Bài 1: TIẾNG NÓI CỦA VẠN VẬT (thơ bốn chữ, năm 7
(TIẾT PPCT : 1- 12 )
TIẾT 1-2
TRI THỨC NGỮ VĂN
VĂN BẢN: LỜI CỦA CÂY

I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a. Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
- Nhận biết được đặc điểm và chức năng của phó từ.
- Bước đầu biết làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ, viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một
bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ. (Viết)
- Tóm tắt được ý chính do người khác trình bày. (nói, nghe)
2. Phẩm chất:
- Biết yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1,2
- Tranh ảnh
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ, Bút dạ, Giấy A0
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
Dẫn dắt vào bài mới
b) Nội dung: Giáo viên cho học sinh lắng nghe và đoán các âm thanh trong video
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Hs lắng nghe, đoán các âm
- Gv chuyển giao nhiệm vụ
thanh
Giáo viên chiếu video âm thanh của tự nhiên, yêu cầu học sinh
lắng nghe và đoán xem đó là âm thanh gì.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS quan sát, lắng nghe
- GV quan sát
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động
- Hs trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, dẫn dắt vào bài
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học
1

a. Mục tiêu:
- Xác định được chủ điểm, thể loại chính và câu hỏi lớn của bài học
b. Nội dung: Gv gợi mở để học sinh tìm hiểu giới thiệu bài học
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ nói của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
I. Tìm hiểu giới thiệu bài
- Gv chuyển giao nhiệm vụ
học
Gv yêu cầu học sinh đọc đoạn giới thiệu bài học cùng với câu - Học sinh dựa vào phần
hỏi:
mở đầu, tên bài học để trả
+ Chủ đề của bài học là gì
lời về chủ đề: “Tiếng nói
+ Theo em thế nào là nuôi dưỡng tâm hồn?
của vạn vật”
+ Thể loại chính của chủ đề? Kể tên các văn bản trong chủ đề
- Thể loại: Thơ bốn chữ,
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
năm chữ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- Các văn bản:
- HS suy nghĩ
+ Lời của cây
- GV lắng nghe, gợi mở
+ Sang thu
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ Ông Một
- Gv tổ chức hoạt động
+ Con chim chiền chiện
- Hs trả lời câu hỏi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv định hướng về mục tiêu cần đạt qua bài học cho học sinh
Hoạt động 2: Tìm hiểu tri thức đọc hiểu
a. Mục tiêu:
- Đặc điểm thơ 4 chữ, 5 chữ
b. Nội dung: Gv tổ chức thảo luận nhóm bằng các PHT
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ nói của HS
d. Tổ chức thực hiện:

2

3

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gv chuyển giao nhiệm vụ
+ GV phát phiếu học tập số 1a và
1b. Nhóm chẵn làm 1a, nhóm lẻ làm
1b
+ Gv nhận xét PHT
+ Từ đó hướng dẫn học sinh tìm
hiểu tri thức về thơ bốn chữ, năm
chữ
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận,
thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, thảo luận
- GV gợi mở
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
II. Tìm hiểu tri thức đọc hiểu
- Thơ bốn chữ, năm chữ
+ Thơ bốn chữ là thể thơ mỗi dòng có bốn chữ,
thường có nhịp 2/2.
+ Thơ năm chữ là thể thơ mỗi dòng có năm chữ,
thường có nhịp 3/2 hoặc 2/3.
+ Thơ bốn chữ, năm chữ không hạn chế về số lượng
dòng thơ trong một khổ thơ, số khổ thơ trong một bài
thơ và thường được sử dụng đan xen vần chân với vần
lưng.
- Hình ảnh trong thơ: là những chi tiết, cảnh tượng từ
thực tế đời sống, được tái hiện bằng ngôn ngữ thơ ca,
góp phần diễn tả cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ về thế
giới và con người.
- Vần và vai trò của vần trong thơ
+ Vần chân (hay cước vận)
4

