(MÃ SỐ 197)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TOÁN THCS
TÊN ĐỀ TÀI:
“GIẢI PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH LỚP 9
KHI HỌC TOÁN HÌNH HỌC TAM GIÁC VUÔNG
KẾT HỢP VỚI CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 4.0”.
(SÁCH – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)
A/ PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề.
Trong tất cả các môn học ở cấp THCS. Môn Toán là môn có vị trí rất quan
trọng, nó góp phần trong việc đặt nền móng để hình thành và phát triển nhân cách
học sinh và đây cũng là môn học mà đa số học sinh rất ngán học, vì nó luôn tuân
thủ theo những nguyên tắc, tính chất nên khó tiếp thu hơn những môn học khác.
Ngoài ra học Toán cần phải cẩn thận, chịu khó, tìm tòi sáng tạo, độc lập suy nghĩ.
Do đó việc nâng cao biện pháp giúp học sinh tích cực trong việc học môn Toán lớp
9 rất quan trọng và cần thiết.
1. Lí do chọn đề tài.
Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri thức với cuộc
sống. Môn Toán khối lớp 9 THCS có một vị trí đặc biệt trong việc nâng cao và phát
triển dân trí, góp phần tạo nên nguồn tài nguyên chất xám, nguồn tài nguyên quý
nhất cho Đất nước. Vì vậy: Toán học là bộ Môn Khoa học tự nhiên, được hình thành
từ rất sớm bởi sự gắn bó chặt chẽ của nó với thực tiễn đời sống con người. Toán học
là cơ bản rất quan trọng, nó giúp cho việc hình thành và phát triển cho người học
năng lực tư duy logic, phương pháp luận khoa học, phẩm chất trí tuệ, tư tưởng đạo
đức.
Đổi mới phương pháp dạy học được hiểu là: Tổ chức các hoạt động tích
cực cho người học, kích thích, thúc đẩy, hướng tư duy của người học vào vấn đề
mà các em cần phải phát huy lĩnh hội. Từ đó khơi dậy và thúc đẩy lòng ham muốn,
phát triển nhu cầu tìm tòi, khám phá, chiếm lĩnh trong tự thân của người học, từ đó
phát triển và phát huy khả năng tự học của học sinh. Khơi dậy và kích thích nhu
cầu tư duy, khả năng tư duy tích cực, chủ động, độc lập, sáng tạo phù hợp với đặc
điểm của môn học đem lại niềm vui hứng thú học tập cho HS. Với mong muốn tìm
ra những đáp án, đã thúc đẩy tôi chọn và nghiên cứu đề tài: “Giải pháp tạo hứng
thú cho học sinh lớp 9 THCS khi học Toán Hình học Tam giác vuông kết hợp
Công nghệ thông tin 4.0. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống” Sáng kiến này
đã được tôi áp dụng trong năm học 20…-20…bước đầu đã đem lại những hiệu quả
tích cực cho cả người dạy và người học. Chia sẻ trong sáng kiến này, tôi rất hi
vọng chúng có thể có ích với bạn bè đồng nghiệp. Bản thân tôi rất cũng rất mong
1

muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục bổ sung hoàn thiện phương
pháp trong quá trình giảng dạy của mình.
Do còn nhiều hạn chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài này chắc chắn
sẽ không tránh khỏi những sai sót kính mong được ý kiến đóng góp của các cấp
lãnh đạo. Ban giám hiệu Nhà trường, cùng các thầy cô giáo và các bạn đồng
nghiệp quan tâm, góp ý kiến để đề tài sáng kiến được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu
bật được tính cấp thiết, tính đổi mới của sáng kiến, những vấn đề cần phải được
giải quyết để đem lại hiệu quả trong giảng dạy.
2. Mục tiêu đề tài.
- Bổ sung và khai thác sâu nội dung Chương trình phổ thông mới 2018.
Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống. Bộ GD&ĐT quy định nhằm giúp học sinh
củng cố kiến thức, rèn kĩ năng để nâng cao chất lượng môn Toán lớp 8 cho học
sinh ở cấp THCS.
- Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của học sinh khi học Toán Hình học lớp 9.
- Phân tích nguyên nhân của học sinh khi học Toán Hình học lớp 9.
- Tập dượt bồi dưỡng nghiên cứu khoa học cho bản thân.
- Đề xuất một số giải pháp giúp học tích cực cực trong việc học môn Toán
lớp 9, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Toán Hình học cấp THCS.
3. Phạm vi nghiên cứu đề tài.
- Sáng kiến kinh nghiệm: Giải pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 9 THCS
khi học Toán Hình học Tam giác vuông kết hợp Công nghệ thông tin 4.0. Sách –
Kết nối tri thức với cuộc sống, được nghiên cứu và áp dụng cho học sinh lớp
9....trường THCS...........lớp tôi đang trực tiếp trong năm học 20...-20...
+ Giới hạn đề tài;
Đề tài giới hạn ở việc khắc phục tính không cẩn thận và những sai sót khi
giải một số dạng Toán Hình học Tam giác vuông.
- Các kiến thức số học lớp 9 THCS liên quan đến giải một số dạng Toán
Hình học Tam giác vuông.
- Địa bàn: Tỉnh…….Thành phố……..
- Học sinh Tỉnh…….Thành phố……...
4. Đối tượng nghiên cứu đề tài.
- Học sinh diện đại trà lớp 9 Trường THCS………
- Chất lượng được khảo sát ở đầu năm về bài làm môn toán như sau;
- Đối tượng: Học sinh lớp 9…Trường THCS…….
Năm học
Nội dung
Tỷ lệ
20…-20… + Giải pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 9 khi học
00%
Toán Hình Tam giác vuông học kết hợp Công nghệ
thông tin 4.0.
00%
2

5. Phương pháp nghiên cứu đề tài.
+ Tính mới trong sáng tạo.
Đề tài sáng kiến của tôi luôn mang tính thực tiễn, tính sáng tạo mới mẻ, độ
duy nhất. Nghĩa là những nội dung nghiên cứu sáng kiến được thể hiện chưa từng
công bố trên các trang mạng đăng tải hay giống với bài làm của những tác giả nào
trước đó.
Tính sáng tạo sáng kiến tôi không chỉ thể hiện ở nội dung câu chữ mà còn
được thể hiện qua những hình ảnh, số liệu, bảng biểu,…mà người nghiên cứu cung
cấp trong bài.
Tính mới của sáng kiến đây là một trong những yếu tố quyết định đến chất
lượng nội dung đề tài: Do vậy, trước khi quyết định lựa chọn nghiên cứu vấn đề
nào, Tôi luôn chú trọng cao đến tính mới. Tính mới của chương trình giáo dục phổ
thông 2018. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống.
+ Tính mục đích.
Đây là yếu tố rất quan trọng mà bất kì đề tài sáng kiến nào của tôi đều đảm
bảo tính mục đích, sẽ trả lời cho câu hỏi trong giải pháp. Với mục đích này có thể
vận dụng và xử lí những khó khăn trong sáng kiến có ý nghĩa thực tiễn.
Xác định được tính mục đích trên giúp tôi nghiên cứu dễ dàng hơn trong
việc hình thành định hướng phát triển cho sáng kiến kinh của mình.
+ Tính thực tiễn và khả năng vận dụng, mở rộng sáng kiến.
Thực tiễn ở đây tôi thực hiện trình bày, phân tích, các sự kiện liên quan đã
diễn ra. Tiếp theo là tiến hành làm rõ hơn những hiệu quả, ý nghĩa khi vận dụng
vào những hoàn cảnh cụ thể, từ đó xác định những điều kiện để có thể sử dụng
sáng kiến và chứng minh khả năng phát triển, mở rộng của những sáng kiến trong
hiện tại thông qua các ví dụ minh họa có thật hay các hình ảnh, số liệu thu thập
thực tế.
+ Tính khoa học.
của tôi trình bày được cơ sở lí luận, pháp lí; cơ sở thực tiễn làm chỗ
dựa cho việc giải quyết vấn đề đã nêu ra trong đề tài. Trình bày tóm tắt, rõ ràng,
mạch lạc các bước tiến hành trong sáng kiến. Các phương pháp tiến hành mới mẻ,
độc đáo.
+ Khả năng vận dụng.
Đề tài trình bày, làm rõ hiệu quả khi áp dụng sáng kiến, có dẫn chứng các
kết quả, các số liệu để so sánh hiệu quả của cách làm mới so với cách làm cũ.
B/ PHẦN NỘI DUNG:
I. Cơ sở lí luận – Thực tiễn.
1. Cơ sở lí luận.
2. Cơ sở thực tiễn.
3

