https://thuviensach.vn

Bầu trời trong quả trứng
Xuân Quỳnh
Nhà xuất bản Kim Đồng 2005

https://thuviensach.vn

Nguồn ebook: tve-4u.org
Nguồn text: kites.vn
Hiệu đính và tạo ebook: Caruri
Hoàn thành: 12/2016

https://thuviensach.vn

XUÂN QUỲNH

thơ

https://thuviensach.vn

Bầu trời trong quả trứng
(Chuyện của một chú gà con)


Tôi kể với các bạn
Một màu trời đã lâu
Đó là một màu nâu
Bầu trời trong quả trứng
Không có gió có nắng
Không có lắm sắc màu
Một vòm trời như nhau:
Bầu trời trong quả trứng.
Tôi chưa kêu “chiếp chiếp”
Chẳng biết tìm giun, sâu
Đói no chẳng biết đâu
Cứ việc mà yên ngủ…
Tôi cũng không hiểu rõ

Tôi sinh ra vì sao
Tôi đạp vỡ màu nâu
Bầu trời trong quả trứng
Bỗng thấy nhiều gió lộng
Bỗng thấy nhiều nắng reo
Bỗng tôi thấy thương yêu
Tôi biết là có mẹ
Đói, tôi tìm giun dế
Ăn no xoải cánh phơi…
Bầu trời ở bên ngoài

Sao mà xanh đến thế!
Trời xanh mà tôi nghĩ
Trời xanh mà tôi yêu

https://thuviensach.vn

Trời xanh ấy mang theo
Cả nỗi lo nỗi sợ:
Tôi lo bão lo gió
Tôi sợ cắt sợ diều
Thoáng bóng nó nơi nào
Tôi nấp ngay cánh mẹ…
Nhưng ngoài trời xanh thế
Sao tôi lại ẩn đây!…
Khi đó tôi nghĩ ngay
Bầu trời trong quả trứng
Không có diều có cắt
Không có bão có mưa
Không biết đói biết no
Không bao giờ biết sợ…
Nhưng trời ấy chưa vỡ

Thì tôi cũng chẳng về
Tôi đâu còn như xưa
Tôi ngày nay đã lớn
Tôi ngồi trong chắc chật
Thế tôi cựa làm sao!
Còn nỗi nhớ gắt gao
Màu trời xanh này nữa
Nhớ anh em nhớ mẹ
Tôi nhớ vui nhớ buồn…
Biết bao điều lớn hơn
Nỗi lo và nỗi sợ.


Này trời xanh tôi ở
Biết rằng tôi lớn khôn?

https://thuviensach.vn

Chờ trăng
Đi đâu mồng một ba mươi
Để đêm tối quá không ai thấy gì
Mồng hai ông vẫn cứ đi
Em mong ông lắm ông về đây chơi!
Mồng năm em thấy ông cười
Chỉ còn cái miệng gầy ơi là gầy.
Mười một ông đã hơi đầy
Có khi ông vắng mấy ngày vì mưa
Trời mưa ông có tán che
Sao còn sợ ướt chẳng về ông ơi.
Mười ba đèn đã sẵn rồi
Mua hồng mua bánh để mời ông ăn
Hôm nay mười bốn, mai rằm
Lạy trời trong sáng cho ông trăng về
Dẫu xa xin chớ ngại gì
Có cơn gió mát đưa đi dẫn đường
Đêm nay tất cả chúng em
Chờ ông về với sao đèn cùng vui
Khi ông trăng đã lên rồi
Vừa trong sáng, lại tròn ơi là tròn!

https://thuviensach.vn

Cây bàng
Cứ vào mùa đông
Gió về rét buốt
Cây bàng trụi trơ,
Lá cành rụng hết
Chắc là nó rét!


Khi vào mùa nóng
Tán lá xòe ra
Như cái ô to
Đang làm bóng mát


Bóng bàng tròn lắm
Tròn như cái nong
Em ngồi vào trong
Mát ơi là mát!


A bàng tốt lắm
Bàng che cho em
Nhưng ai che bàng
Cho bàng khỏi nắng!

https://thuviensach.vn

Trời xanh của mỗi người
Bầu trời xanh của bà
Vuông bằng khung cửa sổ
Bà nhìn qua mỗi chiều
Nhớ bao là chuyện cũ


Trời xanh của mẹ em
Là vệt dài tít tắp
Khi nhắc về bố em
Mắt mẹ nhìn đăm đắm.


Trời xanh của bố em
Hình răng cưa nham nhở
Trời xanh giữa đạn bom
Rách, còn chưa kịp vá


Trời xanh của riêng em
Em chưa nhìn thấy hết
Dài và rộng đến đâu
Ai bảo giùm em biết?


Dài và rộng đến đâu
Lớn rồi em sẽ biết.

https://thuviensach.vn

Mùa đông nắng ở đâu?
- Mùa hè nắng ở nhà ta
Mùa đông nắng đi đâu mất?


- Nắng ở xung quanh bình tích
Ủ nước chè tươi cho bà
Bà nhấp một ngụm rồi: “Khà!”
Nắng trong nước chè chan chát.


Nắng vào quả cam, nắng ngọt
Trong suốt mùa đông vườn em
Nắng lặn vào trong mùi thơm
Cả trăm ngàn bông hoa cúc.


