Ngày dạy:
Tiết: 99 + 100
TÊN BÀI DẠY: LƯỢM ( Tố Hữu)
Hướng dẫn đọc thêm: MƯA ( Trần Đăng Khoa)
A. Mục tiêu bài học _ Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sáng và sự hi sinh cao đẹp của nhân vật Lượm.
Nắm được nghệ thuật miêu tả nhân vật kết hợp với kể và biểu hiện cảm xúc.
_ Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc hiểu, nắm được thể thơ bốn chữ, nghệ thuật kể và tả trong bài thơ có yếu tố tự sự.
B. Đồ dùng – phương tiện
_ Đồ dùng: SGK, giáo án, SGV,...
_ Phương tiện: máy chiếu
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động
1. Ổn định
2. Kiểm tra bài cũ (mở 2 miếng ghép)
Câu 1: Đọc thuộc lòng 6 khổ thơ đầu?
Câu 2: Cho biết phương thức biểu đạt của bài thơ?

Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung cần đạt

* Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm.
* Chiếu ảnh tác giả Tố Hữu
? Dựa vào chú thích SGK, trình bày đôi nét về tác giả Tố Hữu.





* Chiếu hình ảnh các tập thơ


? Em hãy cho biết, bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào? In trong tập thơ nào?


? Bài thơ được viết theo thể thơ và phương thức biểu đạt nào?




* GV hướng dẫn cách đọc:
+ đoạn đầu và điệp khúc cuối: giọng vui tươi, sôi nổi.
+ đoạn đối thoại giữa 2 chú cháu: giọng hồn nhiên, ngây thơ.
+ đoạn Lượm hi sinh: giọng đọc chậm, ngậm ngùi, xót thương.
? HS đọc chú thích 1, 4,6,7,9.

? Dựa vào câu hỏi 1 SGK, em hãy chia bố cục bài thơ và nêu nội dung từng phần?














* Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản
GV: Tác giả và chú bé Lượm có cuộc gặp gỡ tình cờ không hẹn trước
? Vậy, cuộc gặp gỡ này diễn ra trong hoàn cảnh nào?
? Em hiểu “ngày Huế đổ máu” là ngày như thế nào?
GV: “Ngày Huế đổ máu” -> cách nói hình ảnh này đã sử dụng biện pháp tu từ Hoán dụ (các em sẽ được học ở bài sau).
* Thảo luận theo nhóm bàn
? Trong cuộc gặp gỡ đó hình ảnh Lượm được miêu tả như thế nào qua cái nhìn của người kể ( hình dáng, trang phục, cử chỉ, lời nói).




GV: Trang phục thể hiện tính chất công việc làm liên lạc của chú bé Lượm. Và Lượm còn nhỏ tuổi nên cái xắc đeo bên mình chỉ “xinh xinh” với chiếc mũ ca nô đội lệch rất hiên ngang, hiếu động. Lượm khiến ta liên tưởng đến hình ảnh của các anh vệ quốc quân thông minh, dũng cảm.






? Tác giả so sánh “Lượm như con chim chích” để nhấn mạnh điều gì?
GV: Chú bé loắt choắt đã vươn mình lớn dạy trên con đường kháng chiến rất gian nan, nguy hiểm.
? Em hiểu “con đường vàng” có nghĩa là gì?
GV: Có thể nói đây là đoạn thơ thành công nhất trong bài vì có tính tạo hình cao “Con đường vàng” – con đường trong sự tưởng tượng của nhà thơ.
GV: Lời nói của Lượm hồn nhiên, ngây thơ, chân thật cho ta thấy được chú bé rất yêu công việc kháng chiến, tự nguyện tham gia kháng chiến (niềm vui chung của cả thế hệ trẻ sau CMT8)
GV chốt:
Với cách sử dụng một loạt các từ láy gợi hình đặc sắc, hình ảnh so sánh độc đáo và cách gieo vần nhịp nhàng. Lượm hiện lên thật hồn nhiên, ngộ nghĩnh đáng yêu rất trẻ thơ. Lời trò chuyện về công việc càng giúp chúng ta cảm phục Lượm hơn về tinh thần say mê, tự nguyện tham gia kháng chiến với một niềm tự hào to lớn.
? Em cảm nhận như thế nào về tình cảm của tác giả thông qua việc khắc họa chân dung Lượm trong 5 khổ thơ đầu?
Chuyển: Ở phần 1 chúng ta đã thấy Lượm là một chú bé rất hồn nhiên, trong sáng được tác giả vô cùng quý mến. Vì sao tác giả lại có tình cảm trân trọng, yêu mến Lượm như vậy, cô trò chúng ta cùng chuyển sang phần 2 của bài thơ.

GV yêu cầu HS đọc lại 7 khổ thơ tiếp.

? Nghe tin Lượm hi sinh, cảm xúc của tác giả được thể hiện qua những câu thơ nào?





? Tìm những câu thơ