TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 1 ĐỀ GI
TỔ CHUYÊN MÔN 3

KẾ HOẠCH BÀI DẠY

SHCM THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC
Môn học/ Hoạt động giáo dục: Toán lớp 3 - Tuần 7
BÀI HỌC STEM: Chiếc cân đơn giản (2 tiết)
Thời gian thực hiện: Ngày 23/ 10/ 2026

Giáo viên: Nguyễn Thị Ngọc Thuý
Giảng dạy lớp: 3A5
Năm học 2026 – 2027
MÔN: TOÁN
BÀI HỌC STEM: CHIẾC CÂN ĐƠN GIẢN

THÔNG TIN VỀ BÀI HỌC
Lớp: 3

Thời lượng: 2 tiết

Thời điểm tổ chức: Khi học nội dung bài 16: Điểm ở giữa. Trung điểm của đoạn thẳng (Toán 3)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Phân loại
môn

Môn học

Môn học
chủ đạo

Toán

Môn học
tích hợp

Mỹ thuật

Công
nghệ

Yêu cầu cần đạt
- Nhận biết được điểm ở giữa, trung điểm của đoạn thẳng.
- Giải quyết được một số vấn đề thực tiễn liên quan đến đo lường.
- Hiểu được một số thao tác, công đoạn cơ bản để làm nên sản phẩm
- Thể hiện được hoặc hình ảnh trọng tâm ở sản phẩm
- Trưng bày, giới thiệu được sản phẩm, chia sẻ mục đích sử dụng.
- Lựa chọn được vật liệu làm đồ dùng học tập đúng yêu cầu.
- Sử dụng được các dụng cụ để làm đồ dùng học tập đúng cách, an toàn.
- Làm được một đồ dùng học tập đơn giản theo các bước cho trước, đảm bảo
yêu cầu về kĩ thuật, thẩm mĩ.

- Hiểu nguyên lý thăng bằng của đòn cân.
- Biết cách lựa chọn vật liệu và thực hành làm chiếc cân đơn giản từ vật liệu tái chế/phế liệu (bìa
các-tông, ống hút, que xiên, cốc giấy, dây...).
- Phát triển năng lực hợp tác nhóm, giải quyết vấn đề và sáng tạo mĩ thuật cho sản phẩm.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
- Các phiếu học tập và phiếu đánh giá.
- GV chuẩn bị vật dụng, học liệu sau:
STT
Thiết bị/ Học liệu
Số lượng
Hình ảnh minh họa
1

Súng bắn keo (keo nến và ổ điện)

2. Chuẩn bị của học sinh:
- Sách giáo khoa, vở bài tập.

1 chiếc

- Mỗi nhóm học sinh (5 - 6 hs/nhóm) chuẩn bị những vật dụng sau:
STT

Thiết bị/ Học liệu

Số lượng

1

Bìa các tông (carton)

1 tập/nhóm

3

Que xiên, ống hút

1 que, 1 ống
hút/nhóm

4

Bút dạ

5

Bút chì, thước kẻ

7

Cốc giấy

2 chiếc/nhóm

8

Màu vẽ

1 bộ/nhóm

1 cái/ nhóm

1 bút chì, 1
thước kẻ/nhóm

Hình ảnh minh họa

9

Kéo

1 chiếc/nhóm

10

Dây thừng trang trí hoặc chỉ

1 cuộn/nhóm

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TG
5'

Hoạt động của giáo viên
1. Hoạt động mở đầu: (Xác định vấn đề)
a) Khởi động: GV tổ chức trò chơi nhỏ: "Đố bạn
vật nào nặng hơn?" (Cho HS cầm một bên tay là
cục tẩy, một bên là cây bút và đoán).
- Tình huống xuất phát: Giáo viên đưa ra vấn đề:
"Làm thế nào để biết chính xác cục tẩy hay cây bút
nặng hơn khi chúng ta không có sẵn cân điện tử
hay cân đồng hồ trong lớp?"
- GV nhận xét, khen ngợi
- GV đặt vấn đề: Làm thế nào để biết chính xác
hoặc so sánh khối lượng các đồ vật nhỏ khi không
có chiếc cân điện tử hay cân đồng hồ ở nhà? Hôm
nay chúng ta sẽ cùng thiết kế "Chiếc cân đơn giản"
từ các vật liệu tái chế, tận dụng kiến thức về điểm ở
giữa (trung điểm) để chiếc cân được thăng bằng!
*Kết nối: GV dẫn dắt vào bài mới
b) Giao nhiệm vụ
* Chào các con! Chắc hẳn các con đã được thấy
rất nhiều loại cân khác nhau như cân đồng hồ, cân
điện tử hay cân đĩa rồi đúng không?
- Cho lớp QS hình các loại cân.

