Gốc > Trung học phổ thông > Kết nối Tri thức với Cuộc sống > Giáo dục kinh tế và pháp luật > Giáo dục kinh tế và pháp luật 12 >
Bài 7 Quản lí thu, chi trong gia đình

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 21h:19' 29-10-2026
Dung lượng: 211.8 KB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 21h:19' 29-10-2026
Dung lượng: 211.8 KB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHỦ ĐỀ 6: QUẢN LÍ THU, CHI TRONG GIA ĐÌNH
BÀI 7: QUẢN LÍ THU, CHI TRONG GIA ĐÌNH
(5 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-
Nêu được thế nào là quản lí thu, chi trong gia đình.
-
Giải thích được sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
-
Đánh giá được thói quen chi tiêu và các mục tiêu tài chính của gia đình.
-
Tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
2. Năng lực
Năng lực chung:
-
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao và bày
tỏ được ý kiến.
-
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, trường hợp
trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến quản lí thu, chi trong gia đình.
Năng lực đặc thù:
-
Phát triển bản thân: Tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí
trong gia đình.
-
Tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Tìm hiểu và đưa ra được dẫn
chứng thực tế về vai trò của quản lí thu, chi trong gia đình.
Năng lực số:
-
2.1.NC1a, 2.2.NC1a: Tương tác, thu thập ý kiến đám mây và đồng sáng tạo bảng
phân tích tài chính gia đình trên không gian đám mây dùng chung.
1
-
3.1.NC1a: Ứng dụng công cụ đồ họa số đa phương tiện để thiết kế giao diện kế
hoạch mục tiêu tài chính thông minh (Infographic/Dashboard).
-
5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực
tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.
-
6.1.NC1a: Sử dụng Trợ lý ảo AI để phân tích hành vi và truy vấn dữ liệu chuyên
sâu về các mô hình tài chính gia đình toàn cầu.
-
6.2.NC1a: Khai thác thuật toán số và mô hình bảng tính thông minh để giả lập bài
toán tối ưu hóa dòng tiền gia đình theo quy tắc phân bổ tỷ lệ.
3. Phẩm chất:
-
Chăm chỉ tham gia lập kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
-
Có trách nhiệm thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình. Hướng dẫn bạn
bè, người thân cùng thực hiện.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-
SGK, SGV môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức, Kế hoạch
dạy học.
-
Tranh/ảnh, clip, thông tin liên quan tới bài học.
-
Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,....
-
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
-
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…
2. Đối với học sinh
-
SGK Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
-
Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
-
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép)
có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến thức, kĩ năng
cần thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới.
2
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi Mở đầu SGK tr.52 về quản lí thu, chi trong gia đình.
- GV dẫn dắt vào bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về quản lí thu, chi trong gia đình.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và yêu cầu HS trả lời
câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi phần Mở đầu SGK tr.52 và thực hiện nhiệm vụ:
Em hãy nêu một thói quen chi tiêu trong gia đình em và nhận xét về thói quen đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết của bản thân để thực hiện nhiệm vụ.
- HS có thể thảo luận nhóm đôi với bạn bên cạnh.
- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số HS trả lời câu hỏi:
Gợi ý trả lời:
+ Thói quen chi tiêu: mua sắm hàng tạp hóa theo tuần;
+ Nhận xét:
● Ưu điểm: quản lí tài chính tốt hơn; tiết kiệm thời gian; đảm bảo nguồn cung thực
phẩm tươi ngon; giảm thiểu lãng phí thực phẩm.
● Nhược điểm: dễ gặp tình trạng thiếu hụt mặt hàng; khả năng bị ảnh hưởng bởi
các chương trình khuyến mãi không thường xuyên; quản lí thực phẩm tươi sống.
- Các cặp đôi khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét các ý kiến và đánh giá, kết luận.
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Quản lí thu, chi là hoạt động cơ bản để thực hiện
các mục tiêu tài chính của mỗi gia đình, giúp duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống.
3
Vì vậy, mỗi gia đình cần trang bị kĩ năng quản lí thu, chi để sử dụng nguồn tiền hợp lí,
thoả mãn được những nhu cầu cơ bản, tiết kiệm cho tương lai, góp phần tạo nên một gia
đình hạnh phúc và phát triển. Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm
nay - Bài 7: Quản lí thu, chi trong gia đình.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi
trên môi trường số).]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu về quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong
gia đình
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được khái niệm quản lí thu, chi trong gia đình.
- Giải thích được sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin trong SGK tr.52, 53 để trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về khái niệm quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi
trong gia đình.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản
lí thu, chi trong gia đình theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* Khai thác thông tin 1, 2 SGK tr.52, 53:
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin
trong SGK tr.52, 53 để trả lời câu hỏi:
Qua thông tin 2, em hãy đánh giá thói quen chi
tiêu nào tích cực và thói quen chi tiêu nào chưa
tích cực. Vì sao?
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
1. Tìm hiểu về quản lí thu, chi 6.1.NC1a: HS sử
và sự cần thiết phải quản lí thu, dụng Trợ lý ảo AI
chi trong gia đình
- Khái niệm:
để phân tích hành
vi và truy vấn dữ
liệu chuyên sâu về
Quản lí thu, chi là việc quản lí các các mô hình tài
khoản thu nhập, chi tiêu nhằm đáp chính gia đình
ứng nhu cầu vật chất, tinh thần toàn cầu.
4
* Quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí cho các thành viên trong gia đình
thu, chi trong gia đình:
- GV yêu cầu HS vận dụng hiểu biết, liên hệ bản
và phù hợp với thu nhập của gia
đình.
thân để thực hiện nhiệm vụ: Em hãy cho biết - Sự cần thiết: Việc quản lí thu,
những thói quen chi tiêu không tích cực sẽ ảnh chi trong gia đình nhằm:
hưởng như thế nào tới đời sống gia đình.
