LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
BÀI 11: KHỞI NGHĨA LAM SƠN VÀ TRIỀU HẬU LÊ (Tiết 1)
 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí:
+ Kể lại được một số nét chính về khởi nghĩa Lam Sơn, lịch sử Việt Nam thời Hậu Lê.
+ Kể lại được chiến thắng Chi Lăng.
- Tìm hiểu lịch sử và địa lí: khai thác và sử dụng được những tư liệu lịch sử
như tư liệu văn bản, hiện vật, tranh ảnh, câu chuyện liên quan đến khởi nghĩa
Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: sưu tầm và kể lại được một số câu
chuyện liên quan đến sự kiện và nhân vật của khởi nghĩa Lam Sơn và Triều
Hậu Lê.
2. Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: có ý thức tổng kết và trình bày được những điều đã học về
khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
- Giao tiếp và hợp tác: sử dụng ngôn ngữ phù hợp để diễn đạt được ý kiến của
mình, có tham khảo, trao đổi với các bạn khi kể lại những câu chuyện liên
quan đến các nhân vật khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
3. Phẩm chất:
- Lòng yêu nước: có thái độ trân trọng những thành quả lao động của ông cha.
Sẵn sàng góp sức mình vào công cuộc bảo vệ Tổ quốc.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. GV
-Giáo án, SHS, SGV, Vở bài tập Lịch sử Địa lí 5.
-Lược đồ, sơ đồ và tranh ảnh.
-Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. HS
SHS, Vở bài tập Vở bài tập Lịch sử Địa lí 5.
Tranh ảnh sưu tầm và dụng cụ học tập có liên quan đến nội dung bài học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động

a. Mục tiêu:Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học
mới.
b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi,
- HS thảo luận nhóm đôi.
+ Em hãy cho biết Sự tích Hồ Gươm nói về + Sự tích Hồ Gươm nói về vị vua Lê
vị vua nào của dân tộc Việt Nam.
Thái Tổ của dân tộc Việt Nam.
- GV mời đại diện 1 – 2 cặp đôi trả lời.
- 2 nhóm lên trình bày.
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án
- GV dẫn dắt HS vào bài học
- HS ghi tựa
2. Hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu một số nét chính về khởi nghĩa Lam Sơn
a. Mục tiêu: - Trình bày tóm tắt được cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Kể lại được chiến thắng Chi Lăng của nghĩa quân Lam Sơn.
b. Cách tiến hành
- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2 nhóm - HS chia nhóm, nhận nhiệm vụ của
cùng thực hiện một nhiệm vụ học tập).
nhóm.
+ Đọc thông tin, quan sát hình 1 – 3
+ Trình bày tóm tắt cuộc khởi nghĩa Lam
- Tóm tắt cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn
Sơn:
 + Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi
lãnh đạo nổ ra tại vùng núi Lam Sơn
(Thanh Hoá) nhằm đánh đuổi quân
Minh xâm lược
 + Thắng lợi gắn với vai trò và đóng
góp quan trọng của: Nguyễn Trãi, Lê
Lai, Nguyễn Chích,...
 + Trải qua 10 năm chiến đấu gian
khổ, cuộc khởi nghĩa đã giành thắng
lợi hoàn toàn, ách thống trị tàn bạo
+ Kể lại chiến thắng Chi Lăng của nghĩa
của nhà Minh bị lật đổ, mở ra thời kì
quân Lam Sơn
độc lập của quốc gia Đại Việt
- Chiến thắng Chi Lăng:
 + Năm 1427, quân của Liễu Thăng

- GV mời đại diện 4 nhóm trình bày kết quả
thảo luận.
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận

tiến vào nước ta
 + Quân ta mai phục và đã giả vờ
thua để nhử quân giặc vào trận địa,
dụ quân Minh kéo đến của ải Chi
Lăng
 + Liễu Thăng tự đắc do mấy lần đều
đánh thắng nên quân tiến vào ải Chi
Lăng, rơi vào trận địa mai phục lớn
của ta
 + Từ hai bên vách núi, quân ta bắn
tên, phóng lao xuống, Liễu Thăng tử
trận, quân Minh thua trận tan tác
- Đại diện các nhóm trình bày.
- Nhóm khác theo dõi và nhận xét.
- HS lắng nghe.

4. Hoạt động nối tiếp:
a. Mục tiêu: Củng cố lại nội dung bài học.
b. Cách tiến hành:
- GV cho HS nêu lại nội dung bài học.
- HS nêu.
- GV tổng kết lại bài học
- HS lắng nghe.
- GV nhận xét, tuyên dương
ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
BÀI 11: KHỞI NGHĨA LAM SƠN VÀ TRIỀU HẬU LÊ (Tiết 2)
 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí:
+ Kể lại được một số nét chính về khởi nghĩa Lam Sơn, lịch sử Việt Nam thời Hậu Lê.
+ Kể lại được chiến thắng Chi Lăng.

