CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO TÓM TẮT SÁNG KIẾN
NĂM HỌC 2022 - 2023
Mã số

21

I. Sơ lược bản thân
Họ và tên: Nguyễn Thị Diệu. Năm sinh: 1985.
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Cử nhân sư phạm mẫu giáo.
Nhiệm vụ được phân công: Giáo viên dạy lớp - Tổ trưởng Tổ Mầm - Chồi.
Đơn vị: Trường Mầm non Tân Nghĩa.
Tên sáng kiến: “Biện pháp ứng dụng giáo dục STEAM trong tổ chức hoạt
động khám phá khoa học cho trẻ lớp Chồi 1 Trường Mầm non Tân Nghĩa”.
Đối tượng: 1 ☒;

2 ☐;

3 ☐;

4☐

II. Nội dung
1. Thực trạng trước khi có sáng kiến
1.1. Thực trạng
Hiện nay, giáo dục STEAM đã và đang được áp dụng vào thực tiễn giảng dạy
ở các cấp học. Nói đến giáo dục STEAM là nói đến sự tích hợp của 5 yếu tố: Khoa
học, công nghệ, chế tạo, nghệ thuật và toán học. Mục tiêu hướng tới của giáo dục
STEAM đối với ngành học mầm non là giúp trẻ được trải nghiệm, được thực hành,
được khám phá những kiến thức mới, đặc biệt là giúp trẻ phát triển trí thông minh
và học vui vẻ hơn.
Chính vì vậy, muốn trẻ tiếp thu kiến thức được nhanh chóng và nhớ lâu hơn
thì trước tiên hãy tạo cho trẻ hứng thú với những kiến thức mới, biến những kiến
thức thành sản phẩm, khi trẻ tạo ra sản phẩm từ những ý tưởng của chính mình,
của cả nhóm thì trẻ sẽ vô cùng thích thú và phấn khởi, nó sẽ tác động tích cực đến
quá trình tiếp thu kiến thức của trẻ, từ đó giúp cho trẻ có niềm đam mê về khám
phá môi trường xung quanh… điều đó đáp ứng yêu cầu về đổi mới phương pháp
giáo dục theo quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm” của Bộ giáo dục và đào tạo.
Trường Mầm non Tân Nghĩa nơi Tôi đang công tác là Trường đạt chuẩn
Quốc gia mức độ 1, trường luôn đi đầu trong các phong trào thi đua, đổi mới sáng
tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập. Bản thân Tôi là một giáo viên tâm quyết
với nghề, có khát vọng đổi mới sáng tạo, luôn ứng dụng các phương pháp đổi mới
để trẻ của lớp mình có thể chủ động hơn, linh hoạt hơn, sáng tạo hơn, có những kỹ
năng cần thiết để trẻ hoạt động và phát triển trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay.
Tuy nhiên, trong quá trình ứng dụng các phương pháp đổi mới và đặc biệt là
ứng dụng giáo dục STEAM vào hoạt động khám phá khoa học cho trẻ của lớp, Tôi
còn gặp một số khó khăn như sau:

2
Bản thân chưa được tiếp cận nhiều thông tin, tài liệu về phương pháp giáo dục
STEAM nên quá trình áp dụng giảng dạy đôi lúc còn lúng túng.
Cha, mẹ trẻ chưa thật sự hiểu rõ về phương pháp giáo dục STEAM, chưa thấy
được sự cần thiết của giáo dục STEAM đối với trẻ mầm non nên có lúc chưa tích
cực phối hợp với giáo viên trong giáo dục trẻ.
Tính chủ động, kiên trì, sự tự tin và khả năng tư duy, sáng tạo của trẻ chưa cao.
Từ những thực tế trên, vào tháng 9/2022 Tôi tiến hành khảo sát 35 trẻ ở lớp
mình khi tham gia vào hoạt động khám phá khoa học, kết quả thu được như sau:
Nội dung khảo sát
(Tổng số 35 trẻ)

Khả năng sáng tạo
Kỹ năng hợp tác
Kỹ năng tập trung
Sự tự tin
Tính chủ động
Tính kiên trì

