ChÞu tr¸ch nhiÖm xuÊt b¶n
gi¸m ®èc - tæng biªn tËp

PGS.TS. PHẠM MINH TUẤN
ChÞu tr¸ch nhiÖm néi dung
phã gi¸m ®èc - phã tæng biªn tËp
TS. ®ç quang dòng
Biªn tËp néi dung: ths. ph¹m thÞ kim huÕ

ThS. NGUYỄN THỊ HẢI BÌNH
ths. nguyÔn minh huÖ
ths. hoµng ngäc ®iÖp

ThS. NGUYỄN VIỆT HÀ
Trình bày bìa:

®­êng hång mai

Chế bản vi tính:

Ph¹m nguyÖt nga

Đọc sách mẫu:

hoµng ngäc ®iÖp

VIỆT HÀ

Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 427-2021/CXBIPH/12-365/CTQG.
Số quyết định xuất bản: 15-QĐ/NXBCTQG, ngày 18/02/2021.
Nộp lưu chiểu: tháng 4 năm 2021.
Mã ISBN: 978-604-57-6500-5.

Biªn môc trªn xuÊt b¶n phÈm
cña Th­ viÖn Quèc gia ViÖt Nam
Nh÷ng mÈu chuyÖn vÒ tÊm g­¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ
Minh. - XuÊt b¶n lÇn thø 5. - H. : ChÝnh trÞ Quèc gia. 15cm
§TTS ghi: Ban Tuyªn gi¸o Trung ­¬ng. Trung t©m
Th«ng tin c«ng t¸c tuyªn gi¸o
T.2. - 2020. - 312tr.
1. §¹o ®øc Hå ChÝ Minh 2. TruyÖn kÓ
170 - dc23
CTM0374p-CIP

2

ChØ ®¹o biªn so¹n
PGS.TS. §µo Duy Qu¸t

Biªn so¹n
Ng« B¸ To¹i
NguyÔn §øc B×nh
TrÞnh Duy Kim
L­¬ng ThÞ BÝch H­êng
NguyÔn Minh Khai
NguyÔn Qu¸n Phó
NguyÔn ThÞ Oanh

4

lêi Nhµ xuÊt b¶n
Ngµy 07/11/2006, Bé ChÝnh trÞ ®· ban hµnh
ChØ thÞ sè 06-CT/TW vÒ tæ chøc Cuéc vËn ®éng
"Häc tËp vµ lµm theo tÊm g­¬ng ®¹o ®øc Hå
ChÝ Minh" trong toµn §¶ng, toµn d©n. TiÕp ®ã,
Bé ChÝnh trÞ ®· ban hµnh ChØ thÞ sè 03-CT/TW
ngµy 14/5/2011 vÒ tiÕp tôc ®Èy m¹nh viÖc häc
tËp vµ lµm theo tÊm g­¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh;
vµ gÇn ®©y nhÊt lµ ChØ thÞ sè 05-CT/TW ngµy
15/5/2016 vÒ ®Èy m¹nh häc tËp vµ lµm theo t­
t­ëng, ®¹o ®øc, phong c¸ch Hå ChÝ Minh.
Nh÷ng chØ thÞ nµy ®­îc ban hµnh nh»m kh¬i
dËy vµ ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn
thèng tèt ®Ñp, ®Êu tranh kh¾c phôc sù suy
tho¸i vÒ ®¹o ®øc, lèi sèng; chÆn ®øng, ®Èy lïi
quan liªu, tham nhòng, l·ng phÝ vµ c¸c tÖ n¹n

5

x· héi; h×nh thµnh, ph¸t triÓn c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc
cña chñ nghÜa x· héi, x©y dùng con ng­êi ViÖt
Nam x· héi chñ nghÜa cã nh©n c¸ch cao ®Ñp, b¶n
lÜnh chÝnh trÞ v÷ng vµng, lèi sèng v¨n minh, x©y
dùng c¸c quan hÖ x· héi lµnh m¹nh, tiÕn bé.
Thùc hiÖn nh÷ng chØ thÞ nãi trªn, nh»m gãp
phÇn vµo viÖc ®Èy m¹nh häc tËp vµ lµm theo
t­ t­ëng, ®¹o ®øc, phong c¸ch Hå ChÝ Minh,
Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia Sù thËt phèi
hîp víi Trung t©m Th«ng tin c«ng t¸c tuyªn
gi¸o cña Ban Tuyªn gi¸o Trung ­¬ng xuÊt
b¶n cuèn s¸ch Nh÷ng mÈu chuyÖn vÒ tÊm
g­¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh, tËp II.
Cuèn s¸ch Nh÷ng mÈu chuyÖn vÒ tÊm g­¬ng
®¹o ®øc Hå ChÝ Minh, tËp II (xuÊt b¶n lÇn thø
n¨m) gåm 84 c©u chuyÖn. Qua c¸c mÈu chuyÖn,
cuèn s¸ch gãp phÇn n©ng cao nhËn thøc cho c¸n
bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc, viªn chøc vµ nh©n d©n
vÒ gi¸ trÞ to lín cña t­ t­ëng, ®¹o ®øc, phong
c¸ch Hå ChÝ Minh, t¹o ra nh÷ng chuyÓn biÕn
trong ý thøc tu d­ìng, rÌn luyÖn vµ hµnh ®éng

6

theo t­ t­ëng, ®¹o ®øc, phong c¸ch Hå ChÝ Minh,
gãp phÇn ®Èy lïi sù suy tho¸i vÒ chÝnh trÞ, ®¹o
®øc, lèi sèng vµ c¸c tÖ n¹n x· héi; x©y dùng §¶ng
trong s¹ch, v÷ng m¹nh, cñng cè niÒm tin cña
nh©n d©n vµo sù l·nh ®¹o cña §¶ng; gi¸o dôc vµ
h­íng con ng­êi tíi c¸i ch©n, thiÖn, mü.
Tuy nhiªn, v× lµ chuyÖn kÓ l¹i, c¸c c©u
chuyÖn diÔn ra c¸ch ®©y ®· rÊt l©u, nh÷ng
ng­êi trùc tiÕp ®­îc gÆp B¸c ®Òu ®· cao tuæi,
cã ng­êi ®· mÊt... cho nªn cã mét sè chi tiÕt
ch­a ®­îc ®èi chiÕu, x¸c minh l¹i. Nh­ng
nh÷ng néi dung cña tõng c©u chuyÖn hÕt søc
ch©n thËt vµ thùc sù bæ Ých. Nh÷ng khiÕm
khuyÕt nãi trªn sÏ tiÕp tôc ®­îc kh¾c phôc
trong nh÷ng lÇn xuÊt b¶n sau. Nhµ xuÊt b¶n
rÊt mong nhËn ®­îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp
cña b¹n ®äc.
Xin giíi thiÖu cuèn s¸ch víi ®«ng ®¶o b¹n ®äc.
Th¸ng 4 n¨m 2020
Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia sù thËt