Nhưng các con có biết rằng, chỉ với vài bìa
carton, ống hút, cốc giấy hay chiếc móc treo áo

Hoạt động của học sinh
- Lớp tham gia trò chơi.
+ HS cầm một bên tay là cục tẩy, một bên
là cây bút và đoán
- Thảo luận: Học sinh đề xuất ý tưởng
dùng tay ước lượng hoặc chế tạo một loại
cân thăng bằng thủ công.
+ Cần dùng cân ạ!
- HS nghe và ghi nhớ để thực hiện

- HS nghe

15'

cũ,.. chúng ta cũng có thể tạo ra một chiếc cân
hoạt động cũng chính xác không? Tiết học hôm
nay sẽ là một giờ học trải nghiệm sáng tạo tuyệt
vời. Cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nguyên lý và
tự tay thiết kế nên Chiếc cân đơn giản của riêng
mình nhé!"
Tên nhiệm vụ: Làm "Chiếc cân đơn giản" có độ
thăng bằng tốt để so sánh nặng nhẹ.
- GV yêu cầu mỗi nhóm học sinh nghiên cứu và
chế tạo một chiếc cân đơn giản với yêu cầu:
+ Mô hình có đầy đủ các thành phần của một chiếc
cân đơn giản
+ Mô hình sử dụng vật liệu đơn giản, dễ tìm.
+ Mô hình có tính thẩm mĩ và sáng tạo
2. Hình thành kiến thức mới (kiến thức nền)
Hoạt động: Nghiên cứu kiến thức nền
Cách tiến hành:
Kiến thức Toán: GV vẽ một đoạn thẳng (thanh
đòn của cân) lên bảng, hướng dẫn HS cách tìm
điểm ở giữa và trung điểm của đoạn thẳng đó
bằng thước kẻ (Ví dụ: thanh dài 20cm thì trung
điểm ở vạch 10cm).
a. Giới thiệu đoạn thẳng
- GV vẽ một đoạn thẳng AB dài 20 cm trên bảng,
mô phỏng thanh đòn của chiếc cân.
+ Đoạn thẳng AB dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
- GV yêu cầu HS dùng thước đo và xác định vị trí
chính giữa của đoạn thẳng AB.

- Học sinh nhận nhiệm vụ học tập: làm
việc cá nhân và theo nhóm để thiết kế và
chế tạo, thử nghiệm, điều chỉnh một chiếc
cân đơn giản.

- HS quan sát đoạn thẳng AB
- Đoạn thẳng AB dài 20 cm
- HS dùng thước kẻ, quan sát các vạch
chia trên thước và xác định vị trí 10 cm.

b. Xác định điểm ở giữa
- GV đánh dấu điểm M tại vạch 10 cm và hỏi: - Điểm M nằm ở giữa đoạn thẳng AB.
“Điểm M nằm ở vị trí nào trên đoạn thẳng AB?”
- GV giải thích: M là điểm ở giữa đoạn thẳng AB - HS nghe và nhắc lại
vì M nằm giữa A và B.”
- GV hỏi: “Từ A đến M dài bao nhiêu? Từ M đến - HS trả lời: “AM = 10 cm, MB = 10
B dài bao nhiêu?”