Tốt

Chiếm
%

Khá

Chiếm
%

Trung Chiếm
bình
%

Yếu

Chiếm
%

5

14,3

9

25,7

15

42,9

6

17,1

8

22,9

12

34,3

10

28,6

5

14,3

7

20

9

25,7

14

40

5

14,3

5

14,3

8

22,9

12

34,3

10

28,6

6

17,1

9

25,7

14

40

6

17,1

7

20

10

28,6

11

31,4

7

20

1.2. Nguyên nhân
Giáo dục STEAM là phương pháp dạy tương đối mới nhưng bản thân chưa
được tập huấn chuyên sâu, chưa có nguồn tài liệu phong phú để tham khảo, từ đó
việc ứng dụng phương pháp này trong tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho
trẻ có lúc chưa sinh động.
Cha, mẹ trẻ và giáo viên chưa có sự phối hợp, trao đổi thường xuyên do hầu
như trẻ được ông, bà, cô, chú đưa đón; một số cha, mẹ trẻ chưa nhiệt tình phối hợp
cùng giáo viên trong việc áp dụng phương pháp giáo dục STEAM.
Do đa số trẻ được cha mẹ cưng chiều, làm thay mọi việc từ đó trẻ có tâm lý ỷ
lại vào người khác dẫn đến trẻ thiếu tính chủ động, nhút nhát và thiếu sự tư duy,
sáng tạo trong mọi việc.
2. Tính mới của sáng kiến
Với mong muốn làm sao cho trẻ của lớp Tôi phát huy được tính chủ động,
khả năng tư duy, sáng tạo và sự tự tin… nên Tôi đã tìm tòi, học hỏi, nghiên cứu để
tìm ra các biện pháp phù hợp nhất để ứng dụng giáo dục STEAM trong tổ chức
hoạt động khám phá khoa học cho trẻ của lớp một cách hiệu quả nhất. Cụ thể Tôi
đã áp dụng các giải pháp sau:
2.1. Tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, kỹ năng của bản thân.
Chủ động tìm tòi các sách, tài liệu về phương pháp giáo dục STEAM để
nghiên cứu nắm vững về các phương pháp, nội dụng giáo dục nhằm nâng cao
kiến thức, sự hiểu biết của mình về phương pháp giáo dục này.

3
Tích cực học tập nâng cao kiến thức, thông qua đồng nghiệp, các trang mạng
internet, học hỏi kinh nghiệm của trường bạn,... để tìm ra các nội dung, phương
pháp giáo dục phù hợp với khả năng của trẻ, giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách
nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Nắm vững tâm, sinh lý của trẻ để có những hình thức tổ chức các hoạt động
cho trẻ, không để trẻ nhàm chán, phải giúp trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động,
gây hứng thú và sự chú ý cho trẻ.
2.2. Xây dựng kế hoạch ứng dụng giáo dục STEAM vào hoạt động khám
phá khoa học phù hợp với trẻ 4- 5 tuổi.
Đối với trẻ mầm non giáo viên đóng vai trò là điểm tựa, là thang đở cho trẻ
phát triển một cách chủ động và linh hoạt. Do đó, sau khi tự học, tự bồi dưỡng kiến
thức, kỹ năng cho bản thân Tôi đã bắt tay ngay vào nghiên cứu và lựa chọn một số
nội dung điển hình nhất để xây dựng kế hoạch ứng dụng giáo dục STEAM vào
hoạt động khám phá khoa học phù hợp với trẻ của lớp mình. Khi xây dựng kế
hoạch cho các chủ đề trong năm học, Tôi căn cứ vào kế koạch giáo dục của nhà
trường, của tổ chuyên môn, nhu cầu hứng thú của trẻ và điều kiện thực tế của
trường, của lớp. Bên cạnh đó Tôi còn chú trọng vào những nội dung phát triển toàn
diện cho trẻ thông qua các hình thức: Khám phá đối tượng bằng 5 giác quan, thí
nghiệm, trải nghiệm,…
Ví dụ: Ở chủ đề “ Thực vật”, Tôi cho trẻ khám phá “Quá trình phát triển của
cây từ hạt”
Sau khi xây dựng kế hoạch chủ đề thì Tôi tiến hành xây dựng kế hoạch tuần
và kế hoạch ngày phù hợp với nhu cầu hứng thú, và gần gũi với trẻ.
Ví dụ: Kế hoạch ngày. Hoạt động học, lĩnh vực phát triển nhận thức. Hoạt
động khám phá khoa học. Đề tài “Quá trình phát triển của cây bắp”. Tôi cho trẻ
xem video về quá trình phát triển của cây từ hạt, cho trẻ trải nghiệm gieo hạt, chăm
sóc và theo dõi để thấy được sự thay đổi của hạt thành cây, ra hoa, kết quả.
2.3. Xây dựng môi trường giáo dục.
Nhận thấy được tầm quan trọng của việc ứng dụng phương pháp giáo dục
STEAM vào hoạt động khám phá khoa học là giúp trẻ phát huy tích cực tính chủ
động, khả năng tư duy, sáng tạo, sự tự tin,… nên trong các cuộc họp chuyên môn
Tôi đã mạnh dạng tham mưu, đề xuất ý tưởng với ban giám hiệu xây dựng các góc
STEAM quanh khuôn viên trường nhằm tạo môi trường học tập gần gũi, đa dạng,
hấp dẫn trẻ để kích thích trẻ tích cực tìm tòi, khám phá.
Các góc STEAM được thiết kế tách biệt nhau. Mỗi góc gồm có 3 khu vực đó
là: Khu vực để nguyên vật liệu, khu vực để trẻ chế tạo và khu vực để trẻ trưng bày
sản phẩm. Hằng ngày các lớp sẽ luân phiên nhau cho trẻ vào các góc chơi này để
khám phá và trải nghiệm.
Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình” Tôi cho trẻ vào góc bé vui sáng tạo cho trẻ sử dụng
các nguyên vật liệu có sẳn như: Giấy, bút màu, kéo, giấy màu, hồ,… để vẽ, xé dán
ngôi nhà.

