BÀI 1 .PHẦN VIẾT

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Đặng Thị Lệ Tuyến
Ngày gửi: 11h:55' 03-09-2023
Dung lượng: 230.5 KB
Số lượt tải: 53
Nguồn:
Người gửi: Đặng Thị Lệ Tuyến
Ngày gửi: 11h:55' 03-09-2023
Dung lượng: 230.5 KB
Số lượt tải: 53
Số lượt thích:
0 người
Trường: THPT Nguyễn Thị Định
Tổ: Ngữ Văn. Ngày soạn: 10/9/2022
KẾ HOẠCH BÀI DẠY KĨ NĂNG VIẾT
VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT TRUYỆN KỂ
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Năng lực
1.1. Năng lực đặc thù:
- Biết viết VB đúng quy trình: chuẩn bị viết; tìm ý và lập dàn ý; viết bài; xem lại và
chỉnh sửa.
- Viết được VB nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề, những nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của một truyện kể.
1.2. Năng lực chung:
- NL tự chủ và tự học: biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân
trong HT.
- NL giao tiếp, hợp tác: biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm
vụ.
2. Phẩm chất:
Góp phần bồi dưỡng phẩm chất yêu nước thông qua việc trân trọng trí tưởng tượng và
di sản nghệ thuật mà người xưa để lại (thần thoại).
II. KIẾN THỨC
- Các yêu cầu đối với kiểu bài phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề, những nét
đặc sắc về hình thức nghệ thuật.
- Cách viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề, những nét đặc
sắc về hình thức nghệ thuật.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
- Bảng, phấn. SGK, SGV.
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
Hoạt động: Khởi động
1.Mục tiêu: Trình bày được những hiểu biết về kiểu bài văn nghị luận phân tích, đánh giá
một truyện kể.
2.Nội dung: Những hiểu biết ban đầu về kiểu bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: Cá nhân HS trả lời câu hỏi:
Câu 1: Ở bài 1 “Tạo lập thế giới (thần thoại)”, chúng ta đã học được những truyện kể nào?
Em có nhận xét gì về những truyện kể đó?
Câu 2: Trong cuộc sống hằng ngày, người ta thường viết bài văn nghị luận phân tích, đánh
giá một truyện kể trong những tình huống nào?
Thực hiện nhiệm vụ HT: Cá nhân HS trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2 – 3 HS trình bày câu trả lời trước lớp.
Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét ý kiến của HS, hướng dẫn HS tổng hợp vấn đề theo hướng tham khảo
sau:
Một số tình huống cần viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: bài dự
thi cuộc thi viết, bài đăng trên trang web của trường, bài viết chuẩn bị cho buổi thuyết trình,
…
- GV dẫn dắt, giới thiệu nội dung bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
I. Hoạt động tìm hiểu tri thức về kiểu bài
1. Mục tiêu: Trình bày được yêu cầu của bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể: chủ đề, những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật.
2. Nội dung: Yêu cầu của bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề,
những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT
GV yêu cầu HS đọc SGK/ tr. 23
(1) nêu câu hỏi về những điều chưa rõ (nếu có).
(2) Thể hiện lại những nội dung tiếp nhận được bằng sơ đồ tư duy
Thực hiện nhiệm vụ HT: HS thực hiện nhiệm vụ theo trình tự từ (1) và (2).
Báo cáo, thảo luận: (1) Một số HS nêu câu hỏi (nếu có); (2) 1 – 2 HS trình bày sơ đồ
tư duy.
Kết luận, nhận định: GV góp ý cho câu trả lời của HS, lưu ý HS khi viết bài cần có
các phần mở bài, thân bài và kết bài đúng quy cách.
II. Hoạt động hướng dẫn phân tích ngữ liệu
1. Mục tiêu: Nhận biết được các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích ngữ
liệu tham khảo trong SGK.
2. Nội dung: Các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích ngữ liệu tham khảo
trong SGK.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT: GV yêu cầu HS quan sát VB mẫu (SGK/ tr. 24 – 26), chú ý đến
những phần được đánh số và khung chứa thông tin tương ứng. Sau đó, GV yêu cầu HS trả
lời các câu hỏi hướng dẫn phân tích ở SGK/ tr. 26.
Thực hiện nhiệm vụ HT: Cá nhân HS đọc ngữ liệu tham khảo, theo dõi các khung
chứa thông tin hướng dẫn. Sau đó, trả lời cho các câu hỏi hướng dẫn ở SGK.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2 – 3HS trình bày câu trả lời trước lớp.
Kết luận, nhận định: GV nhận xét câu trả lời của HS, hướng dẫn HS xác định các yêu
cầu của kiểu bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề, những nét đặc sắc
về hình thức nghệ thuật theo định hướng sau:
a. Mở bài, thân bài và kết bài của ngữ liệu đã đáp ứng yêu cầu của kiểu bài viết phân
tích, đánh giá một truyện kể vì:
- Mở bài: giới thiệu được truyện kể cần phân tích, đánh giá (tên tác phẩm, tác giả, xuất
xứ) và nêu định hướng của bài viết.
- Thân bài: lần lượt trình bày các luận điểm làm nổi bật chủ đề và ý nghĩa của chủ đề;
những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của truyện kể như: tình huống, nhân vật, cách kể
chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua đối thoại.
- Kết bài: khẳng định lại giá trị của chủ đề và hình thức nghệ thuật của truyện kể; nêu
tác động của tác phẩm đối với bản thân.
b. Các luận điểm trong ngữ liệu được sắp xếp hợp lí, theo trình tự phân tích, đánh giá
chủ đề trước, hình thức nghệ thuật sau.
c. Trong mỗi luận điểm, có sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng. HS tự cho ví
dụ.
d. Người viết đã phân tích, đánh giá giá trị, ý nghĩa của chủ đề một cách thấu đáo. Đầu
tiên người viết nêu chủ đề của tác phẩm. Sau đó, người viết phân tích chủ đề để đưa ra đánh
giá: Chủ đề là một khái quát không chỉ đúng với một thời mà còn đúng với nhiều thời;
không chỉ là tiếng nói phê phán một nhân vật cụ thể, trong một tình huống cụ thể mà là lời
cảnh tỉnh sâu sắc cho nhân loại về lẽ công bằng trong xã hội.
e. Người viết đã phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện kể
như: Tình huống, nhân vật, cách kể chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua
đối thoại. Việc phân tích này có tác dụng làm nổi bật, khắc hoạ sâu sắc hơn chủ đề của tác
phẩm.
f. Những lưu ý khi viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: cần đảm
bảo những yêu cầu về nội dung nghị luận và kĩ năng nghị luận đã được trình bày ở mục Tri
thức về kiểu bài (SGK/ tr. 23).
