Ngày soạn:
10/12/2022

Dạy
PPCT:
29,30,31

Ngày
Lớp
Tiết

Ghi chú
10C5
5

10C7
3

BÀI 11. HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
Học xong bài này, HS có thể:
- Hiểu được khái niệm về hình chiếu trục đo (HCTĐ).
- Biết cách vẽ HCTĐ vuông góc đều và xiên góc cân của vật thể đơn giản.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
+ Năng lực tự học: Biết lựa chọn các nguồn tài liệu học tập phù hợp
+ Năng lực giải quyết vấn đề: Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến
vấn đề, đề xuất giải quyết vấn đề.
- Năng lực môn công nghệ:
+ Nhận thức công nghệ: Vẽ được HCTĐ vuông góc đều và xiên góc cân của VT đơn giản.
3. Phẩm chất: trách nhiệm, chăm chỉ và trung thực.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
- SGK, SGV, Kế hoạch bài dạy.
- Tranh vẽ, hình ảnh minh họa có liên quan đến bài học.
- GAĐT, Máy tính, máy chiếu, tivi
2. Đối với học sinh:
- Sách giáo khoa
- Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế sẵn sàng học tập và gợi mở nhu cầu nhận thức của học sinh, sự tò
mò thích thú và mong muốn tìm hiểu các nội dung tiếp theo.
b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình ảnh 9.11 SGK/48, trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
-GV yêu cầu HS quan sát lại hình 9.11 trong SGK và đặt câu hỏi
+ Các hình này có phải là hình chiếu không? Chúng có đặc điểm gì? Thể hiện mấy chiều
vật thể?
- HS quan sát hình ảnh, tiếp nhận câu hỏi, trả lời: các hình trong đó là hình chiếu vuông
góc, 1 hình chiếu thể hiện 2 chiều VT, 3 hình chiếu thể hiện 3 chiều VT
- GV gợi mở thêm kiến thức về việc chỉ cần 1 hình chiếu thay vì 3 như HCVG mà vẫn thể
hiện 3 chiếu VT

B. Hoạt động hình thành kiến thức
* Hoạt động 1. Khái quát chung về HCTĐ
a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp học sinh tìm hiểu khái quát về khái niệm, phương pháp
hình thành và đặc điểm của HCTĐ
b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc thông tin sgk, thảo luận, trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS ghi được khái niệm khoa học và các nhóm khoa học
d. Tổ chức thực hiện :
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1. Giao nhiệm vụ:
+ HS tìm hiểu sgk và trả lời câu hỏi
? GV yêu cầu HS nêu khái niệm HCTĐ

I. Khái quát chung về HCTĐ
1. Khái niệm
Là hình biểu diễn đồng thời ba chiều của
vật thể được xây dựng bằng phép chiếu
+ GV dùng tranh vẽ hình 11.1 để dẫn dắt và
trình bày nội dung phương pháp HCTĐ từ các song song.
gợi ý, dẫn dắt để HS xây dựng bài như sau:
2. Phương pháp hình chiếu trục đo
- Gắn hệ trục toạ độ vuông góc OXYZ vào VT,
-Gắn hệ trục tọa độ OXYZ vào VT
với các trục toạ độ đặt theo ba chiều dài, rộng,
cao của vật thể.
- Lấy mặt phẳng P làm mặt phẳng
- Chiếu vật thể cùng hệ trục toạ độ vuông góc lên
mặt phắng hình chiếu P' theo phương chiếu S (S
không song song với P' và bất cứ trục toạ độ
nào). Kết quả thu được hình chiếu trên P' đó
chính là HCTĐ của vật

HCTĐ
- Lấy hướng S làm hướng chiếu(S không
// với P', OX, OY, OZ)

- Chiếu vật thể cùng với hệ tọa độ lên
mặt phẳng P', ta được hình chiếu trục đo
? HCTĐ quan sát được vẽ trên một hay nhiều mặt của vật thể.
phẳng hình chiếu?
? Vì sao phương chiếu S không được song song
với trục toạ độ nào?

- GV sử dụng hình 5.1 giải thích trục đo và góc
trục đo

2. Thông số cơ bản của hình chiếu
trục đo
- O'X', O'Y', O'Z' là trục đo
-

- GV yêu cầu HS nhận xét độ dài O'A' với OA?
Độ dài O'B' với OB? Độ dài O'C' với OC?
- Yêu cầu HS định nghĩa HSBD

,

,

là góc trục đo

- Hệ số biến dạng:
: HSBD theo trục O'X'

+ Dựa vào sự thay đổi độ dài hình chiếu và độ
dài thực

: HSBD theo trục O'Y'

- GV nhấn mạnh: góc trục đo và hệ số biến dạng
là 2 thông số cơ bản của HCTĐ

: HSBD theo trục O'Z'