Nắng thương chúng em giá rét
Nên nắng vào áo em đây.
Nắng làm chúng em ấm tay
Mỗi lần chúng em nhúng nước


Thế mà nắng cũng sợ rét
Nắng chui vào chăn cùng em
Các bạn để ý mà xem
Trong chăn bao nhiêu là nắng


Mà nắng cũng hay làm nũng
Ở trong lòng mẹ rất nhiều
Mỗi lần ôm em, mẹ yêu
Em thấy ấm ơi là ấm.

https://thuviensach.vn

Chuyện về những dòng nước
Cơn mưa từ trên ngàn
Đổ xuống muôn tán lá
Lá trút xuống chân rừng
Thành ngọn nguồn đoàn tụ


Nguồn nghe lời của gió
Kể chuyện về biển khơi:
Những khao khát khôn nguôi
Những nhớ mong không dứt
Những đại dương bão táp
Những quần đảo cô đơn
Ngôi sao biển chiều hôm
Trên bãi hà hoang vắng…
Nước cồn cào thương nước
Nguồn khát tìm biển khơi
Băng qua trăm núi dài
Băng qua nghìn rừng thẳm…


Nghe nước tìm về biển
Ngàn đá cũng đi theo
Những phù sa rong rêu
Cũng đi theo cùng nước


Qua cánh rừng thứ nhất
Những tảng đá đầu tiên
Chợt dừng lại nằm yên
Đá xin nguồn ở lại
Vì con đường xa ngái

https://thuviensach.vn

Biết là đâu đến đâu
Mà biển ở phương nào
Tìm bao giờ cho thấy!


Nước cứ đi, đi mãi
Qua cánh rừng thứ hai
- Hãy dừng lại đây thôi
(Tiếng kêu những hòn cuội)
Chúng tôi xin ở lại
Không còn sức nữa đâu
Hỡi dòng nước thân yêu
Cho gửi lòng đến biển.


Nước lại đi mải miết
Qua cánh rừng thứ ba
Qua cánh rừng thứ tư
Thứ năm rồi thứ sáu…
Những rong rêu trụ lại
Trong các ngách các khe
Những cành củi theo đi
Trôi giạt vào rìa nước…
Không bao giờ thấy mệt

Là những hạt phù sa
Cứ cùng nước trôi đi
Làm những làng những bãi.


Nước cứ đi, đi mãi
Không còn nhớ thời gian
Là tháng mấy lần trăng
Năm mấy mùa bão gió
Nước cũng không còn nhớ
Mình sinh ra khi nào
https://thuviensach.vn

Nước chỉ nhớ một điều:
“Mình tìm cho được biển”.
Bỗng một ngày biển hiện
Lóa mắt trước mênh mông
Đó là nơi dòng sông
Oà vui khi gặp biển
Mà chẳng bao giờ hết
Biển nhận đến vô cùng
Những khao khát dòng sông
Đổ vào lòng của biển.


Mà chẳng bao giờ hết
Dẫu đã gặp biển rồi
Nước vẫn cứ khôn nguôi
Mãi tìm về với biển.

https://thuviensach.vn

Cô giáo của em
Trông cô cũng giống mọi người
Mà cô biết nhiều lắm đấy!
Tất cả chỉ là tờ giấy
Cô gấp thành hoa, thành chim
Những tiếng nói thường của em
Cô hát thành ra bài hát
Cô múa mềm như là nước
Chỉ bằng bước chân bàn tay
Em nóng, cô cởi áo ngay
Rét, cô đắp chăn kín ngực
(Cô biết cả em nóng, lạnh
Mà em có nói ra đâu)
Cô bảo chúng em thương nhau
Cô dạy biết nghe lời mẹ…
Cô giáo em tài là thế
Ai học cô cũng thành ngoan.

https://thuviensach.vn

Truyện cổ tích về loài người
Trời sinh ra trước nhất
Chỉ toàn là trẻ con
Trên trái đất trụi trần
Không dáng cây ngọn cỏ
Mặt trời cũng chưa có
Chỉ toàn là bóng đêm
Không khí chỉ màu đen
Chưa có màu sắc khác.


Mắt trẻ con sáng lắm
Nhưng chưa thấy gì đâu!
Mặt trời mới nhô cao
Cho trẻ con nhìn rõ
Màu xanh bắt đầu cỏ
Màu xanh bắt đầu cây
Cây cao bằng gang tay
Lá cỏ bằng sợi tóc
Cái hoa bằng cái cúc

Màu đỏ làm ra hoa
Chim bấy giờ sinh ra
Cho trẻ nghe tiếng hót
Tiếng hót trong bằng nước
Tiếng hót cao bằng mây
Những làn gió thơ ngây
Truyền âm thanh đi khắp


Muốn trẻ con được tắm
Suối bắt đầu làm sông

https://thuviensach.vn

Sông cần đến mênh mông
Biển có từ thuở đó
Biển thì cho ý nghĩ
Biển sinh cá sinh tôm
Biển sinh những cánh buồm
Cho trẻ con đi khắp
Đám mây cho bóng rợp
Trời nắng mây theo che
Khi trẻ con tập đi
Đường có từ ngày đó.


Nhưng còn cần cho trẻ
Tình yêu và lời ru
Cho nên mẹ sinh ra
Để bế bồng chăm sóc
Mẹ mang về tiếng hát
Từ cái bống cái bang
Từ cái hoa rất thơm
Từ cánh cò rất trắng
Từ vị gừng rất đắng
Từ vết lấm chưa khô
Từ đầu nguồn cơn mưa
Từ bãi sông cát vắng…


Biết trẻ con khao khát
Chuyện ngày xưa, ngày sau
Không hiểu là từ đâu
Mà bà về ở đó
Kể cho bao chuyện cổ
Chuyện con cóc, nàng tiên
Chuyện cô Tấm ở hiền
Thằng Lý Thông ở ác
https://thuviensach.vn

Mái tóc bà thì bạc
Con mắt bà thì vui
Bà kể đến suốt đời
Vẫn không sao hết chuyện.