III. Hoạt động hướng dẫn lí thuyết về quy trình viết
1. Mục tiêu: Nhận biết được những thao tác cần làm, những lưu ý khi thực hiện các bước
trong quy trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể.
2. Nội dung: Những thao tác cần làm, những lưu ý khi thực hiện các bước trong quy
trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: HS đọc phần Thực hành viết theo quy trình (SGK/ tr. 26 – 29),
sau đó làm việc cá nhân và điền thông tin vào bảng theo mẫu sau:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT
TRUYỆN KỂ
Quy trình viết
Bước 1: Chuẩn bị viết
Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
Thao tác cần làm
Lưu ý
Bước 3: Viết bài
Bước 4: Xem lại và chỉnh
sửa
Thực hiện nhiệm vụ HT: Cá nhân HS đọc SGK, làm việc cá nhân và hoàn thành
bảng.
Báo cáo, thảo luận: 1 – 2HS trình bày kết quả. Các HS khác nhận xét, bổ sung.
Kết luận, nhận định: GV đánh giá, nhận xét, kết luận dựa vào bảng sau:
Quy trình viết
Bước1:
Chuẩn
bị viết
Thao tác cần làm
Xác định tác phẩm truyện
Lựa chọn một truyện kể theo gợi ý
của SGK hoặc một truyện kể thuộc
các thể loại truyện ngụ ngôn,
truyện cười, truyện cổ tích,… đã
học ở cấp THCS.
Xác định mục đích viết và người
đọc
Xác định mục đích viết và người
đọc theo gợi ý trong SGK.
Lưu ý
- Cần chọn truyện kể mà
bản thân thật sự yêu thích
để có hứng thú viết.
- Nên chọn những tác phẩm
mà HS thuận lợi trong việc
thu thập tài liệu, tìm ý để
chuẩn bị cho bài viết
Việc xác định mục đích và
người đọc cụ thể sẽ giúp
chọn được cách viết phù
hợp, hiệu quả.
Thu thập tư liệu
- Nên chọn đọc tài liệu từ
- Tìm các nguồn tư liệu liên quan
các nguồn có uy tín như
đến truyện kể muốn phân tích,
các bài nghiên cứu trên các
đánh giá theo gợi ý của SGK.
tạp chí khoa học, sách
- Cần ghi chép trong quá trình đọc chuyên khảo của các tác
tài liệu để phục vụ cho việc dẫn giả và nhà xuất bản có uy
chứng viết bài văn.
tín.
- Cần lưu nguồn các bài
báo, trang web đã tham
khảo để dẫn nguồn trong
bài viết, tránh mắc lỗi đạo
văn hoặc vi phạm luật sở
hữu trí tuệ
Tìm ý
Tìm ý trên hai phương diện:
- Chủ đề và ý nghĩa, giá trị của
chủ đề.
Bước 2: Tìm ý và
lập dàn ý
- Những nét đặc sắc về hình thức
Có thể thực hiện bằng cách
trả lời các câu hỏi gợi ý
trong SGK.
nghệ thuật.
Lập dàn ý
Sắp xếp các ý tìm được theo một
trình tự hợp lí.
- Tham khảo những lưu ý
khi lập dàn ý phần thân bài
trong SGK.
- Cần đảm bảo bố cục ba
phần của bài viết.
- Cần làm sáng tỏ các luận
Bước 3: Viết bài
Từ dàn ý đã lập, viết bài văn hoàn
chỉnh.
điểm chính của bài viết.
- Diễn đạt mạch lạc, lựa
chọn văn phong phù hợp
với mục đích viết và người
đọc.
Bước 4: Xem lại và
chỉnh sửa
- Đọc lại bài viết, chỉnh sửa.
- Xem lại và chỉnh sửa dựa
- Ghi lại những kinh nghiệm rút ra vào bảng kiểm trong SGK.
khi viết bài văn nghị luận phân - Có thể nhờ bạn đọc góp ý
tích, đánh giá một truyện kể.
cho bài viết.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH
GIÁ MỘT TRUYỆN KỂ
I. Hoạt động chuẩn bị viết
Hoạt động 1: Xác định tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu thập
tư liệu
1. Mục tiêu: Xác định được tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu thập
tư liệu.
2. Nội dung: Xác định được tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu thập
tư liệu.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT: HS đọc đề bài (SGK/ tr. 26) mục Thực hành viết theo quy trình.
Sau đó, GV yêu cầu HS xác định tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu
thập tư liệu cho bài viết của mình qua các câu hỏi:
- Em sẽ chọn phân tích, đánh giá truyện kể nào? Vì sao em chọn tác phẩm ấy?
- Với đề bài này, em sẽ viết bài văn cho ai đọc, nhằm mục đích gì? Với đối tượng và
mục đích ấy, em dự định sẽ chọn cách viết như thế nào?
- Tư liệu tham khảo có thể bao gồm những nguồn nào? Tư liệu tìm được ở đâu?
Thực hiện nhiệm vụ: Cá nhân HS suy nghĩ tìm câu trả lời.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 1 – 2 HS trình bày câu trả lời trước lớp.
Kết luận, nhận định: GV nhận xét câu trả lời của HS.
Hoạt động 2: Làm mẫu quy trình viết
1. Mục tiêu: Biết cách thực hiện những thao tác trong quy trình viết mà bản thân chưa rõ.
2. Nội dung: thực hiện những thao tác trong quy trình viết.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT: HS xem lại PHT về quy trình viết đã thực hiện ở hoạt động hướng
dẫn lí thuyết, GV đưa ra những câu hỏi về quy trình viết.
Thực hiện nhiệm vụ HT: HS xem lại PHT và ghi lại các câu hỏi về những kĩ năng
chưa rõ.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2 – 3 HS nêu câu hỏi trước lớp (nếu có).
Kết luận, nhận định: GV tổng hợp và giải đáp những câu hỏi có vấn đề hoặc những
câu hỏi mà nhiều HS còn gặp khó khăn, vướng mắc. GV có thể làm mẫu quy trình viết để
HS hình dung kĩ năng viết một cách trực quan.
II. Hoạt động tìm ý, lập dàn ý và viết bài (thực hiện ở nhà)
1. Mục tiêu: Biết cách tìm ý, lập dàn ý và viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể.
2. Nội dung: Tìm ý, lập dàn ý và viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện
kể.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: HS về nhà thực hiện tìm ý, lập dàn ý và viết bài theo hướng dẫn
(SGK/ tr. 27 – 29).
Thực hiện nhiệm vụ: Cá nhân HS về nhà thực hiện tìm ý, lập dàn ý và viết bài.
Báo cáo, thảo luận: Bài viết của HS sẽ được đọc trong tiết Xem lại và chỉnh sửa, tổ
chức trên lớp sau đó.
