Bài: Nỗi lòng
(Cảm hoài)
Đặng Dung
Tiến trình bài dạy
Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:
? Qua tiểu dẫn, giới thiệu đôi nét về tác giả?











2. Tác phẩm:


? Được sáng tác theo thể thơ nào?
? Xác định bố cục và nội dung từng phần?







? Dựa vào bố cục hãy xác định chủ đề của bài thơ?


II. Đọc- hiểu văn bản:
1. Bốn cấu đầu:
? Em hãy diễn nghĩa 4 câu đầu?







? Hai câu đầu nêu lên một tình huống bi kịch. Đó là gì?



? Nhiệm vụ mà vị tướng đề ra là gì?



? Điều kiện thực hiện nhiệm vụ như thế nào?











? Nói lên nỗi oán hận của vị tướng già. Đó là gì?





? Suy cho cùng hai câu thơ có phải bàn chuyện PK, HT bất tài không hay là đề cập đến cái gì?

GV hỏi và dẫn: Biết thế, tác giả có bi quan không?
2. Bốn câu sau:
? hãy diễn nghĩa 4 câu cuối?





? Hai câu 5- 6 diễn tả khát vọng. Đó là gì?


? Hai câu này thể hiện rõ thêm tình huống bi kịch của tác giả. Vì sao?

? Em hiểu tâm sự ĐD ở hai câu này thế nào?
? Dù đã bất lực nhưng có phai nhạt về ý chí không? Thể hiện ở câu nào?







III. Tổng kết:
? Giá trị của bài thơ là gì?


- Đặng Dung (?- 1414), người Thiên Lộc, nay Can Lộc- Hà Tĩnh. Dưới triều Hồ, giúp cha là Đặng Tất cai quản đất Thuận Hóa nay là tỉnh Quảng Trị.
- Quân Minh xâm lược, nhà Hồ sụp đổ. Hai cha con ông tham gia cuộc khởi nghĩa của Trần Ngỗi. Vì nghe lời gièm pha, Trần Ngỗi giết Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân. Ông bỏ Trần Ngỗi, cùng con Nguyễn Cảnh Chân là Nguyễn Cảnh Dị tôn Trần Quý Khoáng làm minh chủ.
- Dù quân chỉ còn một lữ (khoảng 500 người), ông vẫn giao chiến với quân Minh hàng trăm trận không nhụt chí.
- Năm 1414, ông bị giặc Minh bắt đưa về TQ, dọc đường ông nhảy xuống sông tự vẫn.

* Cảm hoài là bài thơ duy nhất còn lại của Đặng Dung.

- Thể: Thất ngôn bát cú mô phỏng theo thể thơ Đường.

- Thơ Đường thường có bố cục:
+ 2/2/2/2.
+ 2/4/2.
+ 4/4.
-> Bố cục của bài thơ là 4/4.
+ Bốn câu đầu: Bi kịch của nhà thơ và nỗi lòng của vị tướng già trước thời cuộc.
+ Bốn câu sau: Tâm trạng bi tráng và ý chí quật cường

* Bài thơ giãi bày nỗi lòng trước hoàn cảnh thời cuộc. đồng thời thể hiện tâm trạng bi tráng và ý chí quật cường của tác