Muốn cho trẻ hiểu biết
Thế là bố sinh ra
Bố bảo cho biết ngoan
Bố dạy cho biết nghĩ:
Rộng lắm là mặt bể
Dài là con đường đi
Núi thì xanh và xa
Hình tròn là trái đất…


Chữ bắt đầu có trước
Rồi có ghế có bàn
Rồi có lớp, có trường
Và sinh ra thầy giáo
Cái bảng bằng cái chiếu
Cục phấn từ đá ra
Thầy viết chữ thật to:
Truyện loài người trước nhất.

https://thuviensach.vn

Thư gửi bố ngoài đảo
Bây giờ sắp tết rồi
Con viết thư gửi bố
Bà bảo đừng nhắc nhiều
Kẻo bố mày vấp ngã
Con không nhắc nhiều đâu
Nhưng mà con vẫn nhớ
Nhớ bố con học chăm
Con quét nhà giúp mẹ…
Bố ơi từ hôm qua
Con biết xem đồng hồ.


Tết con muốn gửi bố
Cái bánh chưng cho vui
Nhưng bánh thì to quá
Mà hòm thư nhỏ thôi


Gửi hoa lại sợ héo
Đường ra đảo xa xôi
Con viết thư gửi vậy
Hắn bố bằng lòng thôi.


Ngoài ấy chắc nhiều gió
Đảo không có gì che
Ngoài ấy chắc nhiều sóng
Bố lúc nào cũng nghe.


Bố lắng nghe tiếng sóng
Lắng nghe tiếng chim bay

https://thuviensach.vn

Phân biệt tiếng tàu giặc
Rình ngoài khơi đêm ngày.


Bà bảo: Hàng rào biển
Là bố đấy, bố ơi
Cùng các chú bạn bố
Giữ đảo và giữ trời.


Nhưng bố này con bảo
Con nghĩ còn hay hơn:
“Bố: Hàng rào của đảo
Bố: Hàng rào của con”.

https://thuviensach.vn

Tuổi ngựa
- Mẹ ơi, con tuổi gì?
- Tuổi con là tuổi ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…


- Mẹ ơi con sẽ phi
Qua bao nhiêu ngọn gió
Gió xanh miền Trung du
Gió hồng vùng đất đỏ
Gió đen hút đại ngàn
Mấp mô triền núi đá…
Con mang về cho mẹ
Ngọn gió của trăm miền
Khi mở ra mẹ xem
Có hương thơm, màu sắc.


Ngựa con sẽ đi khắp
Trên những cánh đồng hoa
Lóa màu trắng hoa mơ
Trang giấy nguyên chưa viết
Con làm sao ôm hết
Mùi hoa huệ ngạt ngào
Gió và nắng xôn xao
Khắp đồng hoa cúc dại


Mẹ ơi mẹ ít nói
Giống như là hoa ngâu
Ngựa con phi phi mau

https://thuviensach.vn

Qua bạt ngàn hoa sở
Bỗng nhiên con nhớ mẹ
Khi qua đồi hoa sim
Và quay lại con nhìn
Chỉ một màu lau trắng


Ngựa con qua làng xóm
Như mẹ kể ngày xưa
Con băng qua gốc đa
Mùa sen hồng giếng ngọc
Hoàng hôn vàng như thóc
Con lao về ban mai
Mới đấy đã qua rồi
Con đường lên quán dốc
Chỉ còn nghe tiếng hát
Phía chân trời mở ra
Tuổi nhỏ thoắt lùi xa
Con đã không còn bé…


Tuổi con là tuổi ngựa
Nhưng mẹ ơi, đừng buồn
Dẫu cách núi cách rừng
Dẫu cách sông cách bể
Con tìm về với mẹ
Ngựa con vẫn nhớ đường.

https://thuviensach.vn

Con yêu mẹ
- Con yêu mẹ bằng ông trời
Rộng lắm không bao giờ hết


- Thế thì làm sao con biết

Là trời ở những đâu đâu
Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong bao giờ con tới!


- Con yêu mẹ bằng Hà Nội
Để nhớ mẹ con tìm đi
Từ phố này đến phố kia
Con sẽ gặp ngay được mẹ


- Hà Nội còn là rộng quá
Nào những phố gần phố xa
Các đường như nhện giăng tơ
Gặp mẹ làm sao gặp hết.



- Con yêu mẹ bằng trường học
Cả ngày con ở đấy thôi
Lúc con học, lúc con chơi
Là con cũng đều có mẹ


- Nhưng tối con về nhà ngủ
Thế là con lại xa trường
Còn mẹ phải ở một mình
Thì mẹ nhớ con lắm đó.



https://thuviensach.vn

Tình mẹ cứ là hay nhớ
Lúc nào cũng muốn bên con
Nếu có cái gì gần hơn
Con yêu mẹ bằng cái đó


- À mẹ ơi có con dế
Luôn trong bao diêm con đây
Mở ra là con thấy ngay
Con yêu mẹ bằng con dế.

https://thuviensach.vn

Cái địa bàn của chú Điền
Chú là bộ đội trinh sát
Chú đi công tác một mình
Địa bàn theo chú chỉ đường
Bao năm đã thành bè bạn.


Giữa bao rừng cây rậm rạp
Giữa bao đêm tối sương mù
Địa bàn chưa lệch bao giờ
Lúc nào cũng đi đúng hướng.


Cái kim ấy là con mắt
Lúng la lúng liếng tìm đường
Cái kim ấy là trái tim
Như tim chú Điền trong ngực.


Chú Điền tìm nơi có giặc
Một phần công của địa bàn
Giữa vùng đất lạ rừng hoang
Giúp chú trở về đơn vị.


Những khi bom đạn gào xé
Chú Điền mấy bận đất vùi
Chú nghe tim chú bồi hồi
Chú biết địa bàn vẫn sống
Chú biết địa bàn vẫn thức
Đứng lên phủi bụi, chú nhìn
Cái kim, con mắt, trái tim
Tìm đường lúng la lúng liếng

https://thuviensach.vn

- Chú ơi hôm nay về phép
Chắc địa bàn đưa chú về?
- Cháu ạ, hướng đường về quê
Địa bàn phải theo chú đấy.

https://thuviensach.vn

Cái ngoan của Mí
Mí đã biết đánh răng
Cắt móng tay sạch sẽ
Mí nhặt rau giúp mẹ
Nhổ tóc sâu cho bà
Mỗi khi ai cho quà
Mí nhường em phần lớn.


