Ngày soạn:
/ / 2022

Dạy
PPCT:

Ngày
Lớp
Tiết

C5

C7

Ghi chú

BÀI 20: QUY TRÌNH THIẾT KẾ KĨ THUẬT (4 TIẾT)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
● Giải thích được quy trình thiết kế kĩ thuật.
● Trình bày được các công việc cụ thể, phương pháp thực hiện và phương tiện hỗ trợ
trong từng bước của quy trình thiết kế kĩ thuật.
2. Năng lực
*Năng lực công nghệ:
● Đọc được bản vẽ kĩ thuật những vật thể đơn giản.
● Sử dụng được dụng cụ vẽ để thực hiện thao tác vẽ kĩ thuật.
● Bước đầu nhận xét, đánh giá được quy trình và sản phẩm thiết kế.
● Thiết kế được một sản phẩm đơn giản đảm bảo nguyên tắc, đúng quy trình.
* Năng lực chung:
● Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất và thực hiện được ý tưởng có tính
thực tiễn và sáng tạo.
3. Phẩm chất
● Phẩm chất chăm chỉ: Tích cực học tập, nghiên cứu.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
● SGK, SGV, Giáo án.
● Máy tính, máy chiếu (nếu có)
● Tranh sách giáo khoa về các hình ảnh trong Bài 20, sưu tầm thêm một số tranh
ảnh về mái che sân.
2. Đối với học sinh:
● SGK công nghệ – thiết kế công nghệ 10
● Giấy A4, bút chì, tẩy, thước kẻ.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS học tập, tìm hiểu về quy trình thiết kế kĩ thuật.
b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình ảnh, đặt câu hỏi, HS trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS kể được những công việc cần làm khi thiết kế một mái che sân
nhà.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS quan sát một số tranh mái che sân (gia đình hoặc nhà trường) và yêu cầu HS
trả lời câu hỏi: Để thiết kế một mái che sân nhà em cần thực hiện những công việc gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã biết để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 bạn ngẫu nhiên đứng dậy trả lời câu hỏi.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV chưa vội kết luận và chốt đáp án. Trên cơ sở câu trả lời của HS, GV dẫn dắt để vào bài
học, tìm hiểu rõ quy trình thiết kế kĩ thuật để thiết kế mái che cho sân.
- GV giới thiệu bài mới, Bài 20. Quy trình thiết kế kĩ thuật.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu kiến thức chung quy trình thiết kế kĩ thuật
a. Mục tiêu: Giải thích được quy trình thiết kế kĩ thuật.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc mục “I. Giới thiệu chung về quy trình thiết kế kĩ thuật”
trang 98 SGK, quan sát hình 20.1 và trả lời câu hỏi, hình thành kiến thức.
c. Sản phẩm học tập: HS nắm được các bước thực hiện trong quy trình thiết kế kĩ thuật.
d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
I. Giới thiệu chung về quy trình thiết kế

- GV chiếu hình 20.1, yêu cầu HS đọc thông tin kĩ thuật
mục I sgk và trả lời câu hỏi: Quy trình thiết kế - Các công việc (các bước) của quy trình
kĩ thuật gồm những công việc gì?

thiết kế kĩ thuật gồm:
+ Bước 1. Xác định yêu cầu sản phẩm
+ Bước 2. Tìm hiểu thông tin
+ Bước 3. Đề xuất lựa chọn thiết kế sản
phẩm.
+ Bước 4. Kiểm tra, đánh giá
+ Bước 5. Lập hồ sơ kĩ thuật
* Bước 4 kiểm tra đánh giá trong quy trình
thiết kế kĩ thuật có điểm đặc biệt là nếu
bước kiểm tra đánh giá đạt yêu cầu thì
chuyển sang bước 5 còn nếu không đạt thì
quay lại thực hiện bước 3 thiết kế sản
phẩm.

