Tiết 37, 38: VIẾT BÀI VĂN THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM
THẮNG CẢNH HAY DI TÍCH LỊCH SỬ
I-/ MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Các yêu cầu đối với VB thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch
sử, có sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ.
- Viết VB bảo đảm các bước: chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài, mục đích,
thu thập tư liệu); tìm ý và lập dàn ý; viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút kinh
nghiệm.
2. Năng lực:
2.1. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc
của bản thân trong học tập.
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: Biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi
được giao nhiệm vụ.
2.2. Năng lực đặc thù
- Các yêu cầu đối với VB thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di
tích lịch sử, có sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ.
- Cách viết VB thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử, có
sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ.
- Biết viết VB bảo đảm các bước: chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài,
mục đích, thu thập tư liệu); tìm ý và lập dàn ý; viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút
kinh nghiệm.
- Viết được VB thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử,
có sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ.
3. Về phẩm chất: Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân
trong học tập.
II-/THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Sách giáo khoa.
- Sách giáo viên.
- Giấy A0 hoặc bảng phụ.
- Phiếu học tập.
III-/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề (5p)
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học
tập của mình.
b. Nội dung:
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
(1) Cho biết ở bài học này, chúng ta sẽ thực hiện nhiệm vụ viết nào?
(2) Trong cuộc sống hàng ngày, người ta thường viết bài văn thuyết minh về một
danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử trong những tình huống nào?
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS trả lời cá nhân.
- GV quan sát, hướng dẫn HS.
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- Yêu cầu HS trình bày cá nhân.
- GV lắng nghe, gợi mở cho những HS còn gặp khó khăn.
*Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV nhận xét, đánh giá, những cá nhân tham gia học tập tích cực. Động viên
khuyến khích những HS thiếu tự tin, chưa có câu trả lời.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (20p)
a. Mục tiêu: 
- Trình bày được khái niệm bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay
di tích lịch sử.
- Nhận biết được yêu cầu của bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay
di tích lịch sử.
- Nắm quy trình viết
- Biết cách viết bài văn theo các bước
b. Nội dung: Hs làm việc cá nhân, nhóm để hoàn thành nhiệm vụ
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV&HS
NV 1: Yêu cầu đối với kiểu bài văn
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Bài văn thuyết minh về một danh lam
thắng cảnh hay di tích lịch sử thuộc
kiểu bài gì?
- Bài văn thuyết minh về một danh lam
thắng cảnh hay di tích lịch sử có yêu
cầu gì về nội dung và hình thức?
- Trình bày bố cục của bài văn thuyết
minh về một danh lam thắng cảnh hay

Dự kiến sản phẩm
I. Yêu cầu đối với kiểu bài văn
1. Khái niệm: sgk
2. Yêu cầu đối với kiểu bài: sgk

di tích lịch sử.
*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS làm việc nhóm cặp.
- GV quan sát, gợi mở (nếu cần).
*B3: Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện nhóm trình bày.
- Các nhóm khác theo dõi, nhận xét,
bổ sung (nếu có).
*B4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét về thái độ học tập và
sản phẩm của nhóm HS.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào
mục sau.
Nv 2: Hướng dẫn phân tích văn bản
mẫu
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Hs đọc vb mẫu và thảo luận nhóm đôi
hoàn thành câu hỏi 1,2,3,4,5 trong sgk
*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS làm việc nhóm cặp trong 7p
- GV quan sát, gợi mở (nếu cần).

II. Hướng dẫn phân tích văn bản
mẫu
* Văn bản mẫu/Sgk
Câu 1: Bố cục
- Mở bài: giới thiệu khái quát về Vườn
Quốc gia Tràm Chim.
- Thân bài: lần lượt trình bày các thông
tin về đặc điểm của Vườn Quốc gia
Tràm Chim.
*B3: Báo cáo, thảo luận:
- Kết bài: Đánh giá khái quát về Vườn
- Đại diện nhóm trình bày.
Quốc gia Tràm Chim, đưa ra lời mời
- Các nhóm khác theo dõi, nhận xét, gọi tham quan.
bổ sung (nếu có).
Câu 2: Nhan đề nêu đối tượng thuyết
minh là Vườn Quốc gia Tràm Chim,
*B4: Kết luận, nhận định:
còn các đề mục có vai trò làm nổi bật
- GV nhận xét về thái độ học tập và các thông tin quan trọng liên quan đến
sản phẩm của nhóm HS.
Vườn Quốc gia Tràm Chim.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào Câu 3: Cách trình bày thông
mục sau.
-Trình bày thông tin theo các đối
tượng phân loại.
- Tác dụng: cung cấp các thông tin khái
quát về thắng cảnh và giới thiệu chi tiết
về từng đối tượng của thắng cảnh.
Câu 4: Người viết tô đậm những đề
mục trong VB nhấn mạnh thông tin
cơ bản của VB, định hướng để người
đọc tiện theo dõi nội dung của VB.
Câu 5: Những lưu ý khi sử dụng
phương tiện phi ngôn ngữ trong bài văn
thuyết minh về một danh lam thắng
cảnh hay di tích lịch sử:

Nv 3: Hướng dẫn quy trình viết
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Hs nêu các bước trong quy trình viết
*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS làm việc nhóm cặp.
- GV quan sát, gợi mở (nếu cần).
*B3: Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện nhóm trình bày.
- Các nhóm khác theo dõi, nhận xét,
bổ sung (nếu có).
*B4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét về thái độ học tập và
sản phẩm của nhóm HS.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào
mục sau.
3. Hoạt động 3: Luyện tập (60p)

- Sử dụng kết hợp một số loại phương
tiện phi ngôn ngữ như: sơ đồ, bảng
biểu, hình ảnh minh hoạ,… để làm
minh hoạ và làm nổi bật thông tin trong
VB hoặc cung cấp thêm thông tin về
đối tượng thuyết minh chưa được thể
hiện bằng phương tiện ngôn ngữ.
- Sử dụng đề mục và một số dấu hiệu
hình thức (in nghiêng, in đậm,…) để
làm nổi bật thông tin quan trọng.
III. Hướng dẫn quy trình viết
- Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết
- Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
- Bước 3: Viết bài
- Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút
kinh nghiệm

a. Mục tiêu: Xác định được đối tượng thuyết minh, mục đích viết, người đọc,
thông tin cần thu thập cho bài văn.
- Biết cách tìm ý, lập dàn ý và viết bài văn thuyết minh về một danh lam thắng
cảnh hay di tích lịch sử.
- Biết cách xem lại và chỉnh sửa bài viết của bản thân và của các bạn khác.
b.Nội dung: Hs làm việc cá nhân, nhóm để hoàn thành nhiệm vụ
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Nv 1: Tìm hiểu đề
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
HS trả lời các câu hỏi dưới đây để xác định đề tài, mục đích viết, người đọc và dự
kiến cách viết.theo đề bài trong sgk
+ Cuộc thi “Danh thắng và di tích tôi yêu” có thể lệ như thế nào?
+ Em dự định thuyết minh về đối tượng nào?
+ Em dự định viết bài này cho ai đọc, nhằm mục đích gì?
+ Với đối tượng và mục đích ấy, em dự định sẽ chọn cách viết như thế nào?

- Cá nhân HS điền phiếu thu thập thông tin danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử
trong SGK.
*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
Cá nhân HS tìm câu trả lời.
*B3: Báo cáo, thảo luận:
HS trình bày câu trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung.
*B4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.
NV 2: Tìm ý, dàn ý
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Cá nhân HS tìm ý cho bài văn dựa trên những thông tin đã thu thập được. Sau
đó, lập dàn ý từ các ý vừa tìm được theo hướng dẫn trong SGK. Sau đó, trao đổi
với bạn bên cạnh để góp ý cho nhau.
*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
Cá nhân HS tìm câu trả lời.
*B3: Báo cáo, thảo luận:
HS trình bày câu trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung.
*B4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.
Nv 3: viết bài:
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Viết thành bài văn dựa theo dàn ý
*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
Hs viết bài ngắn trong 30p
*B3: Báo cáo, thảo luận:
HS trao đổi bài với bạn bên cạnh
*B4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của HS.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.
Nv 4: Trao đổi đánh giá qua bảng kiểm
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Nhóm 2 HS trao đổi bài viết cho nhau để đọc và đánh giá, nhận xét dựa vào bảng
kiểm.
*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS nhận xét bài của nhau
*B3: Báo cáo, thảo luận:
HS trình bày câu trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung.
*B4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.
PHỤ LỤC BẢNG KIỂM