Mẹ bảo: Mí đã nhớn
Đi mẫu giáo rồi mà
Mí biết nghe lời cô
Yêu bạn và chăm học


Mí múa bài “Con vịt
Vẫy cái cánh cho khô…”
Hát bài “Chim chích chòe
… Đi về em chào mẹ…”


Cuối tuần nào cũng thế
Phiếu cháu ngoan Bác Hồ
Cô giáo đều thưởng cho
Mí mang về khoe mẹ.


Đêm hôm qua em bé
Bị sốt nên phải tiêm
Em bé cũng rất ngoan
Tiêm đau mà chẳng khóc.


Vì em chưa đi học

https://thuviensach.vn

Nên chẳng được phiếu ngoan
Mí đem phiếu của mình
Thưởng luôn cho em bé.


Các bạn bảo: “Cho thế
Thì mình mất cái ngoan”
Nhưng cứ nghĩ mà xem
“Cái ngoan đâu có mất
Như bài hát Mí học
Cô dạy cô vẫn còn
Như cái chữ bố xem
Chữ vẫn nguyên trong sách”.


Bà thấy Mí thắc mắc
Bà cười bảo: “Mí à
Cái ngoan mà đem cho
Thì lại ngoan hơn nữa”.

https://thuviensach.vn

Tại sao gà con sinh ra?
Cục… cục… ta, cục tác
Ngày này qua ngày khác
Gà mái cứ gọi hoài
Mà quả trứng hồng tươi
Vẫn nằm nguyên trong ổ


Đi kiếm ăn đây đó
Rồi trở về ổ rơm
Đẻ trứng, lại gọi con
Cục… cục… ta cục tác…


Cái hoa chanh thức giấc
Tàu lá chuối lung lay
Cọng rơm vàng xoay xoay
Trứng vẫn nằm trong ổ.


Gà mái mong con quá
Càng ấp iu suốt ngày
Dù con chưa ra đời
Mồi mẹ dành con đó.


Thấy gà mẹ khổ quá
Cứ nằm liền ổ rơm
Thân xác xơ gày mòn
Không ăn mà mãi thức
Thương mẹ, đạp vỏ trứng
Thế là gà sinh ra



https://thuviensach.vn

Vì gà mẹ mong chờ
Nên có gà con đó.

https://thuviensach.vn

Mí ngoan hơn cái nấm
Hôm qua đi ra nắng
Bạn Kiên chẳng che đầu
Thế là bị cảm sốt
Suốt cả đêm kêu đau.


Bạn Kiên chẳng ngoan đâu
Không được bằng cái nấm
Cái nấm là ngoan lắm
Luôn ô, mũ chỉnh tề
Lúc trời mưa trời nắng
Nấm khi nào cũng che.


Mẹ bảo: Mí ngoan ghê
Luôn che đầu mưa nắng
Mí cũng như cái nấm


À Mí còn ngoan hơn
Vì khi ngủ mỗi đêm
Là không cần mũ nón
Thế mà các bạn nấm
Khi ngủ vẫn che ô.

https://thuviensach.vn

Muốn trăng luôn luôn tròn
Đêm nhìn lên tầng cao
Giữa bao nhiêu tinh tú
Chúng em tìm ông trăng
Giữa bầu trời sáng tỏ
Trăng cũng tìm chúng em
Chắc là trăng cũng nhớ.


Chúng em đi trên phố
Có trăng vẫn theo cùng
Những khi đèn điện tắt
Trăng soi đường chúng em.


Chập tối trăng đi lên
Em ngủ rồi trăng xuống
- Mẹ ơi, mẹ có biết
Sao trăng khuyết, trăng đầy?


- Trăng khuyết là trăng gầy
Lúc buồn trăng khuyết thế
Trăng giống như là mẹ
Lúc con hư mẹ gầy


- Mẹ ơi, sao có ngày
Con ngoan trăng vẫn khuyết.


- Nhưng làm sao con biết
Có bạn còn chưa ngoan!
Tuy vậy trăng vẫn tròn

https://thuviensach.vn

Những đêm rằm mỗi tháng
Dành cho các bạn ngoan
Ánh trăng vàng trong sáng
Vào đêm rằm tháng tám
Trăng tròn nhất cả năm
Vì có bao bạn ngoan
Mong chờ trăng nhiều quá…
Muốn trăng luôn luôn tròn
Phải là ngoan tất cả.

https://thuviensach.vn

Tiếng gà trưa
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
"Cục... cục tác cục ta"
Nghe xáo động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.


Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái tơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng.


Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng:
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng
Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp.


Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới

https://thuviensach.vn

Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới.
Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quét đất
Cái áo cánh chúc bâu
Đi qua nghe sột soạt


Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng


Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ


2-7-1965

https://thuviensach.vn

Tuổi thơ của con
Tuổi thơ con có những gì
Có con cười với mắt tre trong hầm
Có làn gió sớm vào thăm
Có ông trăng rằm sơ tán cùng con
Sông dài, biển rộng, ao tròn
Khói bom đạn giặc, sao hôm cuối trời
Ba tháng lẫy, bẩy tháng ngồi
Con chơi với đất con chơi với hầm
Mong ngày, mong tháng, mong năm
Một năm con vịn vách hầm con đi
Trời xanh các ngả ngoài kia
Cỏ xanh quanh những hàng bia trên mồ
Quả tim như cái đồng hồ
Nằm trong lồng ngực giục giờ hành quân
Dế con cũng biết đào hầm
Con cua chả ngủ, canh phòng đạn bom
Trong trăng chú cuội tắt đèn
Để cho mắt giặc mây đen kéo về
Cái hoa cái lá biết đi
Theo người qua suối, qua khe, qua làng
Chiến hào mặt đất dọc ngang
Sẽ dài như những con đường con qua
Hầm sâu giờ quý hơn nhà
Súng là tình nghĩa đạn là lương tâm
Mẹ nuôi ngọn lửa trong hầm
Để khi khôn lớn con cầm lên tay
Những điều mẹ nghĩ hôm nay
Ghi cho con nhớ những ngày còn thơ

https://thuviensach.vn

Ngày mai tròn vẹn ước mơ
Yêu thương thêm chuyện ngày xưa nước mình.


