Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.

CHƯƠNG 3: CHÂU PHI
BÀI 9: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN CHÂU PHI
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
-

Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích thước châu Phi.

-

Phân tích được một trong những đặc điểm thiên nhiên của châu Phi, một
trong những vấn đề môi trường trong sử dụng thiên nhiên (ví dụ vấn đề săn
bắn và buôn bán động vật hoang đã, lấy ngà voi, sừng tê giác,…).

2. Năng lực
- Năng lực chung:
 Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm
và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
 Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập;
biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy
cô.
 Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc
nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động địa lí.
- Năng lực địa lí:
 Năng lực nhận thức Địa lí: năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm
không gian, giải thích hiện tượng và quá trình địa lí tự nhiên.
 Năng lực tìm hiểu Địa lí: sử dụng công cụ Địa lí (bản đồ, hình ảnh,
video,...).
 Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống: Vận dụng
kiến thức đã học về vị trí, đặc điểm tự nhiên châu Phi vào những trường
hợp cần thiết trong cuộc sống.
- Năng lực số:
1

 1.3.TC1a: Lựa chọn được dữ liệu, thông tin và nội dung để tổ chức, lưu
trữ và truy xuất chúng một cách thường xuyên trong môi trường số.
 2.1.TC1a: Thực hiện được các tương tác được xác định rõ ràng và
thường xuyên với các công nghệ số.
 3.1.TC1b: Thể hiện được bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số
thông thường và được xác định rõ ràng.
 5.2.TC1b: Lựa chọn được các công cụ số và các giải pháp công nghệ có
thể có để giải quyết những nhu cầu đó.


6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng
ngày.

- Năng lực AI:
 7.A1.2 – HS nêu được hậu quả có thể xảy ra nếu sử dụng thông tin do AI
cung cấp về vị trí, địa hình, khí hậu, sông hồ, sinh vật châu Phi mà không
có bước xác thực của con người.
 7.A1.MR1 – HS thực hiện kiểm chứng ít nhất một thông tin do AI cung
cấp bằng SGK, bản đồ/lược đồ, tư liệu GV cung cấp hoặc nguồn chính
thống trước khi sử dụng trong câu trả lời, thảo luận hay sản phẩm học tập.
 7.B3.1 – HS sử dụng AI có trách nhiệm: không sao chép nguyên văn để
nộp như sản phẩm cá nhân; khai báo trung thực phần AI đã hỗ trợ và chịu
trách nhiệm về nội dung cuối cùng.
3. Phẩm chất
-

Yêu thiên nhiên; có ý thức bảo vệ những loài thực vật, động vật hoang đã,
có nguy cơ tuyệt chủng.

 Chăm chỉ: tìm hiểu kiến thức trên internet phục vụ cho học tập, yêu khoa
học, ham học hỏi, tìm tòi.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 7.
- Phiếu học tập dành cho HS.
- Bản đồ tự nhiên châu Phi.
- Bản đồ các đới khí hậu ở châu Phi.
- Bản đồ các môi trường tự nhiên ở châu Phi.
2

- Một số hình ảnh về cảnh quan các môi trường tự nhiên ở châu Phi.
- Các video về đặc điểm các môi trường tự nhiên châu Phi.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng
điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web
học tập kenhhoctap.edu.vn, công cụ trí tuệ nhân tạo Chat GPT/Gemini/ Copilot,
ứng dụng cộng tác Padlet, nền tảng bản đồ tương tác Google Earth.
- Phiếu kiểm chứng kết quả AI (gợi ý 3 cột: Thông tin AI cung cấp – Nguồn đối
chiếu – Kết luận/điều chỉnh của HS).
- Khi sử dụng AI: không nhập dữ liệu cá nhân nhạy cảm; không coi câu trả lời
hoặc số liệu AI tạo ra là dữ liệu thực tế nếu chưa kiểm chứng; kết luận địa lí cuối
cùng do HS tự xác nhận và chịu trách nhiệm.
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 7.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên châu Phi
(nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép)
có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Tạo kết nối giữa kiến thức của HS về tự nhiên châu Phi với bài học.
- Tạo hứng thú, kích thích sự tò mò của người học.
b. Nội dung:
- Châu Phi là châu lục có hệ sinh thái tự nhiên độc đáo, nơi bảo tồn các loài thực,
động vật hoang đã phong phú bậc nhất thế giới và cũng là nơi phát sinh loài người.
- Hãy nêu một số thông tin mà em biết về tự nhiên châu Phi.
c. Sản phẩm học tập: Dựa vào kiến thức cá nhân, HS đưa ra các câu trả lời. HS
không nhất thiết phải trả lời đúng.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
3

