Lớp
10

Ngày dạy


Tiết 1 -2


Phần I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THẾ GIỚI SỐNG
Bài 1: CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG

I. Mục tiêu bài: Qua bài này hv phải
1. Kiến thức:
- Nêu được tổ chức và nguyên tắc thứ bậc trong thế giới sống.
- Giải thích được tại sao tế bào là đơn vị cơ bản tổ chức nên thế giới sống.
- Trình bày đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống.
2. Kĩ năng:
- Rèn luyện tư duy hệ thống, khái quát hóa kiến thức
3. Thái độ:
- Có cái nhìn bao quát về thế giới sống.
II. Phương pháp dạy học:
- Hỏi đáp - giảng giải - trực quan.
III. Đồ dùng dạy học:
Tranh các cấp tổ chức của thế giới sống.
IV. Trọng tâm bài:
- Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống. Nhấn mạnh thế giới sống là hệ thống mở, tự điều chỉnh
V. Tiến trình bài giảng:
Ổn định tổ chức lớp:
Kiểm tra bài cũ:
Giảng bài mới:
* Đặt vấn đề: Thế giới sinh vật (thế giới sống) rất đa dạng, từ nhỏ bé không nhìn thấy được đến khổng lồ. Vậy chúng được tổ chức và có quan hệ với nhau và với môi trường thế nào để tồn tại và phát triển, không ngừng tiến hoá? Đây là vấn đề lớn, sẽ được giải quyết dần trong suốt quá trình học tập bộ môn sinh. Bài hôm nay chúng ta sẽ được biết khái quát về thế giới sống.
Tiết 1
HOẠT ĐỘNG CỦA HS VÀ GV
NỘI DUNG

SV khác vật vô sinh ở điểm nào?
- SV có các biểu hiện sống như sinh trưởng, sinh sản, trao đổi chất, cảm ứng – vận động.
Sinh vật
Vật vô sinh

-TĐC và NL theo phương thức đồng hóa, dị hóa => tồn tại
- Sinh sản => duy trì sự sống qua các thế hệ
- Vận động – cảm ứng => thích nghi với mt
- Trao đổi chất làm vật vô sinh bị hủy hoại.
- Không có

- Vận động đơn giản.


- Vậy thế giới sống được tổ chức như thế nào? GV cho HV quan sát hình 1 SGK trang 7 và giải thích các khái niệm mô, cơ quan, hệ cơ quan, quần thể, quần xã, hệ sinh thái.
- Có nhiều mức độ tổ chức cơ thể ,cách sắp xếp các mức độ tổ chức của tg sống theo chiều hướng như thế nào? Từ nhỏ đến lớn ( nguyên tắc thứ bậc) => cho học sinh ghi bài.
- Cấp nào là đơn vị cấu tạo nên mọi cơ thể sống? Tại sao ? ( tế bào vì tế bào thể hiện các đặc trưng của sự sống: TĐC và NL, ST và PT, sinh sản, cảm ứng mà cấp dưới như bào quan, nguyên tử, phân tử không có được)
- Trong các cấp tổ chức đó, những cấp tổ chức nào là cơ bản?
Tế bào => cơ thể người => quần xã sinh vật đồng ruộng ( lúa, cá, ếch, cỏ, người....) => HST nông nghiệp
- Nguyên tắc thứ bậc là gì?
GV: từng tế bào thần kinh có khả năng dẫn truyền xung thần kinh, nhưng tập hợp khoảng 1012 tb thần kinh tạo nên bộ não người với khoảng 1015 đường liên hệ -> trí thông minh của con người mà ở từng tế bào không có đuợc.
- Thế nào là đặc điểm nổi trội? Có những đặc điễm nổi trội nào đặc trưng cho thế giới sống?
GV: ở người có 6.1013 tế bào, mỗi ngày có hàng tỉ tế bào chết đi và được thay thế bởi các tế bào khác.

I/ Các cấp tổ chức của thế giới sống:
- Thế giới sinh vật được tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc chặc chẽ ( từ nhỏ đến lớn): phân tử -> bào quan -> Tế bào -> mô -> cơ quan -> hệ cơ quan -> cơ thể -> quần thể -> quần xã -> hệ sinh thái – sinh quyển.
- Tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sống.
- Các cấp tổ chức cơ bản của thế giới sống gồm: Tế bào – cơ thể - quần thể – quần xã và hệ sinh thái.
II/ Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống:
1/ Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
- Nguyên tắc thứ bậc là tổ chức sống cấp dưới làm nền tảng để xây dựng nên tổ chức sống cấp trên.
- Tổ chức sống cấp cao hơn vừa có đặc điểm của tổ chức sống cấp thấp hơn vừa có những đặc tính nổi trội mà tổ