Vĩnh Linh, 24-11-1969

https://thuviensach.vn

Chùm thơ xuân cho ba con nhỏ
1. MÙA XUÂN MỪNG CON THÊM MỘT TUỔI
Tặng Tuấn Anh



Lại tới mùa xuân rồi
Mừng con thêm một tuổi
Chiếc khăn đỏ trên vai
Mới quàng tươi roi rói.


Con kể bao chuyện mới
Về ngôi trường của con:
Cái cửa sổ mới sơn
Cái cây bàng đỏ lá
Bài toán làm tuy khó
Con cũng giải được mà
Con biết nhân biết chia
Biết trừ và biết cộng
Con đóng sổ lao động
Ghi việc con giúp bà
Nào dọn cơm quét nhà
Nào nhặt rau, lấy muối…
Con cười nhăn cả mũi
Hở cái răng mới thay
Giống viên gạch mới xây
Phố mình - to cồ cộ!


Thương con mẹ lại nhớ!
Căn hầm hẹp trước kia
Nước ngập và gió se

https://thuviensach.vn

Bùn lấm vào giấc ngủ
Báo động rung đường phố
Tiếng bom rền bốn bên
Bám cổ mẹ suốt đêm
Cánh tay con thì bé
Con bảo: “Ghét thằng Mỹ
Nó hay giết trẻ con
Bao giờ con lớn lên
Con làm anh bộ đội”


Đã bao lần thay đổi
Hoa mấy độ ra hoa
Đất mấy độ thêm nhà
Con mấy lần thêm tuổi
Chân trời xa xích lại
Đường phố mình mở ra
Gió đầu năm thổi qua
Trên những hàng cây mới
Bàn chân con mải bước
Giữa mùa xuân thương yêu
Mẹ lặng lẽ nhìn theo
Chấm khăn quàng đỏ chói…


2. CẮT NGHĨA
Tặng Minh Vũ


Thằng em thì hay hỏi
Không kể chuyện như anh
Tuy con, má chẳng sinh
Con vẫn quen gọi má


- Má ơi, ai sinh cá
https://thuviensach.vn

Ai làm ra cái kem
Đêm sao lại màu đen
Ban ngày sao màu trắng?
- Ban ngày làm bằng nắng
Màu xanh làm bằng cây
Quả ớt làm bằng cay
Tiếng ồn sinh tàu điện
Gió trong con ốc biển
Ghé tai nghe mà xem…
A lại còn cái kem
Thì làm bằng mùa rét
Bông hoa làm bằng Tết
Tết làm cho hương thơm
Con làm bằng yêu thương
Của cha và của mẹ
Của bà và của ông
Của má nữa - biết không
Con làm bằng tất cả.


3. CON CHẢ BIẾT ĐƯỢC ĐÂU
Tặng Quỳnh Thơ


Mẹ đan tấm áo nhỏ
Bây giờ đang mùa xuân
Mẹ thêu vào chiếc khăn
Cái hoa và cái lá
Cỏ bờ đê rất lạ
Xanh như là chiêm bao
Kìa bãi ngô bãi dâu
Thoáng tiếng cười đâu đó.


Mẹ đi trên hè phố
https://thuviensach.vn

Nghe tiếng con đạp thầm
Mẹ nghĩ đến bàn chân
Và con đường tít tắp
Bỗng như lên tiếng hát
Từ màu mạ dưới đồng
Từ hạt cây trong rừng
Từ cánh buồm trên biển


Thường trong nhiều câu chuyện
Bố vẫn nhắc về con
Bố mới mua chiếc chăn
Dành riêng cho con đắp
Áo con bố đã giặt
Thơ con bố viết rồi
Các anh con hỏi hoài
Bao giờ sinh em bé?


Cả nhà mong con thế
Con chả biết được đâu
Mẹ ghi lại để sau
Lớn lên rồi con đọc.


1-1975

https://thuviensach.vn

Mẹ và con
Viết choTuấn Anh



- Mẹ ơi, bông hoa kia
Là của ai hở mẹ?
Cái màu xanh trên cửa
Kia nữa là của ai?


- Của con đấy con ơi
Đều của con tất cả
Cái màu xanh trên cửa
Cái bông hoa cuối vườn
Ông mặt trời chiều hôm
Tiếng chim kêu buổi sáng
Cái mặt ao lặng lặng
Có con cá đang bơi
Cái dòng sông trôi trôi
Có con thuyền mới đỗ…
Là của con cả đó
Cả mẹ cũng của con.