7

MôC LôC
Trang
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

Sù ra ®êi cña mét bµi th¬
B¸c Hå lµ thÕ ®Êy
C©y ®µo NhËt T©n
ViÖc chi tiªu cña B¸c Hå
Chó sang x«ng nhµ cho B¸c
B¸c Hå t¨ng gia rau c¶i
C©u chuyÖn vÒ 3 chiÕc ba l«
Kh«ng ai ®­îc vµo ®©y
B¸t chÌ xÎ ®«i
Mét b÷a ¨n tèi cña B¸c
Thêi gian quý b¸u l¾m
Chó cßn trÎ, chó vµo hÇm tró Èn
tr­íc ®i

15
19
22
25
29
32
38
40
42
44
49
54

9

13. B¸c cã ph¶i lµ vua ®©u?

56

14. Tõ ®«i dÐp ®Õn chiÕc xe «t«

61

15. B÷a c¬m kh¸ng chiÕn

67

16. QuyÒn lao ®éng cña B¸c

71

17. Ai ¨n th× ng­êi Êy tr¶ tiÒn

73

18. Qu¶ t¸o B¸c Hå cho em bÐ

75

19. Mõng cho c¸c ch¸u, B¸c cµng th­¬ng
nhí mÑ

77

20. So s¸nh

79

21. §¹o ®øc ng­êi ¨n c¬m

82

22. G­¬ng mÉu t«n träng luËt lÖ

85

23. N­íc nãng, n­íc nguéi

88

24. Chó ng· cã ®au kh«ng?

91

25. ¡n no råi h·y ®Õn lµm viÖc

94

26. TÊm lßng B¸c Hå víi chiÕn sÜ

97

27. Chó ®Ó B¸c thuyÕt minh cho

102

28. Chó lµm nh­ thÕ lµ kh«ng ®­îc

107

29. §Ó B¸c qu¹t

110

30. B¸c Hå víi chiÕn sÜ ng­êi d©n téc

112

10

31. TÊm lßng cña B¸c víi th­¬ng binh,
liÖt sÜ

115

32. TÊm lßng cña B¸c

120

33. B¸c Hå t¾m cho trÎ ë ViÖt B¾c

122

34. B¸c Hå quan t©m ®Õn n÷ phãng viªn

125

35. T×nh th­¬ng yªu bao la

127

36. §i lµm ruéng víi n«ng d©n

138

37. Ng­êi Ph¸p, ng­êi Mü

152

38. C¸i ®u«i T«n Ngé Kh«ng

158

39. Thi ®ua vÒ lßng yªu n­íc th× ta th¾ng

162

40. Ph¶i quan t©m ®Õn mäi ng­êi h¬n

166

41. §êi sèng cña d©n quan träng h¬n

169

42. øng biÕn nhanh giÆc nµo còng th¾ng

172

43. Ch÷ "quan liªu" viÕt thÕ nµo?

174

44. Lµm sao lo cho c¸c ch¸u ¨n no, cã
quÇn ¸o mÆc

178

45. Dï t¸ hay t­íng ®Òu ph¶i lo phôc
vô nh©n d©n
46. Cã ¨n bít phÇn c¬m cña con kh«ng

180
184

11

47. B¸c muèn biÕt sù thËt kia

187

48. §ãn vua hay ®ãn B¸c

190

49. "C¸ch m¹ng" theo ý B¸c Hå

194

50. Giê nµo, viÖc nÊy

200

51. Bµn ®¸ ch«ng chªnh dÞch sö §¶ng

204

52. Nhµ ph¶i cã cét míi v÷ng ch·i

208

53. Phiªn häp Héi ®ång ChÝnh phñ
®Çu tiªn

211

54. C¸c d©n téc ph¶i tiÕp tôc ®oµn kÕt

216

55. Ba chiÒu tr¸ch nhiÖm

219

56. Cã nh­ thÕ nµy míi gi÷ ®­îc bÝ mËt

225

57. Theo B¸c ®i chiÕn dÞch

229

58. Nh­ l¹c vµo c¶nh tiªn

232

59. B¸c ph¶i lµm viÖc nhiÒu th× miÒn
Nam mau thèng nhÊt

234

60. Bá thuèc l¸

236

61. Kh«ng nh­ ®Õn cöa quan ngµy tr­íc

239

62. Ng­êi lµ nghÖ sÜ cña nh©n d©n

243

63. ThÇy häc cña B¸c lµ nh©n d©n

247

12

64. Bµi häc dùa vµo d©n

251

65. Ph¶i l¾ng nghe ý kiÕn cña quÇn chóng

253

66. B¸c ®i chóc TÕt

255

67. Ph¶i d©n chñ víi d©n

257

68. Phª b×nh mµ thµnh c©u chuyÖn t©m sù

260

69. ChiÕc ¸o trÊn thñ B¸c cho

263

70. Chó ¨n no míi cµy ®­îc, sao ®Ó tr©u
gÇy ®ãi thÕ?

267

71. C¸ kh«ng x­¬ng

269

72. Bµi häc vÒ c¸ch nãi, c¸ch dïng tõ

272

73. Kh«ng nªn ®ao to bóa lín

278

74. Hµnh lý ®¸ng kÓ nhÊt

281

75. TiÕt kiÖm

286

76. Kû luËt ph¶i nghiªm víi bÊt kú ai

288

77. NhiÖm vô nÆng nÒ nh­ng còng hÕt
søc vinh quang cña c¸c thÇy gi¸o,
c« gi¸o

290

78. Ph¶i ch¨m chØ häc tËp

292

79. Hå ChÝ Minh víi thiÕu nhi §øc

295

13

80. ChiÕn l­îc tr¨m n¨m trång ng­êi

297

81. Ai cã tr¸ch nhiÖm trång ng­êi

299

82. Gi¸o dôc c¸c ch¸u tiÕn bé nhiÒu
h¬n n÷a

303

83. ViÖc nµo còng cã tÇm quan träng
cña nã
84. Tõ nh÷ng viÖc nhá nhÊt

14

306
309

1. Sù RA §êI CñA MéT BµI TH¥
Nh÷ng n¨m ®Çu c¸ch m¹ng, trong hoµn
c¶nh ®Êt n­íc cßn nhiÒu khã kh¨n, B¸c
ph¶i ch¨m lo tr¨m c«ng ngµn viÖc. Nh©n
d©n ta ai còng lo cho søc khoÎ cña B¸c.
NhiÒu ng­êi víi t­ c¸ch c¸ nh©n, tËp thÓ
®· dµnh th× giê ®Õn th¨m B¾c Bé phñ - n¬i
ë vµ lµm viÖc cña ChÝnh phñ ta håi ®ã th¨m søc khoÎ cña B¸c. Lóc bÊy giê, viÖc
®Õn th¨m vÞ Chñ tÞch n­íc kh«ng ®Õn nçi
ph¶i qua nhiÒu thñ tôc phiÒn phøc r¾c rèi.
Nh©n chuyÕn vµo Thanh Ho¸ cã viÖc
riªng, n÷ thi sÜ H»ng Ph­¬ng ®· nghÜ
lµm sao khi vÒ ph¶i cã mãn quµ ®Çy ý
nghÜa ®Õn th¨m søc khoÎ cña B¸c. T¹i
Thanh Ho¸ cã lo¹i cam lµng Giang ngon
15

