Ngày soạn: 05/04/2026

Kế hoạch bài dạy môn Khoa học tự nhiên
7

CHỦ ĐÈ: NGUYÊN TỬ,
SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 2: NGUYÊN TỬ (TIẾT 2)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Vận dụng kiến thức về mô hình nguyên tử theo Rutherford – Bohr, mô tả được cấu
tạo của nguyên tử gồm hai thành phần: vỏ nguyên tử và hạt nhân nguyên tử và chỉ ra
được nguyên tử tạo nên từ các hat proton, electron, neutron.
- Trình bày được đặc điểm của các hạt: electron, proton, neutron.
- Vận dụng giải thích vì sao nói nguyên tử trung hòa về điện.
2. Năng lực
a. Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: Chủ động tìm hiểu về cấu tạo nguyên tử qua sách, hình ảnh, video.
- Giao tiếp và hợp tác: Sử dụng ngôn ngữ khoa học để diễn đạt về cấu tạo nguyên tử,
các hạt tạo thành nguyên tử (proton, electron, neutron); Hoạt động nhóm một cách
hiệu quả theo đúng yêu cầu của GV, đảm bảo các thành viên trong nhóm đều được
tham gia và trình bày ý kiến.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm nhằm giải
quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập. Thiết kế mô hình
nguyên tử bằng các vật liệu đơn giản (xốp, dây thép,....).
b. Năng lực riêng:
- Nhận thức khoa học tự nhiên: Trình bày được cấu tạo nguyên tử gồm: hạt nhân
(proton, neutron) và vỏ (electron) và đặc điểm của các hạt này. Chỉ ra được trong
nguyên tử số proton = số electron.
- Tìm hiểu tự nhiên: Quan sát mô hình, hình ảnh nguyên tử, khai thác thông tin từ
SGK, video, tranh vẽ xác định được vị trí các hạt của nguyên tử.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng các kiến thức đã học giải thích được
tại sao nguyên tử trung hòa về điện. Xác định được s ố proton, neutron, electron của
một số nguyên tử đơn giản.
c. Năng lục số:
- 1.1TC1b: Quan sát hình ảnh mô hình nguyên tử và video về cấu tạo nguyên tử để tìm
hiểu về các loại hạt cấu tạo nên nguyên tử.
- 2.4TC1a: Mô tả mô hình nguyên tử của một nguyên tố cụ thể sau khi thao tác trên
phần mềm mô phỏng trực tuyến về hóa học.
3. Về phẩm chất
- Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
- Cẩn thận, trung thực và thực hiện các yêu cầu trong bài học.
- Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Người soạn: Đào Thị Thu Thương

Ngày soạn: 05/04/2026

Kế hoạch bài dạy môn Khoa học tự nhiên
7

1. Giáo viên:
- SGK, SGV, slide bài giảng.
- Máy tính có phần mềm PhET.
- Video mô tả các thành phần cấu tạo nguyên tử
( https://www.youtube.com/watch?feature=shared&v=v72nHdBOkZA)
- Mô hình nguyên tử của một số nguyên tố: oxygen. carbon, nitrogen.
- Phiếu học tập:
* Góc quan sát:
Quan sát mô hình nguyên tử helium SGK trang 16 và video cấu tạo nguyên tử và hoàn
thành bảng sau:
Hạt
Kí hiệu
Điện tích
Vị trí trong nguyên tử
Proton
Neutron
Electron
1.
Kích
thước
của
nguyên
tử
khoảng
bao
nhiêu
mét?.........................................................
2. Em hãy so sánh kích thước của hạt nhân nguyên tử so với kích thước của nguyên tử.
...........................................................................................................................................
* Góc phân tích:
Em hãy nghiên cứu thông tin SGK, quan sát mô hình nguyên tử của các nguyên tố và
hoàn thành bảng sau:
Nguyên Số proton trong Số electron trong
Số lớp
Số electron ở
tử
hạt nhân
vỏ nguyên tử
electron
lớp noài cùng
carbon
nitroge
n
Oxygen
1. Em có nhận xét gì về số proton và số electron của nguyên
tử? .......................................
2.
Số
đơn
vị
điện
tích
hạt
nhân
(
kí
hiệu:......)
= .................................................................
* Góc trải nghiệm:
Em hãy vẽ mô hình nguyên tử potassium có 19 electron trên phần mềm PhET và cho
biết : PhET Interactive Simulations
1.
Các
electron
được
sắp
xếp
như
thế
nào ?........................................................................
2.
Số
electron
tối
đa
ở
lớp
thứ
nhất
là: ...............................................................................
3.
Số
electron
tối
đa
ở
lớp
thứ
hai
là: ..................................................................................
Người soạn: Đào Thị Thu Thương