+ Kiểm soát được các nguồn thu
- GV trình chiếu cho HS xem video về quản lí trong gia đình.
thu, chi trong gia đình:
+ Theo dõi và điều chỉnh những
https://www.youtube.com/watch?
thói quen chi tiêu không tích cực
v=TlKMyjH3pLg (0:08 – 3:41)
để đạt được các mục tiêu tài chính
- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận, trả lời câu
hỏi:
+ Em hãy cho biết thế nào là quản lí thu, chi
trong gia đình.
+ Tại sao phải quản lí thu, chi trong gia đình?
- GV yêu cầu HS sử dụng máy tính xách tay hoặc
máy tính bảng truy cập vào các hệ thống Trợ lý
ảo AI (như Gemini hoặc ChatGPT), nhập câu
trong gia đình.
+ Chủ động thực hiện kế hoạch tài
chính của gia đình.
+ Giúp cân bằng tài chính, chủ
động ứng phó với các tình huống
rủi ro có thể xảy ra trong gia đình.
+ Nâng cao chất lượng cuộc sống
gia đình.
lệnh (prompt) yêu cầu AI phân tích sâu hơn về
tác động tiêu cực của lạm phát hành vi đối với tài
chính gia đình hiện đại để bổ sung lập luận đối
chiếu với dữ liệu từ video tư liệu.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc cá nhân, vận dụng hiểu biết để trả
5
lời câu hỏi.
- HS rút ra kết luận về quản lí thu, chi và sự cần
thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình theo
hướng dẫn của GV.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trả lời câu hỏi.
* Thông tin 1, 2 SGK tr.52, 53:
Trong các thói quen chỉ tiêu trên, có một số thói
quen chi tiêu tích cực, một số thói quen chỉ tiêu
không tích cực:
● Thói quen chi tiêu tích cực: chỉ mua khi
thực sự cần thiết; tiết kiệm điện, nước; bàn
bạc, thống nhất giữa các thành viên trong
gia đình trước khi chỉ tiêu.
● Thói quen chỉ tiêu không tích cực: chỉ
tiêu tùy hứng theo cảm xúc; chỉ tiêu hết
thu nhập không có quỹ dự phòng;....
- GV mời HS nêu khái niệm quản lí thu, chi và
sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
6
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ,
học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện
nhiệm vụ.
- GV kết luận về nội dung Quản lí thu, chi và sự
cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.
Hoạt động 2. Xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tham gia lập và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí
trong gia đình.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin trong SGK tr.54, 55 để trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia
đình theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* Khai thác thông tin SGK tr.54, 55:
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (4-6 HS/
nhóm), đọc thông tin SGK tr.54, 55 và thực
hiện nhiệm vụ:
Theo em, để xây dựng được kế hoạch quản lí
thu, chi trong gia đình cần thực hiện những
nội dung nào? Vì sao?
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
2. Xây dựng kế hoạch quản lí thu, 2.2.NC1a:
chi trong gia đình
Để xây dựng kế hoạch thu, chi hợp
lí, mỗi gia đình cần:
HS
tương tác, thu thập
ý kiến đám mây và
đồng sáng tạo bảng
phân tích tài chính
- Bước 1: Thảo luận để xác định gia đình trên không
mục tiêu tài chính trong gia đình và gian đám mây dùng
thời gian thực hiện.
chung.
- Bước 2: Xác định các nguồn thu
7
* Các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp nhập trong gia đình.
6.2.NC1a: HS khai
lí trong gia đình
thác thuật toán số
- Bước 3: Thống nhất các khoản chi
- GV yêu cầu HS vận dụng hiểu biết, liên hệ thiết yếu và không thiết yếu trong
bản thân, gia đình để thực hiện nhiệm vụ: gia đình.
Hãy xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong
gia đình và thuyết trình về việc thực hiện kế
hoạch đó trong gia đình em.
- GV trình chiếu một số video để HS biết
thêm về xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí
trong gia đình.
và mô hình bảng
tính thông minh để
giả lập bài toán tối
- Bước 4: Thống nhất tỉ lệ phân chia ưu hóa dòng tiền
các khoản chi thiết yếu, không thiết gia đình theo quy
yếu và tiết kiệm trong gia đình.
tắc phân bổ tỷ lệ.
- Bước 5: Thực hiện các khoản thu,
chi hằng tháng theo kế hoạch thông
qua việc ghi chép và điều chỉnh các
* Video về bài toán chi tiêu hợp lí với gia khoản chi tiêu cho phù hợp.
đình nhỏ:
https://www.youtube.com/watch?v=BnUsLluVVs
* Video về cách phân bổ chi tiêu gia đình:
https://www.youtube.com/watch?
v=zHlfitjr_sY (11:51 – 13:54)
- GV nêu một số hoạt động tích hợp NLS:
+ Các thành viên trong nhóm cùng truy cập
vào một liên kết Google Sheets chia sẻ chung
để thảo luận trực tuyến, tiến hành đồng sáng
tạo nội dung bảng kê khai 5 bước xây dựng kế
hoạch quản lý thu, chi cho một gia đình giả
định theo thời gian thực.
+ Học sinh ứng dụng mô hình bảng tính tự
8
động được thiết lập sẵn thuật toán quy tắc
50/30/20 (hoặc sử dụng Trợ lý AI hỗ trợ tính
toán): Tiến hành nhập số liệu tổng thu nhập từ
20 - 25 triệu đồng/tháng của gia đình anh N (ở
ví dụ bước 5), hệ thống tự động xử lý và xuất
ra chính xác tỉ lệ tiền mặt cần phân bổ cho
từng hạng mục chi tiêu thiết yếu (50%),
không thiết yếu (20%) và quỹ dự phòng tiết
kiệm (30%) một cách trực quan.
