Trường THCS Nam Phương Tiến B

Tuần 1
Ngày soạn: 4/9/2023

Tiết
1
2
3
4

Ngày dạy
7/9/2023
8/9/2023
11/9/2023
9/9/2023
12/9/2023
9/9/2023
12/9/2023
9/9/2023

Lớp dạy
7A
7B
7A
7B
7A
7B
7A
7B

CHỦ ĐỀ 1: MỞ ĐẦU
Tiết 1,2,3,4 - Bài 1: PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Thời gian thực hiện: 04 tiết
I. Mục tiêu
1. Năng lực
a. Năng lực khoa học tự nhiên
- Nhận thức khoa học tự nhiên: Trình bày và vận dụng được một số phương pháp
và kĩ năng trong học tập môn Khoa học tự nhiên:
+ Phương pháp tìm hiểu tự nhiên
+ Thực hiện được các kĩ năng tiến trình: quan sát, phân loại, liên kết, đo, dự báo
- Tìm hiểu tự nhiên:
+ Sử dụng được một số dụng cụ đo (trong nội dung môn Khoa học tự nhiên 7)
+ Làm được báo cáo, thuyết trình
b. Năng lực chung
+ Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực tìm hiểu các phương pháp và kĩ thuật học
tập môn Khoa học tự nhiên
+ Giao tiếp và hợp tác: Hoạt động nhóm một cách hiệu quả theo đúng yêu cẩu của
GV đảm bảo các thành viên trong nhóm đều được tham gia và trình bày báo cáo.
+ Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm nhằm
giải quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập.
2. Phẩm chất
- Hứng thú, tự giác, chủ động, sáng tạo trong tiếp cận kiến thức mới qua sách vở và
thực tiễn.
- Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thực hành, thí nghiệm
- Có ý thức sử dụng hợp lý và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Phiếu học tập
- Hình ảnh, video minh họa: https://youtu.be/j-bFATgyn70
- Dụng cụ: Cân điện tử, đồng hồ đo thời gian hiện số
III. Tiến trình dạy học
GV: Dương Thị Hân

1

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

1. Khởi động
Tiết 1 - Bài 1: Phương pháp và kỹ năng học tập môn Khoa học tự nhiên (Tiết 1)
Hoạt động 1: Mở đầu (20')
a. Mục tiêu: Khơi gợi kiến thức cũ, tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng
bước làm quen bài mới.
b. Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của
giáo viên
c. Sản phẩm: HS liệt kê được một số phương pháp và kĩ năng học tập môn Khoa
học tự nhiên (KHTN)
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GVđặt vấn đề: Cho HS quan sát video:
https://youtu.be/j-bFATgyn70
→ Để quan sát các hiện tượng của mặt trăng
người ta đã sử dụng các kĩ năng gì?
GV: Tương tự Môn KHTN là môn học về
các sự vật và hiện tượng trong thế giới tự
nhiên nhằm hình thành và phát triển các
năng lực KHTN: nhận thức KHTN, tìm hiểu
tự nhiên và vận dụng kiến thức, kĩ năng đã
học vào cuộc sống. Để học tốt môn KHTN
các em cần sử dụng những phương pháp và
kĩ năng nào?
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Sử dụng phương pháp vấn đáp hướng dẫn
học sinh thực hiện nhiệm vụ.
- HS liệt kê các phương pháp và kĩ năng mà
em biết để học tốt môn KHTN qua kinh
nghiệm hay các phương tiện.
B3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Cá nhân HS báo cáo
- GV ghi nhận các kết quả của HS (ở một
góc bảng). GV dẫn dắt vào bài: Để kiểm
chứng kết quả các bạn đưa ra đã chính xác
chưa, cùng tìm hiểu nội dung cụ thể của bài
học hôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
a) Mục tiêu:
- Trình bày được phương pháp tìm hiểu tự nhiên, các bước trong phương pháp tìm
hiểu tự nhiên.
GV: Dương Thị Hân