Kết luận, nhận định: GV thông báo sẽ đánh giá sản phẩm bài viết của HS dựa vào
bảng kiểm (SGK/ tr. 28 – 29).
III. Hoạt động xem lại, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm
1. Mục tiêu
- Biết cách xem lại và chỉnh sửa bài viết của bản thân và của các bạn trong lớp.
- Rút ra được kinh nghiệm viết bài nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể.
2. Nội dung: xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm bài viết của bản thân và của các bạn
trong lớp.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT
- HS trao đổi bài viết cho nhau theo nhóm đôi, dựa vào bảng kiểm (SGK/ tr. 28 – 29)
để đánh giá, nhận xét bài viết của bạn.
- HS đọc bài viết của mình trên lớp, các HS khác nhận xét dựa vào bảng kiểm (SGK/
tr. 28 – 29).
- HS ghi lại những kinh nghiệm của bản thân sau khi viết bài văn nghị luận phân tích,
đánh giá một truyện kể.
Thực hiện nhiệm vụ
- HS làm việc theo nhóm đôi để đánh giá bài viết của nhau.
- Cá nhân HS chuẩn bị trước khi đọc bài viết để các HS khác nhận xét.
- HS ghi lại những kinh nghiệm của bản thân.
Báo cáo, thảo luận
- Đại diện 2 – 3 nhóm đôi HS trình bày kết quả đánh giá lẫn nhau.
- 1 – 2 HS đọc bài viết trước lớp và các HS khác nhận xét.
- Đại diện 1 – 2 HS chia sẻ những kinh nghiệm mà mình rút ra được.
Kết luận, nhận định:
- Những ưu điểm cần phát huy và những điểm cần chỉnh sửa trong các bài viết
- Cách nhận xét, đánh giá bài viết dựa vào bảng kiểm của HS (HS đã biết sử dụng
bảng kiểm chưa? HS có nhận ra những ưu điểm, những điểm cần khắc phục trong bài viết
của bản thân và của các bạn hay không?). Trong trường hợp HS chưa biết dùng bảng kiểm,
GV sử dụng kĩ thuật “nói to suy nghĩ” để hướng dẫn HS sử dụng bảng kiểm và yêu cầu một
số HS thực hiện lại và nhận xét.
- GV tổng kết, nhận xét, đánh giá.
IV. Hoạt động vận dụng và mở rộng (thực hiện ở nhà)
1. Mục tiêu
- Vận dụng được quy trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể
vào việc tạo lập văn bản.
- Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
2. Nội dung: Vận dụng được quy trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể vào việc tạo lập văn bản.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: Từ bài viết đã được đọc, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm trên lớp,
GV cho HS về nhà lựa chọn một trong hai nhiệm vụ:
- Sửa bài viết cho hoàn chỉnh và công bố.
- Chọn một truyện kể khác để viết bài phân tích, đánh giá và công bố.
Thực hiện nhiệm vụ: HS về nhà thực hiện chỉnh sửa bài viết hoặc viết bài mới.
Báo cáo, thảo luận: HS công bố bài viết đã sửa hoặc bài viết mới trên nhóm Zalo Ngữ
văn của lớp.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét thái độ tích cực, chủ động và mức độ hoàn thành nhiệm vụ HT được
giao.
- GV và HS lại tiếp tục sử dụng bảng kiểm (SGK/ tr. 28 – 29) để xem lại, chỉnh sửa và
rút kinh nghiệm đối với bài viết đã được công bố
V. HỒ SƠ DẠY HỌC
A. NỘI DUNG DẠY HỌC CỐT LÕI
B. CÁC HỒ SƠ KHÁC
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT
TRUYỆN KỂ
Quy trình viết
Thao tác cần làm
Lưu ý
Bước 1: Chuẩn bị viết
Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
Bước 3: Viết bài
Bước 4: Xem lại và chỉnh
sửa
2. Công cụ đánh giá:
Hoạt động: Khởi động
BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ NHỮNG HIỂU BIẾT BAN ĐẦU CỦA HỌC SINH VỀ
KIỂU BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT TRUYỆN KỂ
STT
Tiêu chí
1
Có giới thiệu được những truyện kể đã học
2
Nhận xét khái quát về những truyện kể đã học
3
Có
Không
Giới thiệu được một số tình huống thường viết bài văn
nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể
Hoạt động tìm hiểu tri thức về kiểu bài
BẢNG KIỂM: GIÁO VIÊN ĐÁNH QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CÁC NHÓM
STT
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
1
Các thành viên nhóm tham gia đầy đủ
2
Quá trình làm việc nhóm: phân công công việc, kế hoạch
làm việc khoa học
3
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc hoàn
CÓ
KHÔNG
thành sản phẩm của nhóm
4
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc nhận
xét, góp ý cho sản phẩm của các nhóm khác
5
Sư thân thiện, hòa đồng của các thành viên trong nhóm
6
7
Khi
nhóm
báo
cáo
Sản phẩm rõ ràng, thẩm mĩ, nội dung đầy đủ
Khi
nhóm
không
báo
cáo
Lắng nghe các nhóm khác báo cáo
Trình bày rõ ràng, mạch lạc, dễ hiểu
Trả lời được những câu hỏi thắc mắc của GV và
các nhóm khác
Đưa ra nhận xét, câu hỏi thắc mắc cho nhóm báo
cáo
Ghi chép, điều chỉnh
Mức độ hoàn thành sản phẩm và hiệu quả mang lại
Hoạt động hướng dẫn phân tích kiểu bài văn
BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ CÂU TRẢ LỜI CỦA HỌC SINH TRONG VIỆC NHẬN BIẾT ĐƯỢC CÁC YÊU CẦU CỦA KIỂU
BÀI THÔNG QUA VIỆC ĐỌC VÀ PHÂN TÍCH NGỮ LIỆU THAM KHẢO
STT
TIÊU CHÍ
Mở bài: giới thiệu được truyện kể cần phân tích, đánh giá
1
(tên tác phẩm, tác giả, xuất xứ) và nêu định hướng của bài
viết.
Thân bài: lần lượt trình bày các luận điểm làm nổi bật chủ đề
và ý nghĩa của chủ đề; những nét đặc sắc về hình thức nghệ
2
thuật của truyện kể như: tình huống, nhân vật, cách kể
chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua đối
thoại.
3
Kết bài: khẳng định lại giá trị của chủ đề và hình thức nghệ
thuật của truyện kể; nêu tác động của tác phẩm đối với bản
XUẤT
HIỆN
KHÔNG
XUẤT
HIỆN
thân.
Các luận điểm trong ngữ liệu được sắp xếp hợp lí, theo trình
4
tự phân tích, đánh giá chủ đề trước, hình thức nghệ thuật sau.