- Gv tổ chức hoạt động
+ Vần lưng (hay yêu vận):
- Hs trả lời câu hỏi
+ Vai trò của vần trong thơ: vần có vai trò liên kết các
Bước 4: Đánh giá kết quả thực dòng và câu thơ, đánh dấu nhịp thơ, tạo nhạc điệu, sự
hiện nhiệm vụ
hài hòa, sức âm vang cho thơ, đồng thời làm cho dòng
- Gv nhận xét
thơ, câu thơ dễ nhớ, dễ thuộc.
- Nhịp thơ và vai trò của nhịp trong thơ:
+ Nhịp thơ được biểu hiện ở chỗ ngắt chia dòng và câu
thơ thành từng vế hoặc ở cách xuống dòng (ngắt dòng)
đều đặn cuối mỗi dòng thơ.
+ Nhịp có tác dụng tạo tiết tấu, làm nên nhạc điệu của
bài thơ, đồng thơi cũng góp phần biểu đạt nội dung
thơ.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Gv tổ chức trò chơi …để hướng dẫn học sinh luyện tập
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, thái độ khi tham gia trò chơi
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Hs trả lời được câu hỏi
- GV chuyển giao nhiệm vụ
1. Tiếng nói của vạn vật
Câu 1: Tên chủ điểm 1?
2. Vần chân
Câu 2: Đoạn thơ sau viết theo vần nào?
3. 2/2
Chú gà trống nhỏ
4. Thơ bốn chữ
Cái mào màu đỏ
5. Hình ảnh: hoa sim tím, bướm lượn,
Cái mỏ màu vàng
dắt trâu, chiều nắng…
Đập cánh gáy vang
6. Nhân hóa
Câu 3: Xác định nhịp thơ trong đoạn thơ sau
7. Bốn chữ và năm chữ
Lúc mới đẻ ra
Thì kêu là nghé
Khi không còn bé
Mới gọi là trâu
Đọc đoạn thơ sau và trả lời từ câu 4 đến câu 7
Em yêu mùa hè
Có hoa sim tím
Mọc trên đồi quê
Rung rinh bướm lượn
Thong thả dắt trâu
Trong chiều nắng xế
Câu 4: Đoạn thơ viết theo thể thơ nào?
Câu 5: Chỉ ra ít nhất 2 hình ảnh được nhắc đến
trong đoạn thơ
Câu 6: Chỉ ra biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
Bông đào nho nhỏ
Cánh đào hồng tươi
Hễ thấy hoa cười
Đúng là đến Tết
Câu 7: Thể thơ chính trong chủ đề 1?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
5

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
- HS suy nghĩ
- Gv quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV tổ chức hoạt động
- HS trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv nhận xét, bổ sung
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, MỞ RỘNG TÌM TÒI
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Gv hướng dẫn học sinh làm thẻ thông tin
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, sản phẩm của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Học sinh có thể vẽ tranh tuyên truyền,
- GV chuyển giao nhiệm vụ
dự án thu gom rác thải hoặc tái chế rác,
1. Em hãy ủ và gieo một loại hạt giống bất kì và dự án trình diễn thời trang, chăm sóc
quan sát sự phát triển
động vật, trồng cây, chăm sóc cây
2. Em hãy thực hiện một kế hoạch/ dự án phù hợp xanh…
với khả năng của bản thân nhằm bảo vệ tự nhiên.
Cuối chủ đề sẽ báo cáo sản phẩm
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
- HS suy nghĩ
- Gv quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV tổ chức hoạt động
- HS trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv nhận xét, bổ sung

VĂN BẢN 1.

LỜI CỦA CÂY
- Trần Hữu Thung –

6

I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a. Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biêt được quá trình hạt phát triển thành cây.
- Tình cảm, cảm xúc nâng niu, trân trọng mà nhân vật trình dành cho mầm cây.
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
2. Phẩm chất:
- Cảm nhận và yêu vẻ đẹp của thiên nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1
- Tranh ảnh
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ,
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
b. Nội dung: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV
c. Sản phẩm: Suy nghĩ của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Hs lắng nghe, chia sẻ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
C1: Chia sẻ về quá trình phát triển của hạt mầm mà em
được giao nhiệm vụ ở tiết trước
C2: Cho Hs xem clip về quá trình lớn lên của cây đậu và
yêu cầu Hs chia sẻ cảm nhận của mình
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- Hs suy nghĩ, quan sát
- GV quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày sản phẩm
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét
Quá trình phát triển của hạt mầm quả là kì diệu và lí thú.
Nhà thơ Trần Hữu Thung đã có sự cảm nhận về quá trình
ấy qua bài thơ “Lời của cây”
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu: Đọc văn bản và thực hiện một số kĩ thuật đọc thông qua việc trả lời một số câu
hỏi trong khi đọc
7

b. Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
I. Trải nghiệm cùng văn bản
- GV chuyển giao nhiệm vụ
1. Đọc, chú thích
+ GV hướng dẫn cách đọc
2. Tác giả, tác phẩm
+ Gv hướng dẫn hs tìm hiểu chú thích
a. Tác giả
+ Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- HS lắng nghe, tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực
hiện nhiệm vụ
- Hs làm việc cá nhân
- GV quan sát
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- HS trình bày sản phẩm
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời
của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
- Trần Hữu Thung (1923-1999) quê Diễn Minh,
nhiệm vụ
Diễn Châu, Nghệ An, xuất thân trong một gia đình
- GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức
nông dân
-NV2: Tìm hiểu về Tác giả, tác phẩm
- Ông tham gia Cách mạng từ năm 1944 và bắt
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
đầu làm thơ từ thời kì kháng chiến chống thực dân
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
+ Đại diện các nhóm (3 nhóm) lên báo Pháp.
- Phong cách sáng tác: Trần Hữu Thung có phong
cáo dự án về tác giả, tác phẩm?
+ 5 khổ thơ đầu là lời của ai? Khổ thơ cách một nhà thơ dân gian, thơ ông thể hiện sự
cuối là lời của ai? Dựa vào đâu để mộc mạc, dân dã, chân chất, hồn nhiên của người
dân quê
khẳng định như vậy?
=> Mệnh danh là “nhà thơ nông dân”
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: Báo cáo kết quả hoạt động và
- Các tác phẩm tiêu biểu: Dặn con (1955), Gió
thảo luận
Nam (1962), Đất quê mình (1971), Tiếng chim
- HS trình bày sản phẩm
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời đồng (1975), Anh vẫn hành quân (1983)...
b.Tác phẩm
của bạn.
Bước 3: Đánh giá kết quả thực hiện - Xuất xứ: In trong “Những bài thơ em yêu, Phạm
Hổ, Nguyễn Nghiệp tuyển chọn”
nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức - Bố cục (2 phần)
+ Phần 1 (5 khổ thơ đầu- lời của tác giả): Qúa
bằng Infographic
trình phát triển thành cây của hạt mầm
+ Phần 2 (khổ cuối- lời của cây): Lời giới thiệu
của cây về sự xuất hiện của mình
- Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thương, trân
trọng những mầm xanh thiên nhiên
- Thể loại: Thơ bốn chữ
- Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp miêu tả,
tự sự
8

Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
a. Mục tiêu:
- Nhận biêt được quá trình hạt phát triển thành cây.
- Tình cảm, cảm xúc nâng niu, trân trọng mà nhân vật trình dành cho mầm cây.
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
- Cảm nhận và yêu vẻ đẹp của thiên nhiên.
b. Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NV1: Tìm hiểu quá trình sinh trưởng của cây
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV phát PHT số 1, HS làm việc nhóm đôi

Sự
triển

phát Từ
ngữ Phân tích ý
miêu tả
nghĩa

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời câu hỏi
+ Theo em, những dòng thơ như “Ghé tai nghe rõ”,
“Nghe mầm mở mắt” thể hiện mối quan hệ như thế
nào giữa hạt mầm và nhân vật đang “ghé tai nghe
rõ”?
+ Tìm những hình ảnh, từ ngữ thể hiện tình cảm, cảm
xúc mà tác giả dành cho những mầm cây. Hãy cho
biết đó là tình cảm gì?
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
9

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Quá trình sinh trưởng của cây
Sự
Từ
Phân tích ý
phát ngữ
nghĩa
triển miêu
tả
Hạt
lặng
- nhân hóa, hạt
thinh như cũng có
hồn à Sự sống
tiềm tàng, chưa
được
“đánh
thức”,
phát
triển thành cây.
Mầm - nhú - mầm cây
lên
được ví với giọt
giọt
sữa trắng trong,
sữa
trong trẻo, nhỏ
- thì
bé, dễ thương
thầm - mầm cây cũng
giống như em
kiêng bé cần được vỗ
gió,
về, nghe lời ru,
kiêng nằm trong nôi
mưa, là vỏ cây, cần
lớn
kiêng khem gió
lên
mưa, biết “mở 
đón
mắt” đón tia
tia
nắng hồng.
nắng
hồng
Cây - như em bé
đã
“nghe chập chững
thành màu
+ ẩn dụ chuyển
xanh đổi cảm giác