- GV yêu cầu HS rút ra kết luận về các bước
xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia
đình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- HS xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong
gia đình của mình và thực hiện theo.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV mời HS nêu các bước xây dựng kế
9
hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV kết luận về nội dung Các bước xây
dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:
- HS được củng cố kiến thức, kĩ năng về kĩ năng quản lí thu, chi trong gia đình.
- HS rèn luyện kĩ năng xử lí thông tin, tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý
thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến nội dung bài học.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm.
- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm, thảo luận để trả lời câu hỏi bài tập
phần Luyện tập.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm, làm các bài tập phần Luyện tập và
chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
10
Câu 1. Quá trình xác định, theo dõi và tối ưu hóa các nguồn thu nhập để đảm bảo tài
chính gia đình được gọi là:
A. quản lí chi tiêu trong gia đình.
B. quản lí hoạt động kinh tế.
C. quản lí thu nhập trong gia đình.
D. quản lí hoạt động tiêu dùng.
Câu 2. Hoạt động nào dưới đây thể hiện việc thực hiện kế hoạch quản lí thu, chi
trong gia đình?
A. Chỉ ghi chép các khoản thu hằng tháng.
B. Chỉ phân loại các khoản chi thiết yếu và không thiết yếu.
C. Chỉ lập kế hoạch chi tiêu hằng tháng.
D. Phân bổ các khoản thu nhập cho các mục tiêu chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư phù hợp.
Câu 3. Mục đích của quản lí thu, chi trong gia đình biểu hiện ở nội dung nào dưới đây?
A. Đảm bảo ổn định dòng tiền cho việc mua sắm của gia đình.
B. Tối ưu hóa sử dụng khoản thu của bản thân.
C. Chủ động kiểm soát chi tiêu của bản thân.
D. Chủ động thực hiện kế hoạch tài chính của gia đình.
Câu 4. Nội dung nào dưới đây không phản ánh sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong
gia đình?
A. Tăng chất lượng cuộc sống của gia đình.
B. Kiểm soát được nguồn thu, chi trong gia đình.
C. Tăng số tiền mặt cho hoạt động mua sắm hằng ngày.
D. Dự phòng cho các trường hợp khẩn cấp và tương lai.
Câu 5. Nội dung nào dưới đây không là thời hạn xác định mục tiêu tài chính của gia
đình?
A. Mục tiêu tài chính vô hạn.
B. Mục tiêu tài chính ngắn hạn.
C. Mục tiêu tài chính trung hạn.
D. Mục tiêu tài chính dài hạn.
11
Câu 6. Sự cần thiết phải tiết kiệm và đầu tư khi quản lí thu, chi trong gia đình thể hiện ở
việc:
A. dự phòng cho tương lai.
B. tăng quỹ tiền mặt cho hoạt động mua sắm.
C. quản lí và phân bổ thu nhập gia đình.
D. tối ưu hóa sử dụng thu nhập của gia đình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời cá nhân HS trả lời lần lượt các câu hỏi:
Câu
1
2
3
4
5
6
Đáp án
C
D
D
C
A
A
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.
- GV chuyển sang hoạt động mới.
[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến
để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]
Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi mục Luyện tập (SGK – tr.56, 57)
Nhiệm vụ 1. Bày tỏ quan điểm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, thảo luận và thực hiện Phiếu học tập sau:
Quan điểm
Đồng tình
Không
đồng tình
Giải thích
a. Quản lí thu, chi
là việc quản lí các
12
nguồn thu nhập và
các khoản chi tiêu
của tất cả các thành
viên trong gia đình.
b. Mục đích của
quản lí thu, chi
trong gia đình là
duy trì những thói
quen chi tiêu tích
cực và hạn chế
những thói quen chi
tiêu không tích cực.
c. Chỉ khi nào được
chi tiêu theo sở
thích, thoả mãn mọi
nhu cầu của các
thành viên trong gia
đình thì mới đạt
được mục tiêu tự do
tài chính.
d. Muốn nâng cao
chất
lượng
cuộc
sống thì mỗi gia
đình đều phải có kĩ
năng quản lí thu,
chỉ.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
13
- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành Phiếu học tập.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:
Quan điểm
Đồng tình
Không
Giải thích
đồng tình
a. Quản lí thu, chi
Vì không phải thành viên nào trong
là việc quản lí các
gia đình cũng đi làm, có thu nhập và
nguồn thu nhập và
x
các khoản chi tiêu
tham gia vào các hoạt động tạo nên
các nguồn thu nhập và chi tiêu trong
của tất cả các thành
gia đình được. Ví dụ: trẻ em, người
viên trong gia đình.
cao tuổi,...
b. Mục đích của
Vì nếu không quản lí thu, chỉ trong gia
quản lí thu, chi
đình thì khó có thể duy trì những thói
trong gia đình là
quen chỉ tiêu tích cực và hạn chế
duy trì những thói
quen chi tiêu tích
những thói quen chỉ tiêu không tích
x
cực.
cực và hạn chế
những thói quen chỉ
tiêu không tích cực.
c. Chỉ khi nào được
x
Vì nếu chỉ tiêu theo sở thích, thoả mãn
chi tiêu theo sở
mọi nhu cầu của các thành viên trong
thích, thoả mãn mọi
gia đình sẽ dẫn đến hậu quả các khoản
nhu cầu của các
thu nhập không thể đủ để bù đắp cho
thành viên trong gia
chỉ tiêu dẫn đến thâm hụt ngân sách
đình thì mới đạt
gia đình, nợ nần,...
