PHÒNG GD&ĐT CHƯƠNG MỸ
TRƯỜNG THCS ĐỒNG PHÚ

ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HS LỚP 9 LẦN 4
Môn: Ngữ văn
Ngày 23/1/2021
Thời gian làm bài: 120 phút


Đềbài:
Phần I (6,0 điểm). Trong bài thơ “Bếp lửa”, nhà thơ Bằng Việt đã viết:
… “Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa”…
1. Chép chính xác 7 câu thơ tiếp theo để hoàn thành khổthơ.
2. Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ.
3. Từ “nhóm” trong đoạn thơ vừa chép có ý nghĩa như thếnào?
4. Mở đầu đoạn văn phân tích 8 câu thơ trên, một học sinh đã viết: “Từ những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà, người cháu đã bộc lộ những suy ngẫm về bà và bếp lửa”.
Lấy câu văn trên làm câu mở đoạn, hãy hoàn thành một đoạn văn theo kiểu tổng – phân - hợp khoảng 12 câu. Trong đoạn văn có sử dụng một lời dẫn trực tiếp, một câu cảm thán (gạch chân và ghi rõ chú thích).
5. Kể tên một văn bản khác em đã được học trong chương trình Ngữ văn THCS cũng viết về hình ảnh người bà với nhiều phẩm chất cao đẹp, ghi rõ tên tác giả.
Phần II: (4,0 điểm). Đọc ngữ liệu và trả lời các câu hỏi:
Ngọngióvàcâysồi
Mộtngọngiódữdộibăng qua khurừnggià. Nóngạonghễthổitungtấtcảcácsinhvậttrongrừng, cuốnphăngnhữngđámlá, quậtgãycáccànhcây. Nómuốnmọicâycốiđềuphảingãrạptrướcsứcmạnhcủamình. Riêngmộtcâysồigiàvẫnđứnghiênngang, khôngbịkhuấtphụctrướcngọngió hung hăng. Nhưbịtháchthứcngọngiólồnglộn, điêncuồnglậttungkhurừngmộtlầnnữa. Câysồivẫnbámchặtđất, imlặngchịuđựngcơngiậndữcủangọngióvàkhônghềgụcngã. Ngọngiómỏimệtđànhđầuhàngvàhỏi:
- Câysồikia! Làmsaongươicóthểđứngvữngnhưthế?
Câysồitừtốntrảlời:
- Tôibiếtsứcmạnhcủaôngcóthểbẻgãyhếtcácnhánhcâycủatôi, cuốnsạchđámlácủatôivàlàmthântôi lay động. Nhưngôngsẽkhôngbao giờ quậtngãđượctôi. Bởitôicónhữngnhánhrễvươndài, bámsâuvàolòngđất. Đóchínhlàsứcmạnhsâuthẳmnhấtcủatôi. Nhưngtôicũngphảicảmơnôngngọngió ạ! Chínhcơnđiêncuồngcủaôngđãgiúptôichứngtỏđượckhảnăngchịuđựngvàsứcmạnhcủamình.
(Theo Hạtgiốngtâmhồn - Đừngbao giờ từbỏướcmơ - NXB Tổnghợp TP. HồChí Minh, 2011)
1. Nêuphươngthứcbiểuđạtvàbiệnpháptutừchủyếuđượcsửdụngtrongvănbảntrên.
2. Chỉravàxácđịnhvaitròcủatrợtừtrongcâu: “Chínhcơnđiêncuồngcủaôngđãgiúptôichứngtỏđượckhảnăngchịuđựngvàsứcmạnhcủamình."
3. Từlờinóicủacâysồigiàtrongvănbản, kếthợpvớihiểubiếtxãhội, bằngmộtvănbảnnghịluận (khoảng 2/3 tranggiấythi), hãytrìnhbàysuynghĩcủaemvềkhảnăngvượt qua khókhăn, thửtháchcủa con ngườiViệt Nam tronggiaiđoạnhiện nay.

Biểuđiểm: PhầnI.Câu1(1,0điểm);câu 2(0,5điểm);câu 3(1,0điểm); câu 4(3,0điểm);câu 5(0,5điểm)
PhầnII.Câu1(1,0điểm);câu 2(0,5điểm);câu 3(2,5điểm)

HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu
Đápán
Điểm

Phần 1
(6,0 đ)



 1
(1,0đ)
- Họcsinhchépchínhxác 7 câuthơtiếpnhư SGK.
- Chépsaicâuthơ, saitừ : 2 lỗitrừ 0,25điểm
1,0

2
(0,5đ)
- Hoàncảnhsángtác: Bàithơviếtvàonăm 1963, khitácgiảđanghọcngànhluật ở LiênXô (cũ).
0,5


3
(1,0đ)

- Từ “nhóm” trong đoạn thơ vừa chép được hiểu theo hai nghĩa:
+ Nghĩatảthực:“Nhóm”làmộthoạtđộnglàmcholửabénvàochấtđốtđểtạothành bếp lửa có thật trong đời sống hàng ngày của người dân vùng thônquê.
+ Nghĩa ẩndụ:“Nhóm”làgợidậytìnhyêuthương,đánhthứcdậynhữngkíứcđẹp,tìnhcảmtốt đẹp, có giá trị trong cuộc sống của mỗi conngười.

0,5

0,5

4
(3,0đ)

a.Vềhìnhthức:Đảmbảohìnhthứcđoạnvăn T-P-H
b.Về kiến thức tiếngViệt
HS sử dụng đúng lời dẫn trực tiếp, câu cảm thán, gạch chân và ghi rõ chú thích.
c.Về nội dung, nghệ thuật cần khai thác trong khổ thơ
* Cháu suy ngẫm về cuộc đời bà:
- Cuộc đời bà là cuộc đời đầy gian truân, vất vả, nhiều lận đận, trải qua nhiều nắng mưa. Học sinh khai thác được từ “lận đận”, “nắngmưa”.
- Suy ngẫm về thói quen dậy sớm nhóm bếp của bà. Đây là một thói quen bà đã làm mấy chục năm rồi và đến tận bây giờ vẫnvậy.
- Bà nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm để nấu nồi xôi gạo, khoai sắn ngọt bùi, nhóm tình yêu thương và nhóm dậy cả những ước mơ, khát vọng của ngườicháu.
- Về nghệthuật:
+ Thể thơ 8 chữ;
+ Từ láy “lận đận”, hình ảnh ẩn dụ “nắng mưa”;
+ Điệp từ “nhóm” được nhắc lại 4 lần vừa mang ý nghĩa tả thực vừa mang ý nghĩa ẩn dụ;
+ Ngôn ngữ thơ biểu cảm, …
* Cháu suy ngẫm về bếp lửa:
“Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa”
- Bếp lửa với người cháu là kì lạ nơi phương xa bếp lửa đã đánh thức trong cháu những cảm xúc, khơi nguồn cảm hứng để cháu viết nên một bài thơ hay về tình bàcháu.
- Bếplửalàthiêngliêngvìnóiđếnbếplửalànóiđếnngườibàthânyêu,nóiđếntìnhyêuthương của bà dành cho cháu, nói đến những năm tháng tuổi thơ đầy ý nghĩa khi sống bên bà,...
+ Nghệ thuật: câu thơ cảm thán với cấu trúc đảo ngữ thể hiện sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng củangườicháu n