2

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

- Thực hiện được các kĩ năng tiến trình: quan sát- phân loại, liên kết, đo, dự báo.
+ Sử dụng được một số dụng cụ đo (trong nội dung môn Khoa học tự nhiên 7)
+ Làm được báo cáo, thuyết trình.
b) Nội dung:
- GV sử dụng phương pháp vấn đáp và thảo luận nhóm hướng dẫn HS thực hiện
nhiệm vụ
- Học sinh làm việc nhóm, cặp đôi nghiên cứu thông tin trong SGK, quan sát hình
vẽ 1.1 đến 1.6 hoàn thành phiếu học tập.
c) Sản phẩm: Kết quả phiếu học tập.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Hoạt động 2.1: Phương pháp tìm hiểu tự nhiên (25')
B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
I. Phương pháp tìm hiểu tự nhiên
GV: - Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin
SGK, thảo luận nhóm đôi trả lời câu hỏi:
? Thế nào là phương pháp tìm hiểu tự Phương pháp tìm hiểu tự nhiên
nhiên?
gồm 5 bước:
? Phương pháp tìm hiểu tự nhiên gồm mấy - Đề xuất vấn đề cùng tìm hiểu
bước? Hãy sắp xếp theo trình tự đúng các - Đưa ra dự đoán khoa học để giải
bước trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên quyết vấn đề
(chiếu sile chưa đúng trình tự)
- Lập kế hoạch kiểm tra dự án
GV: Đưa ví dụ Tìm hiểu mối quan hệ giữa - Thực hiện kế hoạch kiểm tra dự
độ lớn của lực ma sát trượt và diện tích án
tiếp xúc của vật với mặt phẳng trên đó vật - Viết báo cáo, thảo luận và trình
chuyển động. → Yêu cầu HS Mô tả 5 bước bày báo cáo khi được yêu cầu.
trong ví dụ.
- Yêu cầu HS hoạt động nhóm (5 nhóm)
phân tích ví dụ SGK: Tìm hiểu mối quan
hệ giữa độ lớn của lực ma sát trượt và diện
tích tiếp xúc của vật với mặt phẳng trên đó
vật chuyển động. Mô tả 5 bước trong ví dụ.
GV: Yêu cầu HS thảo luận nhóm trả lời
câu hỏi SGK theo nội dung phiếu học tập
số 1
Tên các bước Nội dung
Bước 1
…..
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm đôi trả lời câu hỏi
- HS Mô tả 5 bước trong ví dụ.
- HS trong nhóm 4-6 em thảo luận nhóm
và thống nhất câu trả lời, thư kí ghi đáp án
GV: Dương Thị Hân

3

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

lại vào phiếu học tập.
B3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Hết thời gian thảo luận, GV gọi đại diện
nhóm HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS: Trình bày sản phẩm.
GV: gọi học sinh nhóm khác nhận xét, bổ
sung, đánh giá.
B4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV: nhận xét câu trả lời các nhóm, giáo
viên chốt lại câu trả lời đúng. (Chiếu slie
phiếu học tập)
HS: Lắng nghe, rút kinh nghiệm
GV: Hướng dẫn HS học ở nhà:
- Học thuộc các bước của phương pháp tìm
hiểu tự nhiên.
- Chuẩn bị cho tiết tiếp theo:
Các nhóm tìm hiểu đặc điểm và hoàn thành
câu hỏi (bài tập) của một số kĩ năng học
tập môn KHTN:
Nhóm 1,2: Kĩ năng quan sát, phân loại
Nhóm 3,4: Kĩ năng liên kết
Nhóm 5,6: Kĩ năng đo
Nhóm 7,8: Kĩ năng dự báo
Tiết 2 - Bài 1: Phương pháp và kỹ năng học tập môn Khoa học tự nhiên (Tiết 2)
Hoạt động 2.2: Một số kĩ năng tiến trình học tập môn KHTN (45')
B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
II. Một số kĩ năng tiến trình
- GV phân tích khái niệm kĩ năng tiến trình
học tập môn KHTN
- GV hướng dẫn HS sử dụng kĩ thuật mảnh
ghép để thực hiện nhiệm vụ. Chia HS làm 4 Gồm 4 kĩ năng cơ bản:
nhóm, mỗi nhóm nghiên cứu 1 kĩ năng. Đối - Kĩ năng quan sát, phân loại
với mỗi kĩ năng cần làm rõ đặc điểm, hoàn - Kĩ năng liên kết
thành câu hỏi (bài tập) yêu cầu trong mỗi kĩ - Kĩ năng đo
năng:
- Kĩ năng dự báo
Nhóm 1: Quan sát, phân loại
Nhóm 2: Liên kết
Nhóm 3: Đo
Nhóm 4: Dự báo
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lập 4 nhóm chuyên gia (đánh số thứ tự
cho các thành viên), thực hiện nhiệm vụ GV
yêu cầu
- Sau khi nhóm chuyên gia hoàn thành nhiệm
GV: Dương Thị Hân

