I. THÔNG TIN CHUNG
1. Tên sáng kiến: “Khắc sâu kiến thức lịch sử 9 cho học sinh bằng việc lồng ghép thơ trong dạy học”
2. Tác giả (nhóm tác giả):
Số TT
Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi làm việc (hoặc nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỉ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến (ghi rõ đối với từng đồng tác giả, nếu có)

1
Phạm Văn Trang
19/6/1983
Trường THCS Tân Nghĩa, Hàm Tân, Bình Thuận
Giáo viên-TPT Đội
Đại học sư phạm Lịch sử
100%

Được công nhận sáng kiến: Ngày 10 tháng 7 năm 2019
Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường THCS Tân Nghĩa, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận.
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục
Ngày tháng năm và nơi sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 20/9/2017 tại trường THCS Tân Hà, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận.
đ) Nơi đang áp dụng sáng kiến: Trường THCS Tân Nghĩa, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận.
II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Về nội dung của sáng kiến:
Chúng ta sẽ làm thế nào để thuyết phục một cậu bé, một cô bé 14, 15 tuổi, đang dậy thì và coi mình là trung tâm của vũ trụ, phải quan tâm đến lịch sử ? Chỉ vì cậu ta là người Việt Nam và đó là lịch sử của Việt Nam ? Và lịch sử Việt Nam thì hiển nhiên quan trọng ?
Câu trả lời đã được thể hiện qua điểm thi môn sử THPT quốc gia qua một số năm gần đây: Năm học 2015-2016 tỉ lệ điểm thi môn sử dưới trung bình là 56.16%; năm học 2016-2017, tỉ lệ này là 61.9%; năm học 2017-2018 tỉ lệ dưới trung bình đáng báo động là 80% và năm học 2018-2019 tỉ lệ này là 70.01%. Chúng ta có hô lên thống thiết rằng "lịch sử quan trọng lắm" thì cũng chẳng thuyết phục được học sinh. Xin lỗi, đó chỉ là môn học thuộc lòng để tránh điểm liệt, bản thân các em học sinh, hay là phụ huynh của cậu ta sẽ trả lời chúng ta như vậy.
Vậy làm sao để thu hút học sinh, giúp học sinh không xem nhẹ mà trái lại là hứng thú nghe giảng, hứng thú học tập, không căng thẳng, không tìm cách đối phó, không học một cách nhồi sọ thì bên cạnh việc sử dụng đồ dùng dạy học hiện đại như tranh, ảnh, clip lịch sử…còn cần phải tự sáng tác những câu thơ trong dạy học lịch sử. Đây là một phương pháp đem lại sự mềm mại, nhẹ nhàng nhưng luôn tạo cảm xúc trong quá trình truyền thụ kiến thức lịch sử cho học sinh.
Mặc dù đã có rất nhiều giáo viên trong cả nước cũng vận dụng thơ, văn trong dạy học lịch sử. Tuy nhiên tất cả họ đều nêu một cách chung chung, trừu tượng, không cụ thể. Phương pháp vận dụng không rõ ràng. Nội dung áp dụng quá nhiều, có khi lồng ghép cả thơ lẫn văn, gây quá tải, làm cho tiết học lịch sử dễ biến thành một tiết đọc thơ hay một tiết ngữ văn. Việc lồng ghép đã không làm tinh gọn lại bài giảng để học sinh ghi nhớ mà trái lại còn dẫn đến quá tải thêm bài. Học sinh dễ rơi vào tình trạng bối rối, nên ghi nhớ kiến thức trong sách giáo khoa hay chỉ ghi nhớ kiến thức lịch sử qua các câu thơ mà giáo viên đã lồng ghép mà không biết cách liên hệ từ các câu thơ giáo viên đã chuyển tải để rút ra bài học một cách hàm xúc nhất. Các sáng kiến của các tác giả trước như Hoàng Thị Việt Hường không nói lên biện pháp cụ thể là lồng ghép ở phần nào, mục nào. Tất cả các tác giả khi áp dụng lồng ghép thơ văn trong dạy học đều không có khả năng tự sáng tác một tác phẩm “sử thi” để khái quát bài giảng lịch sử của mình mà đưa một cách rập khuôn nội dung thơ quen thuộc của các nhà thơ Việt Nam quen thuộc như Tố Hữu, Chế Lan Viên...Không nêu rõ những câu thơ, đoạn văn nhằm khắc sâu kiến thức trọng tâm nào trong bài.
Ở đây, phương pháp của tôi cải tiến hơn, đó là không phải lồng ghép thơ của các tác giả nổi tiếng vào bài giảng lịch sử mà là tự sáng tác những câu thơ để cô đọng lại kiến thức lịch sử ở mỗi chương, mục, hoặc nêu bật một nhân vật, sự kiện lịch sử nào đó có trong sách giáo khoa mà không cần phải để cho học sinh học nguyên văn trong sách. Và tôi đặc biệt chú trọng tới đối tượng là các em học sinh khối lớp 9. Khối học cuối cấp THCS, chương trình rất quan trọng, là