Con ôm mẹ con hôn:
- Của con sao nhiều thế?
- Ừ của con nhiều quá
Nhưng mẹ lại nhiều hơn
Vì tất cả của con
Mà con là của mẹ


30-1-1972

https://thuviensach.vn

XUÂN QUỲNH

văn

https://thuviensach.vn

Cô Gió mất tên
Người ta gọi cô là Gió. Việc của cô là đi lang thang khắp đó đây, lúc
chạy nhanh, lúc chạy chậm tùy theo thời tiết. Trên mặt sông, mặt biển, cô
giúp cho những chiếc thuyền đi nhanh hơn. Cô giúp các loài hoa thụ phấn
để kết quả. Cô đưa mây về làm mưa trên các miền đất khô cạn. Vì tính cô
hay giúp người nên ai cũng yêu cô. Cô không có hình dáng, màu sắc nhưng
cô vừa đến đâu ai cũng biết ngay:
- Cô Gió kìa!
- Cô Gió kìa!…
- Cô Gió ơi! - Các bạn hoa tầm xuân đua nhau gọi - Cô đi đâu mà vội
thế? Ở đây chơi với chúng em một chút nào!
- Lát nữa nhé! - Cô Gió vừa vội vã bay đi vừa trả lời - Tôi còn vội đi
giúp cho bạn Đào bên kia một chút. Bà bạn ấy ốm, bạn ấy quạt cho bà mỏi
tay lắm rồi…
Tiếng cô Gió thoảng qua rồi biến mất.
Bố, mẹ Đào đều đì công tác vắng. Chì còn hai bà cháu ở nhà. Trời nóng
hầm hập. Bà ốm, nằm trên một cái giường tre. Bà không ăn được gì. Thỉnh
thoảng bà lại lên cơn ho. Trán bà vã mồ hôi. Bà luôn kêu: "Khát quá! Khát
quá! Đào ơi, con cho bà ngụm nước". Đào lấy nước xong lại cầm cái quạt
giấy quạt cho bà. Thấy Đào cứ luôn tay quạt, bà nắm lấy tay Đào và bảo:
- Thôi, con đi nghỉ đi, bà không nóng lắm đâu.
- Cháu không mỏi tay đâu, bà cứ để cháu quạt.
Cửa mở nhưng chẳng có chút gió nào. Đào biết là bà vẫn cứ nóng vì thấy
trán và lưng áo của bà đang đẫm mồ hôi. Đào mải thương bà, nghĩ đến bà,
em đâu có để ý là lưng áo em cũng đẫm mồ hôi.
Từ ở xa cô Gió đã nghe tiếng và biết hết mọi việc. Cô vội vàng chạy đến
để giúp bà một tay. Đến cửa sổ nhà Đào, cô dừng lại một giây rồi từ từ thổi
hơi mát vào giường bà. Vì đối với người ốm mà làm mạnh quá thì nguy
hiểm. Hai bà cháu chợt nhận ra cô Gió, bà tươi tỉnh hẳn lên:

https://thuviensach.vn

- Đào ơi, có gió rồi, con nghỉ tay đi. Ôi, cô Gió thật là tốt quá! Bà cứ tỉnh
cả người.
Đào nghỉ tay quạt và nhìn thấy mồ hôi trên trán bà dần dần biến đi đâu
mất. Bà có vẻ khỏe ra, bà bảo:
- Bà thấy hơi đói, chiều nay con nấu cháo cho bà ăn nhé!
- Vâng! - Đào vừa nói vừa thầm biết ơn cô Gió.
Cô Gió thổi quanh quẩn ở nhà Đào cho tói khi bà Đào khỏi ốm, cô Gió
mới ra đi. Trước khi đi, cô còn lưu luyến quanh Đào:
- Chào bạn Đào, chào bạn Đào, tôi đi đây. Khi nào bạn cần, bạn cứ gọi
tôi, tôi sẽ đến giúp bạn ngay…
Đào chưa kịp chào và cám ơn cô thì cô đã đi xa rồi.
*
*   *
Cô Gió thấy lòng nhẹ nhàng vui vẻ. Cô vừa đi vừa hát:
Tên tôi là Gió
Đi khắp mọi nơi
Công việc của tôi
Không bao giờ nghỉ
Tháng ngày chăm chỉ
Tôi dài hơn sông
Suốt đời mênh mông
Rộng hơn biển cả
Tên tôi là Gió
Các bạn nhớ không?
Tôi không dáng hình
Tên tôi là Gió…
- Gớm, cô Gió, việc gì phải xưng tên nhiều thế! - Các bạn ngô trên bãi
xào xạc kêu lên. - Ai mà chả biết cô, mỗi lần cô đến là tất cả họ hàng nhà
ngô chúng em xôn xao cả lên…
- Ngay cả chúng tôi đây cũng vậy. - Các bạn lau sậy bên bờ sông lên
tiếng - Cứ cô đến là chúng tôi mới hát, không có cô chúng tôi buồn lắm đấy.

https://thuviensach.vn

Nhưng mà có bao giờ giữ được cô lâu đâu. Chỗ nào cũng cần đến cô nên cô
cứ đi luôn.
- Vàng, bác nói đúng. Bây giờ tôi đang phải đưa chú ong nhỏ về nhà. Tôi
vừa gặp chú ở dọc đường, chú lạc đàn, cứ bay vơ vẩn mà khóc mãi.
Nói rồi cô Gió lại cùng chú ong vàng nhỏ bay đi. Trên đường đi, cô chui
qua một ngôi nhà. Ngôi nhà đóng kín các cửa kính vì lúc bấy giờ còn rét.
Trong nhà đèn sáng choang, có tiếng đàn tiếng hát văng vang vọng ra. Cô
Gió nhẹ nhàng khẽ lách qua khe cửa kính. Mọi người trong nhà đang ngồi
quây quẩn bên mâm cơm, không ai biết cô Gió vừa vào. Chính cô cũng
không muốn cho ai biết là cô có mặt ở đấy. Cô đi tha thẩn mọi nơi trong
gian phòng. Lòng hơi buồn vì chẳng ai nhìn thấy mình. “Nếu mình có hình
dáng cụ thể như cái ấm, cái lọ hoa hoặc như ngọn lửa trên bếp kia có phải
thích không”. Cô theo tiếng nhạc, chui vào đài truyền thanh xem xét. Cô
thấy nhiều dây dợ và nút bấm lằng nhằng. Tiếng đàn, tiếng hát vẫn tự nhiên
vang lên mà không cần cô truyền đi xa. Cô bỏ đài truyền thanh đi ra rồi
chui vào một cái hũ ở góc nhà. Cái hũ tối mò mò, mùi hôi bốc lên nồng nặc.
Cô không thể nào chịu nổi phải kêu lên:
- Trời ơi! Tối quá, tối quá! Cho tôi ra với.
Chị Hũ nghe tiếng kêu liền hỏi:
- Ai đấy mà tôi không trông thấy dáng hình gì cả? Sao bỗng dưng lại vào
được trong này? Hũ tôi đã nút rồi cơ mà! Đã gọi là hũ nút mà lại chả tối!
- Tôi đây, tôi đây. Chị không thể trông thấy tôi được đâu. Vì tôi không có
hình dáng. Tôi chỉ có tên thôi. Tên tôi là Gió. Chị cho tôi ra với!
- Gió là ai? Tôi chưa nghe tên bao giờ. Còn… cô vào đằng nào thì ra
đằng ấy chứ khó gì đâu.
- Tôi vào chỗ khe nứt của chị. Khe rất nhỏ. Bây giờ ở trong này tối quá
không biết đằng nào mà ra.
- Thế công việc của cô là gì mà cô lại đi mò mẫm vào đây?
- Việc của tôi ấy à, nhiều lắm, để tôi kể cho chị nghe…
- Thôi, tôi chả cần nghe dài dòng đâu. Tôi chỉ cần trông thấy một việc cô
làm là tôi có thể gọi ra tên cô được. Ví như tôi, tôi chuyên môn đựng đỗ,
đựng lạc… cho nên người ta gọi tôi là chị Hũ.
https://thuviensach.vn