- Sau khi HS trả lời, GV chốt lại kiến thức, tiếp
tục đặt câu hỏi: Theo em, bước 4 Kiểm tra đánh
giá trong quy trình thiết kế kĩ thuật có điểm gì
đặc biệt?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh, tiếp nhận câu hỏi suy
nghĩ trả lời.
- GV quan sát và hướng dẫn HS khi cần.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV gọi HS trình bày kết quả trước lớp.
- HS nhận xét, bổ sung cho bạn (nếu có)

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV nhắc nhở HS cần tiếp tục tìm hiểu cụ thể
hơn các công việc, phương pháp thực hiện và
phương tiện hỗ trợ cụ thể từng bước trong quy
trình thiết kế kĩ thuật.
Hoạt động 2: Tìm hiểu một số phương pháp thực hiện, phương tiện hỗ trợ thiết kế kĩ
thuật
a. Mục tiêu: Trình bày được phương pháp thực hiện, phương tiện hỗ trợ trong quy trình
thiết kế kĩ thuật.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc SGK mục “II. Phương pháp thực hiện, phương tiện hỗ
trợ thiết kế kĩ thuật” và trả lời câu hỏi, hình thành kiến thức.
c. Sản phẩm học tập: HS nắm được các phương pháp thực hiện, phương tiện hỗ trợ thiết
kế kĩ thuật.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

*Nhiệm vụ 1. Một số phương pháp thực II. Phương pháp thực hiện, phương tiện hỗ
hiện

trợ thiết kế kĩ thuật

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 1. Một số phương pháp thực hiện
tập

- Một số phương pháp thực hiện

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đội, đọc

● Quan sát

thông tin sgk mục «một số phương pháp

● Thăm dò, điều tra

thực hiện» , trả lời câu hỏi:

● Thu thập dữ liệu

+ Nêu các phương pháp thực hiện trong quy

● Phân tích và tổng hợp

trình thiết kế kĩ thuật ?

● Tính toán, thiết kế

+ Mỗi bước trong quy trình thiết kế kĩ thuật

● Đánh giá

thường sử dụng phương pháp thực hiện

● Xây dựng bản vẽ và soạn thảo văn bản.

nào?

- Mỗi bước trong quy trình thiết kế kĩ thuật

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

thường sử dụng phương pháp:

- HS bắt cặp với bạn bên cạnh, đọc thông + Bước 1. Có thể áp dụng phương pháp
tin sgk, đưa ra ý kiến, thống nhất câu trả lời. Quan sát, thăm dò và điều tra, thu thập dữ
- GV hướng dẫn và hỗ trợ HS khi cần.

liệu.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và + Bước 2. Có thể áp dụng phương pháp thu
thảo luận

thập dữ liệu, phân tích và tổng hợp.

- GV gọi đại diện HS đứng dậy trình bày + Bước 3. Có thể áp dụng phương pháp tính
nội dung thảo luận của nhóm mình.

toán.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện + Bước 4. Có thể áp dụng phương pháp chế
nhiệm vụ học tập

tạo mẫu thật hoặc chế tạo mô hình hoặc mô

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

phỏng bằng phần mềm.
+ Bước 5. Có thể áp dụng phương pháp như
lập bản vẽ kĩ thuật, soạn thảo văn bản, bài
thuyết trình và thuyết trình sản phẩm,...

*Nhiệm vụ 2. Một số phương tiện kĩ thuật 2. Một số phương tiện kĩ thuật hỗ trợ thiết
hỗ trợ thiết kế

kế

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học - Một số phương tiện kĩ thuật hỗ trợ gồm:
tập

máy tính; phần mềm chuyên dụng, máy in,

- GV yêu cầu HS giữ nguyên nhóm, đọc máy gia công, máy ảnh, điện thoại.
tiếp thông tin mục «một số phương tiện kĩ - Mỗi bước trong quy trình thiết kế kĩ thuật
thuật hỗ trợ thiết kế» trả lời câu hỏi:

thường sử dụng phương tiện kĩ thuật hỗ trợ:

+ Nếu các phương tiện kĩ thuật hỗ trợ trong + Bước 1. Máy ảnh, điện thoại.
quy trình thiết kế kĩ thuật.