II. Thực trạng của đề tài.
1. Thuận lợi – Khó khăn.
1.1. Thuận lợi:
1.2. Khó khăn:
Chương trình Hình học 9 rất rộng và đa dạng, các em được lĩnh hội nhiều kiến
thức. Trong đó Chương trình dạy học Toán, CHƯƠNG IV. HỆ THỨC LƯỢNG
TRONG TAM GIÁC VUÔNG có một nội dung quan trọng giúp học sinh có được kĩ
năng cơ bản nhất trong học Toán và làm nền tảng cho các năm học, cấp học tiếp theo.
Đặc biệt phải khẳng định là môn hình học có nhiều khái niệm trừu tượng nhất, bởi khi
thực hiện các bài làm đối với hình vẽ lại phải “mở rộng” các yếu tố như: vẽ thêm
đường phụ để chứng minh,…
2. Kiểm tra đánh giá Phẩm chất – Năng lực của học sinh.
* Kiểm tra đánh giá Phẩm chất.
- Nội dung Module xu hướng hiện đại về giáo dục theo Định hướng – Phát
triển – Phẩm chất – Năng lực.
+ Sử dụng hình thức, phương xây dựng công cụ đánh giá.
+ Giáo dục theo Định hướng – Phát triển sự tiến bộ của học sinh về Phẩm
chất – Năng lực trong dạy học môn Toán lớp 9.
+ Phẩm chất, Năng lực.
+ Sử dụng và phân tích kết quả đánh giá theo đường phát triển Hỗ trợ đồng
nghiệp phát triển.
+ Năng lực để ghi nhận sự tiến về kiến thức, kĩ năng tổ chức bộ của HS và
đổi mới phương pháp dạy học mới 2018.
+ Phương pháp dạy học mới 2018 theo hướng phát triển Phẩm chất – Năng
lực trong dạy học môn Toán.
* Kiểm tra đánh giá năng lực.
- Định hướng đánh giá kết quả giáo dục trong môn Toán 8 theo chương
trình phổ thông mới 2018. Môn Toán. Đánh giá năng lực học sinh thông qua các
bằng chứng biểu hiện kết quả đạt được trong quá trình thực hiện các hành động của
học sinh Kế hoạch đánh giá 1 chủ đề trong môn Toán 9 cấp THCS.
- Có 4 bước xác định mục xác định yêu cầu cần đạt đích đánh giá. về nội
dung, Phẩm chất, Năng lực.
- Xác định công cụ đánh giá.
- Phương pháp thu thập bằng chứng.
- Xử lý đánh giá.
- Phân tích kết quả đánh giá.
Lớp
Rất thích
Thích
4

Bình thường

Không thích

SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
9
0
0%
00
00%
00
00%
0
00%
9
0
0%
00
00%
00
0%
0
00%
- Bảng 1: Sở thích của học sinh về môn Toán đầu năm.
+ Kết quả học tập Toán học của học sinh qua bài khảo sát đầu năm.
Điểm
Lớp
SL

0-< 0 0-< 0,0
0

0

0,0-< 0

0-< 0,0

0,0-< 0

0-< 00

00

00

0

0

00

0

Trên
TB

00
9
000,
Tỉ lệ
00,0
0,0
00,0
10,0
00,0
00,0
0
0
SL
0
0
0
0
00
00
0
00
9..
00.0
. Tỉ lệ
0.00
0.00
0.00
00.0
00.00
00.00
0
0
- Bảng 2: Kết quả học tập Toán học của học sinh qua bài khảo sát đầu năm.
Chính vì thế, việc giúp cho học sinh học tốt các kiến thức trong Chương I. Tứ giác
là một nhiệm vụ rất quan trọng đối với giáo viên. Và đó là một vấn đề trăn trở nên tôi đã
nghiên cứu, tìm tòi xây dựng chủ đề bài học.
III. Các giải pháp thực hiện.
1. Các giải pháp.
Trên cơ sở đó, tôi nghĩ giáo viên cần phải xây dựng được cho học sinh một sự
hứng thú, kích thích tính tò mò, tự giác tìm hiểu về môn học. Bằng kinh nghiệm hiểu
biết và tìm hiểu qua nhiều thông tin tôi có một số giải pháp như sau:
* Giải pháp 1: (Khảo sát đối tượng học sinh lớp 9).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
* Kết hợp Công nghệ thông tin 4.0. Đưa các bài trên File Word Toán vào Sidle
Trình chiếu Powerpoint.
* Giải pháp 2: (Khởi động – Nghiên cứu giải các bài tập Toán Hình học Tam giác
vuông).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
- Ví dụ 1: Tỉ số lượng giác của góc nhọn.
+ Khởi động: Tại một thời điểm, khi những tia nắng chiếu, cây và bóng tạo
thành các tam giác vuông như hình bên. Với ˆC=ˆC',C^=C'^, so sánh các tỉ
số ABACABAC và A'B'A'C'.A'B'A'C'.

