Ngày dạy : 29/9/2025
Tiết 7.
BÀI 4. TRUNG QUỐC TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX (Tiết 1)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Lập được sơ đổ tiến trình phát triển của Trung Quốc từ thế kỉ VII đến giữa thế kỉ
XIX (các thời Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh).
- Nêu được những nét chính về sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường.
2. Năng lực
-Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới
sự hướng dẫn của GV
- Biết lập, đọc trục thời gian bảng niên biểu về các triều đại Trung Quốc.
3. Phẩm chất
-HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương
Đông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng
không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam.
-Có ý thức tôn trọng và học hỏi cái hay, cái đẹp trong những thành tựu tiêu biểu
của Trung Quốc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1. Giáo viên
- Kế hoạch bài dạy, SGK, SGV, SBT Lịch sử 7.
- Máy tính, phiếu học tập, bảng hoạt động nhóm…
- Bản đồ Trung Quốc từ thế kỉ VII đến giữa thế ki XIX (các thời Đường, Tống,
Nguyên, Minh, Thanh).
- Tranh ảnh về sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường.
2. Học sinh
- Đọc trước bài học. Làm bài tập trước theo yêu cầu cụ thể của GV đã giao cho:
sưu tầm tư liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học.
- Chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập: vở ghi, SGK Lịch sử 7, phiếu học tập, bút
màu và dụng cụ học tập khác theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Tổ chức thực hiện
- GV chiếu cho HS quan sát hình 1 (SGK trang 24):
GV nêu câu hỏi yêu cầu HS trả lời:
? Em có biết di tích Tử Cấm Thành không? Công trình này được xây dựng vào
triều đại nào của Trung Quốc?
- Dự kiến sản phẩm: Tử Cấm Thành được xây dựng vào năm 1420 dưới thời

Minh Thành Tổ, đến năm 1655 dưới thời Thuận Trị thì được trùng tu.
=> Giáo viên dẫn dắt vào bài học mới: Hình trên đây là di tích Tử Cấm Thành một cung điện lớn và là một trong những biểu tượng của Trung Quốc thời phong
kiến. Từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX, chế độ phong kiến Trung Quốc tiếp tục
phát triển như thế nào trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội?
2. Hình thành kiến thức
Hoạt động 1. Tìm hiểu về tiến trình phát triển của lịch sử Trung Quốc từ thế
kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX.
a) Mục tiêu: Lập được sơ đồ tiến trình phát triển của Trung Quốc từ thế kỉ VII đến
giữa thế kỉ XIX (các thời Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh).
b)Tổ chức thực hiện
Hoạt động của GV- HS
Nội dung cần đạt
- GV yêu cầu HS đọc kênh chữ phần 1 trong SGK, 1. Tiến trình phát
xem kênh hình SGK, suy nghĩ cá nhân, vẽ sơ đồ.
triển của lịch sử
Trung Quốc từ thế
? Từ thế kỳ VII đến giữa thế kỳ XIX, lịch sử kỷ VII đến giữa thế
Trung Quốc trải qua các triều đại phong kiến kỷ XIX
nào ?Hãy thể hiện tiến trình lịch sử đó trên trục - Lịch sử Trung Quốc
thời gian theo ý tưởng của em?
từ thế kỷ VII đến giữa
- GV gọi 1-2 HS trình bày sản phẩm.
thế kỷ XIX là sự
-Hs nhận xét, bổ sung ý kiến
thành lập, phát triển
- Dự kiến sản phẩm: Sơ đồ Tiến trình phát triển và suy vong của các
của Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX triều đại phong kiến:
(đúng, khoa học/sáng tạo, đẹp).
- Thời Đường (618 - GV phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của HS. 907);
- GV cho HS quan sát:
- Thời kì Ngũ đại
(907 - 960);
- Thời Tống (960 –
1279);
- Thời Nguyên (1271
– 1368);
- Thời Minh (1368 –
1644);
- Nhà Thanh (1644 –
1911) – triều đại
Gv: Cuối nhà Tùy, tình hình rối ren, sau khi Tùy phong kiến cuối cùng
Đường chết, năm 618 Lý Uyên xưng Hoàng đế, đặt của Trung Quốc.
tên nươc là Đường. Năm 847, cuộc khởi nghĩa
nông dân do Hoàng Sào lãnh đạo làm nhà Đường