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh về châu Phi và đưa ra câu hỏi
gợi mở cho HS:
+ Các em biết gì về châu Phi?
+ Nhắc đến châu Phi sẽ nhắc đến những gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi.
- HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân, mở nhanh công cụ AI (Gemini/
ChatGPT/Copilot) và nhập câu lệnh ngắn: "Cho biết 3 loài động vật ăn cỏ nổi
tiếng nhất tại savanna châu Phi" để nhanh chóng kiểm tra tư duy nền của bản thân
trước khi phát biểu.
- Sau khi nhận câu trả lời AI, HS chọn ít nhất 01 thông tin (tên loài/đặc điểm môi
trường sống) để đối chiếu với SGK, hình ảnh hoặc tư liệu GV cung cấp; nếu có
điểm chưa chính xác hoặc chưa đủ căn cứ thì sửa trước khi phát biểu. GV nhấn
mạnh: AI có thể sai, con người phải xác thực và quyết định nội dung sử dụng.
[7.A1.2; 7.A1.MR1]
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS chia sẻ những thông tin về châu Phi dựa vào hiểu biết cá
nhân.
4

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Châu Phi là châu lục có hệ sinh thái tự nhiên độc
đáo, nơi bảo tồn các loài thực, động vật hoang đã phong phú bậc nhất thế giới và
cũng là nơi phát sinh loài người. Để tìm hiểu rõ hơn về châu lục này, chúng ta hãy
cùng bắt đầu bài học hôm nay – Bài 9: Vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên châu Phi.
[1.2.TC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội
dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.
6.2.TC1a: HS ứng dụng được công cụ AI trong học tập hàng ngày qua hành vi gõ
câu lệnh ngắn gọn để tìm kiếm nhanh thông tin mở đầu bài học.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước
a. Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích thước châu
Phi.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin và bản đồ Hình 1 (SGK tr. 127 –
128), cho biết:
- Châu Phi tiếp giáp với các biển, đại dương và châu lục nào?
- Hình dạng, kích thước châu Phi có đặc điểm gì?
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được vào vở vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên
châu Phi.
d. Tổ chức hoạt động :
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Vị trí địa lí, hình
- GV cho HS đọc thông tin trong mục 1 và dạng và kích thước
quan sát bản đồ hình 1 (SGK tr. 127 – 128), - Vị trí:
hoặc bản đồ tự nhiên châu Phi treo tường. + Phần đất liền kéo dài
Sau đó, thực hiện các nhiệm vụ sau:

từ khoảng 37°B đến

+ Xác định vị trí châu Phi trên bản đồ. Kể 35°N.
tên các biển, đại dương tiếp giáp với châu + Phía bắc giáp với Địa
5

Phi.

Trung Hải, qua đó là

+ Nêu nhận xét về hình dạng châu Phi.

châu Âu.

- GV dùng phương pháp đàm thoại gợi mở, + Phía đông bắc giáp với
dẫn dắt để HS trao đổi và trình bày được châu Á ở eo đất Xuy-ê
hình dạng, kích thước của châu Phi.

(đã bị cắt bởi kênh đào

- GV yêu cầu HS đọc phần “ Em có biết” về Xuy-ê) và giáp Biển Đỏ.
đảo Ma-đa-ga-xca, để có thêm thông tin về + Phía đông, nam và tây
một phần lãnh thổ của châu Phi.

giáp với Ấn Độ Dương

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

và Đại Tây Dương.

- HS đọc thông tin mục 1 và quan sát bản đồ - Hình dạng: Châu Phi
hình 1 (SGK tr. 127-128) và thực hiện các có dạng hình khối rõ rệt, 1.3.TC1a: HS
yêu cầu của GV.

đường bờ biển ít bị chia lựa chọn được

- HS tải ảnh số hóa của bản đồ tự nhiên châu cắt, có rất ít các vịnh thông tin, tệp
Phi về thiết bị cá nhân, tiến hành phân loại biển, bán đảo và đảo.