được mục tiêu tự do
14
tài chính.
d. Muốn nâng cao
Vì quản lí thu, chỉ trong gia đình hợp
chất
cuộc
lí sẽ kiểm soát được các nguồn thu
sống thì mỗi gia
trong gia đình; theo dõi và điều chỉnh
đình đều phải có kĩ
những thói quen chi tiêu không tích
năng quản lí thu,
cực để đạt được các mục tiêu tài chính
chỉ.
lượng
x
trong gia đình; chủ động thực hiện kế
hoạch tài chính của gia đình; giúp cân
bằng tài chính, chủ động ứng phó với
các tình huống rủi ro có thể xảy ra
trong gia đình và nâng cao chất lượng
cuộc sống gia đình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 2. Nêu được ý nghĩa của quản lí thu, chi gia đình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi bài Luyện tập 2 trong SGK tr.56 để thực hiện nhiệm vụ:
Câu 2. Em hãy cho biết việc làm của nhân vật trong các trường hợp dưới đây có ý nghĩa
thế nào trong quản lí thu, chi gia đình:
a. Chị D luôn ghi chép tất cả các khoản chi và lập bảng theo dõi chi tiêu hằng tháng của
gia đình để có sự điều chỉnh vào tháng sau nếu cần thiết.
b. Mặc dù thu nhập gia đình còn thấp nhưng vợ chồng chị B thống nhất duy trì tiết kiệm
20% thu nhập mỗi tháng để bảo đảm quy tắc thu, chi 50/30/20.
c. Hằng tháng, vợ chồng chị Q thường xác định hạn mức mua sắm của hai vợ chồng để
không ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm chung của gia đình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
15
- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:
a. Đây là một thói quen tốt để thực hiện kế hoạch quản lí thu, chỉ trong gia đình.
b. Đây là một việc làm đúng, vì ngay cả khi thu nhập còn thấp gia đình vẫn có ý thức tiết
kiệm một khoản nhỏ để dự phòng thông qua việc kiên trì bảo đảm nguyên tắc 50/30/20.
c. Đây là một việc làm tốt, một thói quen tốt để chỉ tiêu hiệu quả, thực hành tiết kiệm để
thực hiện được các mục tiêu tài chính của gia đình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 3. Liệt kê thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS vận dụng hiểu biết, liên hệ bản thân để thực hành bài Luyện tập 3 SGK
tr.57: Em hãy liệt kê những thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình và kết quả của
những thói quen đó.
- GV đưa ra một số gợi ý cho HS:
Một số thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình:
+ Chi tiêu có kế hoạch.
+ Bàn bạc, thống nhất giữa các thành viên gia đình trong chi tiêu.
+ Chi tiêu tiết kiệm,...
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS liệt kê những thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình và kết quả của những thói
quen đó.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
16
- GV mời các nhóm HS thuyết trình trước lớp về những thói quen chi tiêu tích cực trong
gia đình và kết quả của những thói quen đó.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 4. Trả lời câu hỏi tình huống
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi bài Luyện tập 4 trong SGK tr.57 để thực hiện nhiệm vụ:
Câu 4. Em hãy đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
Đầu năm, vợ chồng anh A thống nhất đặt mục tiêu mỗi tháng sẽ dành 60% thu nhập cho
các chi tiêu thiết yếu, tiết kiệm 20% thu nhập gia đình để có đủ tiền mua xe máy nhưng
hai tháng nay, anh A bị mất việc, thu nhập gia đình bị giảm sút, kinh tế gia đình eo hẹp
mà vợ anh vẫn quyết tâm thực hiện mục tiêu tiết kiệm đã đặt ra bằng cách cắt giảm một
số chi tiêu thiết yếu trong gia đình.
Em hãy chỉ ra những biểu hiện quản lí thu, chi gia đình hợp lí, không hợp lí trong
trường hợp trên. Em hãy đưa ra lời khuyên cho gia đình để quản lí thu, chi gia đình hiệu
quả hơn.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:
+ Những biểu hiện quản lí thu, chi gia đình hợp lí, không hợp lí:
● Việc đầu năm vợ chồng anh A thống nhất đặt mục tiêu mỗi tháng sẽ dành 60% thu
nhập cho các chi tiêu thiết yếu, tiết kiệm 20% thu nhập gia đình để có đủ tiền mua
xe máy là hợp lí. Vì trong quản lí thu, chi trong gia đình chỉ khi nào có sự bàn
17
bạc, thống nhất và kiên trì thực hiện mới có thể đạt được các mục tiêu tài chính
trong gia đình.
● Khi anh A bị mất việc, thu nhập gia đình bị giảm sút, kinh tế gia đình eo hẹp
nhưng vợ anh vẫn quyết tâm thực hiện mục tiêu tiết kiệm đã đặt ra bằng cách cắt
giảm một số chi tiêu thiết yếu trong gia đình là không hợp lí. Vì, cách cắt giảm
một số chi tiêu thiết yếu trong gia đình sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ của các thành
viên trong gia đình.
+ Lời khuyên: Vợ chồng anh A nên thống nhất với nhau điều chỉnh quy tắc thu, chi bảo
đảm các khoản chi thiết yếu và cắt giảm các khoản chi không thiết yếu để thực hiện các
mục tiêu tài chính trong gia đình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang hoạt động Vận dụng.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS tự giác áp dụng những điều đã học để tham gia lập và thực hiện các
hoạt động liên quan đến việc quản lí thu, chi để xây dựng được kế hoạch quản lí thu, chi
hợp lí trong gia đình.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm thực hiện nhiệm vụ
được giao.
c. Sản phẩm học tậ
Ngày dạy:…/…/…
CHỦ ĐỀ 6: QUẢN LÍ THU, CHI TRONG GIA ĐÌNH
BÀI 7: QUẢN LÍ THU, CHI TRONG GIA ĐÌNH
(5 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-
Nêu được thế nào là quản lí thu, chi trong gia đình.
