Ngày giảng:

/ /2023

BÀI 9. MẠCH ĐIỆN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học này học sinh phải:
1. Kiến thức
- Trình bày được cấu trúc chung của mạch điện.
- Trình bày được thành phần và chức năng của các bộ phận chính của mạch
điện.
2. Năng lực
2.1. Năng lực công nghệ
- Nhận thức công nghệ: Nhận thức được được cấu tạo chung của mạch điện.
Nhận biết được thành phần và chức năng của các bộ phận chính của mạch điện.
- Giao tiếp công nghệ: Sử dụng được một số thuật ngữ về mạch điện.
2.2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận
các vấn đề liên quan đến mạch điện, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá trình
hoạt động nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề: Giải quyết được các tình huống đặt ra có liên
quan đến mạch điện.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức về mạch điện đã học vào thực tiễn
cuộc sống.
- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động. Có ý thức thực hiện an toàn điện
khi sử dụng mạch điện.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Giấy A4. Phiếu học tập. Ảnh, power point.
2. Chuẩn bị của HS
- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm
- Học bài cũ. Đọc trước bài mới.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
a.Mục tiêu: Khơi gợi nhu cầu tìm hiểu về mạch điện
b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi
Em hãy xác định bộ phần điều khiển bóng đèn sáng và tắt trên mạch điện ở Hình 9.1.

c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm.

Bộ phần điều khiển bóng đèn sáng và tắt trên mạch điện là công tắc.
d. Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi
trên trong thời gian 1 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS.
GV chốt lại kiến thức.
GV vào bài mới: Mạch điện có cấu trúc chung như thế nào? Trên mạch điện các bộ
phận chính có thành phần và chức năng gì? Để tìm hiểu nội dung trên thì chúng ta
vào bài hôm nay.
HS định hình nhiệm vụ học tập.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu cấu trúc chung của mạch điện
a.Mục tiêu: Trình bày được cấu trúc chung của mạch điện.
b. Nội dung: Cấu trúc chung của mạch điện.
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
Chuyển giao nhiệm vụ
1.Cấu trúc chung của mạch
GV đưa ra câu hỏi
điện
Em hãy cho biết chức năng của các bộ phận trên mạch Mạch điện là tập hợp các bộ
điện trong Hình 9.2.
phận mang điện được kết nối
lại với nhau bằng dây dẫn
điện để thực hiện chức năng
của mạch điện trong điều
kiện bình thường.
*Mạch điện có cấu trúc như
sau
- Nguồn điện: cung cấp năng
lượng điện cho toàn mạch
điện.
-Truyền dẫn, đóng cắt, điều
khiển và bảo vệ:
+ Thiết bị đóng cắt, điều
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm
khiển và bảo vệ mạch điện:
cặp bàn, trả lời câu hỏi trên trong thời gian 3 phút.
đóng, cắt nguồn điện, điều
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
khiển hoạt động của tải và
Thực hiện nhiệm vụ
bảo vệ an toàn cho mạch
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
điện.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận + Dây dẫn: kết nối các bộ