suy sụp. Năm 960, Triệu Khuông Dẫn dẹp tan các
thế lực phong kiến đối lập, lập ra nhà Tống.
Đầu TK XIII, trên thảo nguyên Mông Cổ, Thành
Cát Tư Hãn lên ngôi, tiến đánh Bắc TQ. Sau Hốt
Tất Liệt diệt Nam Tống lên ngôi hoàng đế thiết lập
triều Nguyên ở TQ vào năm 1279. Giữa TK XIV,
Chu Nguyên Chương, lật đổ nhà Nguyên, lên ngôi
hoàng đế lập ra nhà Minh vào năm 1368.. Năm
1644, tộc người Mãn ở phương Bắc kéo vào xâm
lược lập ra nhà Thanh ( 1644-1911).
Gv chuyển ý: Cho hs quan sát chân dung vua
Đường và 1 số thông tin về triều đại nhà Đường.
Hoạt động 2. Tìm hiểu về Trung Quốc dưới thời Đường.
a) Mục tiêu: Nêu được những nét chính về sự thịnh vượng của Trung Quốc
dưới thời Đường.
b) Tổ chức thực hiện:
2. Trung Quốc dưới
* PHIẾU HỌC TẬP:
thời Đường
- Thời gian: 3 phút
- Hình thức: nhóm (4 nhóm)
- Yêu cầu:
+ Dựa vào thông tin trong Sgk và hiểu biết của bản
thân, hoàn thành phiếu học tập
* Vòng mảnh ghép (3 phút)
Nhóm 1: ? Điểm mới của chế độ tuyển chọn quan
- Năm 618, Lý Uyên
lại dưới thời Đường là gì ?
Nhóm 2: ? Hãy nêu những chính sách đối ngoại lên ngôi hoàng đế, lập
ra nhà Đường.
của nhà Đường ?
- Về chính trị:
Nhóm 3: ? Nhà Đường thi hành chính sách gì để
+ Bộ máy nhà nước
phát triển về nông nghiệp ? Chính sách đó mang
được hoàn chỉnh, mở
lại kết quả gì ?
khoa thi chọn người
Nhóm 4: ? Thủ công nghiệp, nội thương và ngoại tài để tuyển dụng làm
thương thời Đường phát triển như thế nào ?
quan.
* Vòng chuyên sâu (5 phút)
+ Các hoàng đế các
- Tạo nhóm mới
thời Đường tiếp tục
bành
? Trình bày những biểu hiện chính về sự thịnh chính sách
trướng, mở rộng lãnh
vượng của Trung Quốc dưới thời Đường ?
thổ…

- Về kinh tế:
+Nông nghiệp có
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
bước phát triển. Nhà
- Các nhóm khác theo dõi nhận xét, bổ sung
nước thực hiện chính
* về chính trị
sách giảm thuế, chính
- Gv chiếu và giới thiệu sơ đồ bộ máy nhà nước thời sách quân điền, nhiều
Đường
kỹ thuật canh tác mới
- Gv chiếu Thi cử ngày xưa.
được áp dụng
Lãnh thổ nhà Đường lúc cực thịnh dưới thời Nhị + Thủ công nghiệp
phát triển. Nhiều
Thánh  Đường Cao Tông và Võ Tắc Thiên
? Tại sao nhà Đường lại tích cực xâm chiếm các thành thị xuất hiện và
ngày càng phồn thịnh.
nước?
+Thương nghiệp phát
- GV liên hệ ở VN
triển mạnh: Nhà
*Về kinh tế
Đường có quan hệ
- Gv chiếu và giới thiệu về phép quân điền, 1 số sản buôn bán với hầu hết
phẩm gốm, trung tâm Trường An, con đường tơ lụa các nước châu Á.
- Hs quan sát và xem vi deo về con đường tơ lụa.
3. Luyện tập - Vận dụng
a. Mục tiêu:
- HS luyện tập, ghi nhớ kiến thức thông qua việc làm một số bài tập
b. Tổ chức thực hiện
Bài tập: Câu 1: Biện pháp tuyển chọn nhân tài dưới thời Đường như thế nào?
A. Các quan đại thần tiến cử người tài giỏi cho triều đình.
B. Mở trường học chọn ngay từ nhỏ, chủ yếu là con em quan lại.
C. Mở nhiều khoa thi.
D. Vua trực tiếp tuyển chọn
Câu 2: Chế độ ruộng đất nổi tiếng dưới thời nhà Đường được gọi là?
A. Chế độ công Điền

B. Chế độ Quân Điền

C. Chế độ Tịch Điền

D. Chế độ lĩnh canh

Câu 3: Dưới thời Đường, đời sống của nông dân và sản xuât nông nghiệp như thế
nào?