-
Giải thích được sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
-
Đánh giá được thói quen chi tiêu và các mục tiêu tài chính của gia đình.
-
Tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
2. Năng lực
Năng lực chung:
-
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao và bày
tỏ được ý kiến.
-
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, trường hợp
trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến quản lí thu, chi trong gia đình.
Năng lực đặc thù:
-
Phát triển bản thân: Tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí
trong gia đình.
-
Tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Tìm hiểu và đưa ra được dẫn
chứng thực tế về vai trò của quản lí thu, chi trong gia đình.
Năng lực số:
-
2.1.NC1a, 2.2.NC1a: Tương tác, thu thập ý kiến đám mây và đồng sáng tạo bảng
phân tích tài chính gia đình trên không gian đám mây dùng chung.
1
-
3.1.NC1a: Ứng dụng công cụ đồ họa số đa phương tiện để thiết kế giao diện kế
hoạch mục tiêu tài chính thông minh (Infographic/Dashboard).
-
5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực
tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.
-
6.1.NC1a: Sử dụng Trợ lý ảo AI để phân tích hành vi và truy vấn dữ liệu chuyên
sâu về các mô hình tài chính gia đình toàn cầu.
-
6.2.NC1a: Khai thác thuật toán số và mô hình bảng tính thông minh để giả lập bài
toán tối ưu hóa dòng tiền gia đình theo quy tắc phân bổ tỷ lệ.
3. Phẩm chất:
-
Chăm chỉ tham gia lập kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
-
Có trách nhiệm thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình. Hướng dẫn bạn
bè, người thân cùng thực hiện.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-
SGK, SGV môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức, Kế hoạch
dạy học.
-
Tranh/ảnh, clip, thông tin liên quan tới bài học.
-
Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,....
-
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
-
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…
2. Đối với học sinh
-
SGK Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
-
Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
-
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép)
có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến thức, kĩ năng
cần thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới.
2
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi Mở đầu SGK tr.52 về quản lí thu, chi trong gia đình.
- GV dẫn dắt vào bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về quản lí thu, chi trong gia đình.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và yêu cầu HS trả lời
câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi phần Mở đầu SGK tr.52 và thực hiện nhiệm vụ:
Em hãy nêu một thói quen chi tiêu trong gia đình em và nhận xét về thói quen đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết của bản thân để thực hiện nhiệm vụ.
- HS có thể thảo luận nhóm đôi với bạn bên cạnh.
- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số HS trả lời câu hỏi:
Gợi ý trả lời:
+ Thói quen chi tiêu: mua sắm hàng tạp hóa theo tuần;
+ Nhận xét:
● Ưu điểm: quản lí tài chính tốt hơn; tiết kiệm thời gian; đảm bảo nguồn cung thực
phẩm tươi ngon; giảm thiểu lãng phí thực phẩm.
● Nhược điểm: dễ gặp tình trạng thiếu hụt mặt hàng; khả năng bị ảnh hưởng bởi
các chương trình khuyến mãi không thường xuyên; quản lí thực phẩm tươi sống.
- Các cặp đôi khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét các ý kiến và đánh giá, kết luận.
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Quản lí thu, chi là hoạt động cơ bản để thực hiện
các mục tiêu tài chính của mỗi gia đình, giúp duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống.
3
Vì vậy, mỗi gia đình cần trang bị kĩ năng quản lí thu, chi để sử dụng nguồn tiền hợp lí,
thoả mãn được những nhu cầu cơ bản, tiết kiệm cho tương lai, góp phần tạo nên một gia
đình hạnh phúc và phát triển. Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm
nay - Bài 7: Quản lí thu, chi trong gia đình.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi
trên môi trường số).]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu về quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong
gia đình
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được khái niệm quản lí thu, chi trong gia đình.
- Giải thích được sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin trong SGK tr.52, 53 để trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về khái niệm quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi
trong gia đình.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản
lí thu, chi trong gia đình theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* Khai thác thông tin 1, 2 SGK tr.52, 53:
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin
trong SGK tr.52, 53 để trả lời câu hỏi:
Qua thông tin 2, em hãy đánh giá thói quen chi
tiêu nào tích cực và thói quen chi tiêu nào chưa
tích cực. Vì sao?
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
1. Tìm hiểu về quản lí thu, chi 6.1.NC1a: HS sử
và sự cần thiết phải quản lí thu, dụng Trợ lý ảo AI
chi trong gia đình
- Khái niệm:
để phân tích hành
vi và truy vấn dữ
liệu chuyên sâu về
Quản lí thu, chi là việc quản lí các các mô hình tài
khoản thu nhập, chi tiêu nhằm đáp chính gia đình
ứng nhu cầu vật chất, tinh thần toàn cầu.
4
* Quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí cho các thành viên trong gia đình
thu, chi trong gia đình:
- GV yêu cầu HS vận dụng hiểu biết, liên hệ bản
và phù hợp với thu nhập của gia
đình.
thân để thực hiện nhiệm vụ: Em hãy cho biết - Sự cần thiết: Việc quản lí thu,
những thói quen chi tiêu không tích cực sẽ ảnh chi trong gia đình nhằm:
hưởng như thế nào tới đời sống gia đình.