5

Lời giải:
* Kết hợp Công nghệ thông tin 4.0. Đưa các bài trên File Word Toán vào Sidle
Trình chiếu Powerpoint.
* Giải pháp 3: (Giải các bài tập Toán Hình học Tam giác vuông).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
- Ví dụ 1: Tỉ số lượng giác của góc nhọn (Tiếp theo). Tỉ số lượng giác của
hai góc phụ nhau.
+ Khám phá a) Tính các tỉ số lượng giác của góc α và của góc 90° – α
trong Hình 8 theo a, b, c.

b) So
* Kết hợp Công nghệ thông tin 4.0. Đưa các bài trên File Word Toán vào Sidle
Trình chiếu Powerpoint.
* Giải pháp 4: (Cách giải các bài tập Toán Hình học Tam giác vuông).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
- Ví dụ 1: Bài 1: Cho tam giác ABC vuông tại A. Tính các tỉ số lượng giác
của góc B trong mỗi trường hợp sau:
6

a) BC = 5 cm; AB = 3 cm;
b) BC = 13 cm; AC = 12 cm;
c) BC=5√ 2  cm; AB=5 cm;BC=52 cm; AB=5 cm;
d) AB=a√ 3 ; AC=a.AB=a3 ; AC=a.
Lời giải:
* Kết hợp Công nghệ thông tin 4.0. Đưa các bài trên File Word Toán vào Sidle
Trình chiếu Powerpoint.
- Trong file Word, quét phần dữ liệu các bài Toán thêm vào PowerPoint
> Tôi Nhấn Ctrl + C copy file Word,
- Quét phần dữ liệu cần copy
- Vào PowerPoint > Đến Slide mà bạn muốn chèn dữ liệu từ Word vào.
- Nhấn Paste > Lựa chọn các bài Toán có hình có kèm ảnh dán file Sidle
Trình chiếu PowerPoint.
+ Đưa ra một ứng dụng ứng dụng Công nghệ thông tin trong thực tế, một
hình ảnh mà học sinh thích.
Bước 1: Tôi mở tài liệu PowerPoint và tài liệu Word chèn các
hình ảnh trong bài Toán. Chọn và nhấn Ctrl+C để sao chép các
hình ảnh trong bài Toán rồi đưa lên Sidle Trình chiếu.
Bước 2: Tôi chuyển đến Slide PowerPoint. Trong
PowerPoint, nhấn Ctrl+V để dán nội dung Word vào slide. Dữ liệu
sẽ được chèn và hiển thị trên slide.
Bước 3: Sau khi chèn, Tôi điều chỉnh định dạng của dữ liệu
để phù hợp với bố cục của slide PowerPoint.
* Giải pháp 5: (Sử dụng phần mềm Powerpoint thiết kế các trò chơi).
2. Thực nghiệm sư phạm.
a) Mô tả cách thức thực hiện.
b) Kết quả đạt được.
3. Hiện quả sáng kiến.
4. Tính mới sáng kiến.
+ Tính mới trong sáng tạo.
+ Tính mục đích.
+ Tính thực tiễn và khả năng vận dụng, mở rộng sáng kiến.
+ Tính khoa học.
+ Khả năng vận dụng.
5. Khả năng triển khai rộng sáng kiến.
C/ PHÂN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
7

* Bài học kinh nghiệm.
2. Kiến nghị.
+ Đối với tổ chuyên môn.
+ Đối với Nhà trường.
+ Đối với Sở GD&ĐT:
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

8