độc
lập............................................................................................................................................................8
Trong môn Tiếng Việt lớp 4, tiết đọc hiểu có vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh nắm
vững kiến thức ngôn ngữ, từ vựng, và rèn luyện khả năng diễn đạt thông qua việc đọc các văn bản văn
học. Tuy nhiên, thực tế dạy học hiện nay cho thấy, phần lớn học sinh thường chỉ tiếp cận văn bản qua
việc ghi nhớ nội dung một cách máy móc, thiếu tính trải nghiệm và thực hành sáng tạo. Điều này dẫn
đến việc học sinh dễ cảm thấy nhàm chán, không phát huy hết tiềm năng tư duy và khả năng tưởng
tượng. Khi học sinh thiếu sự tham gia chủ động và tương tác, kết quả học tập không những giảm sút
mà các kỹ năng mềm cũng bị hạn chế.....................................................................................................8
Vấn đề này đặt ra yêu cầu về việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Lồng ghép các hoạt động
trải nghiệm và trò chơi trong tiết đọc không chỉ giúp bài học trở nên sinh động, hấp dẫn mà còn kích
thích khả năng sáng tạo của học sinh. Khi được tham gia các hoạt động trải nghiệm, học sinh sẽ có cơ
hội thể hiện bản thân, phản hồi tích cực với bài học, từ đó hiểu sâu hơn về nội dung văn bản, gắn kết
những kiến thức học được với cuộc sống thực tế. Trò chơi giáo dục cũng đóng vai trò quan trọng
trong việc khuyến khích học sinh khám phá văn bản theo cách mới mẻ, thú vị hơn...............................9
Bên cạnh đó, chương trình sách giáo khoa Cánh Diều khuyến khích sự linh hoạt và sáng tạo
trong phương pháp giảng dạy của giáo viên. Giáo viên có thể tận dụng các nội dung mở, tính tương

2

tác cao trong chương trình để thiết kế các hoạt động trải nghiệm, tạo điều kiện tối ưu cho học sinh
thể hiện khả năng sáng tạo của mình. Hơn nữa, việc lồng ghép trải nghiệm và trò chơi còn giúp học
sinh không chỉ làm quen với kiến thức sách vở mà còn rèn luyện kỹ năng sống, khả năng giao tiếp và
hợp tác nhóm, tạo môi trường học tập tích cực......................................................................................9
Với tất cả những lý do trên, đề tài "Biện pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi
phát huy tính sáng tạo của học sinh trong tiết đọc lớp 4 - bộ Cánh Diều" được chọn nhằm đưa ra
những giải pháp thiết thực giúp học sinh tiếp thu bài học một cách hiệu quả hơn, đồng thời khơi gợi
tiềm năng sáng tạo, tạo dựng niềm yêu thích học tập lâu dài.................................................................9
1.2. Mục tiêu nghiên cứu:...........................................................................................................9
Mục tiêu chính là đề xuất và thiết kế các phương pháp cụ thể để tích hợp hiệu quả các hoạt
động trải nghiệm và trò chơi trong tiết học Tiếng Việt lớp 4. Các hoạt động này sẽ nhằm phát huy sự
sáng tạo của học sinh, đồng thời tạo ra môi trường học tập hứng thú và tích cực...............................10
Hướng đến việc khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập thông qua các
hoạt động sáng tạo, qua đó nâng cao khả năng tiếp thu kiến thức và phát triển kỹ năng tư duy sáng
tạo.........................................................................................................................................................10
Thông qua các tiết dạy thực nghiệm, nghiên cứu sẽ tập trung vào việc đánh giá tính khả thi và
hiệu quả của việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi, từ đó điều chỉnh và hoàn thiện
phương pháp giảng dạy, áp dụng rộng rãi trong giảng dạy Tiếng Việt lớp 4.........................................10
1.3. Đối tượng nghiên cứu:.......................................................................................................10
Đối tượng chính của nghiên cứu là học sinh lớp 4, sử dụng chương trình học Cánh Diều trong
môn Tiếng Việt. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc tìm hiểu cách thức mà học sinh này tiếp thu và phản
hồi với các phương pháp dạy học có lồng ghép trò chơi và hoạt động trải nghiệm..............................10
Nghiên cứu cũng sẽ đi sâu vào các hoạt động và trò chơi cụ thể được áp dụng trong quá trình
dạy học, để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các phương pháp này đối với sự sáng tạo và khả năng
tiếp thu của học sinh.............................................................................................................................10
1.4. Phương pháp nghiên cứu:.................................................................................................10