Ngày soạn: 05/04/2026

Kế hoạch bài dạy môn Khoa học tự nhiên
7

4.
Số
electron
tối
đa
ở
lớp
thứ
ba
là:....................................................................................
* Góc vận dụng:
1. Dựa vào cấu tạo nguyên tử em hãy giải thích tại sao nói Nguyên tử trung hòa về
điện?
...........................................................................................................................................
2. Hạt nhân của nguyên tử nguyên tố A có 24 hạt, trong đó số hạt không mang điện là
12.
Nguyên
tử
A
có
bao
nhiêu
electron ?............................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
2. Học sinh
- SGK, vở ghi, SBT.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Gợi nhớ về mô hình nguyên tử của N.Bohr. Kích thích sự hiếu kì, khám
phá→ tạo động cơ, gây hứng thú học tập cho HS.
b) Tổ chức thực hiện:
- GV chiếu hình ảnh mô hình Nguyên tử của Bohr và yêu cầu HS
trả lời các câu hỏi sau:
Chuyển giao
1. Theo mô hình của Bohr, nguyên tử gồm những phần nào?
nhiệm vụ
2. Nếu 'phóng to' hạt nhân lên, bên trong hạt nhân có gì không?
Hay nó là một khối đặc?
Thực
hiện - HS quan sát mô hình nguyên tử của Bohr và trả lời các câu hỏi
nhiệm vụ
của GV.
- GV gọi 2-3 HS phát biểu ý kiến.
Báo cáo thảo - GV dẫn dắt vào bài: “Mô hình của Bohr giúp ta có những hình
luận, đánh giá dung ban đầu về nguyên tử, nhưng chưa giải thích rõ bên trong
kết quả
nguyên tử gồm những hạt nào. Vậy thực sự nguyên tử được cấu
tạo từ những hạt gì?”
Dự kiến sản
phẩm/
kiến
thức cần đạt
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
3. Cấu tạo nguyên tử
a) Mục tiêu: Mô tả được cấu tạo nguyên tử gồm: hạt nhân và lớp vỏ electron. Nêu
được đặc điểm của các hạt proton, neutron, electron. Giải thích được nguyên nhân
nguyên tử trung hòa về điện.
b) Tổ chức thực hiện:
Chuyển giao - GV chia lớp thành 4 nhóm và yêu cầu các nhóm luân phiên hoàn
nhiệm vụ
thành nhiệm vụ tại các góc:
Người soạn: Đào Thị Thu Thương

Ngày soạn: 05/04/2026

Kế hoạch bài dạy môn Khoa học tự nhiên
7

+ Góc quan sát.
+ Góc phân tích.
+ Góc trải nghiệm.
+ Góc vận dụng.
Thực
hiện - HS hoạt động nhóm và hoàn thành phiếu học tập.
nhiệm vụ
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần.
Báo cáo thảo - Đại diện các nhóm báo cáo kết quả của nhóm mình.
luận, đánh giá - Các nhóm khác nhận xét và bổ sung.
kết quả
- GV nhận xét và chốt kiến thức.
III. Cấu tạo nguyên tử
1. Hạt nhân nguyên tử
- Nguyên tử có kích thước vô cùng nhỏ, chỉ khoảng một phần
mười tỉ mét.
- Kích thước của hạt nhân còn nhỏ hơn nữa và chỉ bằng khoảng
một phần mười ngàn kích thước của nguyên tử.
- Cấu tạo hạt nhân nguyên tử: hạt proton (p) và neutron (n):
+ Hạt neutron không mang điện.
+ Mỗi hạt proton mang đơn vị điện tích dương, quy ước +1.