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
NV2: Tìm hiểu tình cảm, cảm xúc của tác giả
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV phát PHT số 2, HS làm việc nhóm 4-6hs
HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
NV3: Tìm hiểu lời của cây.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ: Gv phát PHT số 3, Hs
làm việc nhóm đôi
GV yêu cầu HS đọc khổ thơ cuối và trả lời các câu
hỏi:
+ Nhận xét về nhịp thơ của khổ cuối và cho biết tác
dụng của nó đối với việc thể hiện lời của cây. (GV gợi
ý HS chú ý nhịp thơ thông thường của thơ bốn chữ là
nhịp 2/2).
+ Nêu ý nghĩa về lời của cây.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn.NV5: Tìm hiểu về chủ đề, thông điệp của bài
thơ
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ
Xác định thông điệp và chủ đề mà văn bản muốn gửi
gắm đến người đọc?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
10

– bắt
đầu
bập
bẹ”

(nghe màu
xanh)
+ hoán dụ
(nghe màu
xanh à chỉ cái
cây)
+ nhân hóa
(bập bẹ).
à Câu thơ có
nhiều biện pháp
tu từ, mở rộng
trường
liên
tưởng.
2. Mối quan hệ giữa chủ thể trữ
tình và hạt mầm
- Khi đang là hạt à hạt được chủ thể
trữ tình “cầm trong tay mình” à sự
sống được nâng niu là cách ứng xử
của chủ thể trữ tình với thiên nhiên.
- “Ghé tai nghe rõ”, “Nghe mầm mở
mắt”: hình ảnh của nhà thơ, thể hiện
mối quan hệ gần gũi, giao cảm giữa
thiên nhiên và nhà thơ, sự nâng niu
sự sống.
3. Lời của cây
- “Rằng/ các bạn ơi” nhịp thơ 1/3 –
sự khác biệt trong thơ bốn chữ (vốn
là nhịp 2/2)
=> Nhấn mạnh khao khát của cây khi
muốn được con người hiểu và giao
cảm
- 3 câu thơ cuối: “Cây chính là tôi
Nay mai sẽ lớn
Góp xanh đất trời”
Lời của cây là tiếng nói của thiên
nhiên đối với con người là sự lắng
nghe, tôn trọng thiên nhiên.
=> Ẩn dụ về ý nghĩa của đời người,
lớn lên và làm cho cuộc sống trở nên
tốt đẹp.
5. Chủ đề, thông điệp của bài thơ
- Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu
thương, trân trọng những mầm xanh
thiên nhiên
Thông điệp: Hãy lắng nghe lời của
cỏ cây loài vật để biết yêu thương,
nâng đỡ sự sống ngay từ khi sự sống
ấy mới là những mầm sống; mỗi con

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
người, sự vật, dù là nhỏ bé, đều góp
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
phần tạo nên sự sống như hạt mầm
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
góp màu xanh cho đất trời.
Hoạt động 3: Tổng kết
a. Mục tiêu: Khái quát lại nội dung nghệ thuật của văn bản/ Đánh giá quá trình học tập của học
sinh
b. Nội dung: Giáo viên phát PHT, học sinh làm việc cá nhân
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói, PHT
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
III. Tổng kết
- GV chuyển giao nhiệm vụ
1. Nội dung
Nhận xét về nội dung, nghệ thuật của bài thơ?
- Lời của cây ghi lại một cách sinh
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
động quá trình hạt phát triển thành
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm cây. Qua đó, thể hiện tình cảm, cảm
vụ
xúc nâng niu, trân trọng mà nhân vật
- GV quan sát, hướng dẫn
trình dành cho mầm cây.
- HS suy nghĩ
- Bài thơ như một bức thông điệp gửi
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
đến người đọc: Hãy yêu cây, trân
- Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 học sinh báo cáo sản trọng sự sống của cây, bởi cây làm
phẩm
nên một phần cuộc sống xinh đẹp,
- HS báo cáo sản phẩm, nhận xét, bổ sung câu trả lời đáng yêu này
của bạn.
2. Nghệ thuật
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Thể thơ bốn chữ, lối viết giản dị, gần
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức
gũi, bài thơ ghi lại một cách sinh động
quá trình hạt phát triển thành cây
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Gv tổ chức trò chơi “Trồng cây xanh” để hướng dẫn học sinh củng cố kiến thức
đã học
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, thái độ khi tham gia trò chơi
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Gợi ý
- Gv chuyển giao nhiệm vụ:
1-A
Gv tổ chức trò chơi “Trồng cây xanh” để hướng dẫn học sinh củng 2-C
cố lại kiến thức đã học.
3-B
1. Nhà thơ Trần Hữu Thung quế ở đâu?
4-B
A. Nghệ An.
5-D
B. Lạng Sơn.
6-D
C. An Giang.
7-A
D. Hà Nội.
8-C
2. Thơ của Trần Hữu Thung thể hiện điều gì?
9-C
A. Thể hiện sự suy tư, giàu chất nhân văn và có cái nhìn mang màu 10-C
sắc triết lý về cuộc sống.
B. Thể hiện sự bao quát về cuộc sống, những chất liệu được dệt
trong các tác phẩm hầu hết là sự vật quen thuộc xung quanh.
C. Thể hiện sự mộc mạc, dân dã, chân chất, hồn nhiên của
11