næi tiÕng. Nhµ th¬ liÒn chän mua chôc
qu¶ vÒ biÕu B¸c.
Ngåi trªn xe trë vÒ Hµ Néi, võa kh­
kh­ «m tói cam, võa nghÜ ®Õn ngµy mai
vµo B¾c Bé phñ gÆp B¸c nªn nãi c©u g×,
vµ nãi thÕ nµo cho ph¶i phÐp víi B¸c.
H»ng Ph­¬ng nhÈm ngay mét bµi th¬:
Cam ngon Thanh Ho¸ vèn dßng
KÝnh d©ng Chñ tÞch tá lßng mÕn yªu
§¾ng cay Cô tr¶i ®· nhiÒu
Ngät bïi trêi tr¶ ®ñ ®iÒu tõ ®©y
Cïng quèc d©n h­ëng nh÷ng ngµy
Tù do h¹nh phóc trµn ®Çy trêi Nam
Anh hïng tá mÆt giang san
L­u danh thiªn cæ vÎ vang gièng nßi.
S¸ng h«m sau, nhµ th¬ cÈn thËn gãi
cam vµo giÊy ®Ñp, tr©n träng chÐp l¹i bµi
th¬ råi ®Õn B¾c Bé phñ th¨m B¸c.
Võa ®Õn cæng, bµ liÒn ®­îc ®ång chÝ b¶o
vÖ chØ ®­êng vµo phßng lµm viÖc cña B¸c.
16

Nh­ng lóc ®ã B¸c cßn bËn tiÕp mét vÞ
kh¸ch n­íc ngoµi ë phßng tiÕp kh¸ch.
§ång chÝ v¨n phßng b¶o nhµ th¬ ngåi chê
mét l¸t. Nh­ng nhµ th¬ thÊy B¸c bËn
qu¸, kh«ng muèn lµm phiÒn B¸c, bÌn göi
cam vµ bµi th¬ l¹i råi xin phÐp ra vÒ.
Sau khi tiÔn ch©n ng­êi kh¸ch n­íc
ngoµi, B¸c trë l¹i v¨n phßng vµ biÕt bµ
kh¸ch ®· vÒ råi. Nh×n gãi cam vµ ®äc bµi
th¬, B¸c rÊt c¶m ®éng, nh­ng l¹i kh«ng
biÕt tªn vµ ®Þa chØ cña kh¸ch, B¸c liÒn
lµm mét bµi th¬ ®¨ng b¸o Phô n÷ ®Ó tr¶
lêi. Bµi th¬ ®Ò lµ "TÆng cam":
C¶m ¬n bµ biÕu gãi cam
NhËn th× kh«ng ®Æng, tõ lµm sao ®©y
¡n qu¶ nhí kÎ trång c©y
Ph¶i ch¨ng khæ tËn ®Õn ngµy cam lai.
Bµi th¬ bµy tá lêi c¶m ¬n, ®ång thêi
nh©n ®ã nªu lªn bµi häc ®¹o ®øc tõ mét c©u
17

tôc ng÷ rÊt quen thuéc vµ kh¼ng ®Þnh niÒm
tin vµo th¾ng lîi s¾p tíi.
MÊy chôc n¨m qua, bµi th¬ ®· ®i vµo
lßng mäi ng­êi, nh­ng Ýt ai chó ý ®Õn chi
tiÕt bµ biÕu gãi cam - mét chi tiÕt gîi c¶m
høng cho sù ra ®êi mét bµi th¬ cã gi¸ trÞ
cña B¸c.
TrÝch trong KÓ chuyÖn B¸c Hå,
Nxb. Gi¸o dôc, Hµ Néi, 2006,
t.4, tr.104.

18

2. B¸C Hå Lµ THÕ §ÊY
Thêi chèng Mü. Mét buæi tr­a, Hå Chñ
tÞch ®ang chuÈn bÞ n»m nghØ th× cÇn vô
vµo b¸o c¸o B¸c lµ cã kh¸ch. Kh¸ch lµ
mét cô giµ ë H­ng Yªn. Cïng ®i víi cô cã
mét vÞ l·nh ®¹o tØnh. Trªn xe cßn cã mét
thïng c¸ kh¸ nÆng.
- Th­a B¸c, ch¸u xin thay mÆt bµ con ë
®Þa ph­¬ng lªn th¨m søc khoÎ B¸c vµ cã Ýt
c¸ míi ®¸nh ®em lªn biÕu B¸c. C¸ lo¹i nµy
lµ c¸ tiÕn næi tiÕng ë ®Çm D¹ Tr¹ch ®Êy ¹!
- Th­a cô, cô ngang tuæi t«i, xin cô
®õng x­ng h« nh­ thÕ!
- V©ng, nÕu cô cho phÐp...
- Ao nhµ ta cã réng kh«ng mµ cô th¶
®­îc nhiÒu c¸ vËy?
19

- D¹ th­a cô, ®©y lµ c¸ cña hîp t¸c x·.
- C¸ cña hîp t¸c x· lµ tµi s¶n chung
cña bµ con, ph¶i ®Ó bµ con dïng chø!
- Th­a cô, nhê cã «ng l·nh ®¹o tØnh
giao cho nªn lÇn ®Çu tiªn t«i míi ®­îc
gÆp Cô Chñ tÞch n­íc, thËt may m¾n cho
t«i qu¸. Cßn c¸, ®· trãt mang lªn ®©y råi,
xin cô vui lßng nhËn cho, chóng t«i khái
ph¶i ®em vÒ.
Hå Chñ tÞch cho mêi «ng c¸n bé phô
tr¸ch nhµ bÕp lªn gÆp Ng­êi.
- Lo¹i c¸ nµy ë chî B¾c Qua b¸n bao
nhiªu mét c©n?
- Th­a B¸c, mét c©n gi¸...
- VËy chó c©n lªn xem tÊt c¶ lµ bao
nhiªu c©n, coi nh­ nhËp vµo nhµ bÕp cña
c¬ quan. Vµ chó tÝnh xem bao nhiªu tiÒn
®Ó göi cô cÇm vÒ.
Quay sang vÞ kh¸ch quý H­ng Yªn,
Hå Chñ tÞch ©n cÇn nãi:
- T«i xin ®a t¹ tÊm lßng cña cô vµ bµ
20

con x· nhµ ®èi víi t«i. Quµ cô vµ bµ con
cho, t«i nhËn råi, cßn ®©y lµ sè tiÒn t«i
göi cô ®em vÒ nép vµo quü hîp t¸c x·.
TrÝch trong KÓ chuyÖn B¸c Hå,
S®d, t.4, tr.114.

