Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 2. PHẦN MỀM MÁY TÍNH
(1 tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức:
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Nêu được tên một số phần mềm máy tính đã biết.

-

Nêu được sơ lược vai trò của phần mềm và mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau
giữa phần cứng và phần mềm.

-

Nêu được ví dụ cụ thể về một số thao tác không đúng sẽ gây ra lỗi cho phần
cứng và phần mềm trong quá trình sử dụng máy tính.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực tự chủ và tự học: HS biết tự tìm kiếm, chuẩn bị và lựa chọn tài liệu,
phương tiện học tập trước giờ học, quá trình tự giác tham gia các và thực hiện
các hoạt động học tập cá nhân trong giờ học ở trên lớp,…

-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng phân công và phối hợp thực hiện
nhiệm vụ học tập.

-

Năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo: HS đưa ra các phương án trả lời cho câu
hỏi, bài tập xử lý tình huống, vận dụng kiến thức, kĩ năng của bài học để giải
quyết vấn đề thường gặp.

Năng lực riêng:
-

Nhận biết được một số thiết bị phần mềm.

-

Nhận ra được những thao tác không đúng gây lỗi cho phần cứng và phần mềm
trong quá trình sử dụng máy tính.

3. Phẩm chất:
-

Chăm chỉ, trách nhiệm, trung thực.
1

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
a. Đối với giáo viên
-

SGK, SGV, VBT Tin học 4.

-

Hình ảnh về biểu tượng và màn hình làm việc của một số phần mềm (phần
mềm soạn thảo văn bản, trình chiếu, Unikey,…).

-

Vật liệu cho các trò chơi (ảnh thiết bị, tập bìa ghi chức năng thiết bị).

-

Phiếu bài tập.

-

Máy tính kết nối Internet, loa, máy chiếu.

b. Đối với học sinh
-

SGK.

-

Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập
theo yêu cầu của GV.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS
- Bước đầu thấy được mối quan hệ giữa phần
mềm và phần cứng.
- Vai trò của phần mềm trong mối quan hệ của
nó đối với phần cứng.
b. Cách thức thực hiện:
- GV đặt câu hỏi: Theo em, nếu chỉ có phần - HS lắng nghe GV đặt câu hỏi.
cứng thì máy tính có thực hiện được hoạt động
xử lí thông tin mà em yêu cầu không?
- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS - HS trả lời câu hỏi.
khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến
(nếu có).
2

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
- GV nhận xét, đưa ra câu trả lời: Nếu chỉ có - HS lắng nghe.
phần cứng thì máy tính không thể thực hiện
được hoạt động xử lí thông tin theo yêu cầu mà
cần phải có phần mềm.
- GV dẫn dắt HS vào bài: Hoạt động khởi động - HS lắng nghe, vào bài mới.
đã giúp các em biết được vai tầm quan trọng
của phần mềm máy tính. Sau đây chúng ta sẽ
tìm hiểu rõ hơn về các thiết bị phần mềm và
mối quan hệ của phần mềm và phần cứng qua
bài học – Bài 2: Phần mềm máy tính.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC
Hoạt động 1: Phần mềm và mối quan hệ với
phần cứng
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS
- Kể ra được tên một số phần mềm máy tính.
- Nêu được mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau
giữa phần cứng và phần mềm.
b. Cách thức thực hiện:
Nhiệm vụ 1. Kể tên các phần mềm trình chiếu
- GV yêu cầu HS quan sát hình 1 SHS tr.7 và
nêu câu hỏi:

- HS quan sát hình.

+ Tên những phần mềm trong hình?
+ Chức năng của những phần mềm?

3

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725

- HS trả lời câu hỏi:
+ Hình 1: Phần mềm Scratch có
- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS
khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu
có).

chức năng lập trình, tạo video,
game dành cho trẻ em
+ Hình 2: Phần mềm Microsoft
Powerpoint có chức năng tạo các
trang thuyết trình.
+ Hình 3: Phần mềm Microsoft
Word có chức năng soạn thảo văn
bản.
+ Hình 4: Phần mềm Google có
chức năng tìm kiếm thông tin.
+ Hình 5: Phần mềm Unikey có
chức năng điều chỉnh gõ Tiếng
Việt.

- HS thảo luận theo nhóm đôi.
- GV nhận xét, đánh giá.
Nhiệm vụ 2. Mối quan hệ giữa phần cứng và
phần mềm trình chiếu.

- HS đưa ra câu trả lời: Để tạo bài

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi, đọc trình chiếu ta cần cả máy tính và
thông tin SHS tr.7 và trả lời câu hỏi: Theo em phần mềm trình chiếu.
để tạo bài trình chiếu ta cần có máy tính hay - HS lắng nghe, tiếp thu.
4

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
phần mềm trình chiếu.
- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS
khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu
có).
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:
+ Phần mềm trình chiếu thực hiện được chức
năng tạo bài trình chiếu nhờ có phần cứng,
phần cứng hoạt động trợ giúp tạo bài trình
chiếu nhờ có hướng dẫn của phần mềm trình - HS lắng nghe, ghi nhớ.
chiếu.
+ Phần mềm và phần cứng có mối quan hệ phụ
thuộc lẫn nhau. Phần mềm thực hiện được
chức năng của mình nhờ phần cứng. Phần
cứng hoạt động được nhờ hướng dẫn của phần
mềm.
- GV lấy thêm ví dụ cho HS:
+ Phần mềm Scratch thực hiện được chức
năng tạo kịch bản cho nhân vật trên sân khấu
nhờ có phần cứng (màn hình, bộ nhớ, bộ vi xử
lí,…).
+ Phần cứng hoạt động nhờ có chức năng của
phần mềm (tạo nhân vật, kéo thả các khối lệnh
và chạy chương trình).
Hoạt động 2: Thao tác không đúng cách sẽ