người dân quê.
D. Thể hiện sự rung cảm và những khát vọng của một trái tim yêu
thương, trân trọng cuộc sống.
3. Khổ thơ thứ nhất trong bài thơ Lời của cây cho ta biết điều
gì?
A. Khởi đầu của cây là mầm non.
B. Khởi đầu của cây là hạt.
C. Khởi đầu của cây là rễ cây.
D. Khởi đầu của cây là sự chăm sóc của người trồng.
4. Trong bài thơ Lời của cây, khi chưa gieo xuống đất, hạt cây
như thế nào?
A. Nằm yên không nói.
B. Hạt năm lặng thinh.
C. Hạt cây thì thầm.
D. Hạt cười không nói.
5. Trong bài thơ Lời của cây, khi hạt nảy mầm, ta nghe được
điều gì?
A. Lời của cây và lời của người trồng cây.
B. Lời của cây và tiếng gió thổi rì rào.
C. Lời thì thầm của cây và tiếng chim hót líu lo.
D. Bàn tay vỗ, tiếng ru hời.
6. Trong bài thơ Lời của cây, mầm cây kiểng điều gì?
A. Gió bấc, sâu ăn mầm.
B. Trời mưa giông, người phá hoại.
C. Sương muối.
D. Gió bấc, mưa giông.
7. Trong bài thơ Lời của cây, khi cây đã nở được vài lá bé, có
điều gì đặc biệt?
A. Cây bắt đầu bập bẹ.
B. Cây cất tiếng hát.
C. Cây thì thầm nhỏ to.
D. Cây mỉm cười đón ánh bình minh.
8. Bài thơ sử dụng biện pháp tu từ chủ yếu nào?
A. Hoán dụ, nhân hóa.
B. So sánh, điệp ngữ.
C. Nhân hóa, điệp ngữ.
D. Nói quá, nhân hóa.
9. Bài thơ Lời của cây được ngắt nhịp như thế nào?
 A. Nhịp 1/3.
B. Nhịp 3/1.
C. Nhip 2/2
D. Nhịp tự do.
10. Bài thơ Lời của cây thể hiện thông điệp gì?
A. Hãy biết lắng nghe lời của cây, vì cây cũng có tâm hồn như con
người.
B. Hãy biết lắng nghe lời của cây, vì cây xanh cho ta bóng mát.
C. Hãy biết lắng nghe lời của cây, hãy yêu cây xanh, vì cây xanh
là một phần cuộc sống tươi đẹp của chúng ta.
12

D. Hãy biết lắng nghe lời của cây, vì cây xanh cung cấp oxy.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- Gv quan sát, gợi mở
- HS thực hiện nhiệm vụ;
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động
- Hs tham gia trò chơi, trả lời câu hỏi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
(Có thể giao về nhà)
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn
c. Sản phẩm học tập: đoạn văn của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước1: Chuyển giao nhiệm vụ
Các bạn có biết ai là người
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
bạn thân thiết của các bạn học
Hãy tưởng tượng mình là một cái cây, một bông hoa hoặc sinh ngày nắng nóng không?
một con vật cưng trong nhà và viết 5 câu thể hiện cảm xúc Chính là tôi - cây bàng lá nhỏ.
khi mình hóa thân
Những ngày trời nắng, tôi
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
giang tay tỏa bóng mát để các
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
bạn ngồi, thỉnh thoảng tôi còn
- Gv quan sát, lắng nghe gợi mở
phe phẩy lá cành để quạt mát
- HS thực hiện nhiệm vụ;
cho các bạn. Đôi khi trời gió,
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
tôi cũng đùa vui bằng cách thả
- Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 hs trình bày sản phẩm
những chiếc lá để các bạn chạy
- Hs khác nhận xét, bổ sung, phản biện câu trả lời của bạn.
theo bắt. Tôi chỉ mong kì nghỉ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
hè thật ngắn để có nhiều thời
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức
gian ở bên các bạn.