21

3. C¢Y §µO NHËT T¢N
Mét cô ®¹i diÖn nh©n d©n x· NhËt
T©n ph¸t biÓu tÆng B¸c c©y ®µo. B¸c c¶m
¬n, khen c©y ®µo ®Ñp vµ hái l¹i c¸c cô:
"C©y ®µo nµy c¸c cô ®· trång ®­îc mÊy
n¨m?". C¸c cô tr¶ lêi ®· ®­îc 3 n¨m. B¸c
l¹i hái tiÕp: "Trång ®­îc ba n¨m sao
kh«ng ®Ó gèc l¹i, ®em ®µo c¶ gèc sang
n¨m lÊy hoa ®©u mµ ch¬i TÕt n÷a?". Cô
giµ ®¹i diÖn l¹i nhanh miÖng th­a víi
B¸c: "Th­a B¸c c©y ®µo tuy lín nh­ng bµ
con trong x· muèn ®µo c¶ gèc ®Ó c©y sèng
khoÎ, hoa tiÕp tôc në thªm ®Ó B¸c ch¬i
®­îc l©u h¬n". B¸c c­êi rÊt vui vµ l¹i dÆn
tiÕp: "Sang n¨m c¸c cô vµ nh©n d©n
trong x· kh«ng ph¶i ®em tÆng t«i c©y ®µo
22

kh¸c n÷a. T«i sÏ tù trång c©y ®µo nµy
ngay t¹i v­ên nhµ vµ cè g¾ng ch¨m bãn
thËt tèt ®Ó ®Õn mïa xu©n tiÕp theo l¹i cã
hoa ®µo NhËt T©n ®Ó ch¬i xu©n".
Nghe B¸c nãi, tÊt c¶ mäi ng­êi cã mÆt
trong phßng kh¸ch c­êi rÊt vui, lµm cho
kh«ng khÝ ngµy xu©n trong phßng cµng
Êm ¸p h¬n. C©y ®µo nh©n d©n NhËt T©n
tÆng B¸c lÇn Êy, Ng­êi ®Æt ngay gi÷a
phßng kh¸ch lín cña Phñ Chñ tÞch trong
suèt ba ngµy TÕt cæ truyÒn. Kh¸ch tõ
c¸c ®Þa ph­¬ng còng nh­ c¸c c¬ quan
®ãng ë Hµ Néi ®Õn chóc tÕt B¸c ®Òu
khen nã rÊt ®Ñp.
Ngµy 5 TÕt, c©y ®µo nô vµ hoa vÉn trÜu
cµnh ré në, khi mµ ë gß §èng §a nh©n
d©n thñ ®« vµ c¸c n¬i kÐo vÒ kû niÖm
mõng Quang Trung ®¹i th¾ng qu©n
Thanh th× B¸c ®em nã ra v­ên trång,
®óng nh­ Ng­êi ®· høa víi c¸c cô lµng
®µo NhËt T©n. Tõ ®ã, hµng ngµy sau giê
23

lµm viÖc, khi ra v­ên ch¨m t­íi rau vµ
hoa, B¸c ®· dµnh mét kho¶ng thêi gian
®¸ng kÓ ®Ó vun xíi, ch¨m tØa cho c©y
®µo NhËt T©n gi÷ ®­îc d¸ng thÕ cña nã
nh­ khi nh©n d©n NhËt T©n mang ®Õn
tÆng Ng­êi.
TrÝch trong KÓ chuyÖn B¸c Hå,
S®d, t.4, tr.120.

24

4. VIÖC CHI TI£U CñA B¸C Hå
C¸c ®ång chÝ ë gÇn B¸c ®Òu cho biÕt
B¸c rÊt tiÕt kiÖm. Cã ®«i tÊt r¸ch ®· v¸
®i, v¸ l¹i mÊy lÇn B¸c còng kh«ng dïng
tÊt míi. B¸c nãi:
- C¸i g× cßn dïng ®­îc nªn dïng. Bá ®i
kh«ng nªn...
Khi tÊt r¸ch ch­a kÞp v¸, anh em ®­a
®«i míi ®Ó B¸c dïng, B¸c xoay chç r¸ch
vµo bªn trong råi c­êi xÝ xo¸:
- §Êy, cã tr«ng thÊy r¸ch n÷a ®©u...
Cã qu¶ chuèi h¬i nÉu, anh c¸n bé chª
kh«ng ¨n, B¸c lÊy dao gät phÇn nÉu ®i,
bãc ¨n ngon lµnh, råi nãi:
- ë chiÕn khu cã ®­îc qu¶ chuèi nµy
còng ®· quý...
25

C©u nãi vµ viÖc lµm cña B¸c lµm ®ång
chÝ c¸n bé suy nghÜ vµ hèi hËn m·i.
...
Thùc tÕ lÞch sö cho thÊy r»ng: suèt
cuéc ®êi ho¹t ®éng cña B¸c ë n­íc ngoµi,
B¸c gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n vÒ tµi chÝnh
do nh÷ng nguyªn nh©n kh¸c nhau. §­îc
®ång nµo, chñ yÕu do lao ®éng tù th©n
mµ cã, B¸c dµnh cho c«ng t¸c c¸ch m¹ng.
B¸c chi tiªu rÊt dÌ xÎn, c©n nh¾c tõng xu.
Liªn hoan mõng thµnh lËp §¶ng còng chØ
cã b¸t c¬m, mãn xµo, t« canh, ®Üa c¸.
Chiªu ®·i ®ång chÝ Lý Béi QuÇn, ng­êi
Trung Quèc, ng­êi ®· mua chiÕc m¸y ch÷
tõ H¶i Phßng vÒ tÆng m×nh (n¨m 1939),
B¸c còng chØ "khao mét mãn canh vµ hai
®Üa thøc ¨n, thªm hai l¹ng r­îu, tæng
céng ch­a hÕt mét ®ång b¹c".
Tù thÕt ®·i m×nh "khi nghe tin Hång
qu©n b¾t sèng 33 v¹n qu©n HÝtle ë
Xtalingr¸t n¨m 1943", t¹i nhµ tï, trong
26