A. Nông dân mất ruộng, sản xuất nông nghiệp sa sút.
B. Nông dân có ruộng cày cấy, sản xuất nông nghiệp phát triển.
C. Nông dân bị chiếm đoạt ruộng đất sản xuất nông nghiệp trì trệ
D. Nông dân được cấp ruộng sản xuất nông nghiệp được mùa bội thu.
Đáp án : 1 - C, 2 - B, 3 - B
* Vận dụng:
1. Tại sao nói thời Đường là thời kì thịnh vượng của chế độ phong kiến Trung
Quốc?
Lời giải chi tiết:
- Chính trị:
+ Chế độ quân chủ chuyên chế đạt đến đỉnh cao.
+ Đối ngoại: Mở các cuộc chiến tranh đi xâm lăng, mở rộng lãnh thổ.
- Về kinh tế:
+ Nông nghiệp: chính sách quân điền (lấy ruộng chia cho nhân dân)
+ Thủ công nghiệp và thương nghiệp: gốm sứ, tơ lụa, luyện kim.
- Về văn hóa:
+ Thơ Đường để lại khối lượng tác phẩm khá đồ sộ (gần 50 nghìn bài), đạt đến
đỉnh cao của nghệ thuật làm thơ và có ảnh hưởng lớn tới nền văn học của nhiều
nước khác
- Tôn giáo: Nho giáo và Phật giáo phát triển hài hòa
=> Lãnh thổ được mở rộng, đất nước giàu mạnh, phát triển
4. Hướng dẫn về nhà
- Nhiệm vụ bài vừa học
+ Vẽ được trục thời gian phát triển của lịch sử TQ từ TK VII đến giữa thế kỉ XIX
+ Nắm được sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường trên tất cả các lĩnh vực
- Nhiệm vụ bài mới: Đọc tìm hiểu trước mục3 của bài 4
+ Tìm hiểu sự phát triển nổi bật kinh tế thời Minh Thanh
+ Vì sao thời Minh Thanh, mầm mống quan hệ tư bản chủ nghĩa bắt đầu xuất hiện
ở TQ

Ngày dạy:1/10/2025
Tiết 8 .
BÀI 4. TRUNG QUỐC TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN GIỮA
THẾ KỈ XIX (tiết 2)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Mô tả được sự phát triển kinh tế dưới thời Minh - Thanh.
2. Năng lực
-Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới
sự hướng dẫn của GV
-Rèn luyện kĩ năng miêu tả tranh ảnh lịch sử, kĩ năng so sánh, đánh giá, hợp tác.
-Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các
chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá.
3. Phẩm chất
-HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương
Đông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng
không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1. Giáo viên
- Kế hoạch bài dạy, SGK, SGV, SBT Lịch sử 7.
- Máy tính, phiếu học tập, bảng hoạt động nhóm…
- Tranh ảnh về sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường. Tranh ảnh
về sự phát triển kinh tế dưới thời Minh – Thanh,
- Video về bức tranh Thanh minh thượng hà đồ
2. Học sinh
- Đọc trước bài học. Làm bài tập trước theo yêu cầu cụ thể của GV đã giao
cho: sưu tầm tư liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học.
- Chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập: vở ghi, SGK Lịch sử 7, phiếu học tập,
bút màu và dụng cụ học tập khác theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Tổ chức thực hiện
Quan sát hình ảnh, thông tin, sự kiện cho biết
Những hình ảnh, thông tin, sự kiện liên quan đến triều đại phong kiến nào ở
Trung Quốc?
Dự kiến sản phẩm:
Hình 1: Nhà Minh