xét và bổ sung.
phận của mạch điện
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
-Phụ tải điện: tiêu thụ năng
sung.
lượng điện từ nguồn điện.
- Nguồn điện: cung cấp năng lượng điện cho toàn
mạch điện.
- Truyền dẫn, đóng cắt, điều khiển và bảo vệ:
+ Cầu trì: đóng, ngắt nguồn điện; điều khiển hoạt
động của tải và bảo vệ an toàn cho mạch điện.
+ Dây đẫn: kết nối các bộ phận của mạch điện.
- Bóng đèn: tiêu thụ năng lượng điện từ nguồn điện.
GV: Thế nào là mạch điện? Trình bày cấu trúc chung
của mạch điện
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV giới thiệu cho HS tìm hiểu kí hiệu trong sơ đồ
mạch điện bảng 9.1
HS quan sát và ghi nhớ.
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu nguồn điện của mạch điện
a.Mục tiêu: Trình bày được thành phần và chức năng của nguồn điện
b. Nội dung: Nguồn điện
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
Chuyển giao nhiệm vụ
2. Các bộ phận chính của
GV đưa ra câu hỏi
mạch điện
Quan sát Hình 9.4, hãy kể tên những loại nguồn điện
2.1.Nguồn điện
được sử dụng ở gia đình em.
Nguồn điện là bộ phận
cung cấp điện năng cho
mạch điện hoạt động và có
2 loại:
a.Nguồn điện xoay
chiều(AC)
- Cung cấp điện năng cho
mạch điện có tải tiêu thụ
điện xoay chiều
- Khi mạch điện hoạt động,
nguồn điện xoay chiều tạo
ra dòng điện xoay chiều có
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp giá trị và chiều thay đổi
theo thời gian.
bàn, trả lời câu hỏi trên trong thời gian 3 phút.
- Một số nguồn điện xoay
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
chiều thông dụng như
Thực hiện nhiệm vụ
nguồn điện lưới, máy phát
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
điện xoay chiều…
Báo cáo, thảo luận
b. Nguồn điện một
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận

xét và bổ sung.
chiều(DC)
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
- Cung cấp điện năng cho
sung.
mạch điện có tải tiêu thụ
a) Nguồn điện một chiều.
điện một chiều
b) Nguồn điện một chiều.
- Khi mạch điện hoạt động,
c) Nguồn điện xoay chiều.
nguồn điện một chiều tạo
d) Nguồn điện xoay chiều.
ra dòng điện một chiều có
GV: Thế nào là nguồn điện? có mấy loại nguồn điện?
giá trị và chiều không thay
Trình bày chức năng của các nguồn điện đó
đổi theo thời gian.
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
- Một số nguồn điện một
Kết luận và nhận định
chiều thông dụng như
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
nguồn điện pin, ắc quy, pin
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
năng lượng mặt trời….
GV yêu cầu HS đọc thông tin bổ sung(SGK-T67)
1-2 HS đọc. HS khác nghe và ghi nhớ.
Hoạt động 2.3. Tìm hiểu tải tiêu thụ điện của mạch điện
a.Mục tiêu: Nêu được chức năng của tải tiêu thụ điện của mạch điện
b. Nội dung: Tải tiêu thụ điện
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
Chuyển giao nhiệm vụ
2. Các bộ phận
GV đưa ra câu hỏi
chính của mạch điện
Em hãy nêu tên và chức năng của mỗi đồ dùng điện trong
2.2. Tải tiêu thụ điện
Hình 9.5.
Tải tiêu thụ điện là
những thiết bị, đồ
dùng điện được sử
dụng trong cuộc
sống gia đình hoặc
trong công nghiệp,
có chức năng biến
đổi điện năng thành
các dạng năng lượng
khác để phục vụ nhu
cầu sử dụng như
quang năng, cơ
năng, nhiệt năng.
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.