tói chØ cßn vÎn vÑn mét ®ång b¹c, B¸c ®·
"nhê ng­êi lÝnh g¸c mua giïm cho Ýt kÑo
vµ dÇu ch¶ quÈy". Sau khi phÊn khëi h«
mÊy khÈu hiÖu hoan nghªnh th¾ng lîi
cña Liªn X«, B¸c "ngåi ¨n rÊt ®µng hoµng
vui vÎ"...
N¨m 1957, B¸c vÒ th¨m NghÖ TÜnh,
khi ¨n c¬m chung víi ®ång chÝ NguyÔn SÜ
QuÕ, NguyÔn ChÝ Thanh, Hoµng V¨n
DiÖm, B¸c ®· ®Ó bít ra ngoµi m©m mÊy
mãn ¨n, råi nãi: "¡n hÕt lÊy thªm, kh«ng
¨n hÕt ®Ó ng­êi kh¸c ¨n, ®õng ®Ó ng­êi
ta ¨n thõa cña m×nh".
Cã thÓ dÉn ra nhiÒu n÷a nh÷ng vÝ dô
vÒ c¸ch chi tiªu, sö dông tiÒn b¹c, c¬ së
vËt chÊt cña B¸c: ch¾t chiu, t»n tiÖn
nh­ng vÉn réng r·i, kh«ng hoang phÝ mµ
còng kh«ng keo kiÖt, "ki bo".
ThÕ giíi, loµi ng­êi tù hµo vÒ B¸c. Lµ
ng­êi ViÖt Nam, ®ång h­¬ng cña B¸c,
chóng ta cµng tù hµo biÕt bao! C¸ch øng xö
27

cña B¸c víi tiÒn tµi, víi c¸i ¨n, c¸i mÆc, víi
c¬ së vËt chÊt nãi chung ®©u cã ph¶i lµ cao
qu¸ mµ chóng ta kh«ng häc tËp ®­îc, ®©u
cã ph¶i lµ mét toµ th¸nh cÊm uy nghiªm
mµ chóng ta kh«ng ®Æt ch©n lªn ®­îc thÒm
bËc, dï lµ bËc thÒm thø nhÊt?
TrÝch trong Mét sè lêi d¹y vµ
mÈu chuyÖn vÒ tÊm g­¬ng ®¹o
®øc cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
Nxb. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi,
2007, tr. 76-78.

28

5. CHó SANG X¤NG NHµ
CHO B¸C
Vµo c¸c dÞp lÔ tÕt, vÉn cã mét sè anh
chÞ em "¨n c¬m tËp thÓ, n»m gi­êng c¸
nh©n" ë l¹i trùc c¬ quan.
Mång mét tÕt ©m lÞch (n¨m 1956),
nh­êng anh em kh¸c vÒ quª, t«i ë l¹i b¶o
vÖ c¬ quan.
Kho¶ng 9 giê s¸ng, khi mäi ng­êi ®·
rén rµng ®i chóc tÕt, th× B¸c tíi.
ThÊy nhµ v¾ng lÆng, chØ cã mçi m×nh
t«i ngåi ë bµn, B¸c mõng tuæi t«i mét
chiÕc b¸nh ch­ng, mét gãi kÑo, chóc t«i
nh©n dÞp n¨m míi, råi B¸c hái:
- Mång mét tÕt chó khai bót c¸i g× ®ã?
29

- Th­a B¸c, ch¸u ®ang viÕt b¸o c¸o
tæng kÕt c«ng t¸c n¨m 1955 cña ®éi ¹.
B¸c khen:
- C¸c chó thËt cÇn cï, chÞu khã, quanh
n¨m vÊt v¶. Nh÷ng ngµy m­a dÇm giã
bÊc, B¸c ngñ trªn nhµ, cßn c¸c chó ph¶i
thøc suèt ®ªm ë d­íi v­ên. TÕt cßn ph¶i
lµm viÖc.
B¸c nãi tiÕp:
- Chó viÕt b¸o c¸o ng¾n th«i. KÕt luËn
lµ: toµn ®éi hÕt lßng b¶o vÖ Trung ­¬ng
§¶ng vµ ChÝnh phñ ®­îc an toµn. Kh«ng
nªn nãi: b¶o vÖ Hå Chñ tÞch, v× trong
Trung ­¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ lµ cã ®ñ
mäi ng­êi råi.
B¸c n¾m tay t«i:
- Chó sang x«ng nhµ cho B¸c ®i.
B¸c ph©n c«ng t«i röa Êm chÐn, cßn
B¸c th× lau bµn ghÕ vµ c¾m hoa ®Ó ®ãn
30

c¸c ®ång chÝ trong Bé ChÝnh trÞ sang
chóc tÕt.
TÕt n¨m Êy, t«i l¹i lµ ng­êi vui nhÊt.
TrÝch trong Mét sè lêi d¹y vµ
mÈu chuyÖn vÒ tÊm g­¬ng ®¹o
®øc cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
S®d, tr. 124-125.
(TrÇn C«ng TÊn kÓ, Hå Vò ghi).

31

6. B¸C Hå T¡NG GIA RAU C¶I
Mïa ®«ng n¨m 1952, lóc ®ã t«i ®ang
c«ng t¸c ë V¨n phßng Trung ­¬ng §¶ng.
Trô së c¬ quan ®ãng t¹i ®Ìo Re (nói
Rång). C¬ quan Phñ Chñ tÞch còng ë s¸t
ngay c¹nh ®ã. Sau héi nghÞ chÝnh quyÒn
lÇn thø 5 (th¸ng 3/1952), ChÝnh phñ ®·
ph¸t ®éng phong trµo t¨ng gia, s¶n xuÊt,
tiÕt kiÖm trong toµn quèc.
ë Trung ­¬ng, c¬ quan nµy thi ®ua
t¨ng gia víi c¬ quan kh¸c. V× hai c¬ quan
gÇn nhau, t«i ®­îc c«ng ®oµn cö ra thi
®ua víi c¬ quan bªn Phñ Chñ tÞch. Bªn
V¨n phßng Phñ Chñ tÞch l¹i cö B¸c lµ ®¹i
diÖn c¸ nh©n thi ®ua t¨ng gia víi c¬ quan
V¨n phßng Trung ­¬ng.
32