+ Kiểm soát được các nguồn thu
- GV trình chiếu cho HS xem video về quản lí trong gia đình.
thu, chi trong gia đình:
+ Theo dõi và điều chỉnh những
https://www.youtube.com/watch?
thói quen chi tiêu không tích cực
v=TlKMyjH3pLg (0:08 – 3:41)
để đạt được các mục tiêu tài chính
- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận, trả lời câu
hỏi:
+ Em hãy cho biết thế nào là quản lí thu, chi
trong gia đình.
+ Tại sao phải quản lí thu, chi trong gia đình?
- GV yêu cầu HS sử dụng máy tính xách tay hoặc
máy tính bảng truy cập vào các hệ thống Trợ lý
ảo AI (như Gemini hoặc ChatGPT), nhập câu
trong gia đình.
+ Chủ động thực hiện kế hoạch tài
chính của gia đình.
+ Giúp cân bằng tài chính, chủ
động ứng phó với các tình huống
rủi ro có thể xảy ra trong gia đình.
+ Nâng cao chất lượng cuộc sống
gia đình.
lệnh (prompt) yêu cầu AI phân tích sâu hơn về
tác động tiêu cực của lạm phát hành vi đối với tài
chính gia đình hiện đại để bổ sung lập luận đối
chiếu với dữ liệu từ video tư liệu.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc cá nhân, vận dụng hiểu biết để trả
5
lời câu hỏi.
- HS rút ra kết luận về quản lí thu, chi và sự cần
thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình theo
hướng dẫn của GV.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trả lời câu hỏi.
* Thông tin 1, 2 SGK tr.52, 53:
Trong các thói quen chỉ tiêu trên, có một số thói
quen chi tiêu tích cực, một số thói quen chỉ tiêu
không tích cực:
● Thói quen chi tiêu tích cực: chỉ mua khi
thực sự cần thiết; tiết kiệm điện, nước; bàn
bạc, thống nhất giữa các thành viên trong
gia đình trước khi chỉ tiêu.
● Thói quen chỉ tiêu không tích cực: chỉ
tiêu tùy hứng theo cảm xúc; chỉ tiêu hết
thu nhập không có quỹ dự phòng;....
- GV mời HS nêu khái niệm quản lí thu, chi và
sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
6
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ,
học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện
nhiệm vụ.
- GV kết luận về nội dung Quản lí thu, chi và sự
cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.
Hoạt động 2. Xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tham gia lập và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí
trong gia đình.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin trong SGK tr.54, 55 để trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia
đình theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* Khai thác thông tin SGK tr.54, 55:
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (4-6 HS/
nhóm), đọc thông tin SGK tr.54, 55 và thực
hiện nhiệm vụ:
Theo em, để xây dựng được kế hoạch quản lí
thu, chi trong gia đình cần thực hiện những
nội dung nào? Vì sao?
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
2. Xây dựng kế hoạch quản lí thu, 2.2.NC1a:
chi trong gia đình
Để xây dựng kế hoạch thu, chi hợp
lí, mỗi gia đình cần:
HS
tương tác, thu thập
ý kiến đám mây và
đồng sáng tạo bảng
phân tích tài chính
- Bước 1: Thảo luận để xác định gia đình trên không
mục tiêu tài chính trong gia đình và gian đám mây dùng
thời gian thực hiện.
chung.
- Bước 2: Xác định các nguồn thu
7
* Các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp nhập trong gia đình.
6.2.NC1a: HS khai
lí trong gia đình
thác thuật toán số
- Bước 3: Thống nhất các khoản chi
- GV yêu cầu HS vận dụng hiểu biết, liên hệ thiết yếu và không thiết yếu trong
bản thân, gia đình để thực hiện nhiệm vụ: gia đình.
Hãy xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong
gia đình và thuyết trình về việc thực hiện kế
hoạch đó trong gia đình em.
- GV trình chiếu một số video để HS biết
thêm về xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí
trong gia đình.
và mô hình bảng
tính thông minh để
giả lập bài toán tối
- Bước 4: Thống nhất tỉ lệ phân chia ưu hóa dòng tiền
các khoản chi thiết yếu, không thiết gia đình theo quy
yếu và tiết kiệm trong gia đình.
tắc phân bổ tỷ lệ.
- Bước 5: Thực hiện các khoản thu,
chi hằng tháng theo kế hoạch thông
qua việc ghi chép và điều chỉnh các
* Video về bài toán chi tiêu hợp lí với gia khoản chi tiêu cho phù hợp.
đình nhỏ:
https://www.youtube.com/watch?v=BnUsLluVVs
* Video về cách phân bổ chi tiêu gia đình:
https://www.youtube.com/watch?
v=zHlfitjr_sY (11:51 – 13:54)
- GV nêu một số hoạt động tích hợp NLS:
+ Các thành viên trong nhóm cùng truy cập
vào một liên kết Google Sheets chia sẻ chung
để thảo luận trực tuyến, tiến hành đồng sáng
tạo nội dung bảng kê khai 5 bước xây dựng kế
hoạch quản lý thu, chi cho một gia đình giả
định theo thời gian thực.
+ Học sinh ứng dụng mô hình bảng tính tự
8
động được thiết lập sẵn thuật toán quy tắc
50/30/20 (hoặc sử dụng Trợ lý AI hỗ trợ tính
toán): Tiến hành nhập số liệu tổng thu nhập từ
20 - 25 triệu đồng/tháng của gia đình anh N (ở
ví dụ bước 5), hệ thống tự động xử lý và xuất
ra chính xác tỉ lệ tiền mặt cần phân bổ cho
từng hạng mục chi tiêu thiết yếu (50%),
không thiết yếu (20%) và quỹ dự phòng tiết
kiệm (30%) một cách trực quan.
