Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Tổ Sử - Địa - GDCD

Họ tên GV Nguyễn Thị Huệ
Dạy lớp: 7A

CHƯƠNG I. TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI

Bài 1:QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
Môn lịch sử khối 7
Thời gian thực hiện 3 tiết

I. MỤC TIÊU (Học xong bài học, học sinh sẽ đạt được)
1 Về năng lực:
* Năng lực chung
- Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông qua việc tự đọc, tự
nghiên cứu nội dung qua SGK và tư liệu.
- Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời
những câu hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm.
* Năng lực chuyên biệt
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến
ở Tây Âu.
- Trình bày được các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản
xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu.
- Trình bày được phong trào văn hóa phục hung và cải cách tôn giáo.
2. Về phẩm chất:
- Bài học giúp học sinh trân trọng thành tựu của nhân loại trong quá khứ
và tôn trọng lịch sử.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuần bị của giáo viên:
- SGK, SGV.
- Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
1

- Phiếu học tập.
2. Chuẩn bị của học sinh: sách giáo khoa, vở chép
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
a. Mục tiêu: Giúp HS
- Kết nối kiến thức từ cuộc sống vào nội dung bài học.
- Xác định được vấn đề chính của nội dung bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
- Chiếu một số công trình kiến trúc cổ ở Châu Âu và đặt câu hỏi:
? Đây là công trình kiến trúc nào? Ở đâu?
? Qua những hình ảnh vừa rồi, em nhớ đến châu lục nào trên thế giới và ở thời kì
nào của lịch sử nhân loại?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi.
HS: Quan sát, ghi câu trả lời ra phiếu học tập.
B3: Báo cáo thảo luận
GV:
- Yêu cầu đại diện của một vài nhóm lên trình bày sản phẩm.
- Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn).
HS:
- Đại diện trả lời câu hỏi
- HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét câu trả lời của HS và chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức
mới.
- Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo.
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu
2

a. Mục tiêu: Giúp HS biết được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu.
d. Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- Đầu thế kỉ thứ IV, đế chế La Mã

- HS đọc thông tin trong SGK T.5

cổ đại suy yếu.

- GV chia nhóm lớp

- Năm 476, chế độ chiếm hữu nô

- Giao nhiệm vụ các nhóm:

lệ La Mã sụp đổ. Nhiều vương

? Nêu những việc làm của người Giec-man

quốc Giéc-man lần lượt ra đời ở

sau khi lật đổ đế quốc La Mã?

Tây Âu. Xã hội phong kiến Tây

? Trình bày những sự kiện chủ yếu về quá

Âu dần hình thành với sự ra đời

trình hình thành xã hội phong kiến Tây Âu?

của hai giai cấp mới đó là lãnh

- Thời gian: 7 phút

chúa phong kiến và nông nô.

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- Đến thế kỉ IX, về cơ bản xã hội

GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (nếu cần) phong kiến Tây Âu đã hình thành.
HS:
- Đọc SGK và làm việc cá nhân
- Thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.
B3: Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, báo
cáo sản phẩm.
HS báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo
dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn)
B4: Kết luận, nhận định (GV)
Nhận xét thái độ và sản phẩm học tập của
HS. Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang nội
dung sau.
2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây Âu
a. Mục tiêu: Giúp HS hiểu được lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ
3

phong kiến ở Tây Âu.
d. Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

a. Lãnh địa phong kiến

- HS đọc thông tin trong SGK T.6

- Lãnh địa là những vùng đất đai

- GV chia nhóm lớp

rộng lớn bị các quý tộc biến thành

- Giao nhiệm vụ các nhóm:

những vùng đất riêng của họ, được

? Nêu những hiểu biết của em về lãnh địa

cha truyền con nối.

phong kiến?

- Thời gian hình thành: giữa thế

? Trình bày cuộc sống của lãnh chúa và nông

kỉ IX.

nô trong xã hội? Từ đó em có nhận xét gì về

- Lãnh chúa xây dựng lãnh địa

quan hệ xã hội phong kiến Tây Âu?

bằng đài kiên cố, dinh thự, nhà

- Thời gian: … phút

thờ…với hào sâu và tường bao

B2: Thực hiện nhiệm vụ

quanh. Xung quanh là đất đai canh

HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận tác, đồng cỏ, ao hồ, rừng và khu
luận nhóm.

nhà ở của nông nô.

GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm - Mỗi lãnh chúa có một lãnh địa
(nếu cần).

riêng, toàn quyền cai quản như

B3: Báo cáo, thảo luận

một ông vua nhỏ.

GV:

- Hoạt động kinh tế trong lãnh

- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm địa: Chủ yếu là nông nghiệp mang
trình bày.

tính tự cung tự cấp. Ngoài ra có

- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu nghề thủ công: dệt vải, rèn đúc
cần).

công cụ, vũ khí…

HS:
- Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của
nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi
4

nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn
(nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học
tập của HS.
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo.
b. Quan hệ xã hội
- Lãnh chúa: là người sở hữu
nhiều ruộng đất. Họ không phải
lao động mà vẫn sống một cuộc
sống sung sướng, xa hoa.
- Nông nô: là người thuê ruộng đất
của lãnh chúa để cấy cầy, trồng
trọt và nộp tô thuế rất nặng cho
lãnh chúa.
=> Đây là quan hệ giữa lãnh
chúa với nông nô (quan hệ gia
cấp bóc lột và giai cấp bị bóc lột)
3. Sự ra đời của Thiên Chúa giáo
a. Mục tiêu: Giúp HS biết được sự ra đời của Thiên Chúa giáo.
b. Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò

HĐ của thầy và trò

5

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
- HS đọc thông tin trong SGK Trc .8
- GV chia nhóm lớp
- Giao nhiệm vụ các nhóm:
? Nêu những hiểu biết của em về lãnh địa
phong kiến?
? Trình bày cuộc sống của lãnh chúa và nông

- Thời gian: Thế kỉ I TCN

nô trong xã hội? Từ đó em có nhận xét gì về

- Địa điểm: Giu-đê (Vùng Giê-ru-

quan hệ xã hội phong kiến Tây Âu?

sa-lem) hiện nay thuộc Palestin

- Thời gian: … phút

(La Mã)

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- Nguồn gốc: tôn giáo của những

HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận người nghèo khổ, bị áp bức.
luận nhóm.

- Quá trình:

GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm + Khi mới ra đời, Thiên Chúa giáo
(nếu cần).

bị đế quốc La Mã ngăn cản.

B3: Báo cáo, thảo luận

+ Đến thế kỉ thứ IV, Thiên Chúa

GV:

giáo được hoàng đế La Mã công

- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm nhận và có một vị trí vững chắc
trình bày.

trong xã hội.

- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu - Đứng đầu là Giáo hoàng – người
cần).

có quyền lực chính trị , ảnh hưởng

HS:

đến sự cai trị của các vua.

- Trả lời câu hỏi của GV.

 Thiên Chúa giáo trở thành

- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của thế lực rất lớn về chính trị, kinh
nhóm.

tế, văn hóa, xã hội ở Tây Âu.

- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi
nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn
(nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
6

- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học
tập của HS.
- Chuyển dẫn sang phần luyện tập.
4. Sự xuất hiện của các thành thị trung đại
a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được vai trò của thành thị thời trung đại.
d) Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- Thời gian: Cuối thế kỉ XI

- HS đọc thông tin trong SGK Tr.7 & Tr.8

- Nguyên nhân: do nhu cầu trao

- GV chia nhóm lớp

đổi sản phẩm của thợ thủ công và

- Giao nhiệm vụ các nhóm:

buôn bán của thương nhân.

? Nguyên nhân, quá tình hình thành và ý

- Quá trình hình thành: Một số

nghĩa của thành thị Tây Âu thời trung đại?

thợ thủ công thoát ra khỏi lãnh địa

- Thời gian: … phút

bằng cách bỏ trốn. Họ đến những

B2: Thực hiện nhiệm vụ

nơi có đông người qua lại để bán

HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận hàng và lập xưởng sản xuất. Các
luận nhóm.

thị trấn nhỏ bắt đầu xuất hiện, dần

GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm dần trở thành những thành phố lớn
(nếu cần).

gọi là thành thị trung đại.

B3: Báo cáo, thảo luận

- Đặc điểm: có phố xá, bến càng,

GV:

rạp hát, nhà thờ…

- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm - Kinh tế chủ đạo: thủ công nghiệp
trình bày.

và thương nghiệp.

- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu - Ý nghĩa:
cần).

+ Thành thị góp phần phá vỡ nền

HS:

kinh tế tư nhiên của lãnh địa, tạo

- Trả lời câu hỏi của GV.

điều kiện cho kinh tế hàng hóa

- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của phát triển.
nhóm.

+ Thành thị mang lại không khí tự
7

- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi do và nhu cầu mở mang tri thức
nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn cho mọi người (Các trường ĐH
(nếu cần).

lớn ở Tây Âu hình thành).

B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học
tập của HS.
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo.
HĐ 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể
b. Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS
Câu 1: Bộ tộc nào đưa đến sự diệt vong của đế quốc La-mã?
A. Bộ tộc Lạc Việt

B. Bộ tộc Tây Âu

C. Bộ tộc người La-mã

D. Bộ tộc người Giéc-man

Câu 2: Lãnh địa phong kiến hình thành vào thế kỉ nào?
A. Thế kỉ VII

B. Thế kỉ VIII

C. Thế kỉ IX

D. Thế kỉ X

Câu 3: Lãnh địa phong kiến thuộc quyền cai quản của ai?
A. Nông nô

B. Nhà vua

C. Lãnh chúa

D. Địa chủ

Câu 4: Lãnh chúa ở Tây Âu sống cuộc sống như thế nào?
A. Sống cực khổ

B. Sống sung sướng, xa hoa

C. Làm thuê cho nhà vua

D. Sống bình dân

Câu 5: Kinh tế chủ đạo của thành thị Tây Âu thời trung đại là gì?
A. Nông nghiệp

B. Thủ công nghiệp

C. Thương nghiệp

D. Thủ công nghiệp và thương nghiệp

Câu 6: Kinh tế chủ đạo của lãnh địa phong kiến Tây Âu thời trung đại là
gì?
A. Nông nghiệp tự túc, tự cấp

B. Thủ công nghiệp
8

C. Thương nghiệp

D. Thủ công nghiệp và thương

nghiệp
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập
- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu đề và làm bài tập
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu
cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS.
HĐ 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS
d. Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập)
Bài tập: Em có nhận xét gì về Lãnh địa phong kiến và thành thị Tây âu thời
trung đại?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề.
- HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập.
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành.
- HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho GV qua hệ thống CNTT mà GV hướng
dẫn.
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp
bài không đúng qui định (nếu có).

9