Buæi lÔ ph¸t ®éng thi ®ua diÔn ra thËt
s«i næi. T«i ®ang søc trÎ nªn thay mÆt
anh em ®øng lªn th¸ch thøc thi ®ua:
cïng mét kho¶ng ®Êt nh­ nhau 36m2,
trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, t«i xin
trång rau ¨n víi s¶n l­îng cao nhÊt. B¸c
còng ®øng lªn: B¸c nhËn th¸ch thøc thi
®ua t¨ng gia víi chó Th«ng, víi m¶nh ®Êt
36m2 trong mét thêi gian b»ng nhau, ®¹t
s¶n l­îng rau nhiÒu h¬n chó Th«ng. Mäi
ng­êi vç tay hoan h«. Mét sè ®ång chÝ x×
xµo: mét cuéc thi ®ua kh«ng c©n søc. B¸c
võa giµ, võa bËn nhiÒu viÖc, ®Þch sao
®­îc víi cËu Th«ng khoÎ nh­ voi, trång
rau ®· quen. Cã ng­êi nªu: "gi¶i th­ëng
thi ®ua lµ mét con gµ trèng 2kg". Mäi
ng­êi l¹i hoan h« t¸n th­ëng. MÊy ®ång
chÝ ë V¨n phßng Trung ­¬ng nãi to: "nhÊt
®Þnh chuyÕn nµy chóng ta ®­îc ¨n thÞt gµ
cña Phñ Chñ tÞch". B¸c nãi vui: "C¸c chó
muèn ¨n gµ cña Chñ tÞch th× ph¶i tÝch
33

cùc t¨ng gia ®Ó cã nhiÒu rau xanh cung
cÊp cho nhµ bÕp c¬ quan".
T«i vÒ suy nghÜ: ®Ó ch¾c ¨n vµ cã n¨ng
suÊt cao th× trång c¶i cñ, v× c¶i cñ ë vïng
nµy cñ rÊt to, rÊt nÆng. T«i trao ®æi víi
anh em c«ng ®oµn, mäi ng­êi ñng hé cho
lµ s¸ng kiÕn.
Sau mét tuÇn, t«i ®· lµm ®Êt vµ trång
xong 36m2 c¶i cñ. Ngay s¸t m¶nh ®Êt cña
t«i, B¸c vµ anh em bªn Phñ Chñ tÞch lµm
rÊt kü, ®Êt nhá, mÞn vµ s¹ch cá. H¬n mét
tuÇn th× B¸c gieo h¹t c¶i mµo gµ (c¶i
xanh l¸ xo¨n). Anh em V¨n phßng Phñ
Chñ tÞch lµm chç ®i tiÓu gÇn nhµ vµ mua
mét nåi béng lín ®Ó høng n­íc tiÓu. PhÝa
V¨n phßng Trung ­¬ng t«i còng huy ®éng
anh em lµm nhµ tiªu ®Ó lÊy ph©n bãn.
Sau mét tuÇn c¸c c©y c¶i mäc ®Òu vµ
®Ñp. B¸c lÊy n­íc tiÓu pha lo·ng t­íi.
Cßn t«i lÊy ph©n b¾c t­¬i hoµ ra t­íi. Mçi
lÇn t­íi c¶ c¬ quan bÞt mòi.
34

Sau mét th¸ng, hai v¹t rau tèt ngang
nhau. NhiÒu ng­êi ñng hé t«i cho r»ng
t«i sÏ th¾ng v× cñ c¶i lín rÊt nhanh.
Mét h«m B¸c nhæ rau b¸n cho nhµ bÕp
chØ ®­îc 15kg. B¸c ®Ó l¹i nh÷ng c©y to,
khoÎ, mçi c©y c¸ch nhau chõng hai gang.
Mét sè anh em lo l¾ng v× thÊy v­ên rau
B¸c nhæ ®i x¬ x¸c mµ chØ ®­îc cã 15kg
rau c¶i con. Ba buæi chiÒu liÒn, sau giê
lµm viÖc B¸c ®Òu ra v­ên dïng chiÕc dÇm
xíi ®Êt cho c¶i vµ t­íi n­íc gi¶i ®Òu.
Sau hai th¸ng 10 ngµy th× cñ c¶i cña
t«i ®· to b»ng b¾p tay vµ cã c©y ®· cã nô.
T«i nhæ vµ c©n cho nhµ bÕp ®­îc 60kg.
T«i vui mõng v× th¾ng lîi. Nh­ng còng
lóc ®ã, c©y c¶i mµo gµ cña B¸c ®· to b»ng
c¸i n¬m, cø 5 ngµy mét lÇn B¸c tØa tµu,
c©n cho nhµ bÕp kho¶ng 10kg. Kú l¹ thay
c¶i mµo gµ cµng tØa c©y cµng lín, tµu
cµng to vµ cµng trÎ l©u. Sau 2 th¸ng r­ìi
c¶i míi cã ngång. Lóc ®ã B¸c nhæ c¶ c©y
35

cho nhµ bÕp muèi d­a. B¸c cßn ®em biÕu
cô giµ d©n téc gÇn ®ã h¹t gièng cña 2 c©y
rÊt to. Cô giµ sung s­íng khoe víi mäi
ng­êi: "Gièng rau c¶i Cô Hå tèt thËt".
Më sæ nhµ bÕp ra céng
- C¶i con: 15kg
- Tµu c¶i canh: 14 lÇn x 10kg = 140kg
- C©y c¶i lµm d­a nÐn: 20kg
Céng: 175kg
VËy t«i thua ®· râ rµng. C«ng ®oµn
V¨n phßng Trung ­¬ng ph¶i nép con gµ
trèng nu«i ®­îc cho c«ng ®oµn V¨n phßng
Phñ Chñ tÞch. Nhê cã rau t¨ng gia mµ c¶
mïa ®«ng nhµ bÕp ®ñ rau nÊu, kh«ng
ph¶i ra d©n mua. Buæi tæng kÕt thËt vui
vÎ. T«i ®øng dËy xin nhËn thua. B¸c nãi
chuyÖn víi anh em: "khi t¨ng gia, c¸c c«,
c¸c chó ph¶i l­u ý bèn ®iÒu kiÖn: gièng,
cÇn, ph©n, n­íc. Gièng: nªn chän lo¹i rau
trång mét lÇn, ¨n nhiÒu lÇn, cñ c¶i dÔ
trång, n¨ng suÊt cao, nh­ng chØ ®­îc ¨n
36

mét lÇn th× kh«ng b»ng c¶i mµo gµ, trÎ
l©u, tØa ¨n ®­îc nhiÒu lÇn. CÇn: ng­êi
trång rau ph¶i ch¨m chØ, chän ®óng thêi
vô trång lo¹i rau cho hîp khÝ hËu, rau
míi tèt. Vun xíi ph¶i ®óng c¸ch. C¶i mµo
gµ khi tèt cø 10 ngµy xíi mét lÇn cho rÔ
con ®øt, chóng ra nhiÒu nh¸nh rÔ h¬n vµ
hót ®­îc nhiÒu ph©n bãn, muèi kho¸ng
trong ®Êt. Ph©n: ph¶i chän lo¹i ph©n bãn
thÝch hîp. C¶i canh rÊt hîp n­íc tiÓu pha
lo·ng. Thø ph©n t­¬i chó Th«ng bãn còng
tèt ®Êy nh­ng mÊt vÖ sinh l¾m. N­íc:
ph¶i t­íi ®Òu vµ t­íi ®ñ ®é Èm rau míi
trÎ l©u vµ xanh tèt".
LÇn Êy thua B¸c, t«i hÕt chñ quan vµ
rót ®­îc bµi häc míi vÒ t¨ng gia.
TrÝch trong B¸c Hå - con ng­êi
vµ phong c¸ch, Nxb. Lao ®éng,
Hµ Néi, 1993, t.2, tr.31-34.
(NguyÔn Th«ng kÓ, Hå Vò ghi).

37

7. C¢U CHUYÖN VÒ
3 CHIÕC BA L¤
Trong nh÷ng ngµy sèng ë ViÖt B¾c, mçi
lÇn B¸c ®i c«ng t¸c, cã hai ®ång chÝ ®i cïng.
V× sî B¸c mÖt, nªn hai ®ång chÝ ®Þnh mang
hé ba l« cho B¸c, nh­ng B¸c nãi:
- §i ®­êng rõng, leo nói ai mµ ch¼ng
mÖt, tËp trung ®å vËt cho mét ng­êi
mang ®i th× ng­êi ®ã cµng chãng mÖt. Cø
ph©n ra mçi ng­êi mang mét Ýt.
Khi mäi thø ®· ®­îc ph©n ra cho vµo 3
ba l« råi, B¸c cßn hái thªm:
- C¸c chó ®· chia ®Òu råi chø?
Hai ®ång chÝ tr¶ lêi:
- Th­a B¸c, råi ¹.
38

Ba ng­êi lªn ®­êng, qua mét chÆng,
mäi ng­êi dõng ch©n, B¸c ®Õn chç ®ång
chÝ bªn c¹nh, x¸ch chiÕc ba l« lªn.
- T¹i sao ba l« cña chó nÆng mµ B¸c
l¹i nhÑ?
Sau ®ã, B¸c më c¶ 3 chiÕc ba l« ra xem
th× thÊy ba l« cña B¸c nhÑ nhÊt, chØ cã
ch¨n, mµn. B¸c kh«ng ®ång ý vµ nãi:
- ChØ cã lao ®éng thËt sù míi ®em l¹i
h¹nh phóc cho con ng­êi.
Hai ®ång chÝ kia l¹i ph¶i san ®Òu c¸c
thø vµo 3 chiÕc ba l«.
TrÝch trong B¸c Hå - con ng­êi
vµ phong c¸ch, S®d, tr.38.
(TrÇn ThÞ Lîi s­u tÇm).

39

8. KH¤NG AI §¦îC VµO §¢Y
S¸ng ngµy 27 th¸ng 4 n¨m 1959, Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh ®i bá phiÕu bÇu Héi
®ång nh©n d©n cÊp huyÖn, x·... Ng­êi bá
phiÕu t¹i hßm phiÕu sè 6, ®¬n vÞ 1, tiÓu
khu 1, khu phè Ba §×nh, Hµ Néi, ®Æt t¹i
Nhµ thuyÒn Hå T©y.
Khi B¸c Hå ®Õn, trong Nhµ thuyÒn ®·
cã nhiÒu cö tri ®ang bá phiÕu. Tæ bÇu cö
thÊy B¸c ®Õn, ra hiÖu ®Ó ®ång bµo t¹m
dõng vµ t¹o "®iÒu kiÖn" ®Ó B¸c bá phiÕu
tr­íc. BiÕt ý, B¸c nãi:
- Ai ®Õn tr­íc, viÕt tr­íc, B¸c ®Õn sau,
B¸c chê. B¸c chê cho ®Õn hµng m×nh, míi
nhËn phiÕu vµ vµo "buång" phiÕu.
Nhµ b¸o Ma C­êng chît nghÜ thËt lµ
"h¹nh phóc mét ®êi cña ng­êi lµm b¸o",
40

"c¬ héi ngµn n¨m cã mét" vµ véi gi¬ m¸y
lªn bÊm, rÊt nhanh, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh
lÊy tay che phiÕu l¹i, nãi víi Ma C­êng:
- Kh«ng ai ®­îc vµo ®©y. §©y lµ phßng
viÕt phiÕu kÝn cña cö tri. Ph¶i b¶o ®¶m
tù do vµ bÝ mËt cho c«ng d©n.
Nhµ b¸o bu«ng m¸y, nh­ng vÉn thÊy
h¹nh phóc.
Theo lêi kÓ cña c¸c ®ång chÝ ë gÇn B¸c,
tr­íc khi ®i bÇu cö B¸c kh«ng cho ai "gîi
ý" c¶, B¸c nãi:
- Êy, ®õng cã "l·nh ®¹o" B¸c nhÐ. B¸c
kh«ng biÕt ®¶ng ñy h­íng dÉn danh s¸ch ®Ó
ai, xo¸ ai ®©u nhÐ. §­a lý lÞch cña nh÷ng
ng­êi øng cö ®©y ®Ó B¸c xem. Cã chó nµo dù
buæi øng cö viªn tr×nh bµy ý kiÕn víi cö tri,
nãi l¹i ®Ó B¸c c©n nh¾c, B¸c tù bÇu.
TrÝch trong B¸c Hå - con ng­êi
vµ phong c¸ch, Nxb. Lao ®éng,
Hµ Néi, 1996, t.4, tr.3-4.
(NguyÔn ViÖt Hång).

41

9. B¸T CHÌ XÎ §¤I
§ång chÝ liªn l¹c ®i c«ng v¨n 10 giê ®ªm
míi ®Õn. B¸c gäi mang ra mét b¸t, mét th×a
con. Råi B¸c ®em b¸t chÌ ®Ëu ®en, ®­êng
phÌn, mµ anh em phôc vô võa mang lªn, xÎ
mét nöa cho ®ång chÝ liªn l¹c.
- Ch¸u ¨n ®i!
ThÊy ®ång chÝ liªn l¹c ngÇn ng¹i, l¹i
cã tiÕng ®»ng h¾ng bªn ngoµi, B¸c giôc:
- ¡n ®i, B¸c cïng ¨n...
C¸m ¬n B¸c, ®ång chÝ liªn l¹c ra vÒ.
Ra khái nhµ sµn, xuèng s©n, ®ång chÝ cÊp
d­ìng bÊm vµo vai anh lÝnh th«ng tin:
- CËu ch¸n qu¸. C¶ ngµy B¸c cã b¸t
chÌ ®Ó båi d­ìng lµm ®ªm mµ cËu l¹i ¨n
mÊt mét nöa.
42

- Khæ qu¸, anh ¬i! Em cã sung s­íng
g× ®©u. Th­¬ng B¸c, em võa ¨n võa rít
n­íc m¾t, nh­ng kh«ng ¨n l¹i sî B¸c
kh«ng vui, mµ ¨n th× biÕt c¸i ch¾c lµ c¸c
anh m¾ng má råi...
TrÝch trong Mét sè lêi d¹y vµ
mÈu chuyÖn vÒ tÊm g­¬ng ®¹o
®øc cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
S®d, tr. 85.
(Thuû Xu©n).

43

10. MéT B÷A ¡N TèI CñA B¸C
Th¸ng 4 n¨m 1946, gi÷a lóc ®Êt n­íc
®ang bÒ bén c«ng viÖc, B¸c vÉn dµnh th×
giê quý b¸u vÒ Ninh B×nh dµn xÕp
nh÷ng vÊn ®Ò ®èi néi, ®èi ngo¹i cã lîi
cho quèc gia. Vµo kho¶ng ngµy 10 ®Õn
12, B¸c ®i qua thÞ x· Ninh B×nh ®Ó
xuèng Ph¸t DiÖm. Lóc ®ã t«i lµ quyÒn
Chñ tÞch ñy ban hµnh chÝnh tØnh. Mét
dÞp may hiÕm cã ®­îc ®ãn B¸c vÒ tØnh,
nghÜ vËy, t«i mêi ®ång chÝ ñy viªn th­
ký kiªm Phã Chñ tÞch vµ Ch¸nh V¨n
phßng ®Õn héi ý. Hai ®ång chÝ còng cïng
chung mét ý nghÜ nh­ t«i.
T«i ph©n c«ng ®ång chÝ Phã Chñ tÞch
huy ®éng nh©n d©n ra tËp trung ®ãn B¸c,
44

®ång chÝ Ch¸nh V¨n phßng chuÈn bÞ c¬m
mêi B¸c, cßn t«i phô tr¸ch viÖc dän dÑp
v¨n phßng, chuÈn bÞ chç nghØ vµ chç ngñ
cho B¸c qua ®ªm.
Qu¶ nh­ t«i dù ®o¸n, s¸u giê chiÒu th×
xe B¸c vÒ ®Õn phÝa nam thÞ x· Ninh
B×nh. Nh©n d©n ®· vÉy cê, h« khÈu hiÖu
råi ïa xuèng lßng ®­êng ®ãn B¸c. B¸c ra
khái xe vÉy chµo nh©n d©n. Nh©n lóc ®ã,
chóng t«i mêi B¸c vµo trô së ñy ban
hµnh chÝnh tØnh.
Tr­íc sù nhiÖt t×nh cña nh©n d©n thÞ
x·, kh«ng nì tõ chèi, B¸c ®· vµo gÆp ñy
ban hµnh chÝnh tØnh Ninh B×nh.
§Õn cæng c¬ quan, B¸c b¶o ®ång chÝ l¸i
xe dõng l¹i råi xuèng ®i bé. Võa ®i B¸c
võa hái t×nh h×nh ®êi sèng cña nh©n d©n,
®Æc biÖt ®ång bµo ë vïng c«ng gi¸o.
Chóng t«i b¸o c¸o víi B¸c vÒ nh÷ng khã
kh¨n trong tØnh, mét sè n¬i n«ng d©n cßn
bÞ ®ãi.
45

B¸c c¨n dÆn chóng t«i ph¶i chó ý ®oµn
kÕt l­¬ng gi¸o, ®éng viªn bµ con tÝch cùc
t¨ng gia s¶n xuÊt ®Ó chèng ®ãi, chó ý
c«ng t¸c diÖt giÆc dèt, më nhiÒu líp b×nh
d©n häc vô vµo buæi tr­a, buæi tèi, vËn
®éng bµ con ®i häc.
Chóng t«i mêi B¸c nghØ l¹i c¬ quan
cho ®ì mÖt råi dïng b÷a tèi. Thùc ra b÷a
c¬m chóng t«i chuÈn bÞ cho B¸c kh«ng cã
g× ngoµi mét con gµ giß luéc, n­íc dÊm
nÊu bÝ ®ao, v× lóc ®ã kinh phÝ cña ñy ban
hµnh chÝnh tØnh còng hÕt søc khã kh¨n.
B¸c nãi:
- Hµng ngµn ®ång bµo ®ang chê B¸c
ngoµi kia, B¸c kh«ng thÓ nghØ ë ®©y ®Ó
¨n c¬m ®­îc v× 9 giê tèi B¸c ®· cã viÖc ë
Chñ tÞch phñ. B©y giê c¸c chó gióp B¸c:
mét chó ra tËp hîp ®ång bµo vµo mét
ng· t­ réng gÇn ®©y ®Ó B¸c ra nãi
chuyÖn víi ®ång bµo m­¬i phót, mét chó
ra cöa hµng b¸nh mua cho B¸c mét cÆp
46

b¸nh giß. Cßn c¸c chó ®i víi B¸c th×
tranh thñ ¨n c¬m tr­íc. Nãi chuyÖn xong,
B¸c ng­îc Hµ Néi ngay cho kÞp hÑn.
Trong xe B¸c sÏ ¨n b¸nh võa ®ì tèn kÐm,
võa tiÕt kiÖm ®­îc thêi gian cho B¸c.
Chóng t«i v©ng lêi B¸c lµm theo.
Nãi chuyÖn víi ®ång bµo Ninh B×nh
h«m ®ã, B¸c nhÊn m¹nh:
- §ång bµo chó ý ®oµn kÕt l­¬ng gi¸o
v× ©m m­u cña kÎ thï lu«n t×m c¸ch chia
rÏ ®ång bµo l­¬ng gi¸o.
- §ång bµo tÝch cùc t¨ng gia s¶n xuÊt
chèng giÆc ®ãi, chèng giÆc dèt.
- §ång bµo chuÈn bÞ tinh thÇn chÞu
®ùng gian khæ ®Ó chèng giÆc ngo¹i x©m
b¶o vÖ Tæ quèc.
KÕt thóc, B¸c hái:
- §ång bµo cã ®ång ý thùc hiÖn ba ®iÒu
t«i nªu ra kh«ng?
- §ång ý! §ång ý! Hå Chñ tÞch mu«n n¨m.
47

Hµng ngµn n¾m tay g©n guèc gi¬ lªn
h­ëng øng. TiÕng h« vµ tiÕng vç tay
r©m ran.
B¸c vÉy tay chµo ®ång bµo råi lªn xe
vÒ Hµ Néi.
TrÝch trong B¸c Hå - con ng­êi
vµ phong c¸ch, S®d, t.1.
(PhÝ V¨n B¸i kÓ, Hå Vò ghi).

48