c. Hình thành khái niệm trung điểm
- GV kết luận: “Điểm M nằm giữa A và B, đồng
thời AM = MB. Khi đó, M được gọi là trung điểm
của đoạn thẳng AB.”
- GV yêu cầu HS nhắc lại: “Muốn biết một điểm là
trung điểm của đoạn thẳng, ta cần kiểm tra những
điều gì?”
d. Thực hành xác định trung điểm bằng thước
- GV hướng dẫn: “Để tìm trung điểm của đoạn
thẳng dài 20 cm, ta lấy 20 : 2 = 10 cm. Vì vậy,
trung điểm nằm tại vạch 10 cm.”
- GV yêu cầu HS lấy thước đo một đoạn thẳng dài
20 cm vào vở, đánh dấu điểm M tại vạch 10 cm.
- QS hỗ trợ và kiểm tra kết quả.

cm.”
- HS nghe và ghi nhớ kiến thức

- HS trả lời: “Điểm đó nằm giữa hai đầu
mút của đoạn thẳng và chia đoạn thẳng
thành hai đoạn bằng nhau.”
- HS quan sát và thực hiện theo hướng
dẫn.

- HS thực hành vẽ đoạn thẳng dài 20 cm
và đánh dấu trung điểm M.
- HS kiểm tra lại độ dài hai đoạn AM và
- GV chốt kiến thức: “Trung điểm của một đoạn MB.
thẳng là điểm nằm giữa hai đầu mút và chia đoạn - HS nhắc lại nội dung bài học
thẳng thành hai đoạn có độ dài bằng nhau.”
*So sánh và kết luận:
- Điểm ở giữa là điểm nằm trên đoạn thẳng và nằm
giữa hai đầu mút (hoặc hai điểm thẳng hàng).
- HS nghe và ghi nhớ kiến thức
- Đặc điểm khoảng cách: Khoảng cách từ điểm đó
đến hai đầu mút có thể bằng nhau hoặc không - HS nghe và ghi nhớ kiến thức
bằng nhau. Trên một đoạn thẳng có vô số điểm ở
giữa.
- Trung điểm của đoạn thẳng là điểm nằm ở
chính giữa đoạn thẳng.
- HS nghe và ghi nhớ kiến thức
Đặc điểm khoảng cách: Vừa nằm giữa hai đầu
mút, vừa chia đoạn thẳng thành hai phần bằng - HS nghe và ghi nhớ kiến thức
nhau. Mỗi đoạn thẳng chỉ có duy nhất một trung
điểm.
* Nguyên lý cân: Giải thích rằng để cân thăng
bằng thì điểm tựa phải đặt đúng vào chính giữa - HS nghe và ghi nhớ kiến thức
(trung điểm) của thanh đòn, hai bên đĩa cân (hai
cốc giấy) phải có trọng lượng và dây treo bằng
nhau.
- Cho HS làm phiếu sau: Phiếu học tập 1: Phiếu
thu thập thông tin
- Các nhóm nhận phiếu Thu thập thông
Câu 1. Theo em thì chiếc cân thăng bằng thường tin và trả lời câu hỏi
được dùng để làm gì trong cuộc sống?
Câu 1. Cân thăng bằng được dùng để so

10'