Dự kiến sản + Số đơn vị điện tích hạt nhân bằng tổng số hạt proton có trong hạt
phẩm/
kiến nhân kí hiệu Z. (Z = tổng số p trong hạt nhân).
thức cần đạt
Ví dụ: Hạt nhân nguyên tử hedium có 2p, 2n
2. Vỏ nguyên tử
-Vỏ nguyên tử được tạo nên bởi các electron. Mỗi electron mang
một đơn vị điện tích âm, quy ước là -1.
+ Các electron sắp xếp thành từng lớp: lớp thứ nhất (hần hạt nhân
nhất) có tối đa 2 electron, lớp thứ hai có tối đa 8 electron,.. các
electron sắp xếp vào các lớp theo thứ tự từ trong ra ngoài cho đến
hết.
+ Các lớp electron ngoài cùng quyết định tính chất hóa học của
nguyên tử.
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Củng cố lại các kién thức đã học về cấu tạo nguyên tử.
b) Tổ chức thực hiện:
Chuyển giao - GV tổ chức cho học sinh than gia trò chơi: “Bingo trắc nghiệm”
nhiệm vụ
Luật chơi:
+ Mỗi học sinh có bảng Bingo (các đáp án A, B, C, D sắp xếp ngẫu
nhiên).
+ Giáo viên đọc câu hỏi, học sinh chọn đáp án và đánh dấu.
Người soạn: Đào Thị Thu Thương

Ngày soạn: 05/04/2026

Kế hoạch bài dạy môn Khoa học tự nhiên
7

+ Ai có hàng ngang/dọc/chéo trước sẽ thắng.
Câu 1: Các hạt cấu tạo nên hạt nhân của hầu hết nguyên tử là
A. electron, proton và neutron.
B. electron và neutron.
C. proton và neutron.
D. electron và proton.
Câu 2: Điều khẳng định nào sau đây không đúng?
A. Hạt nhân nguyên tử được cấu tạo nên bởi các hạt proton,
electron, neutron.
B. Trong nguyên tử số hạt proton bằng số hạt electron.
C. Số khối A là tổng số proton (Z) và tổng số neutron (N).
D. Nguyên tử được cấu tạo nên bởi các hạt proton, electron,
neutron.
Câu 3: Hạt mang điện trong hạt nhân nguyên tử là
A. Electron.
B. Proton.
C. Neutron.
D. Neutron và electron.
Câu 4: Phát biểu nào sau đây không đúng?
A. Hầu hết các nguyên tử được cấu tạo từ các hạt cơ bản là proton,
neutron, electron.
B. Nguyên tử có cấu trúc đặc khít, gồm vỏ nguyên tử và hạt nhân
nguyên tử.
C. Hạt nhân nguyên tử cấu tạo bởi các hạt proton và hạt neutron.
D. Vỏ nguyên tử được cấu tạo từ các hạt electron.
Câu 5: Trong nguyên tử, hạt mang điện là
A. Electron.
B. Electron và neutron.
C. Proton và nơton.
D. Proton và electron.
Câu 6: Nguyên tử luôn trung hoà về điện nên
A. số hạt proton = số hạt neutron.
B. số hạt electron = số hạt neutron.
C. số hạt electron = số hạt proton.
D. số hạt proton = số hạt electron = số hạt neutron.
hiện - Học sinh quan sát câu hỏi và lựa chọn đáp án đúng nhất.

Thực
nhiệm vụ
Báo cáo thảo - GV yêu cầu HS phát biểu ý kiến và giải thích lí do lựa chọn đáp
luận, đánh giá án đó.
kết quả
- GV công bố đáp ấn.
Dự kiến sản
Câu
1
2
3
4
5
6
phẩm/
kiến Đáp án
C
A
B
B
D
C
thức cần đạt
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu:  Vận dụng các kiến thức đã học vào giải quyết các tình huống thực tế.
b) Tổ chức thực hiện:
Chuyển giao - GV chia lớp thành 4 nhóm và yêu cầu HS thảo luận và giải quyết