Bảng kiểm kĩ năng viết bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử
Tiêu chí
Đạt
Chưa đạt
Nêu tên của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử
Mở bài
Giới thiệu khái quát về danh lam thắng cảnh hay di tích
lịch sử
Trình bày có hệ thống những thông tin liên quan đến các
phương diện khác nhau của danh lam thắng cảnh hay di
tích lịch sử
Thân bài
Kết hợp thuyết minh với miêu tả, tự sự, biểu cảm…
Đánh gia khái quát về danh lam thắng cảnh hay di tích
Kết bài
lịch sử
Bày tỏ suy nghĩ, tình cảm của người viết về danh lam
thắng cảnh hay di tích lịch sử
Đưa ra lời mời gọi tham quan (nếu cần)
Nhan đề và các đề mục nêu được thông tin chính của bài
Hình thức viết
và
Sử dụng hiệu quả phương tiện phi ngôn ngữ để làm rõ
diễn đạt
thông tin quan trọng
Sử dụng hiệu quả (các) cách trình bày thông tin
Chú thích tên cho các phương tiện phi ngôn ngữ và trích
dẫn nguồn (nếu có)
Diễn đạt mạch lạc
Phản hồi thỏa đáng cho những câu hỏi, ý kiến của người
nghe

4. Hoạt động 4: Vận dụng (5p)
a. Mục tiêu:
- Vận dụng được quy trình viết bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
hay một di tích lịch sử vào việc tạo lập VB.
- Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
b. Nội dung: Hs làm việc cá nhân ở nhà
c. Sản phẩm: Bài làm của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Chọn một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử khác để viết bài mới và
công bố.
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS làm việc cá nhân (ở nhà).
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS nộp bài cá nhân.
*Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV nhận xét bài làm của HS, tuyên dương những HS có tinh thần học
tập tích cực, sáng tạo và chủ động. Động viên, khuyến khích những HS chưa hoàn
thành được nhiệm vụ.

Tiết: 39, 40

Nói và nghe:

THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
HAY DI TÍCH LỊCH SỬ
I-/ MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Quy trình thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
- Cách thức thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
2. Năng lực
2.1. Năng lực chung
Năng lực giao tiếp, hợp tác: Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao
tiếp.
2.2. Năng lực đặc thù
- Nắm được quy trình giới thiệu về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch
sử.
- Thuyết minh được về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử, có sử
dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ.
3. Phẩm chất:
Trách nhiệm: biết lắng nghe, đánh giá, trân trọng ý kiến người khác, trình
bày, chia sẻ suy nghĩ của bản thân.
II-/ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Sách giáo khoa, sách giáo viên.
- Giấy A0 hoặc bảng phụ.
- Phiếu học tập.
- Một số video, hình ảnh liên quan đến nội dung bài học.
III-/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề (5p)
a. Mục tiêu:
- Kích hoạt kiến thức nền về kĩ năng thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
hay di tích
lịch sử.
- Xác định được những tình huống giao tiếp sử dụng kĩ năng thuyết minh về
một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
b. Nội dung: Hs làm việc cá nhân để trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
- Theo em, làm thế nào để thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di
tích lịch sử một cách hấp dẫn, sinh động?
- Trong thực tế cuộc sống, theo em, trong những tình huống nào chúng ta sẽ
sử dụng kĩ năng thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử?
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
Cá nhân HS tìm câu trả lời, sau đó chia sẻ với bạn.

* Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Một số HS trình bày câu trả lời, các HS khác bổ sung.
* Bước 4: Kết luận, nhận định
Gv tổng hợp ý kiến của HS và dẫn dắt vào bài học.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (10p)
a. Mục tiêu: Trình bày được quy trình nói và nghe thuyết minh về một danh lam
thắng cảnh hay di tích lịch sử
b. Nội dung: hs thảo luận nhóm đôi để hoàn thành câu hỏi
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV&HS
*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
HS tóm tắt quy trình thực
hiện nghe và nhận biết tính
thuyết phục của một ý kiến dựa
vào bảng sau:
Quy trình nói- nghe

.

