Ngày soạn: / /2018
Tên bài: ĐỘC TIỂU THANH KÍ

Tiết (Theo PPCT)



I. MỤC TIÊU
Kiến thức:
Cảm nhận được niềm cảm thông, xót thương mà Nguyễn Du dành cho Tiểu Thanh, cho những kiếp người tài hoa trong xã hội và tâm sự khát khao tri am, hướng về hậu thế của nhà thơ.
Nghệ thuật đặc sắc của thơ trữ tình Nguyễn Du.
Kỹ năng: Phân tích thơ chữ Hán qua bản dịch
Thái độ: Biết cảm thông với những người có cuộc đời bất hạnh, không may mắn trong cuộc sống. Biết trân trọng tài năng, phẩm giá của con người.
II. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1. Phương pháp: đọc diễn cảm, đàm thoại gợi mở, giảng bình, nêu vấn đề, làm việc nhóm.
2. Phương tiện: SGK; bài viết của GS. Nguyễn Khắc Phi, Bàn thêm về cách hiểu “Độc tiểu Thanh kí”, Báo Giáo dục và Thời đại, số 91, 7/2001.
III. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên:
SGK, SGV, Thiết kế bài học, máy chiếu, tư liệu liên quan đến kiến thức bài giảng.
2. Học sinh:
- SGK, vở ghi, vở soạn.
IV. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1. Ổn định tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Giảng bài mới:
Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du từng tâm sự: “Trải qua một cuộc bể dâu/ Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”. Một trong “những điều trông thấy” khiến trái tim ông thổn thức ko nguôi chính là số phận khổ đau của những người phụ nữ trong xã hội cũ, đặc biệt là nhũng người phụ nữ tài săc mà bạc mệnh. Ông từng cất tiếng kêu thương “Đau đớn thay phận đàn bà/ Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”. Ông đã khóc thương cho nàng Kiều, cảm thương cho cô Cầm mà “nước mắt thấm áo”, một mình khóc nàng Tiểu Thanh khi đọc tập truyện viết về nàng,... Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài thơ Độc Tiểu Thanh kí.







Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung kiến thức cơ bản

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

- GV yêu cầu HS đọc tiểu dẫn.

- Nêu vài nét về cuộc đời nàng Tiểu Thanh?









- Có thể hiểu nhan đề bài thơ theo các nghĩa nào?


- Em có biết hiện nay các nhà nghiên cứu còn có những tranh luận gì về bài thơ?
.
Gv nhận xét, bổ sung.









- Nêu thể loại và tìm bố cục của bài thơ?

Hs đọc tiểu dẫn- sgk.

HS trả lời










HS: 2 cách hiểu


HS thảo luận, phát biểu

I. Tìm hiểu chung:
1. Vài nét nàng tiểu Thanh:
- Phùng Tiểu Thanh (1594- 1612), người Quảng Lăng, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc.
- Là cô gái thông minh, tài sắc, giỏi văn chương nhưng bạc mệnh.
- Năm 16 tuổi, lấy lẽ một người họ Phùng, bị vợ cả ghen, bắt ra ở một mình trên núi Cô Sơn (Hàng Châu- Trung Quốc), lâm bệnh, mất năm 18 tuổi.
- Khi nàng mất, người vợ cả đốt hết thơ, từ, chỉ còn sót lại một số bài thơ, từ do nàng viết trên hai tờ giấy gói tặng mấy vật trang sức cho một cô gái (phần dư)
2. Bài thơ Độc Tiểu Thanh kí:
- Nhan đề có hai hiểu:
+ Đọc tập thơ của Tiểu Thanh.
+ Đọc Tiểu Thanh truyện.
- Bài thơ còn nhiều vấn đề gây tranh luận:
* Hoàn cảnh sáng tác:
+ Có ý kiến cho là được viết trên đường ND đi sứ ( đưa vào tập Bắc hành tạp lục.
+ Có ý kiến cho là ND viết ở Thăng Long (Huế) ( nhà thơ cảm xúc trước số phận hồng nhan bạc mệnh, tài mệnh tương đố của Tiểu Thanh qua những bài thơ, những câu chuyện về nàng.
* Hai câu cuối: có ý kiến cho là 2 câu khẩu chiếm (di ngôn) của Nguyễn Du buột miệng đọc trước khi mất, lại là 2 câu thất niêm nên ko thuộc chỉnh thể của tác phẩm.
* Con số 300 năm: không xác định rõ là khoảng thời gian nào.
- Thể loại: thất ngôn bát cú Đường luật.
- Bố cục: đề- thực- luận- kết.


Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

*HĐ 2: HD HS đọc – hiểu VB