Hình 2: Nhà Thanh
Gv: Đây là hai triều đại phong kiến cuối cùng của Trung Quốc. Vậy dưới thời
Minh Thanh sự phát triển kinh tế diễn ra như thế nào, ảnh hưởng ra sao đến sự
phát triển chung của nền kinh tế TQ cô trò ta sẽ đi tìm hiểu tiết học ngày hôm nay.
2.Hình thành kiến thức
Hoạt động 1. Tìm hiểu về sự phát triển kinh tế thời Minh – Thanh.
a) Mục tiêu: Mô tả được sự phát triển kinh tế dưới thời Minh - Thanh.
b) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Nội dung cần đạt
* PHIẾU HỌC TẬP:
3. Sự phát triển kinh
- Thời gian: 3 phút
tế thời Minh – Thanh
- Hình thức: cặp đôi
a. Nông nghiệp:
- Yêu cầu:
- Có bước tiến về kỹ
+ Dựa vào thông tin trong Sgk và hiểu biết của thuật gieo trồng, diện
bản thân, hoàn thành phiếu học tập
tích trồng trọt vượt xa
+ Đặt câu hỏi phản biện cho nhóm còn lại
thời kỳ trước, sản
? Nêu những biểu hiện nổi bật về sự phát triển lượng lương thực tăng
kinh tế dưới thời Minh – Thanh ?
nhiều,…
(Yêu cầu làm theo mẫu phiếu học tập)
b. Thủ công nghiệp và
thương nghiệp:
Lĩnh vực
Biểu hiện nổi bật
- Hình thành những
Nông nghiệp
xưởng thủ công tương
đối lớn, thuê nhiều
Thủ công nghiệp
nhân công và sản phẩm
Thương nghiệp
rất đa dạng.
- Nhiều thành thị phồn
Ngoại thương
thịnh:
* Đại diện HS các cặp nhóm báo cáo kết quả
+ Bắc Kinh, Nam Kinh
- Dự đoán các câu hỏi phản biện của các nhóm
là những trung tâm
? Theo bạn, thành tựu nào là nổi bật nhất? Vì chính trị, kinh tế lớn.
sao?
+ Nhiều thương cảng
(Thành tựu lớn nhất của sự phát triển kinh tế thời lớn là những trung tâm
Minh – Thanh đó chính là sự phát triển mạnh mẽ buôn bán sầm uất.
của thương nghiệp.
+ Thương nhân Trung
- Thời Minh – Thanh, thương nghiệp đã phát triển Quốc mở rộng giao
mạnh mẽ và đã có dấu hiệu tách ra khỏi nông thương với các nước
nghiệp. Việc buôn bán giữa các quốc gia được Đông Nam Á, Ấn Độ,
đẩy mạnh, cùng với đó là sự xuất hiện của các Ba Tư,…
thành thị hưng thịnh như Bắc Kinh, Nam Kinh,… + Thương nhân nước

- “Con đường tơ lụa” vẫn phát triển trong thời gian
này. Sự phát triển của công thương nghiệp đã tạo
điều kiện cho sự xuất hiện của những mầm mống
tư bản chủ nghĩa ở Trung Quốc, tuy nhiên vẫn còn
nhỏ bé và chưa đủ sức chi phối mạnh mẽ đối với
nền kinh tế - xã hội Trung Quốc.
- Gv chuẩn kiến thức, HS ghi bài
- GV khắc sâu thêm về sự phát triển của kinh tế
dưới thời Minh - Thanh bằng các hoạt động cung
cấp tư liệu, yêu cầu HS quan sát để trả lời những
câu hỏi nhỏ của GV.
- GV giới thiệu Hình 2. Đồ gốm men xanh thời
Minh.
Hs đọc phần em có biết
*Khai thác đoạn tư liệu và quan sát hình sau. Gv
chiếu trên máy chiếu
a) Em có nhận xét gì về kinh tế thời Minh - Thanh
b) Em hãy cho biết kinh tế thời Minh - Thanh có
điểm gì mới so với thời Đường?
Dự kiến sản phẩm: a) Nhận xét:
+ Thời Minh - Thanh, các thành thị ở Trung Quốc
trở nên phồn thịnh như Nam Kinh, Bắc Kinh,...;
Thành thị là nơi tập trung dân cư đông đúc (ở Nam
Kinh thời Minh có khoảng 1 triệu người, Bắc Kinh
có khoảng 600 nghìn người,...)
+ Các nghề thủ công dân chuyên môn hoá và phát
triển => Những biểu hiện trên đã chứng tỏ kinh tế
Trung Quốc thời Minh - Thanh rất phát triển và đã
xuất hiện mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa.
b) Kinh tế thời Minh - Thanh có điểm mới so với
thời Đường là: Sự xuất hiện của mầm mống kinh
tế tư bản với sự ra đời của nhiều xưởng thủ công
tương đối lớn và thuê nhiều nhân công

