Giáo án Sinh Hoc 12 NC GV: Nguyễn Thị Thu Thúy





62: THỰC HÀNH – TÍNH ĐỘ PHONG PHÚ CỦA LOÀI VÀ KÍCH THƯỚC QUẦN THỂ THEO PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH BẮT THẢ LẠI.

I. Mục tiêu
- Học sinh hiểu được thế nào là mức đa dạng của loài trong quần xa.
- Hiểu và vận dụng được phương pháp đánh bắt- để tính số lượng cá thể của quần thể một cách đơn giản theo biểu thức của Seber.
II . Chuẩn bị:
- Vài bơ gạo trắng để làm môi trường
- Một bơ đậu xanh -> cá mương.
- Một bơ đậu đen đại diện cá mè trắng
- Một bơ đậu lạc đại diện cho cá chép trong ao.
- Một bơ đậu mắt cua đế thay thế hay để đánh dấu.
- Một cái chén lớn, 3 chén nhỏ, 1 khay men lớn, 4 khay men nhỏ.
III. Trọng tâm:
Kiểm tra độ phong phú, độ đa dạng của loài.
Tính số lượng cá trong 1 ao, giả thiết các cá thể thuộc các loài khác nhau phân bố đều và giữa 2 lần thu mẫu số lượng cá thể không đổi(chết, bị ăn thịt…)
III. Cách tiến hành
1. Ổn định :
2. KT bài cũ : - Hãy nêu các khái niệm về chuỗi thức ăn và bậc dinh dưỡng. Cho ví dụ.
- Hãy cho biết, khi đi từ vùng cực đến vùng nhiệt đới thì lưới thức ăn phức tạp hơn hay đơn giản hơn? tại sao ?
3. Bài mới :

Hoạt động của GV - HS
Nội dung

* Hoạt động 1: Tính mức đa dạng (độ phong phú) của lào cá mương.
- Chia lớp thành 4 nhóm (chuẩn bị trước vật liệu ở nhà)
- Tiến hành như SGK yêu cầu.
Theo dõi, hướng dẫn HS thực hiện đếm chính xác

- Công thức tổng quát.
Tính độ phong phú:
d = ni . 100
N
d: số đa dạng.
n1: số lượng cá thể của loài i nào đó.
N: tổng số các cá thể của các loài thu được.



* Hoạt động 2: Tính kích thước quần thể theo phương pháp đánh bắt – thả lại.
- Vẫn sử dụng các dụng cụ như thí nghiệm I.

GV hướng dẫn cụ thể và tính theo công thức seber.
Theo dõi, hướng dẫn HS thực hiện đếm và tính theo công thức chính xác.
- thức Petrsen, 1869
N = CM
R
- Công thức Seber:
N = (M + 1)(C + 1) _ 1
R + 1
Trong đó:
N: Số cá thể của quần thể ở thới điểm đánh dấu.
M: Số cá thể được đánh dấu ở lần thu đầu tiên.
C: Số cá thể bắt được ở lần lấy mẫu thứ 2.
R: Số cá thể có dấu xuất hiện ở lần thu mẫu thứ 2
- Phương pháp này đúng trong các điều kiện sau:
1. Phương pháp đánh dấu không làm biến đổi con vật.
2. Dấu phải tồn tại trong suốt thời gian nghiên cứu.
3. Các cá thể phân bố đều giữa con đánh dấu và không đánh dấu.
4. Không có sự thay đổi về tuổi và pha phát triển.
5. Quần thể là 1 hệ kín (không có di - nhập cư).
6. không có đẻ thêm hoặc chết đi trong thời gian nghiên cứu.
- Các bài tập trong phòng thí nghiệm công nhận các điều kiện từ 1 -> 6, các bài tập ngoài trời không công nhận điều kiện 5 và 6.

* Hoạt động 3: Thu hoạch.
- Học sinh tính kết quả,viết báo cáo theo từng nhóm.
- GV nhận xét, đánh gía và cho điểm

I. TÍNH MỨC ĐA DẠNG (ĐỘ PHONG PHÚ) CỦA LOÀI CÁ MƯƠNG
- Dùng chén nhỏ đong: 2 chén đậu xanh, 1chén đậu đen, 1 chén lạc, 2 bơ gạo trắng(môi trường) => trộn đều trong khay lớn.
- Đong 1 chén lớn hỗn hợp trên đổ ra khay men
-> lần lấy mẫu(mẻ lưới) cá đầu tiên.
- Nhặt riêng ra từng loại đậu xanh, đen, lạc. Đếm mỗi loại tức là đếm số cá mương, cá mè trắng, cá chép ở mẻ đầu tiên.
- Sử dụng số lượng của từng loại hạt để tính mức đa dạng cho từng loài cá bằng công thức sau:
Độ phong phú = n1 . 100
N
Trong đó: n1 số lượng cá thể của 1 loài i nào đó(xanh hoặc đen hoặc lạc), N tổng số cá thể của cả 3 loài thu được (tổng số 3 loại đậu vừa