PHẦN 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết, mục tiêu của giáo dục tiểu học là giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và rèn các kỹ năng cơ bản. Góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Nghị quyết số 29-NQ/TW về “đổi mới toàn diện, căn bản giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Một trong những nhiệm vụ cơ bản của giáo dục và đào tạo hiện nay là hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh một cách toàn diện. Nhằm phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong thời đại mới.
Để đáp ứng nhu cầu giáo dục hiện nay, dù là cấp học nào cũng đòi hỏi sự chuyên tâm của những nhà giáo. Dù dạy môn nào cũng cần sự đầu tư, đổi mới phương pháp dạy học. Hiện nay, giáo dục đang từng bước chuyển phương pháp dạy học từ cung cấp kiến thức sang dạy học phát triển năng lực cho người học. Thông qua phương pháp và hình thức tổ chức dạy học giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo chiếm lĩnh tri thức. Bồi dưỡng cho các em phương pháp tự học và kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn hàng ngày.
Trong hệ thống các môn học ở trường tiểu học, toán học có vị trí hết sức quan trọng. Dạy toán ở Tiểu học là nhằm mục đích cung cấp kiến thức toán học và rèn các kỹ năng cơ bản cho học sinh. Thông qua việc hình thành các kỹ năng giúp học sinh lĩnh hội các kiến thức và vận dụng vào giải toán một cách linh hoạt, sáng tạo, đạt kết quả tốt nhất.
Trong chương trình toán 4, các dấu hiệu chia hết cho 2, 5, 3 và 9 được đưa vào dạy ở thời điểm cuối học kì I. Đây là nội dung kiến thức cơ bản, làm cơ sở để học sinh học tốt các kiến thức toán có liên quan như quy đồng mẫu số, rút gọn phân số, các phép tính về phân số, nhận biết các dấu hiệu chia hết của dãy số. Mặt khác, khi học lên bậc trung học cơ sở, các em vẫn tiếp tục được học về dấu hiệu chia hết và được sử dụng nhiều trong quá trình học môn toán sau này. Tuy nhiên qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy một số em chưa nắm được dấu hiệu chia hết, còn nhầm lẫn các dấu hiệu đẫn đến làm bài thường sai. Sau một thời gian nghiên cứu tôi đã áp dụng ``Vận dụng các bài dấu hiệu chia hết trong môn toán lớp 4 để phát triển năng lực cho học sinh vùng miền núi ”
PHẦN 2. NỘI DUNG
I .Cơ sở khoa học
Học sinh lớp 4 bắt đầu được tiếp cận với dấu hiệu chia hết và làm quen với các bài toán sử dụng dấu hiệu chia hết. Trên cơ sở đó, các em có thể nắm được nguyên tắc giải toán khi dùng các dấu hiệu chia hết cho những năm học tiếp theo, kể cả lên cấp THCS.
Hơn thế nữa, việc nắm chắc dấu hiệu chia hết còn là cơ sở cho việc phân tích một số ra thừa số nguyên tố, việc tìm ƯSCLN, BSCNN để phục vụ cho việc học toán ở lớp 5 và các bậc học tiếp theo.
Qua dự giờ thăm lớp, trao đổi trực tiếp với đồng nghiệp thì một số giáo viên nắm nội dung điều kiện cần và đủ của các dấu hiệu chia hết chưa sâu. Giáo viên vận dụng chưa thật linh hoạt phương pháp dạy học mới bằng hình thức giao việc theo sự chỉ dẫn của giáo viên để học sinh tự tìm ra kiến thức. Giáo viên chưa thực sự chú trọng lắm trong rèn luyện nâng cao việc giải toán, có liên quan đến dấu hiệu chia hết trong phụ đạo ngoài giờ hoặc làm thêm các bài tập nâng cao khi các em đã được học xong chương trình này.
Qua quá trình giảng dạy, nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, tôi thấy việc dạy về các dấu hiệu chia hết không chỉ dạy gói gọn trong sách giáo khoa mà còn dạy mở rộng thêm ở mỗi phần, mỗi bài dạy cho học sinh trong từng tiết học hàng ngày trên lớp và đặc biệt là trong các tiết Hướng dẫn học.
Mở rộng cho học sinh một số dấu hiệu khác như chia hết cho 4, cho 8, cho 11,... và về chia hết cho một tổng, một hiệu, một tích cần có những bài toán tổng quát hơn. Từ đó phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo từ đó giúp học sinh nắm vững kiến thức, vận dụng kiến thức có tính hệ thống, logic và đạt hiệu quả tốt.
Trong giảng dạy giáo viên