ảnh bản đồ tự

và lưu trữ tệp ảnh này vào thư mục học tập - Kích thước:

nhiên

để

tổ

có cấu trúc mang tên "Địa lí 7 - Châu Phi" + Là châu lục lớn thứ ba chức lưu trữ
để phục vụ việc mở ra truy xuất, so sánh dữ thế giới (sau châu Á và trong
liệu thường xuyên xuyên suốt các hoạt động châu Mỹ)
tiếp theo.

môi

trường số cá

+ Diện tích khoảng 30,3 nhân

nhằm

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần triệu km2.

mục đích dễ

thiết.

dàng truy xuất

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

phục vụ học

thảo luận

tập một cách

- GV mời đại diện HS trình bày vị trí địa lí,

thường xuyên.

hình dạng và kích thước châu Phi.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
6

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 2. Đặc điểm tự nhiên
2a. Địa hình và khoáng sản
a. Mục tiêu: Phân tích được đặc điểm địa hình, khoáng sản ở châu Phi.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc thông tin trong mục 2a (SGK
tr.129), bản đồ Hình 1 (SGK tr.128) và trình bày đặc điểm địa hình châu Phi; xác
định vị trí phân bố một số khoáng sản chính ở châu Phi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được vào vở đặc điểm địa hình và phân bố
khoáng sản ở châu Phi.
d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Đặc điểm tự nhiên
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc a. Địa hình và khoáng
thông tin mục 2a (SGK tr.129), bản đồ Hình sản
1 (SGK tr.128) và thực hiện các yêu cầu sau: - Địa hình:
+ Trình bày đặc điểm địa hình châu Phi.

+ Gần như toàn bộ châu

+ Xác định vị trí phân bố khoáng sản chính lục

là

một

khối

cao

ở châu Phi.

nguyên khổng lồ với độ

- GV đặt câu hỏi gợi mở cho HS:

cao trung bình khoảng 750

+ Lãnh thổ châu Phi gồm những đạng địa m; trên đó chủ yếu là các
hình nào? Các dạng địa hình đó phân bố sơn nguyên xen các bồn
như thế nào?

địa thấp.

+ Có những loại khoáng sản nào? Các loại + Phần phía đông được
khoáng sản đó phân bố ở đâu?

nâng lên mạnh, nền đá bị

- GV yêu cầu HS đọc mục “Em có biết” nứt vỡ và sụp đổ, tạo
(SGK tr.129) để biết thêm thông tin về ngọn thành nhiều thung lũng
7

núi cao nhất châu Phi.

sâu, nhiều hồ dài và hẹp.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

+ Có rất ít núi cao và đồng

- HS đọc thông tin mục 2a (SGK tr.129), bản bằng thấp.
đồ Hình 1 (SGK tr.128) và trả lời các câu - Khoáng sản rất phong
hỏi của GV.

phú và đa dạng:

- HS cùng thảo luận cặp đôi, mở trang Padlet + Phân bố chủ yếu ở phía 1.3.TC1a: HS
lớp học, tiến hành nhập dữ liệu phân loại bắc và phía nam lục địa.

biết cách lựa

khoáng sản theo 3 khu vực (Bắc Phi, Trung + Các khoáng sản quan chọn,

đối

Phi, Nam Phi) kèm nhận xét trực tiếp lên trọng nhất là đồng, vàng, chiếu thông tin
không gian mạng lớp học để giáo viên kiểm u-ra-ni-um, kim cương, địa
soát tư duy học tập chéo giữa các bàn.

dầu mỏ và phốt-pho-rít,...

lí

cao

nguyên

bồn

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần

địa để trình

thiết.

bày hệ thống

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

hóa trên nền

thảo luận

tảng số dữ liệu

- GV chiếu trang tổng hợp kết quả Padlet,

học tập.

mời đại diện HS trình bày về đặc điểm địa
hình và phân bố khoáng sản ở châu Phi.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nội dung mới.
2b. Khí hậu
a. Mục tiêu: Phân tích được đặc điểm khí hậu của châu Phi (phân hóa, phân bố,
đặc điểm,…)
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 2b và bản đồ Hình 2 (SGK
tr.129-130) và cho biết những đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi.
8

c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được vào vở các đặc điểm khí hậu châu Phi.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

b. Khí hậu

- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 2b, kết - Châu Phi có khí hậu khô
hợp bản đồ Hình 2 (SGK tr.129 – 130) và nóng bậc nhất thế giới,
trình bày các đặc điểm của khí hậu châu Phi.

nhiệt độ trung bình năm

- GV đặt các câu hỏi gợi mở cho HS:

trên 20°C, lượng mưa

+ Châu Phi có các đới khí hậu nào?

tương đối thấp.