- Tìm hiểu lịch sử và địa lí: khai thác và sử dụng được những tư liệu lịch sử
như tư liệu văn bản, hiện vật, tranh ảnh, câu chuyện liên quan đến khởi nghĩa
Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: sưu tầm và kể lại được một số câu
chuyện liên quan đến sự kiện và nhân vật của khởi nghĩa Lam Sơn và Triều
Hậu Lê.
2. Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: có ý thức tổng kết và trình bày được những điều đã học về
khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
- Giao tiếp và hợp tác: sử dụng ngôn ngữ phù hợp để diễn đạt được ý kiến của
mình, có tham khảo, trao đổi với các bạn khi kể lại những câu chuyện liên
quan đến các nhân vật khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
3. Phẩm chất:
- Lòng yêu nước: có thái độ trân trọng những thành quả lao động của ông cha.
Sẵn sàng góp sức mình vào công cuộc bảo vệ Tổ quốc.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. GV
-Giáo án, SHS, SGV, Vở bài tập Lịch sử Địa lí 5.
-Lược đồ, sơ đồ và tranh ảnh.
-Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. HS
SHS, Vở bài tập Vở bài tập Lịch sử Địa lí 5.
Tranh ảnh sưu tầm và dụng cụ học tập có liên quan đến nội dung bài học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động
a. Mục tiêu:Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học
mới.
b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS trả lời 3 câu hỏi trắc
- HS nghe và trả lời câu hỏi
nghiệm để ôn lại bài học của tiết trước
- 2 nhóm lên trình bày.
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án

- GV dẫn dắt HS vào bài học
- HS ghi tựa
2. Hình thành kiến thức
Hoạt động 2: Tìm hiểu những nét chính về lịch sử Việt Nam Triều Hậu Lê
a. Mục tiêu: Trình bày được những nét chính về lịch sử Việt Nam dưới Triều Hậu
Lê.
b. Cách tiến hành
- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm.
- HS chia nhóm, nhận nhiệm vụ của
Đọc thông tin và quan sát các hình 4, 5, em nhóm.
hãy trình bày những nét chính về lịch sử
Việt Nam dưới Triều Hậu Lê
Những nét chính về lịch sử Việt
Nam dưới Triều Hậu Lê
 - Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi vua lập
ra Triều Hậu Lê, vua nắm quyền
tuyệt đối, trực tiếp chỉ huy quân đội
 + Giáo dục đạt được nhiều thành
tựu đáng kể: dựng lại Quốc Tử
Giám, mở thêm trường và khoa thi,
xuất hiện nhiều tác phẩm nổi bật,...
+ Kinh tế: Thực hiện các chính sách
phát triển kinh tế, nâng cao đời sống
của nhân dân.
+ Văn hóa: Xuất hiện nhiều tác
phẩm nổi bật như Bình Ngô đại cáo
(Nguyễn Trãi), Đại Việt sử ký toàn
thư (Ngô Sĩ Liên và các sử thần
Triều Hậu Lê), Đại thành toán pháp
(Lương Thế Vinh),...
- GV mời đại diện 4 nhóm trình bày kết quả + Một số nhân vật tiêu biểu: Lê
Thánh Tông, Lương Thế Vinh,…
thảo luận.
- Đại diện các nhóm trình bày.
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận
Triều Hậu Lê là một triều đại phong kiến - Nhóm khác theo dõi và nhận xét.
- HS lắng nghe.
đạt được nhiều thành tựu to lớn trong
lịch sử dân tộc Việt Nam với sự đóng

góp của nhiều nhân vật tài năng trong
các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá,
giáo dục.
4. Hoạt động nối tiếp:
a. Mục tiêu: Củng cố lại nội dung bài học.
b. Cách tiến hành:
- GV cho HS nêu lại nội dung bài học.
- HS nêu.
- GV tổng kết lại bài học
- HS lắng nghe.
- GV nhận xét, tuyên dương
ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
BÀI 11: KHỞI NGHĨA LAM SƠN VÀ TRIỀU HẬU LÊ (Tiết 3)
 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí:
+ Kể lại được một số nét chính về khởi nghĩa Lam Sơn, lịch sử Việt Nam thời Hậu Lê.
+ Kể lại được chiến thắng Chi Lăng.
- Tìm hiểu lịch sử và địa lí: khai thác và sử dụng được những tư liệu lịch sử
như tư liệu văn bản, hiện vật, tranh ảnh, câu chuyện liên quan đến khởi nghĩa
Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: sưu tầm và kể lại được một số câu
chuyện liên quan đến sự kiện và nhân vật của khởi nghĩa Lam Sơn và Triều
Hậu Lê.
2. Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: có ý thức tổng kết và trình bày được những điều đã học về
khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
- Giao tiếp và hợp tác: sử dụng ngôn ngữ phù hợp để diễn đạt được ý kiến của
mình, có tham khảo, trao đổi với các bạn khi kể lại những câu chuyện liên
quan đến các nhân vật khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê.