- A, chị Hũ nói đúng quá! Việc của tôi là giúp cho cây cỏ và hoa kết trái,
giúp cho mọi người đi lại dễ dàng hơn trên sông biển. Giúp cho con người
nghe rõ được tiếng nói của nhau hơn…
- Này, cô Gió ơi, thế thì chính tên cô ở đấy. Hẳn khi vào đây cô đã để
quên tên cô ở những nơi đó rồi. Cô hãy ra những nơi ấy mà tìm lại cái tên
của cô đi, nhanh lên kẻo mất!
Nói rồi chị Hũ đẩy cái nút cho rộng ra một chút để cô Gió có thể theo
phía ánh sáng mà đi ra.
Cô Gió ra khỏi Hũ, lòng buồn phiền quanh quẩn suy nghĩ:
- Có nhẽ chị Hũ nói đúng, mình đã bỏ quên mất tên thật rồi! Cho nên
suốt từ lúc mình vào nhà mà có ai gọi đến tên mình đâu. Mình đã chui vào
từ cái ấm tích đến hộp xà phòng thơm mà không thấy ai nhắc đến tên mình.
Bây giờ không biết cái tên mình nó ở nơi nào. Trời đất mênh mông thế kia,
biết tìm bao giờ cho thấy!
Nghĩ rồi cô Gió òa lên khóc. Cô khóc rất nhiều. Nhưng nước mắt của cô
cũng như cô, không có dáng hình màu sắc. Cho nên không một ai biết đến
để an ủi, dỗ dành cho cô khuây khỏa. Chợt cô nghĩ đến chú ong lạc đường
mà cô đã bỏ quên ở ngoài cửa, khi cô vào trong nhà. Họa chăng chú ong
này còn nhớ đến cô. Cô len qua cửa kính ra ngoài tìm chú ong nhỏ. Nhưng
chú ong có còn ở đấy nữa đâu! Cô Gió hốt hoảng bay đi. Cô mang hy vọng
tìm thấy cái tên mình ở một nơi nào đó. Càng ngày cô càng bay nhanh hơn.
Bỗng cô thấy trước cô là mặt biển mênh mông. Những con thuyền chen
chúc nhau gối đầu lên bãi cát. Những tiếng nói xôn xao truyền đi:
- A, gió về rồi!
- Hôm nay có gió rồi!
- Nhổ neo đi, các bạn ơi, có gió rồi!
Gió thổi các ngọn khói bay trên tầng ống khói nhà máy. Gió tỏa hơi mát
của dòng suối ra khắp bờ cây. Gió đưa mùi thơm của hoa vườn tràn ra đồng
cỏ. Bà mẹ ra hiên gọi con về ăn cơm, gió đưa tiếng gọi vang ra xa ngoài
cánh đồng, đến tận tai em bé ngồi trên lưng trâu. Gió thổi bay phấp phới hai
dải mũ bác thủy thủ, gió ngừng một chút để bác thủy thủ châm lửa vào điếu
thuốc, rồi lại lồng lộn thổi tiếp. Bác thủy thủ kéo lá cờ lên đỉnh cột buồm,
https://thuviensach.vn

gió thổi lá cờ phần phật. Khắp mặt biển vang lên tiếng còi, tiếng chuông,
tiếng xích nhổ neo, tiếng reo hò. Gió rộng lớn thổi khắp bầu trời mặt đất,
nhưng vẫn không quên quay tít cái chong chóng nhỏ sặc sỡ trên tay em bé.
Em bé vừa chạy vừa reo lên: “Gió! Gió! Gió mát quá!”
“A, tên mình đây rồi! - Cô Gió thầm nghĩ - Mình đã tìm thấy tên rồi!”
Cô Gió cất tiếng chào ngọn khói, những bông hoa, những lá cờ, chào
những cái chong chóng đang quay và chào những cánh buồm đang căng mở
trên sóng lớn, những con thuyên lướt nhanh trên mặt biển. Cô lại cất tiếng
hát:
Tôi là ngọn gió
Ở khắp mọi nơi
Công việc của tôi
Không bao giờ nghỉ…
Cô không có dáng hình, nhưng điều đó chẳng sao, hình dáng của cô là ở
người khác, ở sự có ích cho người khác, ở niềm vui của người khác. Dù
không trông thấy cô, người ta nhận ra cô ngay và gọi tên cô: Gió!