3

Phương pháp khảo sát: Khảo sát thực tế quá trình học tập của học sinh thông qua việc áp
dụng các trò chơi và hoạt động trải nghiệm trong tiết học. Kết quả khảo sát giúp hiểu rõ hơn về tác
động của phương pháp này đối với sự tham gia và hứng thú học tập của học sinh..............................11
Phương pháp thực nghiệm: Thực hiện các tiết dạy có lồng ghép trò chơi và hoạt động trải
nghiệm để quan sát, đánh giá sự thay đổi trong khả năng tư duy sáng tạo và kỹ năng học tập của học
sinh. Những thay đổi này sẽ được ghi nhận thông qua các hoạt động thảo luận nhóm và cá nhân......11
Phương pháp phân tích tài liệu: Phân tích kỹ các tài liệu lý luận và nội dung trong sách giáo
khoa Cánh Diều, từ đó xây dựng các hoạt động trải nghiệm phù hợp. Tài liệu lý thuyết sẽ là nền tảng
giúp xây dựng chương trình và các hoạt động bổ trợ............................................................................11
Phương pháp đánh giá định lượng và định tính: Sử dụng các bảng khảo sát và đánh giá để đo
lường sự hứng thú của học sinh, mức độ sáng tạo, khả năng tiếp thu kiến thức sau khi tham gia các
hoạt động trải nghiệm...........................................................................................................................11
2. NỘI DUNG.................................................................................................................................11
2.1. Cơ sở lý luận:.....................................................................................................................11
Trong giáo dục Việt Nam hiện nay, việc đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực
và lấy học sinh làm trung tâm đã được chú trọng. Những cải tiến này nhằm giúp học sinh phát huy tối
đa năng lực cá nhân, đặc biệt là phát triển kỹ năng tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, và
tương tác xã hội. Việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi vào các tiết học Tiếng Việt là một
trong những phương pháp hiệu quả để hiện thực hóa các mục tiêu giáo dục này.Trong chương trình
giáo dục phổ thông mới, phương pháp giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm đã và đang trở thành một
nguyên tắc quan trọng. Theo đó, học sinh không còn là những đối tượng tiếp thu kiến thức một cách
thụ động mà trở thành chủ thể trong quá trình học tập. Việc sử dụng các hoạt động trải nghiệm và trò
chơi giúp học sinh chủ động tham gia vào quá trình học, từ đó phát triển tư duy độc lập, khả năng
sáng tạo và tăng cường sự tự tin. Giáo dục trải nghiệm là một trong những phương pháp dạy học hiện
đại, giúp học sinh học thông qua thực tiễn. Các hoạt động trải nghiệm được xây dựng dựa trên những
tình huống thực tế hoặc mô phỏng, cho phép học sinh tự do khám phá, thử thách và đưa ra giải pháp.
Khi áp dụng vào tiết học Tiếng Việt, trải nghiệm sáng tạo không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về nội
dung văn bản mà còn tạo cơ hội để các em phát triển kỹ năng ngôn ngữ, tư duy logic, và khả năng
sáng tạo qua các hoạt động tương tác thực tế......................................................................................11