4
Góc khoa học của lớp Tôi được bố trí và trang trí theo hướng mở, đồ dùng,
nguyên vật liệu phù hợp với từng chủ đề và được sắp xếp khoa học, gọn gàng,
ngăn nắp, vừa với tầm tay để trẻ tự tìm, tự lấy, tự cất, tự tạo ra các sản phẩm.
Ví dụ: Ở chủ đề “Động vật”, Tôi cho trẻ khám phá “Trứng chìm trứng nổi”
đồ dùng, nguyên liệu chuẩn bị như: Ly nhựa, nước, muối, trứng vịt,….Mỗi nguyên
liệu đều đựng riêng và được sắp xếp gọn gàng để trẻ dễ lấy khi sử dụng.
Song song đó, Tôi còn tích cực trò chuyện với trẻ và tạo cơ hội để trẻ trò
chuyện với nhau, động viên trẻ tham gia các hoạt động, khuyến khích trẻ tương tác
và hợp tác với các bạn, để làm được điều đó thì Tôi luôn cố gắng mang đến cho trẻ
một không khí lớp học thật gần gũi, thân thiện.
2.4. Tổ chức hoạt động học khám phá khoa học ứng dụng giáo dục STEAM
Khám phá khoa học trong STEAM thì trẻ sẽ được: Quan sát, dự đoán, suy
luận và chia sẻ. Qua cách trẻ đặt câu hỏi: Vì sao? Tại sao? Khi nào? Ở đâu? Để
khám phá ra vấn đề cần giải quyết để đi đến kết luận, nhờ vậy trẻ được hình thành
các kỹ năng cần thiết như: Kỹ năng tập trung, giao tiếp, hợp tác, sáng tạo,…
Để tổ chức tốt hoạt động khám phá khoa học ứng dụng giáo dục STEAM thì
trước tiên giáo viên cần phải nắm rõ về 5 yếu tố trong STEAM bao gồm: Khoa
học, công nghệ, chế tạo, nghệ thuật và toán học.
Ví dụ: Ở chủ đề “Hiện tượng tự nhiên” Tôi cho trẻ khám phá “Sự kỳ diệu của nước”
Các yếu tố STEAM trong hoạt động này như sau:
S (Khoa học): Trẻ khám phá được tính chất của nước: Không màu, không
mùi, không vị, nhận ra một số chất có thể tan, không tan, hòa tan trong nước:
Đường, Sữa bột, màu nước, sỏi.
T (Công nghệ): Sử dụng các giác quan và công cụ phù hợp để làm thí nghiệm.
E (Chế tạo): Trẻ biết sử dụng các đồ dùng, nguyên liệu để làm các thí nghiệm
với nước.
A (Nghệ thuật): Trẻ kiên trì và khéo léo khi làm các thí nghiệm với nước.
M (Toán học): Sử dụng các dụng cụ đo để lấy đúng lượng nước.
Để tránh sự nhàm chán cho trẻ ngoài việc ứng dụng giáo dục STEAM vào các
hoạt động khám phá khoa học ở trong lớp thì Tôi còn cho trẻ khám phá ở bên
ngoài lớp học.
Ví dụ: Tôi cho trẻ ra chăm sóc vườn rau, vườn ươm và quan sát sự phát triển
của cây qua thời gian chăm sóc xem cây lớn như thế nào.
2.5. Làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với cha, mẹ trẻ.
Mối quan hệ giữa gia đình - nhà trường - xã hội phải thật sự gắn kết với nhau,
để giúp trẻ phát triển toàn diện nhất. Chính vì vậy, Tôi luôn làm tốt công tác tuyên
truyền, phối hợp với cha, mẹ trẻ thông qua các buổi họp phụ huynh hay giờ đưa
đón trẻ, Tôi đã tuyên truyền và trao đổi với cha, mẹ trẻ về những kiến thức, tầm