+ Đới khí hậu nào tác động đến phần lớn - Các đới khí hậu phân bố
lãnh thổ châu Phi?

gần như đối xứng qua

+ Vì sao châu Phi là châu lục khô nóng bậc Xích đạo:
nhất thế giới?

+ Khí hậu xích đạo: nóng

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

ẩm, mưa nhiều quanh

- HS đọc thông tin SGK, kết hợp quan sát năm.
Hình 2 SGK tr.105 và trình bày các đặc điểm + Khí hậu cận xích đạo:
của khí hậu châu Phi.

chịu tác động của gió 5.2.TC1b:

- HS sử dụng máy tính bảng lớp học mở ứng mùa, một mùa nóng ẩm, HS chủ động
dụng bản đồ tương tác số Google Earth. HS mưa nhiều; một mùa khô, lựa
lựa chọn giải pháp công nghệ bằng các tính mát.

chọn

công cụ số và

năng phóng to, thu nhỏ, điều chỉnh bật tắt các + Khí hậu nhiệt đới: ở giải

pháp

lớp dữ liệu vĩ độ (layers) để phân tích trực Bắc Phi mang tính lục địa, công

nghệ

quan không gian đới khí hậu nhiệt đới lục địa rất khô và nóng; ở Nam tương tác của
khô hạn bao phủ Bắc Phi.

Phi ẩm và đỡ nóng hơn.

phần

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần + Khí hậu cận nhiệt: bản
thiết.

mềm
đồ

số

mùa đông ấm, ẩm, mưa Google Earth

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo nhiều; mùa hạ khô nóng, để giải quyết
luận

trời trong sáng.

nhu cầu khai
9

- GV mời đại diện HS trình bày các đặc điểm

thác

không

chính của khí hậu châu Phi.

gian đới khí

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.

hậu.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nội dung mới.
2c. Sông, hồ
a. Mục tiêu:
- Phân tích được đặc điểm sông ngòi của châu Phi.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 2c (SGK tr.130) và nêu đặc
điểm sông, hồ ở châu Phi; xác định vị trí các sông và hồ lớn ở châu Phi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được các đặc điểm của sông, hồ ở châu Phi; xác
định được vị trí các sông, hồ lớn ở châu Phi trên bản đồ.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học c. Sông, hồ
tập

- Sông:

- GV cho HS đọc thông tin mục 2c (SGK + Mạng lưới sông ngòi
tr.130), kết hợp với quan sát hình ảnh và phân bố không đều, tuỳ
thực hiện các yêu cầu sau:

thuộc vào lượng mưa.

+ Nêu đặc điểm sông, hồ ở châu Phi.

+ Sông có nhiều thác

+ Xác định vị trí các sông và hồ lớn ở châu ghềnh, giao thông không
Phi.

thuận tiện nhưng có nguồn
trữ năng thuỷ điện lớn.
- Hồ:
+ Có nhiều hồ lớn, trong đó
nhiều hồ được hình thành
bởi các đứt gãy như hồ
10

Tan-ga-ni-ca, hồ Tuốc-cana,…
+ Các hồ lớn phân bố chủ
yếu ở Đông Phi.

- GV đưa ra các câu hỏi gợi mở cho HS:
+ Mạng lưới sông ngòi ở châu Phi dày đặc
hay thưa thớt?
+ Sự phân bố sông ngòi ở châu Phi như
thế nào?

5.1.TC1b: HS

+ Em hãy kể tên một số sông, hồ lớn ở

biết tự xử lý

châu Phi?

các sự cố vận

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

hành

- HS đọc thông tin, quan sát Hình 3 SGK

cứng/mạng

tr.106 và trả lời câu hỏi.

thiết bị thông

- Trong quá trình mở tệp lược đồ lưu trữ

thường

trên thiết bị, nếu phát hiện sự cố hình ảnh

chọn lựa biện

bị nhòe mờ do nghẽn đồng bộ dữ liệu

pháp kỹ thuật

mạng, học sinh tự xử lý sự cố kỹ thuật

được xác định

thông thường bằng cách chọn giải pháp tắt

rõ ràng để tiếp

và bật lại kết nối Wi-Fi, nhấn nút Reload để

tục học tập.

phần

và

thiết bị tải lại học liệu trơn tru ổn định.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu
cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
11