- GV yêu cầu HS rút ra kết luận về các bước
xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia
đình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- HS xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong
gia đình của mình và thực hiện theo.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV mời HS nêu các bước xây dựng kế
9
hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV kết luận về nội dung Các bước xây
dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:
- HS được củng cố kiến thức, kĩ năng về kĩ năng quản lí thu, chi trong gia đình.
- HS rèn luyện kĩ năng xử lí thông tin, tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý
thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến nội dung bài học.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm.
- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm, thảo luận để trả lời câu hỏi bài tập
phần Luyện tập.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm, làm các bài tập phần Luyện tập và
chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
10
Câu 1. Quá trình xác định, theo dõi và tối ưu hóa các nguồn thu nhập để đảm bảo tài
chính gia đình được gọi là:
A. quản lí chi tiêu trong gia đình.
B. quản lí hoạt động kinh tế.
C. quản lí thu nhập trong gia đình.
D. quản lí hoạt động tiêu dùng.
Câu 2. Hoạt động nào dưới đây thể hiện việc thực hiện kế hoạch quản lí thu, chi
trong gia đình?
A. Chỉ ghi chép các khoản thu hằng tháng.
B. Chỉ phân loại các khoản chi thiết yếu và không thiết yếu.
C. Chỉ lập kế hoạch chi tiêu hằng tháng.
D. Phân bổ các khoản thu nhập cho các mục tiêu chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư phù hợp.
Câu 3. Mục đích của quản lí thu, chi trong gia đình biểu hiện ở nội dung nào dưới đây?
A. Đảm bảo ổn định dòng tiền cho việc mua sắm của gia đình.
B. Tối ưu hóa sử dụng khoản thu của bản thân.
C. Chủ động kiểm soát chi tiêu của bản thân.
D. Chủ động thực hiện kế hoạch tài chính của gia đình.
Câu 4. Nội dung nào dưới đây không phản ánh sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong
gia đình?
A. Tăng chất lượng cuộc sống của gia đình.
B. Kiểm soát được nguồn thu, chi trong gia đình.
C. Tăng số tiền mặt cho hoạt động mua sắm hằng ngày.
D. Dự phòng cho các trường hợp khẩn cấp và tương lai.
Câu 5. Nội dung nào dưới đây không là thời hạn xác định mục tiêu tài chính của gia
đình?
A. Mục tiêu tài chính vô hạn.
B. Mục tiêu tài chính ngắn hạn.
C. Mục tiêu tài chính trung hạn.
D. Mục tiêu tài chính dài hạn.
11
Câu 6. Sự cần thiết phải tiết kiệm và đầu tư khi quản lí thu, chi trong gia đình thể hiện ở
việc:
A. dự phòng cho tương lai.
B. tăng quỹ tiền mặt cho hoạt động mua sắm.
C. quản lí và phân bổ thu nhập gia đình.
D. tối ưu hóa sử dụng thu nhập của gia đình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời cá nhân HS trả lời lần lượt các câu hỏi:
Câu
1
2
3
4
5
6
Đáp án
C
D
D
C
A
A
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.
- GV chuyển sang hoạt động mới.
[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến
để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]
Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi mục Luyện tập (SGK – tr.56, 57)
Nhiệm vụ 1. Bày tỏ quan điểm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, thảo luận và thực hiện Phiếu học tập sau:
Quan điểm
Đồng tình
Không
đồng tình
Giải thích
a. Quản lí thu, chi
là việc quản lí các
12
nguồn thu nhập và
các khoản chi tiêu
của tất cả các thành
viên trong gia đình.
b. Mục đích của
quản lí thu, chi
trong gia đình là
duy trì những thói
quen chi tiêu tích
cực và hạn chế
những thói quen chi
tiêu không tích cực.
c. Chỉ khi nào được
chi tiêu theo sở
thích, thoả mãn mọi
nhu cầu của các
thành viên trong gia
đình thì mới đạt
được mục tiêu tự do
tài chính.
d. Muốn nâng cao
chất
lượng
cuộc
sống thì mỗi gia
đình đều phải có kĩ
năng quản lí thu,
chỉ.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
13
- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành Phiếu học tập.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:
Quan điểm
Đồng tình
Không
Giải thích
đồng tình
a. Quản lí thu, chi
Vì không phải thành viên nào trong
là việc quản lí các
gia đình cũng đi làm, có thu nhập và
nguồn thu nhập và
x
các khoản chi tiêu
tham gia vào các hoạt động tạo nên
các nguồn thu nhập và chi tiêu trong
của tất cả các thành
gia đình được. Ví dụ: trẻ em, người
viên trong gia đình.
cao tuổi,...
b. Mục đích của
Vì nếu không quản lí thu, chỉ trong gia
quản lí thu, chi
đình thì khó có thể duy trì những thói
trong gia đình là
quen chỉ tiêu tích cực và hạn chế
duy trì những thói
quen chi tiêu tích
những thói quen chỉ tiêu không tích
x
cực.
cực và hạn chế
những thói quen chỉ
tiêu không tích cực.
c. Chỉ khi nào được
x
Vì nếu chỉ tiêu theo sở thích, thoả mãn
chi tiêu theo sở
mọi nhu cầu của các thành viên trong
thích, thoả mãn mọi
gia đình sẽ dẫn đến hậu quả các khoản
nhu cầu của các
thu nhập không thể đủ để bù đắp cho
thành viên trong gia
chỉ tiêu dẫn đến thâm hụt ngân sách
đình thì mới đạt
gia đình, nợ nần,...
