1

UBND XÃ
TRƯỜNG TIỂU HỌC

ĐỀ CƯƠNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỔI MỚI TIẾT HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG
LỰC GIAO TIẾP VÀ HỢP TÁC CHO HỌC SINH LỚP 3

Người thực hiện:
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học
Năm học: 2025 – 2026

2

I. PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 xác định rõ mục tiêu giáo dục là
phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho học sinh, trong đó năng lực giao
tiếp và hợp tác là một trong những năng lực cốt lõi cần được hình thành và rèn
luyện ngay từ bậc Tiểu học. Việc tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải
nghiệm, thực hành được coi là con đường hiệu quả giúp học sinh học thông qua
hoạt động, tương tác và chia sẻ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện.
Học sinh lớp 3 đang ở giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ “làm quen” sang
“tự khẳng định bản thân”. Ở lứa tuổi này, các em bắt đầu có nhu cầu giao tiếp,
bộc lộ ý kiến cá nhân, mong muốn được tham gia và được thừa nhận trong các
hoạt động tập thể. Tuy nhiên, do đặc điểm tâm lý còn non nớt, kỹ năng diễn đạt,
lắng nghe và hợp tác của nhiều học sinh chưa thật sự vững vàng, dẫn đến tâm lý
rụt rè, ngại phát biểu, thiếu tự tin khi tham gia hoạt động chung.
Thực tế giảng dạy tại lớp 3C với sĩ số 35 học sinh cho thấy, bên cạnh
những em mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, vẫn còn một bộ phận học sinh chưa
biết cách trình bày ý kiến rõ ràng, chưa có kỹ năng lắng nghe và phối hợp với
bạn bè khi làm việc nhóm. Một số em còn dễ nảy sinh mâu thuẫn trong quá trình
hợp tác, ảnh hưởng đến hiệu quả học tập cũng như không khí lớp học.
Tiết Hoạt động trải nghiệm là môi trường giáo dục thuận lợi để học sinh
được tham gia các hoạt động thực tiễn, được giao tiếp, chia sẻ và hợp tác thông
qua các tình huống gắn với đời sống hằng ngày. Thông qua hoạt động trải
nghiệm, học sinh có điều kiện rèn luyện kỹ năng giao tiếp, phát triển tinh thần
hợp tác, tính tự tin và ý thức trách nhiệm với tập thể một cách tự nhiên, nhẹ
nhàng.
Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức Tiết Hoạt động trải nghiệm, nếu nội
dung và hình thức còn đơn điệu, nặng về hình thức thì chưa tạo được cơ hội cho
tất cả học sinh tham gia tích cực, dẫn đến hiệu quả giáo dục kỹ năng chưa cao.
Chính vì vậy, việc “Đổi mới cách tổ chức Tiết Hoạt động trải nghiệm theo
hướng linh hoạt, đa dạng, lấy học sinh làm trung tâm”là hết sức cần thiết
nhằm phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác cho học sinh lớp 3, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường tiểu học.
II. PHẦN NỘI DUNG

3

2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài
2.1. Mục tiêu
Phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác cho học sinh lớp 3.
Đổi mới hình thức tổ chức Tiết Hoạt động trải nghiệm theo hướng tích cực.
Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
2.2. Nhiệm vụ của đề tài
Khảo sát thực trạng năng lực giao tiếp, hợp tác của học sinh lớp 3.
Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn liên quan đến Hoạt động trải
nghiệm.
Đề xuất và áp dụng các biện pháp phù hợp.
Đánh giá kết quả và rút ra bài học kinh nghiệm.
3. Cơ sở lý luận
3.1. Năng lực giao tiếp và hợp tác ở học sinh tiểu học
Khái niệm năng lực giao tiếp và hợp tác.
Ý nghĩa của việc rèn luyện năng lực giao tiếp, hợp tác cho học sinh tiểu
học.
3.2. Vai trò của Tiết Hoạt động trải nghiệm
Vị trí của Hoạt động trải nghiệm trong Chương trình GDPT 2018.
Tác dụng của Hoạt động trải nghiệm đối với việc phát triển năng lực học
sinh.
4. Cơ sở thực tiễn
4.1. Thực trạng học sinh lớp 3
Mức độ tự tin trong giao tiếp.
Kỹ năng hợp tác khi tham gia hoạt động nhóm.
4.2. Thực trạng tổ chức Tiết Hoạt động trải nghiệm
Hình thức tổ chức còn đơn điệu.