Câu 2. Em hãy cho biết có những cách nào để xác sánh khối lượng của các vật tương đương.
định được trung điểm của một đoạn thẳng.
Câu 2. Cách thứ nhất: Sử dụng thước kẻ
để đo đoạn thẳng và lấy điểm chính giữa
hai đầu đoạn thẳng là trung điểm.
- Cách thứ hai: Nếu đoạn thẳng nằm trên
mặt phẳng như tờ giấy, có thể gập đôi lại
để tìm ra điểm chia đôi đoạn thẳng thành
- Ngoài ra giáo viên có thể hướng dẫn học sinh tìm hai phần bằng nhau chính là trung điểm.
trung điểm bằng sợi dây hoặc compa.
- HS nghe và ghi nhớ.
Câu 3. Em hãy liệt kê những bộ phận chính của
một chiếc cân thăng bằng.
Câu 3. Cân thăng bằng đơn giản gồm một
trục nằm ngang có kim chỉ thị thăng bằng
và hai đĩa cân hai bên, bộ quả cân bằng
hợp kim không gỉ được trang bị đi kèm,
giúp xác định được khối lượng các vật.
*Kết luận:
- Đế cân: Phần giá đỡ phía dưới giúp cân đứng - HS nghe và ghi nhớ.
vững trên mặt bàn.
- Trụ cân (cột/thân cân): Cột thẳng đứng nối từ
đế lên để nâng đỡ đòn cân.
- Đòn cân: Thanh nằm ngang đặt trên đỉnh trụ,
dùng để treo hoặc đặt hai bên đĩa cân.
- Đĩa cân (hoặc cốc cân): Hai chiếc cốc, đĩa hoặc
vật chứa đặt ở hai đầu đòn cân để đựng vật cần cân
và quả cân.
- Quả cân: Các vật mẫu có khối lượng chuẩn (hoặc
vật dùng để ước lượng, so sánh)
3. Luyện tập và vận dụng
a) Đề xuất và lựa chọn giải pháp
- GV phát phiếu cho các nhóm: Phiếu học tập 2: - Các nhóm nhận phiếu để vẽ phát thảo
Bản vẽ thiết kế
- Các nhóm phác thảo bản vẽ và lên danh sách vật - HS thực hành
liệu làm cân.
- GV nêu tiêu chí sản phẩm:
- HS nghe GV nêu tiêu chí sản phẩm
+ Mô hình có đầy đủ các thành phần của một chiếc
cân đơn giản
+ Cân phải đứng vững, thanh đòn quay linh hoạt
qua điểm tựa.
+ Hai đĩa cân (cốc giấy,...) treo đối xứng qua hai
đầu thanh đòn.

20'

+ Cân có khả năng thăng bằng và đo được các vật
nhẹ (tẩy, bút...).
+ Chắc chắn, dễ sử dụng, đảm bảo tính thẩm mĩ.
- Các nhóm thảo luận, vẽ phác thảo mô hình chiếc - Các nhóm thảo luận, vẽ phác thảo mô
cân ra giấy nháp, phân công chuẩn bị dụng cụ
hình chiếc cân ra giấy nháp, phân công
chuẩn bị dụng cụ
- Mỗi HS thiết kế và mô tả các bộ phận của chiếc - Mỗi học sinh thiết kế và mô tả các bộ
cân đơn giản (hình dạng, kích thước, màu sắc, công phận của chiếc cân đơn giản
dụng…) và đề xuất vật liệu phù hợp để chế tạo
- Cho HS trả lời câu hỏi:
- HS trả lời.
+ Trụ cân làm bằng gì?
+ Đòn cân làm bằng vật liệu gì?
+ Vật liệu gì làm đế cân?
+ Hai đĩa cân làm bằng vật liệu gì?
+ Em dùng gì để gắn hai đĩa cân lên đòn cân?
- Mô tả ngắn gọn các bước làm cân.
- Mô tả ngắn gọn các bước làm cân.
- Nhóm góp ý và lựa chọn bản thiết kế chiếc cân - Nhóm góp ý và lựa chọn bản thiết kế
đơn giản tốt nhất và được yêu thích nhất để cùng chiếc cân đơn giản tốt nhất và được yêu
chế tạo.
thích nhất để cùng chế tạo.
- Sau đó, nhóm hoàn thiện kiến thức mới và thử - Nhóm hoàn thiện và thử nghiệm chế tạo
nghiệm chế tạo chiếc cân đơn giản của nhóm.
chiếc cân đơn giản của nhóm.
- Sau khi hoàn thành bản vẽ thiết kế, phát cho các - Các nhóm nhận phiếu Phân công nhiệm
nhóm phiếu học tập 3: Phân công nhiệm vụ
vụ để phân công nhiệm vụ cho các thành
viên trong nhóm.
b) Chế tạo mẫu, thử nghiệm và đánh giá
* Chế tạo mô hình theo bản thiết kế
- Các nhóm nhận vật liệu đã chuẩn bị (bìa carton, - Các nhóm nhận vật liệu đã chuẩn bị (bìa
cốc giấy, ống hút/que xiên, dây).
carton, cốc giấy, ống hút/que xiên, dây).
- Nhóm chọn ra nhóm trưởng và phân công các - Nhóm chọn ra nhóm trưởng và phân
thành viên thực hiện các công đoạn chế tạo chiếc công các thành viên thực hiện các công
cân đơn giản.
đoạn chế tạo chiếc cân đơn giản.
* Các bước thực hiện dự kiến của nhóm:
Các bước thực hiện dự kiến của nhóm:
- Bước 1 (Làm thanh đòn): Lấy một ống
hút/que xiên hoặc thanh bìa cứng dài
khoảng 20-30cm, dùng thước tìm và đánh
dấu trung điểm ở chính giữa.
+ Tìm điểm chính giữa (trung điểm) của
ống hút/thanh đòn ngang.
+ Đánh dấu điểm giữa này để đảm bảo
khi treo lên hai bên cân bằng nhau.