4

Trò chơi học tập là một phương tiện giáo dục mạnh mẽ trong việc thúc đẩy sự hứng thú và
khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào bài học. Khi lồng ghép trò chơi vào tiết dạy, giáo viên có
thể tạo ra môi trường học tập vui vẻ, khơi gợi sự tò mò và kích thích học sinh suy nghĩ sáng tạo. Trò
chơi không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức một cách tự nhiên mà còn rèn luyện kỹ năng giải quyết
vấn đề và khả năng làm việc nhóm........................................................................................................12
Mục tiêu của giáo dục hiện nay không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn giúp học sinh phát
triển toàn diện về mặt kỹ năng và năng lực. Trong đó, sáng tạo là một yếu tố quan trọng giúp học sinh
tự tin, linh hoạt trong tư duy và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn. Các hoạt động trải nghiệm và trò
chơi trong tiết học là cơ hội để học sinh thể hiện sự sáng tạo thông qua việc tìm tòi, khám phá những
cách thức học mới, từ đó phát triển năng lực tư duy độc lập và khả năng xử lý tình huống linh hoạt..12
Như vậy, việc lồng ghép các hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong dạy học không chỉ phù
hợp với mục tiêu giáo dục của chương trình đổi mới mà còn giúp học sinh Tiểu học, đặc biệt là lớp 4,
phát triển các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống và học tập....................................................................13
2.2. Cơ sở thực tiễn:.................................................................................................................13
Trong thực tế giảng dạy, các tiết học truyền thống với phương pháp tiếp thu kiến thức thụ
động qua việc nghe giảng và ghi chép thường không khuyến khích sự tham gia tích cực và sáng tạo
của học sinh. Điều này dẫn đến giảm sút động lực học tập và hạn chế khả năng phát triển kỹ năng tư
duy. Học sinh thường tiếp cận kiến thức một cách máy móc, thiếu sự tương tác và thực hành, từ đó
khó phát huy được khả năng sáng tạo...................................................................................................13
Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế tại nhiều trường tiểu học, khi áp dụng các hoạt động trải
nghiệm và trò chơi vào tiết học, chúng tôi nhận thấy hiệu quả học tập của học sinh đã được cải thiện
rõ rệt. Những tiết học này không chỉ thu hút sự chú ý mà còn giúp các em phát triển các kỹ năng cần
thiết như tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm............................................................14
Một ví dụ minh chứng cho sự thành công của phương pháp này là trò chơi "Trò chơi Truy tìm
manh mối," được lồng ghép trong bài học "Người thu gió" từ sách Tiếng Việt lớp 4 (Cánh Diều). Trong
trò chơi này, học sinh được chia thành các nhóm và tham gia vào một cuộc truy tìm manh mối thông
qua các câu hỏi và thử thách xoay quanh nội dung câu chuyện. Mỗi manh mối dẫn đến một phần
quan trọng trong câu chuyện, từ đó giúp học sinh hiểu sâu hơn về nhân vật, tình huống và ý nghĩa của
bài học...................................................................................................................................................14

