ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KỲ I
MÔN NGỮ VĂN 9

VĂN BẢN:
I. VĂN BẢN NHẬT DỤNG.
Phong cách Hồ Chí Minh. (Lê Anh Trà)
Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (Gác - xi - a Mác-két)
Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em
II. TRUYỆN TRUNG ĐẠI:
Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)
Hoàng Lê nhất thống chí (Ngô gia văn phái)
Truyện Kiều của Nguyễn Du (Chị em Thuý Kiều và Kiều ở lầu Ngưng Bích)
Truyên Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu)
III. THƠ HIỆN ĐẠI:
Đồng chí (Chính Hữu)
Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật)
TIẾNG VIỆT:
Các phương châm hội thoại
Xưng hô trong hội thoại
Cách dẫn trực tiếp và gián tiếp
Sự phát triển của từ vựng
Thuật ngữ
Tổng kết từ vựng:
Từ đơn và từ phức, thành ngữ, nghĩa của từ, từ nhiều nghĩa
Hiện tượng chuyển nghĩa của từ, từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ, trường từ vựng
C- TẬP LÀM VĂN:
I. VĂN BẢN THUYẾT MINH:
Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Luyện tập một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Luyện tập yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
II.VĂN BẢN TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ:
Luyện tập tóm tắt văn bản tư sự
Miêu tả trong văn bản tự sự
Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
Nghị luận trong văn bản tự sự

PHẦN 2: ÔN TẬP CHI TIẾT
PHẦN VĂN BẢN
1. Phong cách Hồ Chí Minh – Lê Anh Trà
Tác phẩm:
Hoàn cảnh sáng tác: Văn bản được trích trong Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam của tác giả Lê Anh Trà.
Chủ đề: Bản sắc văn hóa dân tộc kết tinh những giá trị tinh thần mang tính truyền thống của dân tộc. Trong thời kì hội nhập hiện nay, vấn đề giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc càng trở nên có ý nghĩa.
Nội dung:
Sự hiểu biết sâu, rộng về các dân tộc và văn hóa thế giới nhào nặn nên cốt cách văn hóa dân tộc Hồ Chí Minh.
Phong cách Hồ Chí Minh là sự giản dị trong lối sống, sinh hoạt hằng ngày, là cách di dưỡng tinh thần, thể hiện một quan niệm thẩm mĩ cao đẹp.
Nghệ thuật
Sử dụng ngôn ngữ trang trọng.
Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận.
Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập.
Ý nghĩa văn bản: Bằng lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực, tác giả Lê Anh Trà đã cho thấy cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh trong nhận thức và trong hành động. Từ đó đặt ra một vấn đề của thời kì hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời phải giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
2. Đấu tranh cho một thế giới hòa bình – Mác-két
Tác giả: Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két là nhà văn có nhiều đóng góp cho nền hòa bình nhân loại thông qua các hoạt động xã hội và sáng tác văn học. Ông được nhận Giải thưởng Nô-ben về văn học 1982.
Tác phẩm: Văn bản được trích trong bài tham luận Thanh gươm Đa-mô-clét của nhà văn đọc tại cuộc họp sáu nước Ấn Độ, Mê-hi-cô, Thụy Điển, Ác-hen-ti-na, Hi-lạp, Tan-da-ni-a tại Mê-hi-cô vào tháng 8 năm 1986.
Tóm tắt VB: Nhà văn Mác-két đã nêu lên nguy cơ của chiến tranh hạt nhân, chỉ rõ sự tốn kém một cách vô lí để chạy đua vũ trang, trong khi trẻ em bị thất học, bị bệnh tật và thiếu đói. Nhà văn kêu gọi mọi người hãy đấu tranh vì một thế giới hoà bình không có vũ khí hạt nhân.
Nội dung:
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe dọa toàn nhân loại và sự phi lý của cuộc chạy đua vũ trang.
- Lời kêu gọi đấu tranh vì một thế giới hòa bình, không có chiến tranh.
Nghệ thuật:
- Có lập luận chặt chẽ.
- Có chứng cứ cụ thể, xác thực.
- Sử dụng nghệ thuật so sánh sắc sảo, giàu sức thuyết phục.
Ý nghĩa VB: Văn bản thể hiện những suy nghĩ nghiêm túc, đầy trách nhiệm của G.