+ Cố định phần giữa thanh đòn vào đỉnh
của trụ đứng sao cho thanh đòn có thể
xoay bập bênh nhẹ nhàng.

- Bước 2 (Làm đĩa cân): Đục 2-3 lỗ nhỏ
đều nhau ở vành 2 chiếc cốc giấy, buộc
các đoạn dây có độ dài bằng nhau vào
mỗi cốc.

- Bước 3 (Lắp ráp hoàn thiện): Treo hai
cốc giấy vào hai đầu thanh đòn. Cố định
điểm giữa thanh đòn vào một trụ đỡ bằng
bìa hoặc ống hút sao cho thanh đòn có thể
bập bênh thăng bằng.

15'

* Thử nghiệm và đánh giá:
Đặt các vật nhỏ khác nhau (như viên bi, cục tẩy,
kẹp giấy) vào hai bên đĩa để so sánh khối lượng
nặng nhẹ
- Nhóm thực hiện kiểm tra lại hai đĩa cân có thăng
bằng hay không, thử nghiệm theo hướng dẫn của
GV.
- Nhóm tiến hành kiểm tra chiếc cân đơn giản theo
những tiêu chí đã được giáo viên hướng dẫn.
c) Chia sẻ, thảo luận, điều chỉnh và trưng bày
- Các nhóm đưa sản phẩm lên trưng bày, đại diện
nhóm thuyết trình về cách làm, cách hoạt động và

- Nhóm thực hiện kiểm tra lại hai đĩa cân

- Nhóm tiến hành kiểm tra chiếc cân đơn
giản đã làm xong.

- Các nhóm đưa sản phẩm lên trưng bày,
đại diện nhóm thuyết trình về cách làm,

ưu/nhược điểm.
- Giáo viên và các bạn nhận xét, đặt câu hỏi phản
biện.
+ Hỏi: Bạn Phong cho rằng trung điểm của thanh
đòn cân là điểm nằm gần một đầu thanh đòn. Em
có đồng ý không? Vì sao?

5'