5
Trong mỗi luận điểm, có sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và
bằng chứng
Người viết đã phân tích, đánh giá giá trị, ý nghĩa của chủ đề
một cách thấu đáo. Đầu tiên người viết nêu chủ đề của tác
phẩm. Sau đó, người viết phân tích chủ đề để đưa ra đánh
6
giá: Chủ đề là một khái quát không chỉ đúng với một thời mà
còn đúng với nhiều thời; không chỉ là tiếng nói phê phán một
nhân vật cụ thể, trong một tình huống cụ thể mà là lời cảnh
tỉnh sâu sắc cho nhân loại về lẽ công bằng trong xã hội.
Người viết đã phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nghệ
thuật của truyện kể như: Tình huống, nhân vật, cách kể
7
chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua đối
thoại. Việc phân tích này có tác dụng làm nổi bật, khắc hoạ
sâu sắc hơn chủ đề của tác phẩm.
8
Những lưu ý khi viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá
một truyện kể: cần đảm bảo những yêu cầu về nội dung nghị
luận và kĩ năng nghị luận
Hoạt động hướng dẫn lí thuyết về quy trình viết
BẢNG KIỂM: GIÁO VIÊN ĐÁNH QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CÁC NHÓM
STT
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
1
Các thành viên nhóm tham gia đầy đủ
2
Quá trình làm việc nhóm: phân công công việc, kế hoạch
làm việc khoa học
3
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc hoàn
thành sản phẩm của nhóm
4
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc nhận
CÓ
KHÔNG
xét, góp ý cho sản phẩm của các nhóm khác
5
6
7
Sư thân thiện, hòa đồng của các thành viên trong nhóm
Khi
nhóm
báo
cáo
Sản phẩm rõ ràng, thẩm mĩ, nội dung đầy đủ
Khi
nhóm
không
báo
cáo
Lắng nghe các nhóm khác báo cáo
Trình bày rõ ràng, mạch lạc, dễ hiểu
Trả lời được những câu hỏi thắc mắc của GV và
các nhóm khác
Đưa ra nhận xét, câu hỏi thắc mắc cho nhóm báo
cáo
Ghi chép, điều chỉnh
Mức độ hoàn thành sản phẩm và hiệu quả mang lại
Hoạt động tìm ý, lập dàn ý và viết bài (thực hiện ở nhà)
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ
MỘT TRUYỆN KỂ
Nội dung kiểm tra
Giới thiệu truyện kể (tên tác phẩm, thể loại,
Mở bài
tác giả,…)
Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh
giá
Thân bài
Xác định chủ đề của truyện kể
Phân tích, đánh giá các khía cạnh trong chủ
đề của truyện kể
Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của truyện kể theo đặc trưng thể
loại
Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về
hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ
đề của truyện kể
Lập luận chặt chẽ, thể hiện được những suy
Đạt
Chưa đạt
nghĩ, cảm nhận của người viết về truyện kể
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ
truyện kể
Khẳng định lại một cách khái quát những
nét đặc sắc về nghệ thuật và nét độc đáo về
Kết bài
chủ để của truyện kể
Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân
và người đọc
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu
Kĩ năng trình
bày, diễn đạt
của kiểu bài
Sử dụng từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa
các luận điểm, giữa lí lẽ với bằng chứng và
bảo đảm mạch lạc cho bài viết
Hoạt động xem lại, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ
MỘT TRUYỆN KỂ (đánh giá đồng đẳng)
Nội dung kiểm tra
Giới thiệu truyện kể (tên tác phẩm, thể loại,
Mở bài
tác giả,…)
Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh
giá
Thân bài
Xác định chủ đề của truyện kể
Phân tích, đánh giá các khía cạnh trong chủ
đề của truyện kể
Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của truyện kể theo đặc trưng thể
loại
Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về
hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ
đề của truyện kể
Đạt
Chưa đạt
Lập luận chặt chẽ, thể hiện được những suy
nghĩ, cảm nhận của người viết về truyện kể
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ
truyện kể
Khẳng định lại một cách khái quát những
nét đặc sắc về nghệ thuật và nét độc đáo về
chủ để của truyện kể
Kết bài
Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân
và người đọc
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu
của kiểu bài
Kĩ năng trình
Sử dụng từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa
bày, diễn đạt
các luận điểm, giữa lí lẽ với bằng chứng và
bảo đảm mạch lạc cho bài viết
BẢNG KIỂM GIÁO VIÊN ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH CHỈNH SỬA, RÚT KINH
NGHIỆM BÀI VIẾT GIỮA CÁC HỌC SINH VỚI NHAU
STT
Tiêu chí đánh giá
1
Biết sử dụng bảng kiểm để đánh giá bài viết của bạn
2
Nhận ra được những ưu điểm, hạn chế trong bài viết của
Có
Không
bản thân
3
Nhận ra được những ưu điểm, hạn chế trong bài viết cua
bạn
4
Điều chỉnh được những hạn chế trong bài viết của bản thân
5
Đề xuất được cách điều chỉnh những hạn chế trong bài viết
của bạn
6
HS rút ra được những kinh nghiệm về quy trình viết bài văn
nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể
Hoạt động vận dụng và mở rộng (thực hiện ở nhà)
THANG ĐÁNH GIÁ THÁI ĐỘ VÀ MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH
Nguyễn
Văn A
Các tiêu chí
….
…..
…..
Chưa tích cực, chủ động
1. Thái độ
Bình thường
Tích cực, chủ động
Không hoàn thành nhiệm vụ
học tập
2. Hoàn
Hoàn thành nhiệm vụ học
thành nhiệm
tập
vụ học tập và
Hoàn thành tốt nhiệm vụ
hiệu quả
học tập
Hoàn thành xuất sắc nhiệm
vụ học tập
Chưa rút được kinh nghiệm
3. Rút kinh Có rút được kinh nghiệm
nghiệm
nhưng chưa nhiều
(so với phần Rút được kinh nghiệm, bài
viết trước đó) viết có tiến bộ, hạn chế được
những lỗi sai trước đó
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ
MỘT TRUYỆN KỂ
Nội dung kiểm tra
Giới thiệu truyện kể (tên tác phẩm, thể loại,
Mở bài
tác giả,…)
Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh
giá
Thân bài
Xác định chủ đề của truyện kể
Phân tích, đánh giá các khía cạnh trong chủ
đề của truyện kể
Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của truyện kể theo đặc trưng thể
loại
Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về
hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ
đề của truyện kể
Lập luận chặt chẽ, thể hiện được những suy
Đạt
Chưa đạt
nghĩ, cảm nhận của người viết về truyện kể
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ
truyện kể
Khẳng định lại một cách khái quát những
nét đặc sắc về nghệ thuật và nét độc đáo về
Kết bài
chủ để của truyện kể
Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân
và người đọc
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu
Kĩ năng trình
bày, diễn đạt
của kiểu bài
Sử dụng từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa
các luận điểm, giữa lí lẽ với bằng chứng và
bảo đảm mạch lạc cho bài viết
Tổ: Ngữ Văn. Ngày soạn: 10/9/2022
KẾ HOẠCH BÀI DẠY KĨ NĂNG VIẾT
VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT TRUYỆN KỂ
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Năng lực
1.1. Năng lực đặc thù:
- Biết viết VB đúng quy trình: chuẩn bị viết; tìm ý và lập dàn ý; viết bài; xem lại và
chỉnh sửa.