- GV mời đại diện HS trình bày về đặc
điểm sông, hồ ở châu Phi và xác định một
số sông, hồ lớn trên bản đồ.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
2d. Các môi trường tự nhiên
a. Mục tiêu:
- Phân tích được đặc điểm của các mội trường tự nhiên của châu Phi.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo cặp, đọc thông tin mục 2d và bản
đồ Hình 4 (SGK tr.130-131). HS trình bày đặc điểm của một trong các môi trường
tự nhiên ở châu Phi.
c. Sản phẩm học tập: HS lựa chọn và trình bày được đặc điểm của một trong các
môi trường tự nhiên ở châu Phi, đảm bảo mỗi môi trường trình bày đủ các nội
dung: phạm vi, đặc điểm khí hậu, hệ động, thực vật.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập d. Các môi trường tự
- GV yêu cầu HS đọc thông tin trong mục 2d nhiên
và quan sát Bản đồ Hình 4 (SGK tr.131), Phân bố đối xứng qua Xích
giới thiệu về các môi trường tự nhiên ở châu đạo:
Phi.

- Môi trường xích đạo:

- GV đưa ra các câu hỏi gợi ý:

+ Gồm bồn địa Công-gô và

+ Em hãy kể tên các đới thiên nhiên ở châu duyên hải phía bắc vịnh
Phi.

Ghi-nê.

+ Mỗi đới thiên nhiên phân bố ở vị trí nào? + Khí hậu nóng và ẩm điều
Có đặc điểm gì nổi bật?

hoà, với thảm thực vật rừng
12

rậm xanh quanh năm.
- Hai môi trường nhiệt
đới có phạm vi gần như
trùng với ranh giới đới
khí hậu cận xích đạo:
+ Có sự phân hoá ra mùa
mưa và mùa khô rõ rệt.
+ Thảm thực vật chủ yếu là
rừng thưa và xa van cây
bụi. Nhờ nguồn thức ăn
phong phú, xa van là nơi
- GV cho HS quan sát hình 5, cung cấp thêm tập trung nhiều động vật ăn
hình ảnh, video về các môi trường tự nhiên ở cỏ (ngựa vằn, sơn dương,
châu Phi để bài học thêm hấp dẫn.

hươu cao cổ,...) và động vật

https://youtu.be/Hq51Ncz_E0Y

ăn thịt (sư tử, báo gấm,...).

- Để mở rộng kiến thức về sự phong phú, đa - Hai môi trường hoang
dạng của hệ động, thực vật ở rừng mưa nhiệt mạc:
đới châu Phi, GV cho HS đọc mục “Em có + Khí hậu khắc nghiệt, ít
biết” (SGK tr.113).

mưa, biên độ nhiệt độ giữa

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

ngày và đêm lớn.

- HS dựa trên thông tin cung cấp trong SGK + Hệ thực, động vật nghèo
và bản đồ hình 4 (SGK tr. 131) để hoàn nàn. Động vật chủ yếu là
thành nhiệm vụ.

rắn độc, kì đà và một số

- HS làm bài tập nhóm tóm tắt thảm thực vật loài gặm nhấm,…

3.1.TC1b:

đới hoang mạc và cận nhiệt bằng cách soạn - Hai môi trường cận HS thể hiện
thảo văn bản số thông thường (Word/Google nhiệt ở phần cực bắc và năng lực cá
Docs). HS biết chọn font chữ chuẩn, lập cực nam châu Phi:

nhân

tốt

bảng phân loại rõ ràng, thiết lập tiêu đề đậm + Mùa đông ấm, ẩm; mùa thông
nét để tạo lập nên tệp nội dung số hoàn hạ nóng, khô.

qua

việc tự biên
13

chỉnh lưu kho chung của lớp.

+ Thảm thực vật là rừng và tập, tạo lập

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần cây bụi lá cứng.

và định dạng

thiết.

được các tệp

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

nội dung số

thảo luận

văn bản rõ

- GV mời đại diện HS trình bày về các môi

ràng phục vụ

trường tự nhiên ở châu Phi.

học tập trình

- GV mời đại diện cặp khác nhận xét, bổ

bày kết quả

sung.

bài

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện

hành.