cách hoạt động và ưu/nhược điểm.
- HS nhóm khác nhận xét, đặt câu hỏi
phản biện.
+ Trả lời: Em không đồng ý. Trung điểm
là điểm nằm chính giữa đoạn thẳng và
chia đoạn thẳng thành hai đoạn bằng
nhau
+ Hỏi: Nếu thanh đòn dài 24 cm thì trung điểm +Trả lời: Trung điểm nằm ở vạch 12 cm
nằm ở vạch bao nhiêu? Em giải thích cách tìm.
vì 24 : 2 = 12.
+ Hỏi: Có phải vật nào to hơn cũng nặng
hơn không? Vì sao?
+ Trả lời: Không. Có những vật to nhưng
nhẹ, còn vật nhỏ lại nặng hơn.
+ Hỏi: Nếu hai vật có kích thước giống
.
nhau thì chắc chắn nặng bằng nhau
không? Vì sao?
+ Trả lời: Không chắc chắn. Vì hai vật
có kích thước giống nhau nhưng được
làm từ những chất liệu khác nhau nên
khối lượng có thể khác nhau.
- Mỗi nhóm lắng nghe, điều chỉnh các phần vẽ và - Mỗi nhóm lắng nghe, điều chỉnh
phân chia trong chiếc cân đơn giản nếu được từ
những góp ý của các nhóm bạn và GV.
- HS đặt thử các vật dụng khác nhau lên 2 đĩa cân - HS đặt thử các vật dụng khác nhau lên 2
(Ví dụ: 1 bên đặt 1 cục tẩy, 1 bên đặt 2 chiếc bút đĩa cân để kiểm tra độ nghiêng, thăng
chì) để kiểm tra độ nghiêng, thăng bằng.
bằng.
- Nếu cân bị lệch một bên, HS thảo luận cách khắc - Nhóm tiến hành điều chỉnh, cải tiến lại
phục (thêm chút băng dính để cân bằng trọng sản phẩm cho hoàn thiện hơn (nếu cần).
lượng hoặc kiểm tra lại vị trí treo dây đã chính xác
ở trung điểm chưa).
- Các nhóm trưng bày sản phẩm lên bàn chung của - Các nhóm trưng bày sản phẩm lên bàn
lớp.
chung của lớp.
- Giáo viên và học sinh cùng bình chọn chiếc cân - HS bình chọn.
đẹp, thăng bằng tốt và chắc chắn nhất.
4. Tổng kết và đánh giá chung
- Đại diện các nhóm chia sẻ về ưu/nhược điểm - Đại diện các nhóm chia sẻ về ưu/nhược
chiếc cân của nhóm mình.
điểm chiếc cân của nhóm mình.
- GV nhận xét, tuyên dương sự sáng tạo, khéo léo - HS nghe
của các nhóm; tổng kết lại kiến thức toán học về
trung điểm đoạn thẳng và ứng dụng thực tế của cân

thăng bằng.

IV. Phụ lục
1) Phiếu đánh giá tiêu chí sản phẩm
TIÊU CHÍ

MỨC ĐỘ
TỐT

ĐẠT

CHƯA
ĐẠT

+ Sản phẩm có đầy đủ các bộ phận của một chiếc cân
thăng bằng, dễ dàng sử dụng và hoạt động tốt
+ Mô hình sử dụng vật liệu đơn giản, dễ tìm.
+ Mô hình có tính thẩm mĩ và sáng tạo

2) Phiếu đánh giá hoạt động nhóm mà GV đã chuẩn bị

HỌ VÀ TÊN HS

PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC

1)
2)
3)
4)
5)
6)

Yêu nước; nhân ái; trung thực; chăm chỉ;
trách nhiệm.
Tự chủ, tự học; Giao tiếp, hợp tác; Sáng tạo,
giải quyết vấn đề;
Các năng lực đặc thù

ĐẠT

CHƯA
ĐẠT

PHIẾU HỌC TẬP 1. PHIẾU THU THẬP THÔNG TIN
(hoạt động Khám phá)
Yêu cầu/câu hỏi

1. Theo em thì chiếc cân thăng
bằng thường được dùng để làm
gì trong cuộc sống?

Thực hiện/trả lời

......................................................................................
.......................................................................................
..........................................................................................
.......................................................................................

...........................................................................................
2. Em hãy cho biết có những
cách nào để xác định được ...........................................................................................
trung điểm của một đoạn
thẳng.
3. Em hãy liệt kê những bộ
phận chính của một chiếc cân
thăng bằng.

........................................................................................
.........................................................................................
............................................................................................

PHIẾU HỌC TẬP 2. BẢN VẼ THIẾT KẾ
(hoạt động Đề xuất và lựa chọn giải pháp)
Tên học sinh:…………..……......................... Nhóm:…………..............
…………..............…

BẢN VẼ THIẾT KẾ

PHIẾU HỌC TẬP 3. PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
(sau khi hoàn thành bản vẽ thiết kế)
Nhiệm vụ của từng thành viên trong nhóm
Tên thành viên

Vị trí

Nhiệm vụ

Trưởng nhóm .....................................................
.....................................................
.....................................................
.....................................................
.....................................................
.....................................................
......................................................
......................................................
.....................................................
....................................................
Nhóm:…………………...................................................

Thời gian
hoàn thành