- HS đọc thông tin, quan sát hình.

gây ra lỗi phần mềm và hư hại phần cứng
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu
5

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
được ví dụ cụ thể về một số thao tác không
đúng cách sẽ gây ra lỗi cho phần mềm và phần
cứng trong quá trình sử dụng máy tính.
b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS đọc thông tin, quan sát hình 2
SHS tr.8 và đặt câu hỏi: Theo em điều gì sẽ xảy
ra nếu em tắt máy tính bằng cách nhấn và giữ - HS trả lời câu hỏi.
nút nguồn trên thân máy.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS
khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến
(nếu có).

- HS thảo luận theo nhóm.

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án: Nếu
người dùng thao tác sai khi đóng mở điện, bật
tắt công tắc thì máy tính sẽ bị tắt đột ngột. Việc
đọc, ghi trên ổ đĩa bị ngắt. Các phần mềm
đang mở chưa được đóng lại, ổ đĩa có thể bị
hư hại và phần mềm bị lỗi.
- GV tổ chức HS thảo luận theo nhóm
(4HS/nhóm) để trả lời câu hỏi trong phiếu học
tập: Em hãy điền vào cột thứ hai ví dụ về thao
tác không đúng cách trong quá trình sử dụng
máy tính gây ra lỗi phần mềm và hư hại phần
6

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
cứng
PHIẾU HỌC TẬP
Thao tác

Thao tác

Hiện tượng

không đúng
cách
Sử dụng phần

Máy tính bị

mềm không

treo.

đúng cách
Làm máy

Máy tính bị

tính bị nhiễm

nhiễm virus,

virus

hoạt động
chậm lại,

- HS trình bày kết quả thảo luận.
- HS lắng nghe, tiếp thu.

không ngừng
khởi động
lại.
- GV mời 1 – 2 nhóm đại diện trình bày kết quả
thảo luận. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét,
bổ sung ý kiến (nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:
Thao tác

Thao tác

Hiện tượng

không đúng
cách
Sử dụng phần - Mở quá

Máy tính bị

mềm không

nhiều phần

treo.

đúng cách

mềm.
- Thực hiện
một thao tác
7

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
bất thường
mà phần
cứng không
đáp ứng
được.
Làm máy

- Truy cập

Máy tính bị

tính bị nhiễm

trang web

nhiễm virus,

virus

độc hại.

hoạt động

- Mở một

chậm lại,

đường liên

không ngừng

kết trên một

khởi động

trang web

lại.

không tin
cậy.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS

- HS làm việc cá nhân.

- Kể tên một phần mềm và mối quan hệ với
phần cứng.
- Biết được một số thao tác không đúng dẫn
đến lỗi phần mềm và hư hại phần cứng.
b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời
câu hỏi:
+ Em hãy kể tên một phần mềm. Nếu không có
phần cứng thì phần mềm đó có thực hiện được
chức năng của mình hay không?

- HS trả lời câu hỏi.
- HS lắng nghe, tiếp thu.

+ Em hãy nêu một số ví dụ về thao tác không
8

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
đúng cách, dẫn đến lỗi phần mềm và hư hại
phần cứng.
- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS
khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến
(nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá và đưa ra đáp án:
+ Với phần mềm trình chiếu: Nếu không có
phần cứng máy tính thì phần mềm trình chiếu
không thực hiện được chức năng của mình

 Không có bàn phím để nhập nội dung
trang trình chiếu.

 Không có màn hình để hiện trang trình
chiếu.

 Không có bộ nhớ ngoài để lưu phần
mềm.

 Không có bộ vi xử lí để chạy phần mềm.
+ Một số thao tác không đúng cách

 Nhấn và giữ phím nguồn để tắt máy có
thể gây ra lỗi phần mềm và hư hại ổ đĩa
cứng.

 Kích hoạt một trò chơi từ một trang web
độc hại có thể làm máy tính bị nhiễm
virus. Virus có thể gây ra lỗi phần mềm.

 Kích hoạt một phần mềm mới được cập

nhật nhưng phần cứng lỗi thời không - HS thực hành theo nhóm đôi.
đáp ứng được sẽ làm cho máy tính bị
treo.
9

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận - HS trả lời câu hỏi.
biết được nguyên nhân hỏng phần cứng và
phần mềm máy tính.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc tình
huống trong SHS tr. 8 và trả lời câu hỏi: Em
hãy cho biết máy tính của Nam bị hỏng phần
mềm và phần cứng nào? Vì sao?
- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS - HS lắng nghe, ghi nhớ.
khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến
(nếu có).

- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Máy tính
của Nam bị hỏng phần cứng là một số phím
của bàn phím do gõ mạnh tay; phần mềm bị lỗi
là phần mềm điều khiển bàn phím do phần
mềm này bị nhiễm virus.
* CỦNG CỐ

- HS thực hiện theo yêu cầu.

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung
chính của bài học.
- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS
trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực;
nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích
cực, nhút nhát.
* DẶN DÒ
- GV nhắc nhở HS:
+ Ôn lại các kiến thức đã học ở Bài 2.
10

Kenhgiaovien.com – Zalo fidutech 0386168725
+ Đọc và chuẩn bị trước bài A2. Lợi ích của
việc gõ bàn phím đúng cách - Bài 1: Em tập
gõ hàng phím số.

11