- Viết được VB nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề, những nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của một truyện kể.
1.2. Năng lực chung:
- NL tự chủ và tự học: biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân
trong HT.
- NL giao tiếp, hợp tác: biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm
vụ.
2. Phẩm chất:
Góp phần bồi dưỡng phẩm chất yêu nước thông qua việc trân trọng trí tưởng tượng và
di sản nghệ thuật mà người xưa để lại (thần thoại).
II. KIẾN THỨC
- Các yêu cầu đối với kiểu bài phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề, những nét
đặc sắc về hình thức nghệ thuật.
- Cách viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề, những nét đặc
sắc về hình thức nghệ thuật.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
- Bảng, phấn. SGK, SGV.
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
Hoạt động: Khởi động
1.Mục tiêu: Trình bày được những hiểu biết về kiểu bài văn nghị luận phân tích, đánh giá
một truyện kể.
2.Nội dung: Những hiểu biết ban đầu về kiểu bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: Cá nhân HS trả lời câu hỏi:
Câu 1: Ở bài 1 “Tạo lập thế giới (thần thoại)”, chúng ta đã học được những truyện kể nào?
Em có nhận xét gì về những truyện kể đó?
Câu 2: Trong cuộc sống hằng ngày, người ta thường viết bài văn nghị luận phân tích, đánh
giá một truyện kể trong những tình huống nào?
Thực hiện nhiệm vụ HT: Cá nhân HS trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2 – 3 HS trình bày câu trả lời trước lớp.
Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét ý kiến của HS, hướng dẫn HS tổng hợp vấn đề theo hướng tham khảo
sau:
Một số tình huống cần viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: bài dự
thi cuộc thi viết, bài đăng trên trang web của trường, bài viết chuẩn bị cho buổi thuyết trình,
…
- GV dẫn dắt, giới thiệu nội dung bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
I. Hoạt động tìm hiểu tri thức về kiểu bài
1. Mục tiêu: Trình bày được yêu cầu của bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể: chủ đề, những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật.
2. Nội dung: Yêu cầu của bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề,
những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT
GV yêu cầu HS đọc SGK/ tr. 23
(1) nêu câu hỏi về những điều chưa rõ (nếu có).
(2) Thể hiện lại những nội dung tiếp nhận được bằng sơ đồ tư duy
Thực hiện nhiệm vụ HT: HS thực hiện nhiệm vụ theo trình tự từ (1) và (2).
Báo cáo, thảo luận: (1) Một số HS nêu câu hỏi (nếu có); (2) 1 – 2 HS trình bày sơ đồ
tư duy.
Kết luận, nhận định: GV góp ý cho câu trả lời của HS, lưu ý HS khi viết bài cần có
các phần mở bài, thân bài và kết bài đúng quy cách.
II. Hoạt động hướng dẫn phân tích ngữ liệu
1. Mục tiêu: Nhận biết được các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích ngữ
liệu tham khảo trong SGK.
2. Nội dung: Các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích ngữ liệu tham khảo
trong SGK.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT: GV yêu cầu HS quan sát VB mẫu (SGK/ tr. 24 – 26), chú ý đến
những phần được đánh số và khung chứa thông tin tương ứng. Sau đó, GV yêu cầu HS trả
lời các câu hỏi hướng dẫn phân tích ở SGK/ tr. 26.
Thực hiện nhiệm vụ HT: Cá nhân HS đọc ngữ liệu tham khảo, theo dõi các khung
chứa thông tin hướng dẫn. Sau đó, trả lời cho các câu hỏi hướng dẫn ở SGK.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2 – 3HS trình bày câu trả lời trước lớp.
Kết luận, nhận định: GV nhận xét câu trả lời của HS, hướng dẫn HS xác định các yêu
cầu của kiểu bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: chủ đề, những nét đặc sắc
về hình thức nghệ thuật theo định hướng sau:
a. Mở bài, thân bài và kết bài của ngữ liệu đã đáp ứng yêu cầu của kiểu bài viết phân
tích, đánh giá một truyện kể vì:
- Mở bài: giới thiệu được truyện kể cần phân tích, đánh giá (tên tác phẩm, tác giả, xuất
xứ) và nêu định hướng của bài viết.
- Thân bài: lần lượt trình bày các luận điểm làm nổi bật chủ đề và ý nghĩa của chủ đề;
những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của truyện kể như: tình huống, nhân vật, cách kể
chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua đối thoại.
- Kết bài: khẳng định lại giá trị của chủ đề và hình thức nghệ thuật của truyện kể; nêu
tác động của tác phẩm đối với bản thân.
b. Các luận điểm trong ngữ liệu được sắp xếp hợp lí, theo trình tự phân tích, đánh giá
chủ đề trước, hình thức nghệ thuật sau.
c. Trong mỗi luận điểm, có sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng. HS tự cho ví
dụ.
d. Người viết đã phân tích, đánh giá giá trị, ý nghĩa của chủ đề một cách thấu đáo. Đầu
tiên người viết nêu chủ đề của tác phẩm. Sau đó, người viết phân tích chủ đề để đưa ra đánh
giá: Chủ đề là một khái quát không chỉ đúng với một thời mà còn đúng với nhiều thời;
không chỉ là tiếng nói phê phán một nhân vật cụ thể, trong một tình huống cụ thể mà là lời
cảnh tỉnh sâu sắc cho nhân loại về lẽ công bằng trong xã hội.
e. Người viết đã phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện kể
như: Tình huống, nhân vật, cách kể chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua
đối thoại. Việc phân tích này có tác dụng làm nổi bật, khắc hoạ sâu sắc hơn chủ đề của tác
phẩm.
f. Những lưu ý khi viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể: cần đảm
bảo những yêu cầu về nội dung nghị luận và kĩ năng nghị luận đã được trình bày ở mục Tri
thức về kiểu bài (SGK/ tr. 23).
III. Hoạt động hướng dẫn lí thuyết về quy trình viết
1. Mục tiêu: Nhận biết được những thao tác cần làm, những lưu ý khi thực hiện các bước
trong quy trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể.