5
quan trọng của giáo dục STEAM, trao đổi với cha, mẹ trẻ về tình hình của trẻ ở
lớp, ở nhà và những thay đổi của trẻ khi bắt đầu ứng dụng giáo dục STEAM.
Thông qua bản tuyên truyền hay nhóm zalo của lớp Tôi đã đăng tải các tài
liệu liên quan đến giáo dục STEAM, những hình ảnh và những video mà trẻ tích
cực, hứng thú khi tham gia vào các hoạt động khám phá khoa học để cho cha, mẹ
trẻ hiểu về phương pháp giáo dục STEAM và thấy được sự tiến bộ của trẻ qua từng
ngày, từ đó Tôi đã vận động cha, mẹ trẻ ủng hộ, đóng góp những nguyên vật liệu
để cho trẻ được thỏa sức sáng tạo.
3. Khả năng áp dụng của sáng kiến
Sáng kiến có thể áp dụng tại lớp Chồi 1, Trường Mầm non Tân Nghĩa và nhân
rộng tại các lớp khác trong và ngoài trường.
4. Hiệu quả
Bản thân Tôi có thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng khi ứng dụng
giáo dục STEAM vào các hoạt động giáo dục trẻ, đặc biệt là hoạt động khám phá
khoa học, tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương, các nguyên vật
liệu đã qua sử dụng do phụ huynh đóng góp để phục vụ công tác giảng dạy nên tiết
kiệm được một khoảng chi phí đáng kể.
Cha, mẹ trẻ đã phần nào hiểu rõ hơn về phương pháp giáo dục STEAM và thấy
được sự cần thiết của giáo dục STEAM đối với trẻ nên đã nhiệt tình phối hợp với giáo
viên. Bên cạnh đó cha, mẹ trẻ cũng tích cực cùng con tham gia hoạt động ở nhà khi được
cô giao bài, thường xuyên trao đổi và có ý kiến phản hồi lại cho cô giáo.
Trẻ yêu thích khám phá, thích được hoạt động, tự tin, tích cực, hứng thú, say mê
trong hoạt động khám phá khoa học. Các kỹ năng cơ bản của trẻ được nâng lên rõ rệt
cụ thể như sau:
Khảo sát
tháng 3/2023
Tốt
Phân loại
khả năng
Khả năng
sáng tạo
Kỹ năng hợp
tác
Kỹ năng tập
trung

Khá

Trung bình

Tốt
(tăng)

Yếu

Tăng, giảm so với tháng
9/2022
Khá
Trung bình
(tăng)
(giảm)

Yếu
(giảm)

Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ
lượng % lượng % lượng % lượng % lượng % lượng % lượng % lượng %
12

34,3

15

42,9

6

17,1

2

5,7

7

20

6

17,1

9

25,7

4

11,4

13

37,1

15

42,9

5

14,3

2

5,7

5

14,3

3

8,6

5

14,3

3

8,6

15

42,9

12

34,3

6

17,1

2

5,7

8

22,9

3

8,6

8

22,9

3

8,6

Sự tự tin

13

37,1

14

40

5

14,3

3

8,6

8

22,9

6

17,1

7

20

7

20

Tính chủ
động

14

40

14

40

4

11,4

3

8,6

8

22,9

5

14,3

10

28,6

3

8,6

Tính kiên trì

14

40

13

37,1

5

14,3

3

8,6

7

20

3

8,6

6

17,1

4

11,4

Xác nhận của Thủ trưởng đơn vị

Cao Lãnh, ngày tháng 4 năm 2022
Người viết