4

Cơ hội tham gia của học sinh chưa đồng đều.
4.3. Nguyên nhân của thực trạng
Nguyên nhân từ học sinh.
Nguyên nhân từ giáo viên và điều kiện tổ chức dạy học.
5. Các biện pháp thực hiện
5.1. Biện pháp 1: Đổi mới hình thức tổ chức Tiết Hoạt động trải
nghiệm
Để phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác cho học sinh lớp 3, việc đổi mới
hình thức tổ chức Tiết Hoạt động trải nghiệm là biện pháp quan trọng hàng đầu.
Giáo viên tiến hành chia nhóm hợp lý theo sĩ số lớp, mỗi nhóm từ 5–6 học sinh,
đảm bảo trong nhóm có sự phân hóa về mức độ mạnh dạn, khả năng giao tiếp và
hợp tác. Cách chia nhóm này giúp học sinh có điều kiện hỗ trợ lẫn nhau, tránh
tình trạng một số em thụ động hoặc bị tách biệt.
Bên cạnh đó, giáo viên đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động như
trò chơi học tập, thảo luận nhóm, đóng vai xử lý tình huống… nhằm tạo hứng
thú và khuyến khích tất cả học sinh tham gia.
Ví dụ: Trong chủ đề “Ứng xử với bạn bè”, giáo viên tổ chức trò chơi
“Chiếc ghế chia sẻ”, mỗi nhóm thảo luận và đóng vai tình huống khi bạn hiểu
lầm nhau. Qua hoạt động này, học sinh được nói lên suy nghĩ của mình, lắng
nghe ý kiến bạn và cùng nhau đưa ra cách giải quyết phù hợp, từ đó hình thành
kỹ năng giao tiếp và hợp tác một cách tự nhiên.
5.2. Biện pháp 2: Tăng cường rèn kỹ năng giao tiếp cho học sinh
Trong mỗi Tiết Hoạt động trải nghiệm, giáo viên chú trọng rèn kỹ năng
nói, lắng nghe và phản hồi cho học sinh thông qua các hoạt động cụ thể. Học
sinh được hướng dẫn cách trình bày ý kiến ngắn gọn, rõ ràng; biết lắng nghe khi
bạn nói và đưa ra phản hồi lịch sự, tôn trọng.
Giáo viên đóng vai trò là tấm gương trong giao tiếp, luôn sử dụng lời nói
nhẹ nhàng, thái độ thân thiện, khích lệ học sinh mạnh dạn bày tỏ ý kiến. Khi học
sinh phát biểu chưa rõ hoặc còn lúng túng, giáo viên không phê bình mà nhẹ
nhàng gợi mở, giúp các em tự tin hơn.

5

Ví dụ: Trong hoạt động “Chia sẻ cảm xúc”, giáo viên yêu cầu học sinh lần
lượt nói về một niềm vui hoặc một điều chưa hài lòng trong tuần. Các bạn còn
lại có nhiệm vụ lắng nghe và phản hồi bằng những câu nói tích cực như: “Mình
đồng ý với bạn”, “Mình hiểu cảm xúc của bạn”. Qua đó, học sinh dần hình thành
thói quen giao tiếp văn minh, lịch sự.
5.3. Biện pháp 3: Phát triển năng lực hợp tác thông qua hoạt động
nhóm
Giáo viên chú trọng phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng thành viên trong
nhóm, đảm bảo mỗi học sinh đều có vai trò cụ thể, tránh tình trạng ỷ lại hoặc
làm việc riêng lẻ. Trong quá trình hoạt động, giáo viên khuyến khích học sinh
hỗ trợ, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ chung.
Sau mỗi hoạt động nhóm, giáo viên dành thời gian cho học sinh nhận xét,
đánh giá tinh thần hợp tác của nhóm mình và nhóm bạn, từ đó rút ra bài học về
cách làm việc cùng nhau.
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động “Lập kế hoạch cho buổi sinh hoạt lớp”, giáo
viên giao cho mỗi nhóm các nhiệm vụ khác nhau như: lên ý tưởng, phân công
việc, trình bày kế hoạch. Các thành viên trong nhóm phải trao đổi, thống nhất ý
kiến trước khi báo cáo. Qua đó, học sinh hiểu được tầm quan trọng của sự phối
hợp và tinh thần trách nhiệm trong hoạt động tập thể.
5.4. Biện pháp 4: Gắn Hoạt động trải nghiệm với tình huống thực tế
Giáo viên lựa chọn các chủ đề gần gũi với đời sống hằng ngày của học sinh
như: ứng xử với bạn bè, giúp đỡ người khác, giữ gìn vệ sinh trường lớp… để tổ
chức Hoạt động trải nghiệm. Các tình huống đưa ra đều xuất phát từ thực tế,
giúp học sinh dễ hiểu, dễ liên hệ và vận dụng.
Sau mỗi hoạt động, giáo viên hướng dẫn học sinh tự rút ra bài học cho bản
thân, liên hệ với hành vi, việc làm cụ thể trong học tập và sinh hoạt hằng ngày.
Ví dụ: Trong chủ đề “Chia sẻ và giúp đỡ”, giáo viên đưa ra tình huống:
“Bạn quên bút, em sẽ làm gì?”. Học sinh thảo luận nhóm, đóng vai và đưa ra
cách xử lý. Kết thúc hoạt động, học sinh tự nhận xét và cam kết thực hiện những
hành động nhỏ như chia sẻ đồ dùng học tập, giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn.
5.5. Biện pháp 5: Tăng cường vai trò hướng dẫn, hỗ trợ và phản hồi
của giáo viên