4

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

vụ, các thành viên rời nhóm và chuyển thành
nhóm mảnh ghép, các thành viên trao đổi
kiến thức cho nhau để cùng nắm được mục
tiêu của nội dung.
B3. Báo cáo kết quả
GV: Gọi HS báo cáo kết quả theo từng nội
dung (gọi bất kì theo số) gọi học sinh khác
nhận xét, bổ sung
HS: Báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung
B4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV Chiếu đáp án và phân tích cho học sinh
hiểu rõ một số nội dung quan trọng
GV đánh giá nhận xét câu trả lời của học sinh
và chốt đáp án.
HS: Lắng nghe, rút kinh nghiệm
1. Kĩ năng quan sát, phân loại:
Câu hỏi 1 trang 8 SGK: Quan sát Hình 1.2
và cho biết hiện tượng nào là hiện tượng tự
nhiên thông thường trên Trái Đất? Hiện
tượng nào là thảm họa thiên nhiên gây tác
động xấu đến con người và môi trường?
Trả lời:
- Hiện tượng tự nhiên thông thường trên Trái
Đất: mưa to kèm theo sấm, sét.
- Hiện tượng là thảm họa thiên nhiên gây tác
động xấu đến con người và môi trường: Cháy
rừng, hạn hán.
Câu hỏi 2 trang 8 SGK: Em hãy tìm hiểu và
cho biết cách phòng chống và ứng phó của
con người trước thảm họa thiên nhiên ở Hình
1.2
2. Kĩ năng liên kết:
Câu hỏi trang 9 SGK: Hãy kết nối thông tin
giữa cột (A) và cột (B) tạo thành câu hoàn
chỉnh, thể hiện sự liên kết trong tìm hiểu,
khám phá tự nhiên.
Trả lời:
1–c
2–a
3–b
3. Kĩ năng đo: Hoạt động trang 9 SGK: Đo
và xác định khối lượng.
Chuẩn bị: cân điện tử.
Tiến hành: đo khối lượng cuốn sách Khoa
học tự nhiên 7 bằng cân điện tử.
Thảo luận nhóm, hoàn thành bảng mẫu
GV: Dương Thị Hân

5

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

Trả lời: Học sinh tự cân, hoàn thiện bảng.
Nhận xét: Kết quả trung bình thu được có độ
chính xác cao hơn so với các kết quả đo trong
các lần đo.
4. Kĩ năng dự báo:
Câu hỏi 1 trang 10 SGK: Khí carbon
dioxide là nguyên nhân chính gây ra sự ấm
lên của Trái Đất do hiệu ứng nhà kính. Quan
sát Hình 1.3 và cho biết nguyên nhân nào làm
phát thải khí nhà kính nhiều nhất. Hãy tìm
hiểu và đề xuất biện pháp giảm sự phát thải
khí carbon dioxide từ nguồn này.
Trả lời:
- Nguyên nhân làm phát thải khí nhà kính
nhiều nhất: Sản xuất điện và nhiệt (chiếm tới
25%)
- Biện pháp để giảm sự phát thải khí nhà kính
do quá trình sản xuất điện và nhiệt là:
+ Tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng
xanh, thân thiện mới môi trường như năng
lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng
thủy triều, …
+ Sử dụng tiết kiệm điện, tắt các thiết bị điện
khi không cần thiết…
+ Sử dụng các thiết bị điện có nhãn mác
chứng nhận tiết kiệm năng lượng của Bộ
Công thương…
Câu hỏi 2 trang 10 SGK: Tìm hiểu thông tin
trên Internet về nhiệt độ trung bình toàn cầu
của Trái Đất trong khoảng 100 năm qua và
suy luận về nhiệt độ của Trái Đất tăng hay
giảm trong vòng 10 năm tới.
Trả lời: Nhiệt độ trung bình toàn cầu của
Trái Đất trong khoảng 100 năm qua có xu
hướng tăng, tính từ 1920 – 2020 thì nhiệt độ
trung bình của Trái Đất tăng khoảng 1,60C. ⇒
Theo các chuyên gia dự đoán thì nhiệt độ của
Trái Đất tăng trong vòng 10 năm tới.
Tiết 3 - Bài 1: Phương pháp và kỹ năng học tập môn Khoa học tự nhiên (Tiết 3)
Hoạt động 2.3: Sử dụng các dụng cụ đo trong nội dung môn KHTN (45')
1. Cổng quang điện (gọi tắt là
cổng quang)
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin mục - Cổng quang là thiết bị có vai
GV: Dương Thị Hân

6

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

1.III, quan sát hình 1.4 SGK – 10.
- HS nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ.
- GV giới thiệu cổng quang điện, gọi đại diện
HS xác định cấu tạo của cổng quang trên vật
mẫu.
- HS khác nhận xét, bổ sung.
- GV nhận xét, bổ sung chuẩn kiến thức.

- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin mục
2.III, quan sát hình 1.5,6 SGK – 11.
- HS nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ.
- GV giới thiệu cấu tạo đồng hồ đo thời gian
hiện số.
GV gọi đại diện HS xác định cấu tạo của
đồng hồ đo thời gian hiện số trên vật mẫu.
- HS khác nhận xét, bổ sug.
- GV nhận xét, bổ sung chuẩn kiến thức.
- GV làm thí nghiệm minh họa cách sử dụng
cổng quan và đồng hồ đo thời gian hiển thị
số, yêu cầu HS quan sát thì nghiệm.
- HS quan sát thí nghiệm
- GV yêu cầu HS trao đổi nhóm 5 phút theo
cặp trả lời các câu hỏi sau:
?1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều
khiển bởi cổng quang như thế nào?
? 2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của
vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang đo nào
của đồng hồ hiện số? Vì sao?
- HS trao đổi nhóm trả lời câu hỏi, đại diện
các nhóm báo cáo, nhóm khác nhận xét bổ
sung.
1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều
khiển bởi cổng quang thông qua dây cáp nối.
Dây nối này vừa có tác dụng cung cấp điện
cho cổng quang, vừa có tác dụng gửi tín hiệu
điện từ cổng quang tới đồng hồ.
- Cổng quang được dùng để bật và tắt đồng
hồ đo thời gian hiện số bằng cách:
+ Xoay núm MODE chọn chế độ làm
việc A↔B;
+ Chọn thang đo 9,999s – 0,001s để đo
khoảng thời gian giữa hai điểm A và B;
GV: Dương Thị Hân

7

trò như công tắc điều khiển
mở/đóng
- Cấu tạo:
+ D1-Bộ phận phát tia hồng
ngoại
+ D2-Bộ phận thu tia hồng ngoại
+ Dây nối vừa cung cấp điện cho
cổng quang, vừa gửi tín hiệu từ
cổng quang tới đồng hồ.
2. Đồng hồ đo thời gian hiện số
- Đồng hồ đo thời gian hiện số
hoạt động như đồng hồ bấm giây
nhưng được điều khiển bằng
cổng quang.
- Cấu tạo
(1) THANG ĐO: Có ghi giới hạn
đo và độ chia nhỏ nhất của đồng
hồ
9,999s – 0,001s và 99,99s –
0,01s
(2) MODE: Chọn chế độ làm
việc của đồng hồ
(3) RESET: Cho đồng hồ quay
về trạng thái ban đầu
Mặt sau của đồng hồ có các nút:
(4) Công tắc điện
(5) Ba ổ cắm cổng quang A, B, C
(6) Ổ cắm điện
- Cách sử dụng: phiếu học tập

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

+ Tại thời điểm A, đồng hồ được cổng quang
bật, tại thời điểm B, đồng hồ được cổng
quang tắt;
+ Trên mặt đồng hồ xuất hiện số đo thời
gian ∆t giữa hai thời điểm trên.
2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của
vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang đo 99,99s
– 0,01s để đo. Vì ở thang đo 99,99s – 0,01s
có GHĐ và ĐCNN phù hợp với thời gian vật
chuyển động.
- GV nhận xét, bổ sung chuẩn kiến thức.
Tiết 4 – Bài 1: Phương pháp và kỹ năng học tập môn Khoa học tự nhiên (Tiết 4)
Hoạt động 2.4: Báo cáo thực hành (40')
1. Viết báo cáo thực hành
- GV hướng dẫn HS nắm được các mục nội Mẫu viết báo cáo:
dung cần có để viết một bài báo cáo thực
Họ và tên...
Ngày... tháng... năm...
hành.
Lớp
- GV giới thiệu mẫu viết báo cáo, hướng dẫn
BÁO CÁO THỰC HÀNH
HS cách vẽ bảng, cách ghi kết quả, cách tính
Mục dích thí nghiệm
và đánh giá kết quả thí nghiệm thực hành.
Chuẩn bị
- HS chú ý lắng nghe.
Các bước tiến hành
Két quà
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 10 phút
Bảng số liệu (nếu cỏ)
viết báo cáo thực hành: Quan sát và phân biệt
Tính toán (nếu có)
một số loại tế bào đã học (tế bào trứng cá, tế
Nhận xét, kết luận
bào vẩy hành, tế bào quả cà chua…) trong
Trả lời các câu hòi (nếu có)
môn KHTN ở lớp 6 theo mẫu trên.
- HS hoạt động nhóm viết báo cáo
- GV giới thiệu một số mẫu báo cáo của
nhóm làm tốt.
2. Viết và trình bày báo cáo,
- GV hướng dẫn HS làm quen và thuyết trình thuyết trình (SGK – 13)
về một số vấn đề được đề cập đến trong môn
KHTN
- GV yêu cầu đại diện nhóm báo cáo kết quả
đã được GV phân công chuẩn bị trước ở nhà,
thời gian báo cáo không quá 2 phút.
Nhóm 1: Nêu các biện pháp học tập tốt môn
KHTN 7.
Nhóm 2: sự lớn lên và phân chia của tế bào
(đã học KHTN lớp 6)
- Qua nội dung báo cáo của các nhóm, GV
hướng dẫn HS cách xây dựng đề cương và
cách tìm tài liệu báo cáo, từ đó rút ra cách
1.
2.
3.
4.