2. Nội dung: Những thao tác cần làm, những lưu ý khi thực hiện các bước trong quy
trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: HS đọc phần Thực hành viết theo quy trình (SGK/ tr. 26 – 29),
sau đó làm việc cá nhân và điền thông tin vào bảng theo mẫu sau:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT
TRUYỆN KỂ
Quy trình viết
Bước 1: Chuẩn bị viết
Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
Thao tác cần làm
Lưu ý
Bước 3: Viết bài
Bước 4: Xem lại và chỉnh
sửa
Thực hiện nhiệm vụ HT: Cá nhân HS đọc SGK, làm việc cá nhân và hoàn thành
bảng.
Báo cáo, thảo luận: 1 – 2HS trình bày kết quả. Các HS khác nhận xét, bổ sung.
Kết luận, nhận định: GV đánh giá, nhận xét, kết luận dựa vào bảng sau:
Quy trình viết
Bước1:
Chuẩn
bị viết
Thao tác cần làm
Xác định tác phẩm truyện
Lựa chọn một truyện kể theo gợi ý
của SGK hoặc một truyện kể thuộc
các thể loại truyện ngụ ngôn,
truyện cười, truyện cổ tích,… đã
học ở cấp THCS.
Xác định mục đích viết và người
đọc
Xác định mục đích viết và người
đọc theo gợi ý trong SGK.
Lưu ý
- Cần chọn truyện kể mà
bản thân thật sự yêu thích
để có hứng thú viết.
- Nên chọn những tác phẩm
mà HS thuận lợi trong việc
thu thập tài liệu, tìm ý để
chuẩn bị cho bài viết
Việc xác định mục đích và
người đọc cụ thể sẽ giúp
chọn được cách viết phù
hợp, hiệu quả.
Thu thập tư liệu
- Nên chọn đọc tài liệu từ
- Tìm các nguồn tư liệu liên quan
các nguồn có uy tín như
đến truyện kể muốn phân tích,
các bài nghiên cứu trên các
đánh giá theo gợi ý của SGK.
tạp chí khoa học, sách
- Cần ghi chép trong quá trình đọc chuyên khảo của các tác
tài liệu để phục vụ cho việc dẫn giả và nhà xuất bản có uy
chứng viết bài văn.
tín.
- Cần lưu nguồn các bài
báo, trang web đã tham
khảo để dẫn nguồn trong
bài viết, tránh mắc lỗi đạo
văn hoặc vi phạm luật sở
hữu trí tuệ
Tìm ý
Tìm ý trên hai phương diện:
- Chủ đề và ý nghĩa, giá trị của
chủ đề.
Bước 2: Tìm ý và
lập dàn ý
- Những nét đặc sắc về hình thức
Có thể thực hiện bằng cách
trả lời các câu hỏi gợi ý
trong SGK.
nghệ thuật.
Lập dàn ý
Sắp xếp các ý tìm được theo một
trình tự hợp lí.
- Tham khảo những lưu ý
khi lập dàn ý phần thân bài
trong SGK.
- Cần đảm bảo bố cục ba
phần của bài viết.
- Cần làm sáng tỏ các luận
Bước 3: Viết bài
Từ dàn ý đã lập, viết bài văn hoàn
chỉnh.
điểm chính của bài viết.
- Diễn đạt mạch lạc, lựa
chọn văn phong phù hợp
với mục đích viết và người
đọc.
Bước 4: Xem lại và
chỉnh sửa
- Đọc lại bài viết, chỉnh sửa.
- Xem lại và chỉnh sửa dựa
- Ghi lại những kinh nghiệm rút ra vào bảng kiểm trong SGK.
khi viết bài văn nghị luận phân - Có thể nhờ bạn đọc góp ý
tích, đánh giá một truyện kể.
cho bài viết.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH
GIÁ MỘT TRUYỆN KỂ
I. Hoạt động chuẩn bị viết
Hoạt động 1: Xác định tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu thập
tư liệu
1. Mục tiêu: Xác định được tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu thập
tư liệu.
2. Nội dung: Xác định được tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu thập
tư liệu.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT: HS đọc đề bài (SGK/ tr. 26) mục Thực hành viết theo quy trình.
Sau đó, GV yêu cầu HS xác định tác phẩm truyện, mục đích viết, người đọc và cách thu
thập tư liệu cho bài viết của mình qua các câu hỏi:
- Em sẽ chọn phân tích, đánh giá truyện kể nào? Vì sao em chọn tác phẩm ấy?
- Với đề bài này, em sẽ viết bài văn cho ai đọc, nhằm mục đích gì? Với đối tượng và
mục đích ấy, em dự định sẽ chọn cách viết như thế nào?
- Tư liệu tham khảo có thể bao gồm những nguồn nào? Tư liệu tìm được ở đâu?
Thực hiện nhiệm vụ: Cá nhân HS suy nghĩ tìm câu trả lời.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 1 – 2 HS trình bày câu trả lời trước lớp.
Kết luận, nhận định: GV nhận xét câu trả lời của HS.
Hoạt động 2: Làm mẫu quy trình viết
1. Mục tiêu: Biết cách thực hiện những thao tác trong quy trình viết mà bản thân chưa rõ.
2. Nội dung: thực hiện những thao tác trong quy trình viết.
3. Tổ chức hoạt động:
Giao nhiệm vụ HT: HS xem lại PHT về quy trình viết đã thực hiện ở hoạt động hướng
dẫn lí thuyết, GV đưa ra những câu hỏi về quy trình viết.
Thực hiện nhiệm vụ HT: HS xem lại PHT và ghi lại các câu hỏi về những kĩ năng
chưa rõ.
Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2 – 3 HS nêu câu hỏi trước lớp (nếu có).
Kết luận, nhận định: GV tổng hợp và giải đáp những câu hỏi có vấn đề hoặc những
câu hỏi mà nhiều HS còn gặp khó khăn, vướng mắc. GV có thể làm mẫu quy trình viết để
HS hình dung kĩ năng viết một cách trực quan.
II. Hoạt động tìm ý, lập dàn ý và viết bài (thực hiện ở nhà)
1. Mục tiêu: Biết cách tìm ý, lập dàn ý và viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể.
2. Nội dung: Tìm ý, lập dàn ý và viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện
kể.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: HS về nhà thực hiện tìm ý, lập dàn ý và viết bài theo hướng dẫn
(SGK/ tr. 27 – 29).
Thực hiện nhiệm vụ: Cá nhân HS về nhà thực hiện tìm ý, lập dàn ý và viết bài.
Báo cáo, thảo luận: Bài viết của HS sẽ được đọc trong tiết Xem lại và chỉnh sửa, tổ
chức trên lớp sau đó.
Kết luận, nhận định: GV thông báo sẽ đánh giá sản phẩm bài viết của HS dựa vào
bảng kiểm (SGK/ tr. 28 – 29).
III. Hoạt động xem lại, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm
1. Mục tiêu
- Biết cách xem lại và chỉnh sửa bài viết của bản thân và của các bạn trong lớp.
- Rút ra được kinh nghiệm viết bài nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể.