được mục tiêu tự do
14
tài chính.
d. Muốn nâng cao
Vì quản lí thu, chỉ trong gia đình hợp
chất
cuộc
lí sẽ kiểm soát được các nguồn thu
sống thì mỗi gia
trong gia đình; theo dõi và điều chỉnh
đình đều phải có kĩ
những thói quen chi tiêu không tích
năng quản lí thu,
cực để đạt được các mục tiêu tài chính
chỉ.
lượng
x
trong gia đình; chủ động thực hiện kế
hoạch tài chính của gia đình; giúp cân
bằng tài chính, chủ động ứng phó với
các tình huống rủi ro có thể xảy ra
trong gia đình và nâng cao chất lượng
cuộc sống gia đình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 2. Nêu được ý nghĩa của quản lí thu, chi gia đình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi bài Luyện tập 2 trong SGK tr.56 để thực hiện nhiệm vụ:
Câu 2. Em hãy cho biết việc làm của nhân vật trong các trường hợp dưới đây có ý nghĩa
thế nào trong quản lí thu, chi gia đình:
a. Chị D luôn ghi chép tất cả các khoản chi và lập bảng theo dõi chi tiêu hằng tháng của
gia đình để có sự điều chỉnh vào tháng sau nếu cần thiết.
b. Mặc dù thu nhập gia đình còn thấp nhưng vợ chồng chị B thống nhất duy trì tiết kiệm
20% thu nhập mỗi tháng để bảo đảm quy tắc thu, chi 50/30/20.
c. Hằng tháng, vợ chồng chị Q thường xác định hạn mức mua sắm của hai vợ chồng để
không ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm chung của gia đình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
15
- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:
a. Đây là một thói quen tốt để thực hiện kế hoạch quản lí thu, chỉ trong gia đình.
b. Đây là một việc làm đúng, vì ngay cả khi thu nhập còn thấp gia đình vẫn có ý thức tiết
kiệm một khoản nhỏ để dự phòng thông qua việc kiên trì bảo đảm nguyên tắc 50/30/20.
c. Đây là một việc làm tốt, một thói quen tốt để chỉ tiêu hiệu quả, thực hành tiết kiệm để
thực hiện được các mục tiêu tài chính của gia đình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 3. Liệt kê thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS vận dụng hiểu biết, liên hệ bản thân để thực hành bài Luyện tập 3 SGK
tr.57: Em hãy liệt kê những thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình và kết quả của
những thói quen đó.
- GV đưa ra một số gợi ý cho HS:
Một số thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình:
+ Chi tiêu có kế hoạch.
+ Bàn bạc, thống nhất giữa các thành viên gia đình trong chi tiêu.
+ Chi tiêu tiết kiệm,...
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS liệt kê những thói quen chi tiêu tích cực trong gia đình và kết quả của những thói
quen đó.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
16
- GV mời các nhóm HS thuyết trình trước lớp về những thói quen chi tiêu tích cực trong
gia đình và kết quả của những thói quen đó.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 4. Trả lời câu hỏi tình huống
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi bài Luyện tập 4 trong SGK tr.57 để thực hiện nhiệm vụ:
Câu 4. Em hãy đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
Đầu năm, vợ chồng anh A thống nhất đặt mục tiêu mỗi tháng sẽ dành 60% thu nhập cho
các chi tiêu thiết yếu, tiết kiệm 20% thu nhập gia đình để có đủ tiền mua xe máy nhưng
hai tháng nay, anh A bị mất việc, thu nhập gia đình bị giảm sút, kinh tế gia đình eo hẹp
mà vợ anh vẫn quyết tâm thực hiện mục tiêu tiết kiệm đã đặt ra bằng cách cắt giảm một
số chi tiêu thiết yếu trong gia đình.
Em hãy chỉ ra những biểu hiện quản lí thu, chi gia đình hợp lí, không hợp lí trong
trường hợp trên. Em hãy đưa ra lời khuyên cho gia đình để quản lí thu, chi gia đình hiệu
quả hơn.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:
+ Những biểu hiện quản lí thu, chi gia đình hợp lí, không hợp lí:
● Việc đầu năm vợ chồng anh A thống nhất đặt mục tiêu mỗi tháng sẽ dành 60% thu
nhập cho các chi tiêu thiết yếu, tiết kiệm 20% thu nhập gia đình để có đủ tiền mua
xe máy là hợp lí. Vì trong quản lí thu, chi trong gia đình chỉ khi nào có sự bàn
17
bạc, thống nhất và kiên trì thực hiện mới có thể đạt được các mục tiêu tài chính
trong gia đình.
● Khi anh A bị mất việc, thu nhập gia đình bị giảm sút, kinh tế gia đình eo hẹp
nhưng vợ anh vẫn quyết tâm thực hiện mục tiêu tiết kiệm đã đặt ra bằng cách cắt
giảm một số chi tiêu thiết yếu trong gia đình là không hợp lí. Vì, cách cắt giảm
một số chi tiêu thiết yếu trong gia đình sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ của các thành
viên trong gia đình.
+ Lời khuyên: Vợ chồng anh A nên thống nhất với nhau điều chỉnh quy tắc thu, chi bảo
đảm các khoản chi thiết yếu và cắt giảm các khoản chi không thiết yếu để thực hiện các
mục tiêu tài chính trong gia đình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang hoạt động Vận dụng.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS tự giác áp dụng những điều đã học để tham gia lập và thực hiện các
hoạt động liên quan đến việc quản lí thu, chi để xây dựng được kế hoạch quản lí thu, chi
hợp lí trong gia đình.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm thực hiện nhiệm vụ
được giao.
c. Sản phẩm học tậ
 








Các ý kiến mới nhất