https://thuviensach.vn

Cá chuối con
Bơi càng gần lên mặt ao, thấy nước càng nóng, cá chuối mẹ bơi mãi, cố
tìm hướng vào bờ. Mặt ao sủi bọt, nổi lên từng đám rêu. Rất khó nhận ra
phương hướng. Chuối mẹ phải vừa bơi vừa nghếch lên mặt nước để tìm
hướng khóm tre. Trời bức bối, ngột ngạt. Lắm lúc chuối mẹ chỉ muốn lặn
ngay xuống đáy cho mát, nhưng nghĩ đến đàn con đang đói, chờ ở vùng
nước đằng kia, chuối mẹ lại cố bơi. Khóm tre bên bờ đã gần đây rồi. Khi tới
thật gần, chuối mẹ chỉ còn trông thấy gốc tre, không thấy ngọn tre đâu.
Chuối mẹ bơi sát mép nước, rồi rạch lên chân khóm tre. Tìm một chỗ chuối
mẹ đoán chắc là có tổ kiến gần đó. Chuối mẹ giả vờ chết, nằm im không
động đậy. Trời nóng hầm hập. Hơi nước, hơi lá ải cùng với mùi tanh trên
mình chuối mẹ bốc ra làm cho bọn kiến lửa gần đó thèm thuồng. Bọn chúng
rủ nhau đi kiếm mồi. Vừa bò loằng ngoằng vừa dò dẫm về phía có mùi cá.
Đầu tiên cá chuối mẹ cảm thấy buồn buồn ở khắp mình, sau rồi đau nhói
trên da thịt. Biết kiến kéo đến đã đông, chuối mẹ liền lấy đà quẫy mạnh, rồi
nhảy tùm xuống nước. Bọn kiến không kịp chạy, nổi lềnh bềnh trên mặt ao.
Đàn chuối con ùa lại tranh nhau đớp tới tấp. Thế là đàn chuối con được một
mẻ no nê. Chuối mẹ bơi quanh nhìn đàn con đớp mồi, vui quá quên cả đau.
Đàn chuối ăn xong lại thong thả bơi dạo quanh. Không con nào để ý thấy
thiếu mất chú chuối út. Đang bơi, chuối mẹ nghe tiếng chuối út đuổi theo
gọi:
- Mẹ ơi, con đói quá.
- Thế từ nãy giờ con ở đâu mà không ăn? – Chuối mẹ hỏi.
- Con… con đi chơi với các chị nòng nọc.
- Vậy mà mẹ ngỡ con với các anh các chị ăn no cả rồi!
- Vâng, chúng con ăn hết cả rồi! – Cả bọn chuối con đồng thành đáp.
- Thế mà mẹ chả phần con, mẹ chả phần con!
Chuối út vừa nói vừa khóc thút thít.

https://thuviensach.vn

- Trước khi đi kiếm mồi, mẹ đã dặn là “tất cả phải chờ mẹ ở chỗ kia” cơ
mà! Mẹ biết đâu con lại bỏ đi chơi. Thế là không ngoan đâu nhé. Bây giờ
con ở đây với các anh các chị, mẹ lên bờ kiếm thức ăn cho.
Nói rồi chuối mẹ lại bơi về phía bờ. Rạch lên rìa nước, nằm chờ đợi.
Chờ mãi, chờ mãi, chẳng thấy lũ kiến đâu. Bỗng nhiên nghe như có tiếng
bước rất nhẹ. Chuối mẹ nhìn ra, trước tiên là thấy hai con mắt xanh lè của
mụ mèo đang lại gần. “Nguy hiểm rồi!”. Chuối mẹ tự nhủ và lấy hết sức
định nhảy xuống nước. Nhưng mèo đã nhanh hơn, lao phập tới cắn vào cổ
chuối mẹ…
Ở dưới nước, đàn chuối con chờ mãi không thấy mẹ. Càng chờ, các anh
các chị chuối càng bực tức với chuối út đã làm khổ mẹ. Chuối út bơi tách
đàn ra và òa lên khóc. Thật ra thì út không hẳn khóc vì bị mắng mà út khóc
vì lỗi của mình. “Mẹ ơi, bây giờ mẹ ở đâu?”. Út không cảm thấy đói nữa
rồi. Chỉ cần mẹ về đây với út thôi.
Càng chờ càng bằn bặt. Đàn chuối con không biết làm thế nào, cứ bơi
ngược bơi xuôi. Đang lúc chúng bàn nhau định cử một chị chuối lên bờ tìm
mẹ, thì nghe ùm một tiếng. Mẹ đã về. Không có một chú kiến nào nổi lên
mặt nước, nhưng đàn chuối con cũng không để ý đến điều đó. Chúng xúm
lại quanh mẹ và hỏi:
- Mẹ ơi, sao mẹ đi lâu thế?
- Kìa, mẹ làm sao kìa!
- Sao mẹ lại có máu ở cổ?...
Chúng hỏi dồn dập, vừa hỏi vừa khóc. Chuối mẹ âu yếm bơi quanh đàn
con và kể cho con nghe chuyện vừa xảy ra với mụ mèo.
- … Mẹ vật lộn với nó mãi. Đã tưởng không còn về đây với các con
được. – Chuối mẹ nói rồi ứa nước mắt, không kể tiếp được nữa.
- Chỉ tại thằng út.
- Chỉ tại thằng út…
Bọn chuối con nhao nhao kết tội chuối út. Chuối út biết mình có lỗi
nhưng vẫn gân cổ lên cãi:
- Tại em ư? Lần này thì đúng là tại em. Nhưng các lần khác mẹ vẫn phải
đi kiếm mồi cho chúng ta kia mà! Lỡ những lần ấy mẹ gặp mụ mèo thì có
https://thuviensach.vn

phải tại cả các anh các chị nữa không?
Thấy chuối út nói cũng có lí, bọn chuối con im lặng một lát rồi...