6

Trong quá trình tổ chức Tiết Hoạt động trải nghiệm, giáo viên giữ vai trò là
người định hướng, hỗ trợ và phản hồi kịp thời cho học sinh. Thay vì can thiệp
sâu vào hoạt động của từng nhóm, giáo viên quan sát, lắng nghe và đưa ra những
gợi ý nhẹ nhàng nhằm giúp học sinh tự điều chỉnh cách giao tiếp và hợp tác của
mình.
Giáo viên thường xuyên động viên, khích lệ những cố gắng của học sinh,
đặc biệt là những em còn rụt rè, thiếu tự tin, giúp các em mạnh dạn tham gia vào
hoạt động chung. Sau mỗi hoạt động, giáo viên dành thời gian nhận xét, chỉ ra
những điểm học sinh đã làm tốt cũng như những điểm cần khắc phục, từ đó giúp
học sinh rút kinh nghiệm và tiến bộ dần.
Ví dụ: Sau hoạt động thảo luận nhóm về chủ đề “Giữ gìn trường lớp xanh –
sạch – đẹp”, giáo viên nhận xét cụ thể: nhóm nào biết lắng nghe nhau, nhóm nào
phân công nhiệm vụ rõ ràng, đồng thời nhẹ nhàng góp ý cho những nhóm còn
thiếu sự phối hợp. Qua đó, học sinh nhận ra tầm quan trọng của tinh thần hợp tác
và cố gắng điều chỉnh trong các hoạt động tiếp theo.
5.6. Biện pháp 6: Động viên, khen thưởng và tạo động lực cho học sinh
Để khuyến khích học sinh tích cực giao tiếp và hợp tác trong Tiết Hoạt
động trải nghiệm, giáo viên chú trọng động viên, khen thưởng kịp thời bằng
những hình thức phù hợp với lứa tuổi tiểu học. Việc khen thưởng không chỉ tập
trung vào kết quả hoạt động mà còn chú trọng đến thái độ, tinh thần hợp tác và
sự tiến bộ của từng học sinh.
Giáo viên có thể sử dụng các hình thức khen thưởng như: lời khen trực tiếp
trước lớp, ghi nhận trong nhận xét cuối tuần, tặng nhãn dán, bông hoa thi đua
cho nhóm hoặc cá nhân có sự tiến bộ. Những hình thức động viên này giúp học
sinh cảm thấy được ghi nhận, từ đó hứng thú hơn khi tham gia các hoạt động trải
nghiệm.
Ví dụ: Trong tiết Hoạt động trải nghiệm với chủ đề “Làm việc nhóm hiệu
quả”, giáo viên tuyên dương nhóm có tinh thần hợp tác tốt nhất, biết lắng nghe
và hỗ trợ nhau hoàn thành nhiệm vụ. Đồng thời, giáo viên cũng khen ngợi
những học sinh trước đây còn rụt rè nhưng đã mạnh dạn phát biểu ý kiến. Nhờ
đó, học sinh có thêm động lực để tiếp tục rèn luyện kỹ năng giao tiếp và hợp tác.

7

III. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
6. Kết quả đạt được
6.1. Kết quả định tính
Học sinh tự tin hơn khi giao tiếp.
Tinh thần hợp tác trong lớp được nâng cao.
6.2. Kết quả định lượng
So sánh kết quả trước và sau khi áp dụng sáng kiến.
7. Bài học kinh nghiệm
Vai trò tổ chức, hướng dẫn của giáo viên.
Việc tạo môi trường học tập thân thiện.
Sự phối hợp giữa giáo viên và học sinh.
8. Kết luận và kiến nghị
8.1. Kết luận
Khẳng định hiệu quả của việc đổi mới Tiết Hoạt động trải nghiệm.
8.2. Kiến nghị
Đối với nhà trường: tạo điều kiện nhân rộng sáng kiến.
Đối với tổ chuyên môn: tăng cường sinh hoạt, chia sẻ kinh nghiệm.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Chương trình GDPT 2018.
Tài liệu Hoạt động trải nghiệm tiểu học.
Kinh nghiệm giảng dạy thực tế tại đơn vị.