thực

nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang hoạt động tiếp theo.
Hoạt động 3: Vấn đề môi trường trong sử dụng thiên nhiên
a. Mục tiêu:
- Phân tích được một trong những vấn đề môi trường trong sử dụng thiên nhiên (ví
dụ vấn đề săn bắn và buôn bán động vật hoang dã, lấy ngà voi, sừng tê giác,…)
b. Nội dung: GV hướng dẫn đọc thông tin và hình ảnh trong mục 3 (SGK tr.122)
và nêu một số vấn đề môi trường trong sử dụng thiên nhiên ở châu Phi.
c. Sản phẩm học tập: HS trình bày được một số vấn đề nổi cộm trong sử dụng
thiên nhiên ở châu Phi và nêu được các biện pháp khắc phục.
- Minh chứng năng lực AI (khi có sử dụng AI): Phiếu kiểm chứng ngắn ghi rõ gợi
ý của AI, nguồn đối chiếu và phần HS đã điều chỉnh/chọn lọc trước khi đưa vào
kết luận. [7.A1.2; 7.A1.MR1]
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS, AI
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 3. Vấn đề môi trường trong
tập

sử dụng thiên nhiên

- GV hướng dẫn đọc thông tin và hình ảnh - Suy giảm tài nguyên rừng:
trong mục 3 (SGK tr.122), sau đó, trình bày Tốc độ khai thác quá nhanh và
các vấn đề môi trường trong sử dụng thiên không có biện pháp phục hồi
14

nhiên ở châu Phi.

khiến diện tích rừng giảm.

- GV đưa ra các câu hỏi gợi ý:

⟶ Các loài động vật hoang

+ Em hãy kể tên một số vấn đề môi trường dã mất môi trường sống, tình
trong sử dụng tài nguyên thiên nhiên hiện trạng hoang mạc hoá diễn ra
nay.

nhanh, nguồn nước suy giảm.

+ Nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó là - Nạn săn bắt và buôn bán
gì?

động vật hoang dã, lấy ngà

+ Nêu một số biện pháp khắc phục.

voi, sừng tê giác.
⟶ Làm giảm số lượng các

loài động vật hoang đã, nhiều
loài có nguy cơ tuyệt chủng.
Hiện nay, các tổ chức bảo vệ
động vật hoang đã trên thế
giới và chính quyền các nước
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

châu Phi đã có nhiều biện 6.2.TC1a:

- HS đọc thông tin và hình ảnh được cung pháp (kiểm soát, tuyên truyền, HS

ứng

cấp trong trong mục 3 (SGK tr.122) để trả ban hành các quy định và xây dụng

hiệu

lời các câu hỏi của GV.

dựng các khu bảo tồn thiên quả công cụ

- HS sử dụng câu lệnh ngắn gõ vào hộp nhiên) để bảo vệ động vật AI để tìm
chat trợ lý AI học tập: "Nêu 3 biện pháp hoang đã và môi trường sống kiếm

kiến

kiểm soát nạn buôn lậu ngà voi quốc tế tại của chúng.

thức, gợi ý

châu Phi" để nhanh chóng tham khảo

giải

pháp

thông tin số hỗ trợ mở rộng lập luận giải

pháp

luật

pháp ứng phó của chính phủ các nước.

môi trường

- Trước khi hỏi AI, mỗi cặp tự đề xuất ít
nhất 01 biện pháp. Sau khi AI gợi ý, HS
lựa chọn 01 gợi ý để kiểm chứng bằng
SGK/tư liệu GV cung cấp hoặc nguồn
chính thống; ghi nhận “phù hợp/chưa
đủ/chưa phù hợp”, nêu lí do và tự điều
chỉnh. Chỉ sử dụng nội dung đã được xác
thực khi trình bày. Quy trình: CON

phục vụ đắc
lực

nhiệm

vụ

nhận

thức Địa lí.
NL AI:
7.A1.2;
15

NGƯỜI SUY NGHĨ → AI HỖ TRỢ →
CON NGƯỜI KIỂM CHỨNG → CON
NGƯỜI QUYẾT ĐỊNH. [7.A1.2;
7.A1.MR1]
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu
cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

7.A1.MR1
– Kiểm
chứng gợi ý
AI trước khi
dùng; HS tự
quyết định
kết luận
cuối cùng.

thảo luận
- GV mời đại diện HS trình bày về các vấn
đề môi trường trong sử dụng thiên nhiên ở
châu Phi.
- GV mời đại diện cặp khác nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức
và chuyển sang hoạt động tiếp theo.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức về vị trí địa lí, các đặc điểm tự nhiên của châu Phi.
b. Nội dung:
- Trình bày khái quát đặc điểm tự nhiên châu Phi.
- Lập bảng so sánh đặc điểm của các môi trường tự nhiên ở châu Phi (về khí hậu,
sinh vật)
c. Sản phẩm học tập: Bài làm của HS về đặc điểm tự nhiên châu Phi và bảng so
sánh đặc điểm của các môi trường tự nhiên ở châu Phi (về khí hậu, sinh vật).
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Nhiệm vụ 1: