Ngày soạn:19/12/2022
Ngày giảng: 23/12 (7A); 29/12 (7DE)
TIẾT 26 - BÀI 10: ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH VÀ TIỀN LÊ
(968-1009)
I/ MỤC TIÊU
1/ Năng lực:
- Giới thiệu được những nét chính về tổ chức chính quyền thời Đinh- Tiền Lê. Mô tả
được cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn năm 981.
2/ Phẩm chất
- Học sinh có tinh thần yêu nước, có ý thức tôn trọng, ghi nhớ công lao của các vị
anh hùng dân tộc, ý thức tự chủ dân tộc, thống nhất đất nước.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
- Đánh giá được công lao của một số nhân vật lịch sử Việt Nam trong TK X Đinh Bộ
Lĩnh, Lê Hoàn.
- Đánh giá, nhận xét một số thành tựu, nhân vật lịch sử tiêu biểu nước ta thời Đinh Tiền Lê.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Giáo viên: Máy chiếu, lược đồ, phiếu học tập, sưu tầm và chọn lọc tư liệu dạy học.
- Học sinh: Đọc thông tin SGK, quan sát các kênh hình, trả lời các câu hỏi SGK.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1/ Ổn định tổ chức
2/ Kiểm tra:
3/ Bài mới
Hoạt động: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo sự tò mò, hứng thú ham học hỏi, mong muốn tìm hiểu những kiến
thức mới liên quan bài học; tạo không khí thoải mái cho giờ học.
b. Tổ chức hoạt động
- HS HĐCN (2') thực hiện báo cáo, chia sẻ nhiệm vụ sau:
H. Em hãy chia sẻ những hiểu biết của mình về đất nước sau khi Đinh Bộ Lĩnh
lên ngôi vua, lập ra nhà Đinh?
- HS chia sẻ - GV lắng nghe, ghi nhận ý kiến HS, chiếu hình ảnh cố đô Hoa Lư và
dẫn vào bài: Cố đô Hoa Lư là quần thể di tích Quốc gia đặc biệt, gắn với sự nghiệp
của các nhân vật lịch sử thời Đinh, Tiền Lê và khởi đầu nhà Lý. Với địa hình thuận
lợi cho việc tiến công và phòng ngự, Hoa Lư là căn cứ ban đầu của Đinh Bộ Lĩnh,
đồng thời trở thành kinh đô của nước Đại Cồ Việt sau khi ông lên ngôi Hoàng đế, lập
ra nhà Đinh; rồi đến triều đại nhà Tiền Lê, nơi đây vẫn là kinh đô của Đại Cồ Việt
cho đến năm 1010. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa đất nước dưới thời này như
thế nào?
Hoạt động: Hình thành kiến thức
Hoạt động 2

a. Mục tiêu: HS giới thiệu được những nét chính về tổ chức chính quyền thời
Ngô – Đinh – Tiền Lê; mô tả được cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn năm
981.
b. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Nội dung
1. Công cuộc xây dựng
chính quyền và bảo vệ đất
nước thời Đinh - Tiền Lê
HS HĐN (8') báo cáo, chia sẻ nhiệm vụ của
a. Công cuộc xây dựng
phiếu học tập sau:
chính quyền thời Đinh:
H1. Sau khi lên ngôi vua, Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì
để xây dựng đất nước? Việc đặt tên nước là Đại Cồ
Việt (không trùng với niên hiệu của Trung Quốc)
của Đinh Tiên Hoàng có ý nghĩa gì?
H2. Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh
và rút ra nhận xét?
H3. Em đánh giá gì về những việc làm của Đinh Bộ
Lĩnh?
Gợi ý đáp án:
- Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua
1. sgk
(Đinh Tiên Hoàng), đặt tên
- Ý nghĩa việc đặt tên nước là Đại Cồ Việt:
nước là Đại Cồ Việt, đóng đô
+ Đại Cồ Việt có nghĩa là: Nước Việt Lớn
ở Hoa Lư (Ninh Bình).
(Theo từu Hán Việt: Đại lớn, Cồ - Lớn)
- Kiện toàn bộ máy chính
+ Việc đặt tên nước là Đại Cồ Việt, không trùng với quyền: (Sơ đồ)
niên hiệu của Trung Quốc - Khẳng định sự ngang - Phong vương, cử tướng
hàng giữa nước ta với Trung Quốc; khẳng định ý thân cận nắm giữ chức vụ
thức độc lập tự chủ, không phụ thuộc vào phong chủ chốt.
kiến phương Bắc.
- Xây dựng quân đội, xử phạt
2. Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh:
người phạm tội nghiêm
minh.
- Giữ mối quan hệ giao hảo
với nhà Tống.