5

Kết quả thực nghiệm cho thấy, học sinh không chỉ nắm bắt kiến thức một cách chủ động mà
còn phát triển kỹ năng quan sát và suy luận. Thêm vào đó, hoạt động này còn tạo ra môi trường học
tập tích cực, khuyến khích học sinh làm việc nhóm, thảo luận và phản xạ nhanh nhạy trong việc đưa ra
quyết định.............................................................................................................................................14
Những tiết học như vậy giúp học sinh cảm thấy hứng thú và tự tin hơn trong việc giải quyết
các vấn đề phức tạp. Việc tích hợp các hoạt động trải nghiệm và trò chơi không chỉ là phương pháp
giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn thúc đẩy sự phát triển toàn diện về mặt tư duy và kỹ năng xã
hội, góp phần làm cho quá trình học tập trở nên thú vị và hiệu quả hơn..............................................14
2.3. Đối tượng, thời gian, phạm vi áp dụng:.............................................................................14
Đối tượng: Học sinh lớp 4 trong hệ thống giáo dục tiểu học, đặc biệt là những em đang học
theo chương trình sách giáo khoa Cánh Diều. Đối tượng chính của đề tài là các em học sinh đang tham
gia các tiết học Tiếng Việt, với mục tiêu rèn luyện khả năng đọc hiểu, phát huy tính sáng tạo thông qua
các hoạt động trải nghiệm và trò chơi...................................................................................................15
Thời gian áp dụng: Đề tài được áp dụng trong năm học 2024-2025. Trong thời gian này, các
phương pháp và hoạt động được thử nghiệm và triển khai trong suốt các tiết học Tiếng Việt lớp 4,
nhằm đánh giá hiệu quả và khả năng phát triển của học sinh qua từng giai đoạn................................15
2.4. Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề:........................................................15
Giải pháp 1: Trải nghiệm "Đóng vai nhân vật trong câu chuyện"..............................................15
1. Hoạt động trải nghiệm:.........................................................................................................15
(Ví dụ: bài Ở Vương quốc Tương Lai, trang 73, 74, sách giáo khoa Tiếng Việt tập 1, bộ sách
Cánh Diều).............................................................................................................................................15
..................................................................................................................................................15
Mục tiêu:...................................................................................................................................15
Hoạt động này giúp học sinh phát triển kỹ năng diễn đạt, nhập vai, tưởng tượng và hiểu sâu hơn
về nội dung câu chuyện. Khi học sinh đóng vai các nhân vật, họ sẽ phải tư duy về hành động, lời nói và
cảm xúc của từng nhân vật, từ đó cảm nhận rõ hơn tình huống trong câu chuyện..................................16

6

Quá trình thực hiện:.....................................................................................................................16
Phân chia nhóm: Học sinh được chia thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm đảm nhận các vai trò khác
nhau từ câu chuyện "Ở Vương quốc Tương Lai." Việc phân chia này không chỉ tạo cơ hội cho các học
sinh tham gia vào hoạt động mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm...................................................16
Chuẩn bị kịch bản: Mỗi nhóm sẽ tự soạn một kịch bản ngắn dựa trên câu chuyện. Quá trình này
khuyến khích học sinh tự tìm hiểu, phân tích cốt truyện và lựa chọn những tình huống quan trọng để
diễn lại. Điều này không chỉ đòi hỏi sự hiểu biết về câu chuyện mà còn rèn luyện khả năng tổng hợp,
phân tích thông tin....................................................................................................................................16
Diễn xuất: Qua việc diễn xuất, học sinh thể hiện sự thấu hiểu về nhân vật và tình huống. Các em
phải nhập vai và diễn đạt cảm xúc, tạo ra sự kết nối giữa nhân vật và người xem. Việc sử dụng trang
phục và đạo cụ đơn giản giúp tăng tính chân thực và giúp các em dễ dàng hòa mình vào câu chuyện....16
Hoạt động này mang tính liên môn (ngôn ngữ, nghệ thuật và sáng tạo). Không chỉ dừng lại ở việc
hiểu văn bản, học sinh còn phát triển khả năng thể hiện cảm xúc, ngôn ngữ cơ thể và khả năng giao tiếp
thông qua vai diễn. Kỹ năng làm việc nhóm và sự hợp tác trong quá trình chuẩn bị kịch bản, phân công
vai trò là rất quan trọng, giúp các em cải thiện khả năng giao tiếp và làm việc chung..............................16
2. Trò chơi "Ai là nhà biên kịch?"..................................................................................................17
Mục tiêu:......................................................................................................................................17
Trò chơi này không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo mà còn tạo cơ hội để các em thể
hiện sự linh hoạt trong việc xử lý tình huống câu chuyện. Bằng cách tạo ra những kết thúc khác nhau,
học sinh được rèn luyện khả năng tưởng tượng và thể hiện góc nhìn cá nhân về câu chuyện.................17
Quá trình thực hiện:.....................................................................................................................17
Sau khi hoàn thành phần diễn xuất, mỗi nhóm sẽ tiếp tục sáng tạo các kết thúc khác nhau cho
câu chuyện. Mỗi nhóm sẽ phải suy nghĩ về các hướng đi mới của câu chuyện, dựa trên các nhân vật và
tình huống đã có. Điều này thúc đẩy trí tưởng tượng, giúp học sinh không bị bó buộc trong một khuôn
khổ nhất định mà có thể thỏa sức sáng tạo...............................................................................................17
Ví dụ:.............................................................................................................................................17

7

Kết thúc 1: Khi trở về, các em mang theo những hạt giống từ Vương quốc Tương Lai và gieo
chúng trên Trái Đất, tạo ra những cánh đồng hoa rực rỡ, biểu tượng của hy vọng và tương lai tươi sáng.
................................................................................................................................................................... 17
Kết thúc 2: Sau khi rời khỏi Vương quốc Tương Lai, các em quyết định cùng nhau xây dựng một
trường học đặc biệt, nơi mọi ước mơ của trẻ em đều có thể trở thành hiện thực...................................17
Kết thúc 3: Trở lại hiện tại, các em lập ra một hội nhóm bảo vệ môi trường để giữ gìn hành tinh
xanh, học hỏi từ những gì đã thấy ở Vương quốc Tương Lai về tương lai bền vững.................................17
Thảo luận và bình chọn: Sau khi mỗi nhóm trình bày phần kết của mình, cả lớp sẽ cùng thảo
luận, phân tích xem kết thúc nào sáng tạo và thú vị nhất. Đây là cơ hội để học sinh phát triển kỹ năng
tranh luận, thuyết phục và phản biện. Mọi ý tưởng đều được tôn trọng và cùng nhau xem xét, giúp tạo
nên một môi trường học tập mở, khuyến khích sự sáng tạo và độc lập trong tư duy...............................18
Trò chơi này khuyến khích học sinh phát triển kỹ năng ngôn ngữ và khả năng thuyết trình. Họ
phải trình bày ý tưởng một cách mạch lạc, thuyết phục người khác về lựa chọn của mình. Ngoài ra, trò
chơi còn tạo cơ hội cho học sinh rèn luyện kỹ năng phân tích, vì họ phải đánh giá các kết thúc khác nhau
dựa trên sự hợp lý của cốt truyện, cảm xúc của nhân vật, và tính sáng tạo. Việc cùng nhau thảo luận
cũng giúp phát triển kỹ năng phản biện và tôn trọng quan điểm của người khác.....................................18
Hình ảnh hoạt động......................................................................................................................18
Giải pháp 2: Trò chơi "Tìm kiếm thông tin ẩn"..........................................................................18
(Ví dụ: bài Những hạt thóc giống, trang 41, 42, sách giáo khoa Tiếng Việt tập 1, bộ sách Cánh
Diều)..........................................................................................................................................................18
......................................................................................................................................................18

8

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:

Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, việc phát triển toàn diện
các kỹ năng cho học sinh, trong đó có kỹ năng sáng tạo, ngày
càng được đề cao. Đặc biệt, đối với học sinh tiểu học, đây là giai
đoạn vàng để hình thành và phát triển năng lực tư duy, nhận
thức. Sáng tạo không chỉ là một kỹ năng mềm mà còn là yếu tố
cần thiết để học sinh giải quyết vấn đề, thích nghi với thay đổi và
phát triển tư duy độc lập.
Trong môn Tiếng Việt lớp 4, tiết đọc hiểu có vai trò quan
trọng trong việc giúp học sinh nắm vững kiến thức ngôn ngữ, từ
vựng, và rèn luyện khả năng diễn đạt thông qua việc đọc các văn
bản văn học. Tuy nhiên, thực tế dạy học hiện nay cho thấy, phần
lớn học sinh thường chỉ tiếp cận văn bản qua việc ghi nhớ nội
dung một cách máy móc, thiếu tính trải nghiệm và thực hành
sáng tạo. Điều này dẫn đến việc học sinh dễ cảm thấy nhàm
chán, không phát huy hết tiềm năng tư duy và khả năng tưởng
tượng. Khi học sinh thiếu sự tham gia chủ động và tương tác, kết
quả học tập không những giảm sút mà các kỹ năng mềm cũng bị
hạn chế.