ngoài mang nhiều loại
hàng hóa để buôn bán.
=> Thời Minh - Thanh,
mầm mống kinh tế tư
bản chủ nghĩa xuất hiện
nhưng còn nhỏ bé, chưa
đủ sức tạo nên ảnh
hưởng đối với nền kinh
tế - xã hội Trung Quốc.

? Các trung tâm kinh tế đóng vai trò gì về chính trị
HS trả lời: Nhiều thành thị ở Trung Quốc thời
Minh - Thanh vừa là trung tâm kinh tế, vừa là
trung tâm chính trị lớn, có dân số đông nhưng Bắc
Kinh, Nam Kinh.
? Vì sao đến thời Minh Thanh, mầm mống quan hệ
tư bản chủ nghĩa bắt đầu xuất hiện ở TQ?
HS: Thời Minh - Thanh đã xuất hiện các cơ sở sản
xuất (công trường thủ công) với quy mô tương đối
lớn, thuê nhiều nhân công, quan hệ giữa chủ
xưởng với người làm thuê thể hiện ở việc "chủ
xuất vốn", "thợ xuất sức"; thương nghiệp phát
triển, thành thị được mở rộng,…
3. Luyện tập - Vận dụng
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức bài học.
b. Tổ chức thực hiện: - GV mời HS tham gia trò chơi “ Mô hình vùng xanh
an toàn” giúp cho người nông dân thực hiện được vùng xanh bảo vệ môi
trường bằng cách trả lời đúng những câu hỏi sau:
Câu 1. Triều đại phong kiến cuối cùng của Trung Quốc là:
- Nhà Thanh
Câu 2. Sự phát triển đỉnh cao thời phong kiến Trung Quốc được thể hiện qua
sự thịnh vượng của triều đại nào?
- Đường
Câu 3. Bắt đầu từ triều đại nào bắt đầu xuất hiện mầm mống kinh tế TBCN?
- Thời Minh Thanh
Câu 4. Để phát triển nông nghiệp nhà Đường đã thi hành chính sách gì?
- Quân điền
Câu 5. Đây là tuyến đường giao thông buôn bán nối các châu lục thời kì này
là:
- Con đường tơ lụa
Câu 6. Thủ công nghiệp và thương nghiệp dưới thời Minh Thanh như thế
nào?
- Phát triển vượt bậc
*Vận dụng:
Bài tập: GV giao bài cho HS (Bài tập 4 - SGK trang 28):
? Liên hệ với lịch sử Việt Nam, em hãy tìm hiểu thêm và chia sẻ: Từ thế kỉ

VII đến thế kỉ XIX, triều đại phong kiến Trung Quốc nào đã xâm lược nước
ta ?
Đáp án: Câu 4.
- Liên hệ với lịch sử Việt Nam: Các triều đại phong kiến Trung Quốc từ thế
kỉ VII đến thế kỉ XIX đều mang quân xâm lược nước ta như nhà Đường, nhà
Tống, nhà Nguyên, nhà Minh, nhà Thanh.
- Mở rộng thêm: Các vị anh hùng của dân tộc Việt Nam đã xuất hiện để lãnh
đạo các cuộc khởi nghĩa chống xâm lược đó là: Mai Thúc Loan, Khúc Thừa
Dụ, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Quang Trung - Nguyễn Huệ
4. Hướng dẫn về nhà
- Nhiệm vụ bài vừa học:
Trình bày được sự phát triển kinh tế thời Minh Thanh
- Nhiệm vụ bài mới:
Tìm hiểu những thành tựu chủ yếu của văn hóa Trung Quốc từ thế kỉ VII
đến giữa thế kỉ XIX,
Ảnh hưởng của văn hóa TQ đến Việt Nam