Nhận xét:
- Bộ máy nhà nước được tổ chức theo chế độ
quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền,
vua đứng đầu đất nước, nắm mọi quyền hành.
- Bộ máy nhà nước còn đơn giản, sơ khai.
-> Khẳng định vị thế độc lập của
3. Đánh giá việc làm của Đinh Bộ Lĩnh:
- ĐBL tiến thêm một bước trong việc xây Đại Cồ Việt.
dựng quyền độc lập tự chủ, bảo vệ chủ quyền
quốc gia.
-> Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý
nghĩa vô cùng quan trọng trong việc ổn định
và XD đất nước.
GV giới thiệu vị trí địa lí, hình ảnh về kinh
đô Hoa Lư - kết hợp phần Kết nối với địa lí.
GV sử dụng Phiếu học tập số 2 - HD HS tìm
b. Cuộc kháng chiến chống Tống
hiểu nội dung mục b theo cac gợi ý sau:
HS HĐCĐ (3') báo cáo, chia sẻ yêu cầu (năm 981)
nhiệm vụ học tập sau:
H1. Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc kháng
chiến chống Tống năm 981?
H2. Em biết gì về Lê Hoàn? Việc triều thần
đồng lòng suy tôn Lê Hoàn lên làm vua cho
thấy điều gì về ông?
Gợi ý trả lời:
1.
2. Lê Hoàn (Em có biết)
Việc Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua chứng
tỏ ông là người đủ đức và tài, đủ khả năng * Nguyên nhân

lãnh đạo đất nước, được lòng triều thần nhà - Cuối năm 979, Đinh Tiên Hoàng
Đinh…
và con trai là Đinh Liễn bị ám sát.
-> triều đình nhà Đinh rối loạn.
GV cho HS xem Video kể chuyện Thái hậu - Nhân cơ hội, nhà Tống âm mưu
Dương Vân Nga trao ngôi vua cho Lê Hoàn xâm lược Đại Cồ Việt. 
https://youtu.be/SvTMnkjW6kk
- Triều thần suy tôn Lê Hoàn lên
=> Trước tình thế hiểm nghèo của đất nước làm vua để lãnh đạo kháng chiến.
cần có người chỉ huy cuộc kháng chiến chống
Tống. Thái hậu Dương Vân Nga thấy Lê Hoàn
được lòng người quy phục, quan lại đồng tình
nên đã suy tôn ông lên làm vua để chỉ huy
kháng chiến.
HS HĐCN (2') thực hiện:
H. Trình bày diễn biến, kết quả và ý nghĩa
cuộc kháng chiến chống Tống năm 981 của Lê
Hoàn trên lược đồ?

HS HĐ toàn lớp trao đổi, chia sẻ yêu cầu:
H. Em nhận xét gì về vai trò của Lê Hoàn
trong cuộc kháng chiến này?
- Lê Hoàn là người trực tiếp lãnh đạo nhân
dân Đại Cồ Việt chiến đấu chống quân Tống
xâm lược.
- Trong quá trình lãnh đạo kháng chiến, Lê
Hoàn đã đề ra nhiều chiến thuật quân sự độc
đáo, sáng tạo. Ví dụ như: lợi dụng địa thế
hiểm trở của sông Bạch Đằng để bố trị trận
địa cọc ngầm, xây dựng trận địa quyết chiến
với quân Tống….

