`
I. MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1

1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:
Đi học là một bước ngoặt lớn trong đời trẻ. Năm đầu tiên cắp sách
đến trường, trẻ vô cùng bỡ ngỡ với việc chuyển hoạt động chủ đ ạo từ
vui chơi sang học tập. Người ta thường nói: Một trong những hạnh phúc
lớn nhất của trẻ là được đến trường, được học đọc, học viết. Bởi vậy
vấn đề rèn luyện chữ viết cho học sinh tiểu học là vô cùng quan trọng và
cấp thiết bởi chữ viết của học sinh, đặc biệt là học sinh đ ầu c ấp Ti ểu
học, rèn luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như: tính k ỷ
luật, tính cẩn thận và óc thẩm mĩ. Cố vấn Phạm Văn Đồng đã nói: “Ch ữ
viết cũng là một biểu hiện của nết người”. Dạy cho học sinh vi ết đúng,
viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận,
lòng tự trọng đối với mình cũng như với thầy và bạn đọc bài v ở c ủa
mình”.
Tính đến nay, Bộ Giáo Dục đã nhiều lần ban hành những quy định v ề
thay đổi chữ viết ở Tiểu học. Sau nhiều lần thay đổi, chúng ta lại quay
trở về với mẫu chữ mềm mại, thanh gọn trước kia nhằm giúp học sinh
viết chữ đẹp hơn và có thẫm mĩ hơn. Tuy nhiên, sau mỗi lần thay đổi
như vậy lại có những điều làm được và chưa làm được.
Trực trạng chữ viết của học sinh Trường Tiểu học nơi tôi công tác nói
chung, học sinh khối lớp 1 nói riêng hiện nay chữ còn xấu, trình bày
không sạch sẽ, rõ ràng đều đó không thể trở thành một học sinh giỏi
toàn diện được. Nó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng
Việt nói riêng và các môn học khác nói chung. Là một giáo viên d ạy l ớp 1,
tôi nhận thấy Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng
đặc biệt.Việc rèn luyện kỹ năng viết chữ cho học sinh lớp 1, lớp 2 l ại
càng quan trọng hơn. Vậy nên tôi rất muốn giảng dạy môn Tập viết thật
tốt để học sinh viết đẹp hơn, sạch hơn và cẩn thận hơn. Đó cũng là
nhằm nâng cao chất lượng dạy - học ở tiểu học nói chung và d ạy - h ọc
chữ viết nói riêng.

`

2
Chính vì thấy được tầm quan trọng của môn tập viết , tôi đi sâu tìm
hiểu, học hỏi và nghiên cứu ra “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng

chữ viết cho học sinh lớp 1” giúp học sinh viết chữ đẹp mong các em trở
thanh những con người phát triển toàn diện, có ích cho đất nước.
2. Cơ sở lí luận :
Trong công tác giáo dục, để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục trong
nhà trường thì cần phải không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học, đồng
thời phải duy trì việc viết chữ cho học sinh ở từng lớp, từng trường. Để làm
tốt công tác này với trách nhiệm và lương tâm của một nhà giáo không muốn
học sinh mình viết xấu, viết nguệch ngoạc. Bản thân giáo viên đã không
ngừng học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp, bạn bè, các lớp bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, thông qua hoạt động thực tiễn, kết hợp với
tham khảo tài liệu sách báo, các phương tiện thông tin đại chúng làm cơ sở cụ
thể áp dụng vào nghiên cứu ở trường Tiểu học nơi tôi công tác nói chung và
lớp tôi chủ nhiệm nói riêng. Qua đó củng cố, rèn luyện và nâng cao những
kiến thức, kĩ năng đã được trang bị ở trường Sư phạm nhằm nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ, làm tốt công tác giảng dạy và giáo dục, góp phần hạn
chế tình trạng học sinh viết chữ xấu trong lớp, trong trường.
3. Thực trạng của vấn đề :
Với thực tế nhiều năm trở lại đây, chữ viết của học sinh Tiểu học nói chung
và đặc biệt chữ viết của học sinh lớp 1 nói riêng các em viết còn chưa đẹp, vở
trình bày chưa sạch sẽ. Chữ viết chưa đúng mẫu, đúng cỡ. Khoảng cách giữa
các con chữ chưa đều, quá dày hoặc quá thưa, hoặc giữa các con chữ trong
một chữ không nối liền nhau . Qua khảo sát của lớp ở trường tôi sau bảy tuần
đầu của năm học tôi đã thống kê các loại lỗi như sau:
- Chữ viết không đúng mẫu, đúng cỡ 66 %
- Khoảng cách giữa các chữ không đều 50%
- Kĩ thuật nối chữ chưa đúng 66%.
Trên đây là những chỉ số đáng lo ngại về chất lượng chữ viết. Để nâng cao
chữ viết cho học sinh tiểu học nói chung và chất lượng chữ viết cho học sinh