9

Vấn đề này đặt ra yêu cầu về việc đổi mới phương pháp
giảng dạy. Lồng ghép các hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong
tiết đọc không chỉ giúp bài học trở nên sinh động, hấp dẫn mà còn
kích thích khả năng sáng tạo của học sinh. Khi được tham gia các
hoạt động trải nghiệm, học sinh sẽ có cơ hội thể hiện bản thân,
phản hồi tích cực với bài học, từ đó hiểu sâu hơn về nội dung văn
bản, gắn kết những kiến thức học được với cuộc sống thực tế. Trò
chơi giáo dục cũng đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến
khích học sinh khám phá văn bản theo cách mới mẻ, thú vị hơn.
Bên cạnh đó, chương trình sách giáo khoa Cánh Diều khuyến
khích sự linh hoạt và sáng tạo trong phương pháp giảng dạy của
giáo viên. Giáo viên có thể tận dụng các nội dung mở, tính tương
tác cao trong chương trình để thiết kế các hoạt động trải nghiệm,
tạo điều kiện tối ưu cho học sinh thể hiện khả năng sáng tạo của
mình. Hơn nữa, việc lồng ghép trải nghiệm và trò chơi còn giúp
học sinh không chỉ làm quen với kiến thức sách vở mà còn rèn
luyện kỹ năng sống, khả năng giao tiếp và hợp tác nhóm, tạo môi
trường học tập tích cực.
Với tất cả những lý do trên, đề tài "Biện pháp lồng ghép hoạt
động trải nghiệm và trò chơi phát huy tính sáng tạo của học sinh
trong tiết đọc lớp 4 - bộ Cánh Diều" được chọn nhằm đưa ra
những giải pháp thiết thực giúp học sinh tiếp thu bài học một
cách hiệu quả hơn, đồng thời khơi gợi tiềm năng sáng tạo, tạo
dựng niềm yêu thích học tập lâu dài.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu:

10

Mục tiêu chính là đề xuất và thiết kế các phương pháp cụ thể
để tích hợp hiệu quả các hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong
tiết học Tiếng Việt lớp 4. Các hoạt động này sẽ nhằm phát huy sự
sáng tạo của học sinh, đồng thời tạo ra môi trường học tập hứng
thú và tích cực.
Hướng đến việc khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào
quá trình học tập thông qua các hoạt động sáng tạo, qua đó nâng
cao khả năng tiếp thu kiến thức và phát triển kỹ năng tư duy sáng
tạo.
Thông qua các tiết dạy thực nghiệm, nghiên cứu sẽ tập trung
vào việc đánh giá tính khả thi và hiệu quả của việc lồng ghép
hoạt động trải nghiệm và trò chơi, từ đó điều chỉnh và hoàn thiện
phương pháp giảng dạy, áp dụng rộng rãi trong giảng dạy Tiếng
Việt lớp 4.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng chính của nghiên cứu là học sinh lớp 4, sử dụng chương trình học
Cánh Diều trong môn Tiếng Việt. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc tìm hiểu cách
thức mà học sinh này tiếp thu và phản hồi với các phương pháp dạy học có lồng
ghép trò chơi và hoạt động trải nghiệm.
Nghiên cứu cũng sẽ đi sâu vào các hoạt động và trò chơi cụ thể được áp
dụng trong quá trình dạy học, để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các phương pháp
này đối với sự sáng tạo và khả năng tiếp thu của học sinh.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:

11

Phương pháp khảo sát: Khảo sát thực tế quá trình học tập
của học sinh thông qua việc áp dụng các trò chơi và hoạt động
trải nghiệm trong tiết học. Kết quả khảo sát giúp hiểu rõ hơn về
tác động của phương pháp này đối với sự tham gia và hứng thú
học tập của học sinh.
Phương pháp thực nghiệm: Thực hiện các tiết dạy có lồng
ghép trò chơi và hoạt động trải nghiệm để quan sát, đánh giá sự
thay đổi trong khả năng tư duy sáng tạo và kỹ năng học tập của
học sinh. Những thay đổi này sẽ được ghi nhận thông qua các
hoạt động thảo luận nhóm và cá nhân.
Phương pháp phân tích tài liệu: Phân tích kỹ các tài liệu lý
luận và nội dung trong sách giáo khoa Cánh Diều, từ đó xây dựng
các hoạt động trải nghiệm phù hợp. Tài liệu lý thuyết sẽ là nền
tảng giúp xây dựng chương trình và các hoạt động bổ trợ.
Phương pháp đánh giá định lượng và định tính: Sử dụng các
bảng khảo sát và đánh giá để đo lường sự hứng thú của học sinh,
mức độ sáng tạo, khả năng tiếp thu kiến thức sau khi tham gia
các hoạt động trải nghiệm.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận:
Trong giáo dục Việt Nam hiện nay, việc đổi mới phương pháp
giảng dạy theo hướng tích cực và lấy học sinh làm trung tâm đã
được chú trọng. Những cải tiến này nhằm giúp học sinh phát huy
tối đa năng lực cá nhân, đặc biệt là phát triển kỹ năng tư duy
sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, và tương tác xã hội. Việc
lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi vào các tiết học
Tiếng Việt là một trong những phương pháp hiệu quả để hiện thực

12

hóa các mục tiêu giáo dục này.Trong chương trình giáo dục phổ
thông mới, phương pháp giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm đã
và đang trở thành một nguyên tắc quan trọng. Theo đó, học sinh
không còn là những đối tượng tiếp thu kiến thức một cách thụ
động mà trở thành chủ thể trong quá trình học tập. Việc sử dụng
các hoạt động trải nghiệm và trò chơi giúp học sinh chủ động
tham gia vào quá trình học, từ đó phát triển tư duy độc lập, khả
năng sáng tạo và tăng cường sự tự tin. Giáo dục trải nghiệm là
một trong những phương pháp dạy học hiện đại, giúp học sinh
học thông qua thực tiễn. Các hoạt động trải nghiệm được xây
dựng dựa trên những tình huống thực tế hoặc mô phỏng, cho
phép học sinh tự do khám phá, thử thách và đưa ra giải pháp. Khi
áp dụng vào tiết học Tiếng Việt, trải nghiệm sáng tạo không chỉ
giúp học sinh hiểu sâu hơn về nội dung văn bản mà còn tạo cơ hội
để các em phát triển kỹ năng ngôn ngữ, tư duy logic, và khả năng
sáng tạo qua các hoạt động tương tác thực tế.
Trò chơi học tập là một phương tiện giáo dục mạnh mẽ trong
việc thúc đẩy sự hứng thú và khuyến khích học sinh tham gia tích
cực vào bài học. Khi lồng ghép trò chơi vào tiết dạy, giáo viên có
thể tạo ra môi trường học tập vui vẻ, khơi gợi sự tò mò và kích
thích học sinh suy nghĩ sáng tạo. Trò chơi không chỉ giúp học sinh
củng cố kiến thức một cách tự nhiên mà còn rèn luyện kỹ năng
giải quyết vấn đề và khả năng làm việc nhóm.
Mục tiêu của giáo dục hiện nay không chỉ là truyền đạt kiến
thức mà còn giúp học sinh phát triển toàn diện về mặt kỹ năng và
năng lực. Trong đó, sáng tạo là một yếu tố quan trọng giúp học
sinh tự tin, linh hoạt trong tư duy và ứng dụng kiến thức vào thực
tiễn. Các hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong tiết học là cơ hội