+ Bước 2. Máy ảnh, điện thoại

+ Mỗi bước trong quy trình thiết kế kĩ thuật + Bước 3. Máy tính, phần mềm chuyên dụng,
thường sử dụng phương tiện kĩ thuật hỗ trợ máy in.
thiết kế nào?

+ Bước 4. Máy tính, phần mềm chuyên dụng,

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

máy in, máy gia công.

- HS đọc thông tin sgk, đưa ra ý kiến, thống + Bước 5. Máy tính, phần mềm chuyên dụng,
nhất câu trả lời.
- GV hướng dẫn và hỗ trợ HS khi cần.

máy in

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV gọi đại diện HS đứng dậy trình bày
nội dung thảo luận của nhóm mình.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung quy trình thiết kế kĩ thuật
a. Mục tiêu: Trình bày được các công việc cụ thể trong từng bước của quy trình thiết kế kĩ
thuật.
b. Nội dung: GV lần lượt tổ chức cho HS tìm hiểu các nội dung:
● Xác định yêu cầu sản phẩm
● Tìm hiểu thông tin, đề xuất lựa chọn
● Thiết kế sản phẩm
● Kiểm tra, đánh giá
● Lập hồ sơ kĩ thuật
c. Sản phẩm học tập: HS nắm được quy trình thiết kế kĩ thuật.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

III. Nội dung quy trình thiết kế kĩ thuật

*Nhiệm vụ 1. Xác định yêu cầu sản phẩm

1. Xác định yêu cầu sản phẩm

- GV yêu cầu HS đọc mục“III.1. Xác định - Công việc cần làm: điều tra yêu cầu của thị
yêu cầu sản phẩm” trang 99 SGK và trả lời trường, điều tra nguyện vọng của người tiêu
các câu hỏi:

dùng, hình thành ý tưởng và xác định yêu cầu

+ Để xác định được sản phẩm thiết kế, người sản phẩm cần phải đạt được.
thiết kế cần thực hiện những công việc gì?

*TL câu hỏi:

- Sau khi HS trả lời, GV tiếp tục đặt câu hỏi:

+ Trong ví dụ, người thiết kế đưa ra hai

+ Trong ví dụ, người thiết kế đưa ra mấy phương án thiết kế: mái che di động và mái
phương án thiết kế? Gia đình Huy chọn che cố định. Gia đình Huy chọn phương án
phương án nào? Vì sao?

mái che di động vì khi không sử dụng thì mái

+ Hãy nêu yêu cầu đối với sản phẩm mái che che vẫn có thể kéo vào và nhà sẽ không bị tối.
di động khi thiết kế cho nhà bạn Huy.

+ Yêu cầu mái che nhà Huy: che được sân có

*Nhiệm vụ 2. Tìm hiểu thông tin, đề xuất kích thước 6x5m, có thể kéo ra kéo vào, thoát
lựa chọn

nước mưa tốt, đảm bảo độ bền và có tính

GV yêu cầu HS đọc SGK mục “III.2. Tìm thẩm mĩ và thuận tiện.
hiểu thông tin, đề xuất lựa chọn” và trả lời 2. Tìm hiểu thông tin, đề xuất lựa chọn
các câu hỏi: Để tìm hiểu, thu thập được thông - Công việc cần làm:
tin, người thiết kế cần làm những công việc + Tìm hiểu các sản phẩm tương tự đã có trên
gì? Mục đích của tìm hiểu, thu thập thông tin thị trường để kế thừa kinh nghiệm;
là gì?