2. Nội dung: xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm bài viết của bản thân và của các bạn
trong lớp.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT
- HS trao đổi bài viết cho nhau theo nhóm đôi, dựa vào bảng kiểm (SGK/ tr. 28 – 29)
để đánh giá, nhận xét bài viết của bạn.
- HS đọc bài viết của mình trên lớp, các HS khác nhận xét dựa vào bảng kiểm (SGK/
tr. 28 – 29).
- HS ghi lại những kinh nghiệm của bản thân sau khi viết bài văn nghị luận phân tích,
đánh giá một truyện kể.
Thực hiện nhiệm vụ
- HS làm việc theo nhóm đôi để đánh giá bài viết của nhau.
- Cá nhân HS chuẩn bị trước khi đọc bài viết để các HS khác nhận xét.
- HS ghi lại những kinh nghiệm của bản thân.
Báo cáo, thảo luận
- Đại diện 2 – 3 nhóm đôi HS trình bày kết quả đánh giá lẫn nhau.
- 1 – 2 HS đọc bài viết trước lớp và các HS khác nhận xét.
- Đại diện 1 – 2 HS chia sẻ những kinh nghiệm mà mình rút ra được.
Kết luận, nhận định:
- Những ưu điểm cần phát huy và những điểm cần chỉnh sửa trong các bài viết
- Cách nhận xét, đánh giá bài viết dựa vào bảng kiểm của HS (HS đã biết sử dụng
bảng kiểm chưa? HS có nhận ra những ưu điểm, những điểm cần khắc phục trong bài viết
của bản thân và của các bạn hay không?). Trong trường hợp HS chưa biết dùng bảng kiểm,
GV sử dụng kĩ thuật “nói to suy nghĩ” để hướng dẫn HS sử dụng bảng kiểm và yêu cầu một
số HS thực hiện lại và nhận xét.
- GV tổng kết, nhận xét, đánh giá.
IV. Hoạt động vận dụng và mở rộng (thực hiện ở nhà)
1. Mục tiêu
- Vận dụng được quy trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể
vào việc tạo lập văn bản.
- Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
2. Nội dung: Vận dụng được quy trình viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một
truyện kể vào việc tạo lập văn bản.
3. Tổ chức hoạt động
Giao nhiệm vụ HT: Từ bài viết đã được đọc, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm trên lớp,
GV cho HS về nhà lựa chọn một trong hai nhiệm vụ:
- Sửa bài viết cho hoàn chỉnh và công bố.
- Chọn một truyện kể khác để viết bài phân tích, đánh giá và công bố.
Thực hiện nhiệm vụ: HS về nhà thực hiện chỉnh sửa bài viết hoặc viết bài mới.
Báo cáo, thảo luận: HS công bố bài viết đã sửa hoặc bài viết mới trên nhóm Zalo Ngữ
văn của lớp.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét thái độ tích cực, chủ động và mức độ hoàn thành nhiệm vụ HT được
giao.
- GV và HS lại tiếp tục sử dụng bảng kiểm (SGK/ tr. 28 – 29) để xem lại, chỉnh sửa và
rút kinh nghiệm đối với bài viết đã được công bố
V. HỒ SƠ DẠY HỌC
A. NỘI DUNG DẠY HỌC CỐT LÕI
B. CÁC HỒ SƠ KHÁC
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT
TRUYỆN KỂ
Quy trình viết
Thao tác cần làm
Lưu ý
Bước 1: Chuẩn bị viết
Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
Bước 3: Viết bài
Bước 4: Xem lại và chỉnh
sửa
2. Công cụ đánh giá:
Hoạt động: Khởi động
BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ NHỮNG HIỂU BIẾT BAN ĐẦU CỦA HỌC SINH VỀ
KIỂU BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ MỘT TRUYỆN KỂ
STT
Tiêu chí
1
Có giới thiệu được những truyện kể đã học
2
Nhận xét khái quát về những truyện kể đã học
3
Có
Không
Giới thiệu được một số tình huống thường viết bài văn
nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể
Hoạt động tìm hiểu tri thức về kiểu bài
BẢNG KIỂM: GIÁO VIÊN ĐÁNH QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CÁC NHÓM
STT
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
1
Các thành viên nhóm tham gia đầy đủ
2
Quá trình làm việc nhóm: phân công công việc, kế hoạch
làm việc khoa học
3
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc hoàn
CÓ
KHÔNG
thành sản phẩm của nhóm
4
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc nhận
xét, góp ý cho sản phẩm của các nhóm khác
5
Sư thân thiện, hòa đồng của các thành viên trong nhóm
6
7
Khi
nhóm
báo
cáo
Sản phẩm rõ ràng, thẩm mĩ, nội dung đầy đủ
Khi
nhóm
không
báo
cáo
Lắng nghe các nhóm khác báo cáo
Trình bày rõ ràng, mạch lạc, dễ hiểu
Trả lời được những câu hỏi thắc mắc của GV và
các nhóm khác
Đưa ra nhận xét, câu hỏi thắc mắc cho nhóm báo
cáo
Ghi chép, điều chỉnh
Mức độ hoàn thành sản phẩm và hiệu quả mang lại
Hoạt động hướng dẫn phân tích kiểu bài văn
BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ CÂU TRẢ LỜI CỦA HỌC SINH TRONG VIỆC NHẬN BIẾT ĐƯỢC CÁC YÊU CẦU CỦA KIỂU
BÀI THÔNG QUA VIỆC ĐỌC VÀ PHÂN TÍCH NGỮ LIỆU THAM KHẢO
STT
TIÊU CHÍ
Mở bài: giới thiệu được truyện kể cần phân tích, đánh giá
1
(tên tác phẩm, tác giả, xuất xứ) và nêu định hướng của bài
viết.
Thân bài: lần lượt trình bày các luận điểm làm nổi bật chủ đề
và ý nghĩa của chủ đề; những nét đặc sắc về hình thức nghệ
2
thuật của truyện kể như: tình huống, nhân vật, cách kể
chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua đối
thoại.
3
Kết bài: khẳng định lại giá trị của chủ đề và hình thức nghệ
thuật của truyện kể; nêu tác động của tác phẩm đối với bản
XUẤT
HIỆN
KHÔNG
XUẤT
HIỆN
thân.
Các luận điểm trong ngữ liệu được sắp xếp hợp lí, theo trình
4
tự phân tích, đánh giá chủ đề trước, hình thức nghệ thuật sau.
5
Trong mỗi luận điểm, có sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và
bằng chứng
Người viết đã phân tích, đánh giá giá trị, ý nghĩa của chủ đề
một cách thấu đáo. Đầu tiên người viết nêu chủ đề của tác
phẩm. Sau đó, người viết phân tích chủ đề để đưa ra đánh
6
giá: Chủ đề là một khái quát không chỉ đúng với một thời mà
còn đúng với nhiều thời; không chỉ là tiếng nói phê phán một
nhân vật cụ thể, trong một tình huống cụ thể mà là lời cảnh
tỉnh sâu sắc cho nhân loại về lẽ công bằng trong xã hội.