-

5.

GV: Dương Thị Hân

8

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

làm chung.
- GV yêu cầu HS lập dàn ý chi tiết cho báo
cáo thuyết trình về vai trò của đa dạng sinh
học đã học trong KHTN 6.
3. Hoạt động 3: Luyện tập (3')
a) Mục tiêu:
- Hệ thống được một số kiến thức đã học.
b) Nội dung:
- HS thực hiện cá nhân phần “Con đã học được trong giờ học” trên phiếu
học tập KWL.
- HS tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.
c) Sản phẩm:
- HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập KWL.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần “Con đã
học được trong giờ học” trên phiếu học tập KWL và
tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ đồ tư duy vào
vở ghi.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến cá
nhân.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy
trên bảng.
4. Hoạt động 4: Vận dụng (2')
a) Mục tiêu:
- Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống.
b) Nội dung:
- Tập viết và trình bày bản cáo, thuyết trinh về một số sự vật hoặc hiện
tượng tự nhiên.
c) Sản phẩm:
- Bản báo cáo, thuyết trình của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu HS tìm hiểu một số sự vật hoặc hiện
tượng tự nhiên theo phương pháp nghiên cứu
khoa học.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Dương Thị Hân

9

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản
phẩm.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
Sản phẩm của các nhóm
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên
lớp và nộp sản phẩm vào tiết sau.
PHIẾU HỌC TẬP
BÀI 1: PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Họ và tên: ………………………………………………………………
Lớp: ……………………………. Nhóm: ……
Phiếu học tập số 1
Tên các bước
Nội dung
Bước 1
Bước 2
Bước 3
Bước 4
Bước 5
Phiếu học tập số 2
2.1.Đặc điểm của kĩ năng…………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
2.2. Câu hỏi cuối nội dung
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Phiếu học tập số 3
?1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều khiển bởi cổng quang như thế nào?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
GV: Dương Thị Hân

10

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
? 2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang
đo nào của đồng hồ hiện số? Vì sao?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Phiếu học tập số 4
Nhóm 1: Nêu các biện pháp học tập tốt môn KHTN 7.
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Nhóm 2: Sự lớn lên và phân chia của tế bào (đã học KHTN lớp 6)
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
 RÚT KINH NGHIỆM
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

GV: Dương Thị Hân

11

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

Ngày soạn
Tuần 2

10/09/2023

Tiết
5
6
7
8

Tuần 3

10/09/2023

9

Ngày dạy
14/9/2023
15/9/2023
16/9/2023
18/9/2023
16/9/2023
19/9/2023
16/9/2023
19/9/2023
22/9/2023

Lớp
7A
7B
7A
7B
7A
7B
7A
7B
7A
7B

Tiết 5+ 6+ 7+ 8 +9 - Bài 2. NGUYÊN TỬ
Thời gian thực hiện: 05 tiết

I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Trình bày được mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr (mô hình sắp xếp electron
các lớp electron ở vỏ nguyên tử).
- Nêu được khối lượng nguyên tử theo đơn vị quốc tế amu (đơn vị khối lượng
nguyên tử).
2. Về năng lực
a) Năng lực chung
- Tự chủ, tự học: Chủ động, tự tìm hiểu về nguyên tử, cấu tạo nguyên tử và giải
thích tính trung hòa về điện của nguyên tử.
- Giao tiếp và hợp tác:
+ Sử dụng ngôn ngữ khoa học để diễn đạt về nguyên tử, các hạt tạo thành nguyên
tử (proton, electron và neutron).
+ Hoạt động nhóm hiệu quả đúng theo yêu cầu của giáo viên trong khi thảo luận về
nguyên tử, đảm bảo các thành viên đều được tham gia, trình bày và báo cáo.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Giải quyết vấn đề kịp thời với các thành viên khác
trong nhóm để thảo luận hiệu quả, giải quyết các vấn đề trong bài học và hoàn
thành các nhiệm vụ học tập.
b) Năng lực khoa học tự nhiên
- Nhận thức khoa học tự nhiên: Trình bày được mô hình nguyên tử Rutherford –
Bohr (mô hình sắp xếp electron các lớp electron ở vỏ nguyên tử). Nêu được khối
lượng nguyên tử theo đơn vị quốc tế amu (đơn vị khối lượng nguyên tử).
- Tìm hiểu tự nhiên: Quan sát về hình ảnh nguyên tử, mô hình nguyên tử để tìm
hiểu cấu trúc đơn giản về nguyên tử trong bài.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Giải thích được nguyên tử trung hòa về điện,
sử dụng mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr để xác định các loại hạt tạo thành
GV: Dương Thị Hân