3
`
lớp Một nói riêng, bản thân tôi rất băn khoăn lo ngại, tôi luôn tìm tòi nghiên
cứu, bằng mọi biện pháp dạy tốt môn Tập viết để rèn chữ viết cho học sinh.
4. Nội dung sáng kiến :
Bước vào tiếp xúc với chương trình lớp 1, việc rèn luyện cho các em viết
phải thật cẩn thận, đúng và đẹp là điều mà tôi suy nghĩ rất nhiều. Vì vậy, tôi
đã nghiên cứu, học hỏi đồng nghiệp để đưa ra những biện pháp giúp học sinh
viết chữ đẹp. Sau đây là một số biện pháp mà tôi đã làm:
- Biện pháp 1: Phân loại đối tượng học sinh.
- Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh cầm bút dúng và ngồi đúng tư thế viết .
-. Biện pháp 3: Kiểm tra những điều kiện về cơ sỡ vật chất.
-. Biện pháp 4: Rèn kỹ năng viết cho học sinh.
-. Biện pháp 5: Tổ chức các hình thức phong phú và các phong trào thi đua.
- Biện pháp 6: Bồi dưỡng học sinh say mê và tinh thần quan tâm rèn chữ viết..
5. Cách thức, quá trình thực hiện, áp dụng biện pháp.
5.1. Biện pháp 1: Phân loại đối tượng học sinh.
Sau khi nhận lớp mình chủ nhiệm được 1- 2 tuần, giáo viên tiến hành phân
loại đối tượng học sinh. Nhóm học sinh nhận thức nhanh, viết đẹp (nhóm 1) ;
Nhóm học sinh đại trà( nhóm 2); Nhóm học sinh nhận thức chậm, viết
kém( nhóm 3), để xây dụng kế hoạch bồi dưỡng, phụ đạo trong các tiết học
nhất là Tiếng việt, đặc biệt trong tiết Tiếng việt(tăng), tiết Luyện chữ... của
buổi
2/ ngày.
Ví dụ : Khi dạy tập viết, giáo viên đưa yêu cầu cũng theo đối tượng học sinh
trên. Đối tượng 1 giáo viên yêu cầu học sinh viết đúng cỡ chữ, đúng chính tả,
đẹp đúng khoảng cách và thể hiện kĩ thuật lia bút, nối nét trong mỗi con
chữ...Đối tượng 2: giáo viên yêu cầu các em viết đúng cỡ chữ, đúng khoảng
cách đúng chính tả, nối nét đúng và đúng tốc độ. Còn nhóm 3: yêu cầu học
sinh viết bám dòng, đúng cỡ chữ, đúng khoảng cách và sạch...với học sinh
chưa viết được đúng dòng, chưa dúng cỡ thì giáo viên viết mẫu, có thể phải

4
`
bắt tay và rèn dần, động viên các em chăm chỉ luyện viết( theo nội dung cô
giao)..
5.2. Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh cầm bút đúngvà ngồi đúng tư thế viết.
Để giúp các em viết được những nét chữ, đúng mẫu, đẹp tôi đã hướng dẫn
cả lớp tư thế ngồi viết “em phải ngồi tư thế ngay ngắn, lưng thẳng, không
được tì ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, mắt cách trang giấy khoảng 2530cm”. Tư thế ngồi viết không ngay ngắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chữ viết.
Ngồi nghiêng vẹo sẽ kéo theo chữ viết không thẳng bị lệch dòng. Không
những thế còn có hại cho sức khoẻ: sẽ bị cận nếu cúi sát vở, vẹo cột sống, gù
lưng, trước mỗi giờ tập viết tôi thường yêu cầu các em nhắc lại tư thế ngồi
viết với câu hỏi: Muốn viết đẹp các em phải ngồi như thế nào?. Dần dần các
em sẽ có thói quen ngồi đúng tư thế. Một việc hết sức quan trọng giúp cho
việc viết chữ đẹp là cách cầm bút và cách đặt vở trên bàn. Điều này được tôi
hướng dẫn kỹ càng “Khi viết, các em cầm bút bằng 3 ngón tay, ngón cái,
ngón trỏ và ngón giữa” của bàn tay. Đầu ngón trỏ đặt ở phía trên, đầu ngón
cái phía bên trái, phía bên phải là ngón giữa bút tựa vào đầu đốt ngón tay
cái và ngón trỏ, tôi cũng lưu ý các em không cầm bút sát ngòi hoặc quá xa
ngòi thì việc điều khiển bút khi viết sẽ khó khăn, làm cho chữ xấu mà mực
dễ bị dây ra tay, ra vở. Những yếu tố tưởng chừng không quan trọng nhưng
thực chất đã góp phần tích cực vào việc rèn chữ cho học sinh.
5.3. Biện pháp 3: Kiểm tra những điều kiện về cơ sở vật chất.
– Ánh sáng phòng học, bảng lớp, bàn ghế của học sinh:
Đây là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc viết chữ và sức khoẻ
của học sinh. Hiện nay hầu hết các trường tiểu học trong toàn huyện đều
đảm bảo các yêu cầu cơ bản. Ánh sáng theo tiêu chuẩn học đường có bảng
chống loá, bàn ghế đúng kích cỡ, tiêu chuẩn đối với học sinh lớp 1
- Đồ dùng của học sinh:
- Từng loại bút thích hợp, đến cách chọn bảng con và phấn viết cũng
được tôi lưu tâm đến. Hướng dẫn phụ huynh tìm mua bút, bảng, phấn có chất
lượng tốt. Thực tế dạy viết hiện nay cho thấy sử dụng bảng con trong việc rèn

5
`
chữ cho học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 1 vẫn là tối ưu nhất. Có nhiều học
sinh được bố mẹ mua cho bảng làm bằng chất liệu mêca màu trắng, dùng viết
dạ viết bảng. Dùng loại bảng và bút này có nhiều hạn chế: bảng trơn, học sinh