TIẾT 3-4

VĂN BẢN 2: SANG THU
(Hữu Thỉnh)

NS: 04/09/ 2022
ND: 07/09/ 2022

I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a. Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt:

13

- Thấy được sự cảm nhận thực sự tinh tế cùng việc quan sát vô cùng tỉ mỉ của tác giả về sự biến
chuyển của đất trời từ cuối mùa hạ sang thu. Từ đó thấy được tình yêu thiết tha với thiên nhiên
của một tâm hồn nhạy cảm và sâu sắc.
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
2. Phẩm chất: Biết yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1,2,
- Tranh ảnh
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ,
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
b. Nội dung: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV
c. Sản phẩm: Suy nghĩ của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SP
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Hs chia sẻ suy nghĩ,
- GV chuyển giao nhiệm vụ: Đã bao giờ em:
cảm xúc
+ Cảm thấy trời trở lạnh sau một đêm?
+ Cảm thấy trời dịu mát sau chuỗi ngày nóng bức?
+ Cảm thấy ấm áp sau chuỗi ngày lạnh giá?
Nếu đã trải qua, hãy chia sẻ cảm nhận của em với các bạn.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, hỗ trợ, gợi mở
- HS thảo luận nhóm để thống nhất sản phẩm
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động, gọi 2-3 nhóm trình bày sản phẩm
- HS trình bày sản phẩm thảo luận, hs nhận xét, bổ sung câu trả lời
của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu:
- Biết cách đọc văn bản thơ
- Nhận biết thông tin về tác giả, tác phẩm
b. Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NV1: Hướng dẫn học sinh đọc văn bản
I. Trải nghiệm cùng văn bản
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
1. Đọc
- GV chuyển giao nhiệm vụ
- Học sinh đọc đúng: giọng nhẹ nhàng,
14

+ Hướng dẫn cách đọc diễn cảm
+ GV hướng dẫn HS chú ý về các câu hỏi tưởng
tượng, theo dõi
+ Trình bày dự án về tác giả, tác phẩm
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS đọc sách, suy nghĩ, xem lại sản phẩm
- GV quan sát, gợi mở
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS báo cáo sản phẩm
- GV quan sát, hỗ trợ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

nhịp chậm khoan thai, trầm lắng và
thoáng suy tư
2. Tác giả, tác phẩm
a. Tác giả . (sgk)
b. Tác phẩm (sgk)
- Bố cục (3 phần)
+ Khổ 1: Cảm nhận về thiên nhiên lúc
giao mùa, tín hiệu báo thu về.
+ Khổ 2: Cảm nhận về quang cảnh trời
đất lúc vào thu.
+ Khổ 3: Những biến chuyển âm thầm
của tạo vật và suy ngẫm về cuộc đời
người lúc chớm thu
- Thể loại: thơ năm chữ
- Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp
miêu tả

Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
a. Mục tiêu:
- Thấy được sự cảm nhận thực sự tinh tế cùng việc quan sát vô cùng tỉ mỉ của tác giả về sự biến
chuyển của đất trời từ cuối mùa hạ sang thu. Từ đó thấy được tình yêu thiết tha với thiên nhiên
của một tâm hồn nhạy cảm và sâu sắc.
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
b. Nội dung: Hs sử dụng sgk, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NV1: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
II. Suy ngẫm và phản
Vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa:
hồi
- GV chuyển giao nhiệm vụ
1. Khổ 1: Vẻ đẹp của
- Chia lớp làm 4 nhóm
thiên nhiên trong
- Phát phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ:
khoảnh khắc giao
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
mùa:
VẺ ĐẸP THIÊN NHIÊN TRONG KHOẢNH KHẮC GIAO
- Tín hiệu báo thu
MÙA
sang:
+ Hương ổi:
Nội dung câu hỏi
Dự kiến sản
+ Gió se:
phẩm
+ Sương chùng chình
Những tín hiệu báo thu sang
qua ngõ - → Từ láy
Những từ ngữ thể hiện cái nhìn của
tượng hình: chùng chình
nhà thơ?
, nhân hóa: sương chùng
Tâm trạng nhà thơ được thể hiện qua
chình -> Sương giăng
những từ ngữ nào?
mắc nhẹ nhàng, chuyển
- Nghệ thuật được tác giả sử dụng thành công ở khô thơ đầu?
động chầm chậm nơi
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
đường thôn ngõ xóm,
- HS suy nghĩ, ghi câu trả lời cá nhân sau đó nhóm tổng hợp
ngập ngừng, lưu luyến,
- GV quan sát, gợi mở
15

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS đại diện báo cáo sản phẩm, hs khác nhận xét, bổ sung, phản
biện
- GV quan sát, hỗ trợ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
NV2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cách miêu tả chuyển động
của thiên nhiên
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
Chia cặp và yêu cầu hs thực hiện các nhiệm vụ:
? Trong khổ thơ này hình ảnh thiên nhiên sang thu tiếp tục được
nhà thơ phát hiện bằng những chi tiết nào?
? Khi miêu tả con sông mùa thu, tác giả sử dụng từ “dềnh dàng”.
Em hiểu từ này như thế nào?
? Từ cách hiểu đó giúp em hiểu dòng sông thu như thế nào
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận
- GV quan sát, gợi mở
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS đại diện báo cáo sản phẩm, hs khác nhận xét, bổ sung, phản
biện
- GV quan sát, hỗ trợ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
NV3: hs hs tìm hiểu khổ cuối
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ
Sử dụng kĩ thuật khăn phủ bàn
Chia lớp làm 4 nhóm và giao nhiệm vụ:
- Khổ thơ thứ 3 thiên nhiên sang thu được gợi bằng những hình
ảnh nào? Em hiểu gì về cái nắng trong thời điểm giao mùa này?
- Khi miêu tả về những cơn mưa tác giả sử dụng từ “vơi dần” điều
đó có ý nghĩa gì?
- Em hiểu câu thơ 3,4 này như thế nào
- Qua cách miêu tả đó, em cảm nhận gì về nhà thơ ?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận
- GV quan sát, gợi mở
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS đại diện báo cáo sản phẩm, hs khác nhận xét, bổ sung, phản
biện
+ Sấm: chỉ cái bất thường của ngoại cảnh
+ Hàng cây đứng tuổi: những con người lớn tuổi, từng trải
- GV quan sát, hỗ trợ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
16

bịn rịn như có tâm hồn.
+ Nhịp thơ có sự thay
đổi (3/2 -> 2/3)
≡>Cảm xúc ngỡ ngàng,
bâng khuâng của nhà
thơ trước sự biến
chuyển nhịp nhàng của
cảnh vật trong khoảnh
khắc giao mùa.
2. Những chuyển biến
của thiên nhiên trong
khoảnh khắc giao mùa
(khổ 2)
- Hình ảnh thiên nhiên:
+ Sông dềnh dàng
+ Chim vội vã
+ Đám mây mùa hạ vắt
nửa mình sang thu ->
ranh giới cụ thể giữa
hạ và thu
→từ láy dềnh dàng,
vội vã −>sự chuyển
mình của thiên nhiên
tạo vật từ hạ sang thu
≡>Không gian và cảnh
vật như đang chuyển
mình, điềm tĩnh bước
sang thu.
3. Khổ cuối
- Hình ảnh thiên
nhiên:
+ Nắng vẫn còn nhưng
đã nhạt dần
+ Mưa cũng vơi và ít
dần
+ Sấm cũng bớt bất ngờ
+ Hàng cây cổ thụ
không còn giật mình bởi
những tiếng sấm
→Nghệ thuật: ẩn dụ
≡>Hai câu thơ không
còn chỉ tả cảnh sang thu
mà đã chất chứa suy
nghiệm về con người và
cuộc đời
* sự tinh tế, nhạy cảm
trong tâm hồn nhà thơ
khi kết hợp nhiều giác

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
quan như xúc giác, thính
NV4: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chủ đề, thông điệp
giác, thị giác,... để cảm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
nhận thiên nhiên.
- GV chuyển giao nhiệm vụ
Theo em chủ đề của bài Sang thu là gì? Qua bài thơ này, tác giả
muốn gửi thông điệp gì đến người đọc?
4. Chủ đề, thông điệp
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
- Chủ đề: Qua việc miêu
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
tả sự chu...