12

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

của một số nguyên tử trong bài học. Tính được khối lượng nguyên tử theo đơn vị
amu dựa vào số lượng hạt cơ bản trong nguyên tử.
3. Về phẩm chất
- Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng bản thân.
- Cẩn thận, trung thực và thực hiện các yêu cầu của chủ đề bài học.
- Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Mô hình nguyên tử.
- Các hình ảnh theo sách giáo khoa.
- Giấy màu và các viên bi nhựa.
2. Học sinh
- Đọc bài trước khi đến lớp.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 5
1. Hoạt động 1. Mở đầu
a) Mục tiêu: Tạo được húng thú cho học sinh, dẫn dắt giới thiệu vấn đề, để học
sinh biết được chất được tạo nên từ đâu.
b) Nội dung: HS kể tên một số vật thể xung quanh ta. Chọn 1 vật thể và nêu chất
tạo nên vật thể đó. Chất được tạo nên từ những hạt nào.
c) Sản phẩm: HS bước đầu nói lên suy nghĩ của bản thân và có hướng điều chỉnh
đúng trong nghiên cứu vấn đề.
d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của GV và HS
Nội dung
* Chuyển giao nv học tập
Quan sát mẫu, hình ảnh có trên màn hình máy
chiếu và trả lời một số câu hỏi:
1. Kể tên 1 số vật thể xung quanh ta. Chọn 1 số
vật thể gần gũi hỏi chất tạo nên nó vd cái bàn đc
làm từ gì, xe đạp..)
2. Từ những vật thể đơn giản như bút chì, quyển
vở, chai nước đến những công trình nổi tiếng như
cầu Long Biên ….đều được cấu tạo nên từ chất.
Mỗi chất đều được cấu tạo nên từ những hạt vô
cùng bé. Những hạt đó là gì?
* Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lấy ví dụ.
- GV theo dõi, hỗ trợ hs khi cần.
* Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên HS trình bày đáp án, mỗi hs
trả lời 1 câu hỏi.
- Các HS khác lắng nghe và bổ sung.
* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài.
GV: Dương Thị Hân

13

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

- GV nêu mục tiêu bài học.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Hoạt động 2.1. Quan niệm ban đầu về nguyên tử
a) Mục tiêu: HS có khái niệm ban đầu về nguyên tử.
b) Nội dung:
- Học sinh làm việc nhóm đôi, cắt giấy thành các mẩu nhỏ.
c) Sản phẩm
- Câu trả lời của học sinh.
d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
I. Quan niệm ban đầu về nguyên
- GV chia lớp các nhóm nhỏ (mỗi nhóm 2 hs) tử
yêu cầu học sinh:
- Theo Democritus: “Nguyên tử là
+ Cắt giấy thành những mẩu rất nhỏ. Nhóm
những hạt rất nhỏ bé, không thể
nào cắt được mẩu nhỏ nhất => giành chiến
phân chia đươc nữa”.
thắng.
- Theo Dalton: “Các đơn vị chất
- Trả lời câu hỏi:
tối thiểu (nguyên tử) kết hợp với
+ Mẩu giấy có cắt được nhỏ mãi không?
nhau vừa đủ theo các lượng xác
+ Theo Đê – mô crit và Đan – tơ, nguyên tử
định trong phản ứng hóa học”.
được quan niệm như thế nào?
* Thực hiện nhiệm vụ
- Thực hành cắt giấy theo nhóm.
- Thảo luận nhóm trả lời 2 câu hỏi.
- Sau khi thảo luận xong, rút ra kết luận.
* Báo cáo, thảo luận
- Mời đại diện các nhóm trình bày kết quả của
mình.
- Các nhóm lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV kết luận về nội dung kiến thức mà các
nhóm đưa ra.
Tiết 6:
Hoạt động 2.2. Mô hình nguyên tử của Rơ-dơ-pho – Bo
a) Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo nguyên tử theo mô hình Rutherford – Bohr.
b) Nội dung: Tổ chức HS làm mô hình nguyên tử carbon theo Bohr và trả lời các
câu hỏi SGK.
c) Sản phẩm
- Mô hình nguyên tử carbon.
d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập 1.
II. Mô hình nguyên
- GV chiếu hình ảnh nguyên tử, dựa vào thông tin sách giáo tử của Rơ- dơ-pho
khoa: +Theo Rơ-dơ-pho, nguyên tử có cấu tạo như thế nào? – Bo
GV: Dương Thị Hân