3. Phẩm chất:
- Lòng yêu nước: có thái độ trân trọng những thành quả lao động của ông cha.
Sẵn sàng góp sức mình vào công cuộc bảo vệ Tổ quốc.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. GV
-Giáo án, SHS, SGV, Vở bài tập Lịch sử Địa lí 5.
-Lược đồ, sơ đồ và tranh ảnh.
-Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. HS
SHS, Vở bài tập Vở bài tập Lịch sử Địa lí 5.
Tranh ảnh sưu tầm và dụng cụ học tập có liên quan đến nội dung bài học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động
a. Mục tiêu:Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học
mới.
b. Cách tiến hành
- GV cho HS hát: Một vòng Việt Nam
- HS hát và vận động.
- GV dẫn dắt HS vào bài học
- HS ghi tựa
2. Luyện tập
a. Mục tiêu: HS nêu một số nét chính về khởi nghĩa Lam Sơn. Làm thẻ ghi nhớ về
một nhân vật lịch sử dưới Triều Hậu Lê
b. Cách tiến hành
- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm
- HS chia nhóm, nhận nhiệm vụ của
nhóm.
Câu 1: Nêu một số nét chính về khởi nghĩa - Một số nét chính về khởi nghĩa
Lam Sơn.
Lam Sơn:
 - Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi
lãnh đạo nổ ra tại vùng núi Lam Sơn
(Thanh Hoá) nhằm đánh đuổi quân
Minh xâm lược từ năm 1418 - 1427
 - Thắng lợi gắn với vai trò và đóng
góp quan trọng của: Nguyễn Trãi, Lê
Lai, Nguyễn Chích,...

Câu 2: Làm thẻ ghi nhớ về một nhân vật
lịch sử dưới Triều Hậu Lê theo gợi ý: tên
nhân vật, đóng góp chính

 - Trải qua 10 năm chiến đấu gian
khổ, cuộc khởi nghĩa đã giành thắng
lợi hoàn toàn, ách thống trị tàn bạo
của nhà Minh bị lật đổ, mở ra thời kì
độc lập của quốc gia Đại Việt
- HS chuẩn bị ở nhà sau đó trình bày
trong nhóm
VD:  - Tên nhân vật: Lê Lai đã quên
mình cứu vua
 - Đóng góp chính: đã quên mình
cứu chúa trong cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn
 + Lê Lai đã tự nguyện cải trang làm
Lê Lợi dẫn 500 quân ra phá vòng
vây, đánh lừa quân địch khi nghĩa
quân Lam Sơn gặp nhiều khó khăn,
quân Minh bao vây bốn mặt
 + Sau đó, Lê lợi cùng nghĩa quân rút
khỏi vòng vây, từng bước khôi phục
lực lượng, tiếp tục khởi nghĩa
- Đại diện các nhóm trình bày.
- Nhóm khác theo dõi và nhận xét.
- HS lắng nghe.

- GV mời đại diện 4 nhóm trình bày kết quả
thảo luận.
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận
3: Vận dụng
a. Mục tiêu: vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống.
b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi
- HS tiến hành thảo luận theo nhóm
đôivề nhân vật đã sưu tầm trước đó.
VD: - Giới thiệu về nhân vật lịch sử:
Nguyễn Trãi
 + Năm 1407, khi giặc Minh cướp
nước ta, cha của Nguyễn Trãi đã bị
đưa sang Trung Quốc. Sau khi thoát

khỏi sự giam lỏng của giặc, Nguyễn
Trãi từ Đông Quan tìm vào Lam
Sơn, theo Lê lợi tham gia khởi nghĩa
 + Trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn,
Nguyễn Trãi là một nhà chính trị,
quân sự tài ba
 + Nguyễn Trãi là cố vấn, phò tá đắc
lực, cùng Lê Lợi lãnh đạo cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn, đóng góp của ông
chính là nguyên nhân quan trọng dẫn
đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa
- Đại diện các nhóm trình bày.
- Nhóm khác nhận xét.
- HS lắng nghe.

- GV mời đại diện một số cặp đôi trình bày
kết quả thảo luận.
- GV nhận xét, đánh giá.
4. Hoạt động nối tiếp:
a. Mục tiêu: Củng cố lại nội dung bài học.
b. Cách tiến hành:
- GV cho HS nêu lại nội dung bài học.
- HS nêu.
- GV tổng kết lại bài học
- HS lắng nghe.
- GV nhận xét, tuyên dương
ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------