* Diễn biến:
- Đầu năm 981, Quân Tống do
Hầu Nhân Bảo làm tổng chỉ huy
tiến đánh Đại Cồ Việt theo hai
đường thủy – bộ.
- Lê Hoàn trực tiếp tổ chức, lãnh
đạo nhân dân kháng chiến. Nhiều
cuộc chiến ác liệt đã diễn ra ở:
Lục Đầu Giang, Bạch Đằng, Tây
Kết… khiến quân giặc bị tổn thất
nặng nề. 
* Kết quả - ý nghĩa:
- Cuộc kháng chiến chống Tống
kết thúc thắng lợi.
- Nền độc lập của dân tộc được
giữ vững, chứng tỏ bước phát triển
mới của quốc gia Đại Cồ Việt.

4/ Củng cố:
H: Qua tiết học, em cần nắm được những nội dung kiến thức cơ bản nào?
GV khái quát nội dung bài học.
5/ Hướng dẫn học bài
- Bài cũ: Học bài theo vở ghi kết hợp tài liệu
Ghi nhớ, nắm được:
+ Tổ chức chính quyền, tình hình văn hóa, xã hội thời Đinh - Tiền Lê.
+ Nét chính về cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm 981.
- Bài mới: Chuẩn bị bài 10. Đại Cồ Việt thời Đinh và Tiền Lê (968-1009)
Đọc thông tin mục 1.c và 2 và trả lời các câu hỏi SGK.

PHỤ LỤC 1:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Bài 10 - Đại Cồ Việt thời Đinh và Tiền Lê
(968-1009)
Mục 1.a - Chính quyền thời Đinh
HĐN (8') đọc thông tin mục 1.a (SGK-tr.48) báo cáo, chia sẻ nhiệm vụ học
tập sau:
Câu 1. Sau khi lên ngôi vua, Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để xây dựng đất nước?
….
…………………………………………………………………………………………
…
Câu 2. Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh và rút ra nhận xét?

Câu 3. Em đánh giá gì về những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh?

Ngày soạn:19/12/2022
Ngày giảng: 29/12 (7A); 7DE:
TIẾT 27 - BÀI 10: ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH VÀ TIỀN LÊ
(968-1009)
I/ MỤC TIÊU
1/ Năng lực: Nhận biết được đời sống xã hội, văn hoá thời Đinh - Tiền Lê.
2/ Phẩm chất
- Học sinh có tinh thần yêu nước, có ý thức tôn trọng, ghi nhớ công lao của các vị
anh hùng dân tộc, ý thức tự chủ dân tộc, thống nhất đất nước.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
- Đánh giá được công lao của một số nhân vật lịch sử Việt Nam trong TK X Đinh Bộ
Lĩnh, Lê Hoàn.
- Đánh giá, nhận xét một số thành tựu, nhân vật lịch sử tiêu biểu nước ta thời Đinh Tiền Lê.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Giáo viên: Máy chiếu, lược đồ, phiếu học tập, sưu tầm và chọn lọc tư liệu dạy học.
- Học sinh: Đọc thông tin SGK, quan sát các kênh hình, trả lời các câu hỏi SGK.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1/ Ổn định tổ chức
2/ Kiểm tra:

H. Trình bày diễn biến, kết quả và ý nghĩa cuộc kháng chiến chống Tống năm 981
của Lê Hoàn trên lược đồ?
- HSTL – nhận xét, đánh giá - GV nhận xét, cho điểm
3/ Bài mới
Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Tạo sự tò mò, hứng thú ham học hỏi, mong muốn tìm hiểu những
kiến thức mới liên quan bài học; tạo không khí thoải mái cho giờ học.
b. Tổ chức hoạt động
- HS HĐCN (2') thực hiện báo cáo, chia sẻ nhiệm vụ sau:
H. Em hãy chia sẻ những hiểu biết của mình về đất nước sau khi cuộc k/c chống
Tống của Lê Hoàn kết thúc.
- HS chia sẻ - GV lắng nghe, ghi nhận ý kiến HS và dẫn vào bài
Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 2
a. Mục tiêu: HS giới thiệu được những nét chính về tổ chức chính quyền thời
Ngô – Đinh – Tiền Lê; mô tả được cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn năm
981.
b. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Nội dung
1. Công cuộc xây dựng chính quyền và
bảo vệ đất nước thời Đinh – Tiền Lê
c. Chính quyền thời Tiền Lê
Gv giải thích Tiền Lê và Hậu Lê.
Nhà Hậu Lê do Lê Thái Tổ lập ra
(1427- 1789), được phân biệt với
nhà Tiền Lê.
HS HĐN (8') báo cáo chia sẻ yêu cầu
nhiệm vụ học tập (Phiếu học tập số
03) sau:
Câu 1. Nêu những nét chính về tổ chức
chính quyền thời Tiền Lê?
Câu 2. Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà
nước thời Tiền Lê?
- Lê Hoàn lập nên nhà Tiền Lê, đổi niên
Câu 3. Em có nhận xét gì về bộ máy hiệu là Thiên Phúc.
nhà nước thời này so với thời Ngô?
- Xây dựng bộ máy chính quyền: (sơ đồ)
Gợi ý trả lời:
C1+2:

C3: Tổ chức bộ máy nhà nước thời
Tiền Lê mặc dù vẫn còn đơn giản, sơ
khai nhưng đã tiếp tục được hoàn thiện
chặt chẽ hơn, quyền lực tập trung vào
trong tay nhà vua lớn hơn so với thời
Ngô và Đinh.
GV nhấn mạnh về tổ chức chính quyền
thời Đinh và Tiền Lê.

- Xây dựng quân đội gồm 2 bộ phận: cấm
quân và quân địa phương
- Xây dựng luật pháp, định ra luật lệnh
(1002)
- Tăng cường quan hệ ngoại giao với nhà
Tống.
Hoạt động 3. Tìm hiểu đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh - Tiền Lê
a. Mục tiêu: HS nhận biết được đời sống xã hội, văn hoá thời Đinh – Tiền Lê.
b. Tổ chức hoạt động
3. Đời sống xã hội và văn hóa thời
GV yêu cầu HS HĐCN (3') đọc thông Đinh - Tiền Lê
tin, quan sát kênh hình 2,3,4 và thực
hiện yêu cầu của nhiệm vụ học tập sau:
H. Trình bày nét chính về đời sống xã hội
và văn hóa thời Đinh - Tiền Lê? Em có
nhận xét gì về văn hóa xã hội thời kì này?
a. Tình hình xã hội
Gợi ý trả lời:
Chia thành hai bộ phận:
- Nét chính về đời sống xã hội và văn hóa + Thống trị: gồm vua, quan.
thời Đinh-Tiền Lê:
+ Bị trị: chủ yếu là người lao động (nông
dân, thợ thủ công, thương nhân, nô tì).
b. Đời sống văn hóa
- Giáo dục chưa phát triển.
- Phật giáo được truyền bá rộng rãi.

- Nhận xét: Đời sống văn hóa xã hội cơ
bản ổn định, lưu giữ được những nét văn
hóa truyền thống của dân tộc, xã hội chưa
có sự phân hóa cao…
HS quan sát Hình 2 (SGK-trang 50).
GV giới thiệu, nhấn mạnh sự ảnh hưởng
của Phật giáo trong xã hội thời kì này.

- Các loại hình văn hoá dân gian: ca hát,
nhảy múa, đua thuyền,... tiếp tục được
gìn giữ.

Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: củng cố, hoàn thiện kiến thức đã được tìm hiểu về thời Đinh - Tiền
Lê
b. Tổ chức hoạt động
HS HĐCN thực hiện các bài tập phần này theo định hướng, báo cáo, chia sẻ.
GV nhận xét và kết luận, đánh giá cho điểm với những HS làm tốt.
3.1 Bài tập 1 (SGK-tr.13): Em hãy so sánh tổ chức chính Quyền thời Đinh –
Tiền Lê với thời Ngô.
Gợi ý trả lời:
Ngô
Đinh
Tiền Lê
Giốn Chính quyền trung ương do vua đứng đầu, nắm mọi quyền hành.
g
Khác Dưới vua có quan Dưới vua có Ban Dưới vua có thái sư, đại sư và
văn, quan võ.
Văn, Ban Võ, cao quan lại: quan văn, quan võ.
tăng.
Ở địa phương: giao Ở địa phương: chia Ở địa phương:
các tướng lĩnh trấn thành đạo (châu), - Cả nước được chia thành 10
giữa các châu quan giáp, xã.
lộ.
trọng.
- Dưới lộ là phủ, châu, giáp,
đơn vị cấp cơ sở là xã.
=> Tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh - Tiền Lê hoàn thiện, chặt chẽ và quy củ hơn.
3.2 Bài tập 2 (SGK-tr.13): Em có nhận xét gì về vai trò của Lê Hoàn trong cuộc
kháng chiến chống Tống năm 981?
Gợi ý trả lời:
- Lê Hoàn là người trực tiếp tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến, giúp nhân dân ta
giành được thắng lợi.
- Ông được lòng người quy phục, quan lại đồng tình, góp phần phát huy sức mạnh
đoàn kết chiến đấu chống giặc ngoại xâm của quân dân Đại Cồ Việt.
Hoạt động 4: Vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã tìm hiểu ở trên để giải quyết vấn đề mới
trong học tập, cuộc sống.

b. Tổ chức hoạt động
 GV khuyến khích HS về nhà làm, đầu giờ sau báo cáo, giới thiệu.
Bài tập 3 (SGK-tr.50): Giả sử em là Đinh Tiên Hoàng, em có chọn đặt kinh đô ở
Hoa Lư không? Vì sao?
Gợi ý trả lời: GV ghi nhận cả những ý kiến trái chiều, định hướng HS của những
lí giải phù hợp.
* Ý kiến 1: Giả sử em là Đinh Tiên Hoàng, em sẽ chọn đặt kinh đô ở Hoa Lư vì
đây là nơi núi non trùng điệp, địa hình hiểm trở.
- Thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ chiến đấu: sau lưng là rừng, trước là đồng
bằng, xa nữa là biển… => Tạo thế phòng thủ tự nhiên.
* Ý kiến 2: Nếu emlà Đinh Tiên Hoàng em sẽ không chọn Hoa Lư làm kinh đô
vì: 
+ Hoa Lư là nơi có địa hình hiểm trở, xung quanh đều là núi non bao bọc nên
nếu bị quân địch bao vây chúng ta sẽ không thể thoát ra ngoài. Như vậy sẽ rất nguy
hiểm cho nhân dân và triều đình.
+ Mặt khác, địa thế hiểm trở của Hoa Lư cũng hạn chế sự phát triển của đất
nước.
4/ Củng cố:
H: Qua tiết học, em cần nắm được những nội dung kiến thức cơ bản nào?
GV khái quát nội dung bài học.
5/ Hướng dẫn học bài
Bài cũ: Học bài theo nội dung bài học đã tìm hiểu và ghi chép.
Ghi nhớ, nắm được:
+ Chính quyền thời Tiền Lê
+ Đời sống xã hội – văn hoá thời Đinh - Tiền Lê.
Bài mới: Chuẩn bị bài 11. Nhà Lý xây dựng và phát triển đất nước (1009-1225)
- Đọc thông tin, trả lời các câu hỏi SGK.
- Lưu ý những yêu cầu sau:
+ Sự thành lập nhà Lý.
+ Nét chính về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội thời Lý.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03
Bài 10 - Đại Cồ Việt thời Đinh và Tiền Lê
(968-1009)
Mục 1.c - Chính quyền thời Tiền Lê
Câu 1. Nêu những nét chính về tổ chức chính quyền thời Tiền Lê?
Câu 2. Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Tiền Lê?
Câu 3. Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời này so với thời Ngô?