14

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

* Thực hiện nhiệm vụ 1
- HS đọc sách giáo khoa và tra lời câu hỏi của GV.
* Báo cáo, thả luận 1
- GV gọi ngẫu nhiên 1 HS trả lời.
- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
* Chốt kiến thức
- GV chiếu slide mô hình nguyên tử theo theo Rơ-dơ-pho.
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2.
- GV chiếu slide, yêu cầu HS đọc sách giáo khoa và trả lời
+ Theo Bo các electron chuyển động xung quanh hạt nhân
như thế nào?
+ Số electron ở mỗi lớp bao nhiêu?
* Thực hiện nhiệm vụ 2
- Đọc thông tin SGK và trả lời câu hỏi.
* Báo cáo, thảo luận 2
- GV gọi ngẫu nhiên 1 HS trả lời.
- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
* Chốt kiến thức
- GV chiếu slide mô hình nguyên tử theo theo Bo.
* GV yêu cầu HS mô tả cấu tạo nguyên tử hydrogen và
nguyên tử carbon.

- Mô hình nguyên tử
Rutherford:
- Nguyên tử cấu tạo
rỗng.
- Cấu tạo nguyên tử:
+ Hạt nhân ở tâm
mang điện
tích
dương.
+ Electron ở lớp vỏ
mang điện tích âm.
+ Electron chuyển
động xung quanh hạt
nhân như các hành
tinh quay quanh Mặt
Trời.
- Mô hình nguyên tử
của Bo: Các electron
chuyển động xung
quanh hạt nhân theo
từng lớp khác nhau.
+ Lớp trong cùng có
2 electron, bị hạt
nhân hút mạnh nhất.
+ Các lớp khác chứa
tối đa 8 electron
hoặc nhiều hơn, bị
hạt nhân hút yếu hơn

* Chuyển giao nhiệm vụ 3: Làm mô hình nguyên tử
carbon theo Bohr
- GV chia lớp thành 4 nhóm.
Chiếu slide phần chuẩn bị, cách tiến hành và trả lời câu hỏi
sách giao khoa
- Chuẩn bị: Bìa carton, giấy màu vàng, các viên bi nhựa to
màu đỏ và các vien bi nhỏ màu xanh.
- Tiến hành:
+ Gắn bi đỏ vào bìa carton làm hạt nhân nguyên tử carbon.
+ Cắt giấy màu vàng thành 2 đường tròn có bán kính khác
nhau và mỗi đường tron có độ đà khoảng 1 cm.
+ Dán các đường tròn lên bìa carton sao cho tâm của hai
đường tròn là viên bi màu đỏ.
GV: Dương Thị Hân

15

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

+ Gắn các viên bi màu xanh lên hai đường tròn màu vàng.
- Thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi
?1. Các đường tròn bằng giấy màu vàng biểu diễn gì?
?2. Em hãy cho biết số electron có trng lớp electron thứ
nhất và thứ hai của nguyên tử carbon và chỉ ra lớp electron
đã chưa tối đa electron.
+ Quan sát Hình 2.1 và cho biết các thành phần cấu tạo nên
nguyên tử.
+ Quan sát Hình 2.2, áp dụng mô hình nguyên tử của Bo,
mô tả cấu tạo nguyên tử hydrogen và nguyên tử carbon.
* Thực hiện nhiệm vụ 3
- HS làm mô hình nguyên tử carbon theo nhóm.
- GV quan sát, hỗ trợ HS.
* Báo cáo, thảo luận 3
- Các nhóm treo mô hình nguyên tử carbon lên bảng.
- Đại diện 1 nhóm trình bày và trả lời câu hỏi.
- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 3
- GV nhận xét và chiếu một số mô hình nguyên tử Carbon.
Tiết 7:
Hoạt động 2.3. Tìm hiểu cấu tạo nguyên tử
a) Mục tiêu: Hiểu và vận dụng kiến thức về mô hình nguyên tử theo Rutherford –
Bohr.
b) Nội dung:Từ nội dung kiến thức mô hình nguyên tử theo Rutherford – Bohr,
học sinh làm việc cặp đôi đọc thông tin sách giáo khoa tìm hiểu cấu tạo hạt nhân
nguyên tử và vỏ nguyên tử, quan sát các hình 2.4, 2.6. Trả lời các câu hỏi trang
16,18.
- HS làm việc theo nhóm thực hiện hoạt động trang 17 hoàn thành bảng 2.1 và trả
lời câu hỏi
c. Sản phẩm:
Bài làm của học sinh trong 3 phiếu học tập
Phiếu học tập 1
Qua sát hình 2.4 và cho biết
1. Hạt nhân nguyên tử được cấu tạo gồm một hay nhiều hạt?
Các hạt đó thuộc cùng một loại hay nhiều loại hạt?
2. Số đơn vị điện tích hạt nhân của Helium bằng bao nhiêu?
Trả lời: 1. Hạt nhân nguyên tử được cấu tạo gồm ......................
hạt. Các hạt đó
thuộc .....................................................................................
2. Số đơn vị điện tích hạt nhân của Helium
bằng.....................................
Phiếu học tập số 2.
GV: Dương Thị Hân