Người soạn: Đào Thị Thu Thương

Ngày soạn: 05/04/2026

Kế hoạch bài dạy môn Khoa học tự nhiên
7

tình huống sau:
Tình huống:
Thầy Tuấn giao nhiệm vụ cho nhóm bạn An làm mô hình nguyên
nhiệm vụ
tử A từ các vật liệu tái chế ( nắp chai, dây thép, xốp, ...). Biết rằng,
hạt nhân của nguyên tử A có 23 hạt, trong đó số hạt không mang
điện là 12.
Thực
hiện - HS thực hiện làm việc nhóm sau tiết học và trình bày sản phẩm
nhiệm vụ
vào tiết tiếp theo.
Báo cáo thảo - Các nhóm trình bày sản phẩm.
luận, đánh giá - GV nhận xét và đánh giá.
kết quả
- Để thiết kế mô hình nguyên tử học sinh cần xác định số lượng
các hạt proton, neutron và electron:
Dự kiến sản Xét nguyên tử nguyên tố A:
phẩm/
kiến + Hạt nhân của nguyên tử có 23 hạt ⇒ số proton + số neutron =
23.
thức cần đạt
+ Số hạt không mang điện là 12 ⇒ số neutron là 12.
Suy ra nguyên tử A có số electron = số proton = 23 – 12 = 11.
PHỤ LỤC:
- Phiếu học tập
* Góc quan sát:
Quan sát mô hình nguyên tử helium SGK trang 16 và video cấu tạo nguyên tử và hoàn
thành bảng sau:
Hạt
Kí hiệu
Điện tích
Vị trí trong nguyên tử
Proton
p
+1
Hạt nhân nguyên tử
Neutron
n
Không mang điện
Hạt nhân nguyên tử
Electron
e
-1
Vỏ nguyên tử
- Kích thước của nguyên tử khoảng bao nhiêu mét?
Khoảng một phần mười tỉ
mét
- Em hãy so sánh kích thước của hạt nhân nguyên tử so với kích thước của
nguyên tử.: => Kích thước của hạt nhân chỉ bằng khoảng một phần mười ngàn kích
thước của nguyên tử.
* Góc phân tích:
Em hãy nghiên cứu thông tin SGK, quan sát mô hình nguyên tử của các nguyên tố và
hoàn thành bảng sau:
Nguyên Số proton trong Số electron trong
Số lớp
Số electron ở
tử
hạt nhân
vỏ nguyên tử
electron
lớp noài cùng
carbon
6
6
2
4
Nitrogen
7
7
2
5
oxygen
8
8
2
6
Người soạn: Đào Thị Thu Thương

Ngày soạn: 05/04/2026

Kế hoạch bài dạy môn Khoa học tự nhiên
7

1. Em có nhận xét gì về số proton và số electron của nguyên tử? Số p = số e
2. Số đơn vị điện tích hạt nhân ( kí hiệu:....Z,,.) = số proton
* Góc trải nghiệm:
Em hãy vẽ mô hình nguyên tử potassium có 19 electron trên phần mềm PhET và cho
biết : PhET Interactive Simulations
1. Các electron được sắp xếp như thế nào ?
- Electron được xếp vào các lớp theo thứ tự từ trong ra ngoài
2. Số electron tối đa ở lớp thứ nhất là: 2 electron
3. Số electron tối đa ở lớp thứ hai là: 8 electron
4. Số electron tối đa ở lớp thứ ba là: 8 electron
* Góc vận dụng:
1. Dựa vào cấu tạo nguyên tử em hãy giải thích tại sao nói Nguyên tử trung hòa
về điện? => Vì nguyên tử có tổng số hạt proton mang điện tích dương bằng tổng số
hạt electron mang điện tích âm.
2. Hạt nhân của nguyên tử nguyên tố A có 24 hạt, trong đó số hạt không mang
điện là 12. Nguyên tử A có bao nhiêu electron?
+ Hạt nhân của nguyên tử có 24 hạt ⇒ số proton + số neutron = 24.
+ Số hạt không mang điện là 12 ⇒ số neutron là 12.
Suy ra nguyên tử A có số electron = số proton = 24 – 12 = 12.

Người soạn: Đào Thị Thu Thương