Người viết đã phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nghệ
thuật của truyện kể như: Tình huống, nhân vật, cách kể
7
chuyện và cách khắc hoạ tính cách nhân vật thông qua đối
thoại. Việc phân tích này có tác dụng làm nổi bật, khắc hoạ
sâu sắc hơn chủ đề của tác phẩm.
8
Những lưu ý khi viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá
một truyện kể: cần đảm bảo những yêu cầu về nội dung nghị
luận và kĩ năng nghị luận
Hoạt động hướng dẫn lí thuyết về quy trình viết
BẢNG KIỂM: GIÁO VIÊN ĐÁNH QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CÁC NHÓM
STT
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
1
Các thành viên nhóm tham gia đầy đủ
2
Quá trình làm việc nhóm: phân công công việc, kế hoạch
làm việc khoa học
3
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc hoàn
thành sản phẩm của nhóm
4
Sự tham gia tích cực của các thành viên trong việc nhận
CÓ
KHÔNG
xét, góp ý cho sản phẩm của các nhóm khác
5
6
7
Sư thân thiện, hòa đồng của các thành viên trong nhóm
Khi
nhóm
báo
cáo
Sản phẩm rõ ràng, thẩm mĩ, nội dung đầy đủ
Khi
nhóm
không
báo
cáo
Lắng nghe các nhóm khác báo cáo
Trình bày rõ ràng, mạch lạc, dễ hiểu
Trả lời được những câu hỏi thắc mắc của GV và
các nhóm khác
Đưa ra nhận xét, câu hỏi thắc mắc cho nhóm báo
cáo
Ghi chép, điều chỉnh
Mức độ hoàn thành sản phẩm và hiệu quả mang lại
Hoạt động tìm ý, lập dàn ý và viết bài (thực hiện ở nhà)
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ
MỘT TRUYỆN KỂ
Nội dung kiểm tra
Giới thiệu truyện kể (tên tác phẩm, thể loại,
Mở bài
tác giả,…)
Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh
giá
Thân bài
Xác định chủ đề của truyện kể
Phân tích, đánh giá các khía cạnh trong chủ
đề của truyện kể
Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của truyện kể theo đặc trưng thể
loại
Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về
hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ
đề của truyện kể
Lập luận chặt chẽ, thể hiện được những suy
Đạt
Chưa đạt
nghĩ, cảm nhận của người viết về truyện kể
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ
truyện kể
Khẳng định lại một cách khái quát những
nét đặc sắc về nghệ thuật và nét độc đáo về
Kết bài
chủ để của truyện kể
Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân
và người đọc
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu
Kĩ năng trình
bày, diễn đạt
của kiểu bài
Sử dụng từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa
các luận điểm, giữa lí lẽ với bằng chứng và
bảo đảm mạch lạc cho bài viết
Hoạt động xem lại, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ
MỘT TRUYỆN KỂ (đánh giá đồng đẳng)
Nội dung kiểm tra
Giới thiệu truyện kể (tên tác phẩm, thể loại,
Mở bài
tác giả,…)
Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh
giá
Thân bài
Xác định chủ đề của truyện kể
Phân tích, đánh giá các khía cạnh trong chủ
đề của truyện kể
Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của truyện kể theo đặc trưng thể
loại
Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về
hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ
đề của truyện kể
Đạt
Chưa đạt
Lập luận chặt chẽ, thể hiện được những suy
nghĩ, cảm nhận của người viết về truyện kể
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ
truyện kể
Khẳng định lại một cách khái quát những
nét đặc sắc về nghệ thuật và nét độc đáo về
chủ để của truyện kể
Kết bài
Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân
và người đọc
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu
của kiểu bài
Kĩ năng trình
Sử dụng từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa
bày, diễn đạt
các luận điểm, giữa lí lẽ với bằng chứng và
bảo đảm mạch lạc cho bài viết
BẢNG KIỂM GIÁO VIÊN ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH CHỈNH SỬA, RÚT KINH
NGHIỆM BÀI VIẾT GIỮA CÁC HỌC SINH VỚI NHAU
STT
Tiêu chí đánh giá
1
Biết sử dụng bảng kiểm để đánh giá bài viết của bạn
2
Nhận ra được những ưu điểm, hạn chế trong bài viết của
Có
Không
bản thân
3
Nhận ra được những ưu điểm, hạn chế trong bài viết cua
bạn
4
Điều chỉnh được những hạn chế trong bài viết của bản thân
5
Đề xuất được cách điều chỉnh những hạn chế trong bài viết
của bạn
6
HS rút ra được những kinh nghiệm về quy trình viết bài văn
nghị luận phân tích, đánh giá một truyện kể
Hoạt động vận dụng và mở rộng (thực hiện ở nhà)
THANG ĐÁNH GIÁ THÁI ĐỘ VÀ MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH
Nguyễn
Văn A
Các tiêu chí
….
…..
…..
Chưa tích cực, chủ động
1. Thái độ
Bình thường
Tích cực, chủ động
Không hoàn thành nhiệm vụ
học tập
2. Hoàn
Hoàn thành nhiệm vụ học
thành nhiệm
tập
vụ học tập và
Hoàn thành tốt nhiệm vụ
hiệu quả
học tập
Hoàn thành xuất sắc nhiệm
vụ học tập
Chưa rút được kinh nghiệm
3. Rút kinh Có rút được kinh nghiệm
nghiệm
nhưng chưa nhiều
(so với phần Rút được kinh nghiệm, bài
viết trước đó) viết có tiến bộ, hạn chế được
những lỗi sai trước đó
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ
MỘT TRUYỆN KỂ
Nội dung kiểm tra
Giới thiệu truyện kể (tên tác phẩm, thể loại,
Mở bài
tác giả,…)
Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh
giá
Thân bài
Xác định chủ đề của truyện kể
Phân tích, đánh giá các khía cạnh trong chủ
đề của truyện kể
Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của truyện kể theo đặc trưng thể
loại
Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về
hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ
đề của truyện kể
Lập luận chặt chẽ, thể hiện được những suy
Đạt
Chưa đạt
nghĩ, cảm nhận của người viết về truyện kể
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ
truyện kể
Khẳng định lại một cách khái quát những
nét đặc sắc về nghệ thuật và nét độc đáo về
Kết bài
chủ để của truyện kể
Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân
và người đọc
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu
Kĩ năng trình
bày, diễn đạt
của kiểu bài
Sử dụng từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa
các luận điểm, giữa lí lẽ với bằng chứng và
bảo đảm mạch lạc cho bài viết
 








Các ý kiến mới nhất