+ Trao đổi trực tiếp với người sử dụng để tìm

- GV yêu câu HS: Phân tích ví dụ và cho biết hiểu mong muốn người dùng nghiên cứu tài
người thiết kế đề xuất loại mái che nào? Vì liệu kĩ thuật có liên quan,
sao?

+ Tìm thông tin trên Internet,...

*Nhiệm vụ 3. Thiết kế sản phẩm

=> Giúp đề xuất nhiều giải pháp khác nhau

- GV yêu cầu HS đọc SGK mục “III.3. Thiết để lựa chọn, tránh bỏ sót những giải pháp tốt.
kế sản phẩm” quan sát hình 20.3, hình 20.4 *TL câu hỏi: Trong ví dụ, người thiết kế đã
và trả lời các câu hỏi:

đề xuất làm mái che di động lượn sóng như

+ Khi thiết kế sản phẩm, người thiết kế cần hình 20.2 và gia đình Huy đã đồng ý, bởi vì:
làm những công việc gì?

loại mái che này sẽ thoát nước mưa tốt, có

+ Ở ví dụ trên, nếu chiều cao cột thấp h, quá tính thẩm mĩ, thuận tiện khi sử dụng... như
nhỏ thì người thiết kế phải làm gì? Tại sao?

yêu cầu sản phẩm đã đặt ra.
3. Thiết kế sản phẩm
- Công việc cần làm: Lựa chọn kết cấu, vật
liệu, tính toán, lựa chọn các thông số thiết kế,
lập các bản vẽ kĩ thuật; tính giá thành sản

*Nhiệm vụ 4. Kiểm tra, đánh giá
- GV yêu cầu HS đọc mục “III.4. Kiểm tra,
đánh giá” trang 102 SGK và trả lời các câu
hỏi:
+ Để kiểm tra, đánh giá giải pháp, người

phẩm;...
*TL câu hỏi: Trong ví dụ, nếu họ quá nhỏ thì
người thiết kế phải thiết kế lại sao cho có hộ
phù hợp. Bởi vì nếu họ quá nhỏ, không đảm
bảo thẩm mĩ, đi lại khó khăn.

thiết kế cần làm những công việc gì? Mẫu 4. Kiểm tra, đánh giá
thử là gì? Khi nào giải pháp thiết kế được - Công việc cần làm: Chế tạo mẫu thử: cho
chấp nhận?

mẫu thử làm việc thử nghiệm, tiến hành đo

+ Mái che di động lượn sóng trong ví dụ có đạc, xác định các thông số của mẫu thử và so
cần làm mẫu thử hay không? Vì sao?

sánh với các thông số yêu cầu đặt ra. Mẫu thử

*Nhiệm vụ 5. Lập hồ sơ kĩ thuật

khi chạy thử so với các thông số yêu cầu đặt

- GV yêu cầu HS đọc mục “III.5. Lập hồ sơ ra là đạt yêu cầu.
kĩ thuật” trang 102 103 SGK và trả lời các *TL câu hỏi: Mái che di động lượn sóng
câu hỏi:

trong ví dụ không cần làm mẫu thử, vì sản

+ Trong hồ sơ kĩ thuật gồm những gì? Sử phẩm này được điều khiển bằng tay khá
dụng hồ sơ kĩ thuật (các bản vẽ, bản hướng thông dụng và đơn giản về kết cấu. Việc kiểm
dẫn) để làm gì?

tra đánh giá có thể được thực hiện với sự trợ

+ Trường hợp mái che di động nhà bạn Huy giúp của máy tính.
có cần phải làm hồ sơ kĩ thuật không?

5. Lập hồ sơ kĩ thuật

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- Hồ sơ kĩ thuật gồm: các bản vẽ kĩ thuật, các

- HS lần lượt tiếp nhận các câu hỏi từ nhiệm bản thuyết minh tính toán; các tài liệu liên
vụ GV giao, suy nghĩ và tìm câu trả lời.

quan đến lắp đặt, vận hành, sửa chữa sản

- GV vừa giảng bài vừa hỗ trợ, hướng dẫn phẩm.
HS khi cần.