13

để học sinh thể hiện sự sáng tạo thông qua việc tìm tòi, khám phá
những cách thức học mới, từ đó phát triển năng lực tư duy độc lập
và khả năng xử lý tình huống linh hoạt.
Như vậy, việc lồng ghép các hoạt động trải nghiệm và trò
chơi trong dạy học không chỉ phù hợp với mục tiêu giáo dục của
chương trình đổi mới mà còn giúp học sinh Tiểu học, đặc biệt là
lớp 4, phát triển các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống và học tập.
2.2. Cơ sở thực tiễn:
Trong thực tế giảng dạy, các tiết học truyền thống với
phương pháp tiếp thu kiến thức thụ động qua việc nghe giảng và
ghi chép thường không khuyến khích sự tham gia tích cực và sáng
tạo của học sinh. Điều này dẫn đến giảm sút động lực học tập và
hạn chế khả năng phát triển kỹ năng tư duy. Học sinh thường tiếp
cận kiến thức một cách máy móc, thiếu sự tương tác và thực
hành, từ đó khó phát huy được khả năng sáng tạo.

14

Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế tại nhiều trường tiểu học, khi
áp dụng các hoạt động trải nghiệm và trò chơi vào tiết học, chúng
tôi nhận thấy hiệu quả học tập của học sinh đã được cải thiện rõ
rệt. Những tiết học này không chỉ thu hút sự chú ý mà còn giúp
các em phát triển các kỹ năng cần thiết như tư duy sáng tạo, giải
quyết vấn đề và làm việc nhóm.
Một ví dụ minh chứng cho sự thành công của phương pháp
này là trò chơi "Trò chơi Truy tìm manh mối," được lồng ghép
trong bài học "Người thu gió" từ sách Tiếng Việt lớp 4 (Cánh Diều).
Trong trò chơi này, học sinh được chia thành các nhóm và tham
gia vào một cuộc truy tìm manh mối thông qua các câu hỏi và thử
thách xoay quanh nội dung câu chuyện. Mỗi manh mối dẫn đến
một phần quan trọng trong câu chuyện, từ đó giúp học sinh hiểu
sâu hơn về nhân vật, tình huống và ý nghĩa của bài học.
Kết quả thực nghiệm cho thấy, học sinh không chỉ nắm bắt
kiến thức một cách chủ động mà còn phát triển kỹ năng quan sát
và suy luận. Thêm vào đó, hoạt động này còn tạo ra môi trường
học tập tích cực, khuyến khích học sinh làm việc nhóm, thảo luận
và phản xạ nhanh nhạy trong việc đưa ra quyết định.
Những tiết học như vậy giúp học sinh cảm thấy hứng thú và
tự tin hơn trong việc giải quyết các vấn đề phức tạp. Việc tích hợp
các hoạt động trải nghiệm và trò chơi không chỉ là phương pháp
giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn thúc đẩy sự phát triển
toàn diện về mặt tư duy và kỹ năng xã hội, góp phần làm cho quá
trình học tập trở nên thú vị và hiệu quả hơn.
2.3. Đối tượng, thời gian, phạm vi áp dụng:

15

Đối tượng: Học sinh lớp 4 trong hệ thống giáo dục tiểu học,
đặc biệt là những em đang học theo chương trình sách giáo khoa
Cánh Diều. Đối tượng chính của đề tài là các em học sinh đang
tham gia các tiết học Tiếng Việt, với mục tiêu rèn luyện khả năng
đọc hiểu, phát huy tính sáng tạo thông qua các hoạt động trải
nghiệm và trò chơi.
Thời gian áp dụng: Đề tài được áp dụng trong năm học
2024-2025. Trong thời gian này, các phương pháp và hoạt động
được thử nghiệm và triển khai trong suốt các tiết học Tiếng Việt
lớp 4, nhằm đánh giá hiệu quả và khả năng phát triển của học
sinh qua từng giai đoạn.
2.4. Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn
đề:
Giải pháp 1: Trải nghi...