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin, trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hỗ trợ quá trình HS học tập.
Bước 3. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận, chuyển sang
nội dung mới.
* Hoạt động 2. Hình chiếu trục đo vuông góc đều và hình chiếu trục đo xiên góc cân
a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS tìm hiểu sự khác nhau của 2 HCTĐ về đặc điểm của
góc trục đo, hệ số biến dạng và sự biến dạng của hình tròn trên các mặt phẳng của 2 loại.
b. Nội dung: GV trình bày, đặt câu hỏi, HS trả lời
c. Sản phẩm học tập: HS ghi được đặc điểm của góc trục đo, hệ số biến dạng và sự biến
dạng của hình tròn trên các mặt phẳng của 2 loại.
d. Tổ chức thực hiện :
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập II. Hình chiếu trục đo vuông góc đều và
+HCTĐ VGĐ
hình chiếu trục đo xiên góc cân
- GV nói rõ,để thuận tiện cho việc dựng hình A. HCTĐ Vuông góc đều
chiếu trục đo VGĐ người ta lấy p = q = r = 1
1. Thông số cơ bản
- GV trình bày HCTĐ của hình tròn là elip, và
nói rõ: thường dung loại HCTĐ vuông góc
đều để vẽ các vật thể có đường tròn

- Góc trục đo:

+ HCTĐ XGC

- Hệ số biến dạng: p = q = r = 1

- GV nói rõ mặt phẳng toạ độ XOZ được đặt
song song với (P'), trục O'Z' được đặt thẳng
đứng

- Căn cứ bảng 11.1 SGK/55 HS nhận xét về
góc giữa các trục đo và HSBD quy định khi vẽ
HCTĐ xiên góc cân

2. Hình chiếu trục đo của hình tròn
Hình chiếu trục đo VGĐ của hình tròn
nằm trong mặt phẳng song song với
mặt phẳng tọa độ là các hình elip. Nếu
vẽ theo HSBD quy ước (p=q=r=1) thì
các elip co trục dài bằng 1.22d và trục
ngắn bằng 0.71d (d là đường kính hình
tròn)

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe, tiếp nhận câu hỏi, trả lời
B. HCTĐ xiên góc cân
- GV quan sát, hướng dẫn hỗ trợ HS.
1. Thông số cơ bản
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
- Góc trục đo
luận
- HS trình bày câu trả lời, ghi chép nội dung
chính.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận, chuyển
sang nội dung mới
- Hệ số biến dạng: p = r = 1; q = 0,5.
2. Hình chiếu trục đo của hình tròn
Hình chiếu trục đo XGC của hình tròn nằm
trong các mặt phẳng song song với (xoz)
không biến dạng, nằm trong các (XOY),
(YOZ) là các hình elip.
* Hoạt động 3. Vẽ hình chiếu trục đo
a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS tìm hiểu 1 trong những cách dựng HCTĐ
b. Nội dung: GVcho HS đọc thông tin và hướng dẫn vẽ HCTĐ, sau đó thảo luận, trả lời
câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS ghi được các bước vẽ cơ bản của HCTĐ
d. Tổ chức thực hiện :
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS quan sát bảng 11.2 SGK/56
- GV cho HS trình bày cách vẽ HCTĐ
- GV cùng làm để hướng dẫn HS vẽ
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe, tiếp nhận câu hỏi, trả lời
- HS vẽ cùng các bước vào vở
- GV quan sát, hướng dẫn hỗ trợ HS.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- HS trình bày câu trả lời, ghi chép nội dung
chính và vẽ được cả 2 loại HCTĐ

III. Vẽ HCTĐ
- Bước 1: dựng trục đo và khối hộp
bao ngoài
+ Dựng hệ trục tọa độ theo góc trục đo,
hệ số biến dạng của từng loại
+ Căn cứ vào kích thước 3 chiều của
VT để dựng khối hộp bao ngoài
- Bước 2: thêm hoặc bớt các khối
+ Về mặt bậc:  từ mặt trước khối hộp
lấy kích thước theo trục O'Z' và
O'Y' để vẽ
+ Về lỗ trục: xác định tâm, vẽ HCTĐ

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận

của hình tròn theo hướng dẫn của hình
11.7 SGK/57, rồi dịch tâm đường tròn
để vẽ 1 phần bị lộ của đường tròn
- Bước 3: hoàn thiện
Xóa nét khuất, nét thừa, nét phụ, tô
đậm nét bao ngoài VT

*Hướng dẫn về nhà: thực hành vẽ 2 loại HCTĐ của hình 9.11 SGK/49
*Hoạt động 4. LUYỆN TẬP
1. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức đã học, thực hành được cách vẽ HCTĐ
của vật thể đơn giản
2. Nội dung: GV chiếu vật thể sưu tầm có 2 hình chiếu vuông góc để vẽ HCTĐ, HS
suy nghĩ, thực hành vẽ lên A4
3. Sản phẩm học tập: thu sản phẩm của HS lấy điểm thường xuyên
4. Tổ chức thực hiện :
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu thành 2
nhóm, phát đề cho HS luyện tập vẽ HCTĐ
- GV chốt kết luận, phân tích ví dụ cho HS
hiểu.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS hoạt động nhóm, thảo luận, suy nghĩ và
thể hiện riêng lên giấy A4
- GV quan sát quá trình HS thực hiện
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- Thu bài làm của HS
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, chuẩn kiến thức.
*Hướng dẫn về nhà:
- Ôn tập và ghi nhớ kiến thức vừa học.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

- Vẽ HCTĐ VGĐ của vật thể hình 11.6 SGK/57
1. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ
Hình thức đánh giá
Phương pháp đánh giá
- Đánh giá thường xuyên
(GV đánh giá HS, HS đánh
giá HS)

- Vấn đáp.
- Kiểm tra viết, kiểm tra
thực hành.

Công cụ đánh giá
- Các loại câu hỏi
vấn đáp, bài tập.

Ghi chú