- Hồ sơ kĩ thuật dùng đề làm chế tạo, lắp đặt,

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo vận hành, sửa chữa sản phẩm.
luận

*TL câu hỏi: Trường hợp mái che di động

- GV gọi HS nhắc lại các quy trình thiết kế kĩ nhà bạn Huy cần phải làm hồ sơ kĩ thuật,
thuật.

gồm nhiều bản vẽ và các bản thuyết minh liên

- GV giải đáp các vấn đề HS chưa hiểu.

quan tính toán, vật liệu, lắp đặt, vận hành,

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện chi phí,...
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và tổng kết lại nội dung bài
học.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố, hệ thống hoá kiến thức về quy trình thiết kế kĩ thuật, các công việc
cụ thể, phương pháp thực hiện và phương tiện hỗ trợ trong từng bước của quy trình thiết kế
kĩ thuật.
b. Nội dung: GV cho HS đọc nhanh bài học và trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi: Hãy nêu các bước của quy trình thiết kế kỹ thuật. Theo em, trong các
bước này thì bước nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận các câu hỏi từ nhiệm vụ GV giao, suy nghĩ và tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi HS trình bày câu trả lời của mình trước lớp.
- HS khác xung phong nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV chốt đáp án chính xác.
Gợi ý:
- Quy trình thiết kế kĩ thuật gồm các bước sau: xác định yêu cầu sản phẩm; tìm hiểu thông
tin, đề xuất lựa chọn, thiết kế sản phẩm; kiểm tra, đánh giá, lập hồ sơ kĩ thuật.
- Mỗi bước của quy trình thiết kế đều có vai trò quan trọng, không có bước nào được coi là
quan trọng nhất. Tuy nhiên, dựa vào nội dung của từng bước thể hiện trong nội dung của
quy trình thiết kế kĩ thuật thì thiết kế sản phẩm được coi là một bước quan trọng của quy
trình thiết kế kĩ thuật, mang ý nghĩa quyết định trong quá trình tạo ra sản phẩm. Chính vì
vậy, nói đến thiết kế kĩ thuật, chủ yếu là nói đến thiết kế sản phẩm.
- GV nhận xét, đánh giá, chuyển sang hoạt động mới.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức đã học để lập quy trình thiết kế một sản phẩm đơn
giản trong thực tiễn cuộc sống.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS về nhà thực hiện.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp nhận nhiệm vụ và hoàn thành ở nhà.

d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV giao cho HS về nhà thực hiện, lựa chọn một sản phẩm quen thuộc (đồ dùng học tập,
đồ gia dụng,...). Yêu cầu HS lập được quy trình thiết kế kĩ thuật sản phẩm này, bao gồm
thực hiện các nội dung sau:
(1) Mô tả công việc cụ thể của từng bước của quy trình thiết kế kĩ thuật sản phẩm này.
(2) Dự kiến phương pháp thực hiện và đề xuất phương tiện hỗ trợ phù hợp cho từng bước
trong quy trình thiết kế kĩ thuật.
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân hoặc theo nhóm, thống nhất kết quả thảo luận và viết
báo cáo về những nội dung trên. Sản phẩm có thể trình bày dưới dạng poster hoặc bài trình
bày PowerPoint,...
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ của GV, đặt câu hỏi những nội dung HS còn chưa hiểu.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV giải đáp những vấn đề HS nắm rõ nhiệm vụ.
- GV yêu cầu HS nộp báo cáo, trình bày kết quả tìm hiểu trước lớp vào tiết học sau
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết thúc bài học.
*Hướng dẫn về nhà:
● Ôn lại kiến thức đã học ở bài 20.
● Hoàn thành nhiệm vụ được giao
● Xem trước nội dung bài 21. Các yếu tố ảnh hưởng trong quá trình thiết kế kĩ thuật.