16

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

Quan sát hình 2.6 và cho biết
1. Thứ tự sắp xếp các electron ở vỏ của nguyên
tử clorine.
2. Số electrong trên từng lớp ở vỏ nguyên tử
clorine
Trả lời:
1. Các electron ở vỏ của nguyên tử clorine sắp
xếp................................................................
.....................................................................................................................................
...........
.....................................................................................................................................
.............
2. Số electrong trên từng lớp ở vỏ nguyên tử clorine
là...........................................................
.....................................................................................................................................
............
.....................................................................................................................................
............
d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
III. Cấu tạo
GV giới thiệu kích thước nguyên tử và kích thước hạt nhân, vị nguyên tử
trí vỏ nguyên tử.
1. Hạt nhân
-Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi bàn 1,3,5,... đọc SGK, hoàn
nguyên tử
thành phiếu học tập số 1, bàn 2,4,6,... đọc SGK, hoàn thành
- Hạt nhân gồm
phiếu học tập 2.Thời gian cho mỗi cặp đôi là 5 phút ( Chiếu 2
2 loại hạt là
phiếu học tập)
proton(p) mang
điện tích dương
và neutron( n)
* Thực hiện nhiệm vụ
không mang
Hs: Thực hiện nhiệm vụ tự trả lời câu hỏi vào phiếu học tập
điện.
GV: Quan sát giúp đỡ khi cần thiết,
Vd: Hạt nhân
Sau 5 phút tiến hành cho các bàn ( cặp đôi) cạnh nhau trao đổi
nguyên tuẻ
phiếu học tập và tìm hiểu phần còn lại (bàn 1,3,5,... làm phiếu 2,
Helius gồm 2p
bàn 2,4,6,... đọc SGK, hoàn thành phiếu học tập 1) trong thời
và 2n
gian 5 phút.
- Mỗi hạt proton
Hs: Thực hiện nhiệm vụ tự trả lời câu hỏi vào phiếu học tập
mang 1 đơn vị
* Báo cáo, thảo luận
điện tích dương,
GV: yêu cầu đại diện 1 cặp đôi bàn chẵn và 1 cặp đôi bàn lẻ trả
kí hiệu +1. Tổng
lời trước lớp, Các nhóm khác cho ý kiến chia sẻ.
số điện tích( kí
HS: Thực hiện trả lời và chia sẻ.
hiệu Z) bằng
Hình 2.4
tổng số hạt
1. Hạt nhân nguyên tử được cấu tạo gồm nhiều hạt. Các hạt đó
proton.
thuộc 2loại hạt là proton và neutron
GV: Dương Thị Hân

17

KHTN 7

Trường THCS Nam Phương Tiến B

2. Số đơn vị điện tích hạt nhân của Helium bằng 2
Hình 2.6
1. Các electron ở vỏ của nguyên tử clorine sắp xếp lần lượt từ
trong( gần hạt nhân nhất) ra phía ngoài xa hạt nhân hơn.
2. Số electrong trên từng lớp ở vỏ nguyên tử clorine là:
Lớp thứ nhất ( trong cùng gần hạt nhân nhất) có 2 e, lớp thứ hai
xa hạt nhân hơn có 8 e, lớp thứ ba ở ngoài cùng có 7 e
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung GV:Chiếu slide đáp án và lưu ý
có một loại hạt nhân của nguyên tử Hidro chỉ có 1proton, không
có neutron.
GV: Đưa ra kết luận

2. Vỏ nguyên tử
- Vỏ nguyên tử
được tạo nên bởi
các electron (e) .
Mỗi e mang 1
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập số 2
GV: Chia lớp làm 4- 6 nhóm Yêu cầu học sinhQuan sát mô hình đơn vị điện tích
nguyên tử t...