Bước 1: Chuẩn bị bài
nói
Bước 2: Tìm ý và lập
dàn ý
Bước 3: Luyện tập và
trình bày
Bước 4: Trao đổi, đánh
giá

Thao
tác
cần
làm
…

Dự kiến sản phẩm

I. Định hướng
Quy trình nghe và nhận biết tính thuyết phục của một ý
kiến
Quy trình nghe
Bước 1: Chuẩn bị bài nói
Bước 2: Tìm ý và lập dàn
ý
Bước 3: Luyện tập và
trình bày

…
…
Bước 4: Trao đổi, đánh
giá

Thao tác cần làm
Tìm hiểu thông tin về đối
tượng
Tóm tắt bài viết theo sơ đồ
với cấu trúc mở - thân-kết
- Chào hỏi
- Thông tin rõ ràng
- Sử dụng PTTNN
- Lựa chọn từ ngữ phù hợp
khi nói
- Dự kiến câu hỏi của người
nghe nghe

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

HS đọc SGK và tóm tắt ý chính vào
bảng quy trình.

*B3: Báo cáo, thảo luận:

HS trình bày sản phẩm trước lớp.
Các HS khác nhận xét, bổ sung.

*B4: Kết luận, nhận định:

GV kết luận, nhận định về quy trình
nói và nghe dựa vào SGK.

3. Hoạt động 3: Luyện tập (70p)
a. Mục tiêu:
- Xác định được đối tượng người nghe, địa điểm trình bày bài nói, thời lượng cho
phép của bài nói.
- Thuyêt minh được về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử, có sử dụng các
sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ.
b. Nội dung: Hs chuẩn bị bài nói cá nhân.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Một hs điều hành hoạt động nói trước lớp
(1) HS chuẩn bị bài nói theo đề bài trong SGK (chuyển từ bài viết đã thực hiện ở
tiết trước thành bài nói)
(HS đã chuẩn bị trước ở nhà – bước 1)
(2) HS trình bày theo nhóm nhỏ, sau đó trình bày trước lớp
(3) Trao đổi, đánh giá và rút kinh nghiệm
Bảng kiểm
Mở đầu

Tiêu chí
Người nói chào người nghe và tự giới thiệu

Đạt

Chưa đạt

Nêu tên của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử

Nội dung
chính

Kết thúc

Kí
năng
trình bày,
tương tác
với người
nghe

Giới thiệu khái quát về danh lam thắng cảnh hay di tích
lịch sử
Trình bày có hệ thống những thông tin liên quan đến
các phương diện khác nhau của danh lam thắng cảnh
hay di
tích lịch sử
Đánh giá khái quát về danh lam thắng cảnh hay di tích
lịch sử
Bày tỏ suy nghĩ, tình cảm về danh lam thắng cảnh hay
di tích lịch sử
Đưa ra lời mời gọi tham quan
Cảm ơn và chào người nghe
Tương tác tích cực với người nghe trong khi nói
Diễn đạt rõ ràng, rành mạch, đáp ứng yêu cầu bài nói
Kết hợp sử dụng hiệu quả phương tiện phi ngôn ngữ để
làm rõ nội dung trình bày
Phản hồi thỏa đáng những câu hỏi, ý kiến của người
nghe

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện hai nhiệm vụ được phân công.
*B3: Báo cáo, thảo luận:
- Hs điều hành hoạt động nói trước lớp
-nCác HS đóng vai người nghe trình bày phần ghi chép và nhận xét về tính thuyết
phục của bài nói bằng bảng kiểm.
*B4: Kết luận, nhận định:
GV nhận định, tổng kết dựa trên ý kiến của HS.
4. Hoạt động 4: Vận dụng (5p)

a. Mục tiêu: Tự đánh giá kĩ năng nghe và nhận biết tính thuyết phục của một ý
kiến.
b. Nội dung: Hs trả lời cá nhân câu hỏi của GV
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Một kinh nghiệm em rút ra để thực hiện kĩ năng nghe tốt hơn vào lần sau.
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- GV quan sát, gợi mở, hỗ trợ (nếu cần).
- HS suy nghĩ cá nhân.
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- Trình bày cá nhân.
- Các HS khác theo dõi, nhận xét, phản biện (nếu có).
*Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét thái độ tích cực chủ động và mức độ hoàn thành nhiệm vụ
học tập của HS.
- Tuyên dương, ghi điểm cho những HS có bài nói lưu loát, tự tin. Động
viên, khuyến khích những HS chưa hoàn thành được nhiệm vụ.