a) Đèn điện: Biến đổi điện năng thành quang năng để thắp
sáng.
b) Nồi cơm điện: Biến đổi điện năng thành nhiệt năng để nấu
chín thức ăn.
c) Quạt điện: Biến đổi điện năng thành cơ năng để làm mát.
GV: Thế nào là tải tiêu thụ điện?
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc thông tin bổ sung(SGK-T67)
1-2 HS đọc. HS khác nghe và ghi nhớ.
Hoạt động 2.4. Tìm hiểu bộ phận đóng cắt và bảo vệ mạch điện
a.Mục tiêu: Trình bày được thành phần và chức năng của bộ phận đóng, cắt và bảo vệ
mạch điện
b. Nội dung: Bộ phận đóng, cắt và bảo vệ mạch điện
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
Chuyển giao nhiệm vụ
2. Các bộ phận
GV đưa ra câu hỏi
chính của mạch
 Quan sát Hình 9.6, em hãy nêu tên, chức năng của một số thiết điện
bị đóng, cắt và bảo vệ mạch điện.
2.3. Bộ phận đóng,
cắt và bảo vệ mạch
điện
- Bộ phận đóng,
cắt và bảo vệ mạch
điện có chức năng
đóng, cắt nguồn
điện cho mạch
điện và bảo vệ
mạch điện khi có
sự cố
- Bộ phận đóng,
cắt và bảo vệ mạch
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả điện có các thành
lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
phần:
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
+ Cầu dao: thiết bị
Thực hiện nhiệm vụ
đóng, cắt nguồn
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
điện bằng tay.
Báo cáo, thảo luận
+ Cầu chì: thiết bị
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ bảo vệ sự cố ngắn
sung.
mạch và quá tải
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
cho mạch điện.
a) Cầu dao: thiết bị đóng, cắt nguồn điện bằng tay.
Cầu chì thường
b) Cầu chì: thiết bị bảo vệ sự cố ngắn mạch và quá tải cho mạch được sử dụng kết
điện. Cầu chì thường được sử dụng kết hợp với cầu dao.
hợp với cầu dao.

c) Aptomat: thiết bị đóng, cắt nguồn điện bằng tay hoặc cắt
+ Aptomat: thiết bị
nguồn điện tự động khi có sự cố quá tải và ngắn mạch xảy ra.
đóng, cắt nguồn
GV: Bộ phận đóng, cắt và bảo vệ mạch điện có chức năng gì?
điện bằng tay hoặc
Bộ phận đóng, cắt và bảo vệ mạch điện có những thành phần
cắt nguồn điện tự
nào? Chức năng của các thành phần đó
động khi có sự cố
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
quá tải và ngắn
Kết luận và nhận định
mạch xảy ra.
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc thông tin bổ sung(SGK-T68)
1-2 HS đọc. HS khác nghe và ghi nhớ.
Hoạt động 2.5. Tìm hiểu bộ phận điều khiển mạch điện
a.Mục tiêu: Trình bày được thành phần và chức năng của bộ phận điều khiển mạch
điện
b. Nội dung: Bộ phận điều khiển mạch điện
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
Chuyển giao nhiệm vụ
2. Các bộ phận
GV đưa ra câu hỏi
chính của mạch
Em hãy nêu chức năng và phạm vi ứng dụng của các loại công
điện
tắc có trong Hình 9.7.
2.4. Bộ phận điều
khiển mạch điện
- Bộ phận điều
khiển mạch điện
có chức năng bật,
tắt hoạt động của
tải theo nhu cầu
sử dụng
- Bộ phận điều
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả khiển mạch điện
gồm:
lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
+ Công tắc nổi và
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
công tắc âm
Thực hiện nhiệm vụ
tường sử dụng để
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
đóng, ngắt mạch
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ điện trực tiếp
bằng tay.
sung.
+ Công tắc điện
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
từ sử dụng đề
- Công tắc nổi và công tắc âm tường (Hình 9.7a, 9.7b): sử dụng
đóng, ngắt mạch
để đóng, ngắt mạch điện trực tiếp bằng tay.
- Công tắc điện từ (Hinh 9.7c): sử dụng đề đóng, ngắt mạch điện điện tự động.
+ Mô đun điều
tự động.
khiển: sử dụng để
- Mô đun điều khiển (Hình 9.7d): sử dụng để đóng, ngắt mạch
đóng, ngắt mạch
điện tự đông theo chương trình đã được lập trình sẵn.
điện tự đông theo
GV: Bộ phận điều khiển mạch điện có chức năng gì? Bộ phận
điều khiển mạch điện có những loại nào? Chức năng của các loại chương trình đã

đó?
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc thông tin bổ sung(SGK-T69)
1-2 HS đọc. HS khác nghe và ghi nhớ.
Hoạt động 2.6. Tìm hiểu dây dẫn điện mạch điện
a.Mục tiêu: Nêu được khái niệm dây dẫn điện
b. Nội dung: Dây dẫn điện
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
Quan sát Hình 9.8, em hãy cho biết có những loại dây dẫn
điện thông dụng nào?

GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
 Dây điện đơn cứng.
 Dây điện đơn mềm.
 Dây điện đôi mềm dệp.
 Dây điện xoắn mềm.
 Dây cáp điện thường.
 Dây cáp điện bọc giáp.
 Dây cáp điện ngầm 3 pha.
GV: Dây dẫn điện có chức năng gì? Dây dẫn điện gồm những
loại nào?
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định

được lập trình
sẵn.

Nội dung cần đạt
2. Các bộ phận chính
của mạch điện
2.5. Dây dẫn điện
- Dây dẫn điện có
chức năng kết nối
các bộ phận(thiết bị)
của mạch điện để tạo
thành mạch kín cho
dòng điện chạy qua
khi mạch điện hoạt
động.
- Dây dẫn điện gồm
những loại sau:
- Dây điện đơn cứng.
- Dây điện đơn mềm.
- Dây điện đôi mềm
dệp.
- Dây điện xoắn
mềm.
Dây cáp điện thường
.
- Dây cáp điện bọc
giáp.
- Dây cáp điện ngầm
3 pha.
.

GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc thông tin bổ sung(SGK-T69)
1-2 HS đọc. HS khác nghe và ghi nhớ.
Hoạt động 3: Luyện tập
a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức về mạch điện
b. Nội dung: HS tiến hành làm bài tập
c. Sản phẩm: HS các nhóm hoàn thành bài tập
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra bài tập
Bài 1. Quan sát Hình 9.9, em hãy cho biết tên những thiết
bị có trong bảng điện. Nêu chức năng của từng thiết bị. 

Bài 2. Em hãy cho biết mạch điện cần có những bộ phận
(thiết bị điện) nào để có thể hoạt động bình thường và bảo
vệ an toàn khi có các sự cố quá tải, ngắn mạch?
GV yêu cầu HS thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, hoàn
thành bài tập trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát và thảo luận nhóm cặp bàn và trả lời câu hỏi.
HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành
thảo luận nhóm và trả lời được câu hỏi.
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét
và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 4: Vận dụng
a.Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về mạch điện vào thực tiễn
b. Nội dung: Mạch điện
c. Sản phẩm: Bản ghi trên giấy A4.

Nội dung cần đạt
Bài 1. - Aptomat: thiết
bị đóng, cắt nguồn điện
bằng tay hoặc cắt nguồn
điện tự động khi có sự
cố quá tải và ngắn mạch
xảy ra.
- Công tắc nổi: sử dụng
để đóng, ngắt mạch điện
trực tiếp bằng tay.
- Ổ cắm: chia sẻ và kết
nối của các thiết bị điện
với nguồn điện.
Bài 2. Bộ phận đóng, cắt
và bảo vệ mạch điện:
- Cầu dao: thiết bị đóng,
cắt nguồn điện bằng tay.
- Cầu chì: thiết bị bảo vệ
sự cố ngắn mạch và quá
tải cho mạch điện. Cầu
chì thường được sử
dụng kết hợp với cầu
dao.
- Aptomat: thiết bị đóng,
cắt nguồn điện bằng tay
hoặc cắt nguồn điện tự
động khi có sự cố quá
tải và ngắn mạch xảy ra.

d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của
GV và HS
Chuyển giao
nhiệm vụ
GV yêu cầu HS về
nhà hoàn thành
nhiệm vụ:
1.Hãy kể tên một
số mạch điện sử
dụng công tắc nổi,
công tắc âm tường
để bật, tắt tải bằng
tay.
2. Hãy kể tên một
số mạch điện sử
dụng công tắc điện
từ, mô đun điều
khiển để bật, tắt tải
tự động mà em
biết.
Ghi trên giấy A4.
Giờ sau nộp GV
Thực hiện nhiệm
vụ
HS thực hiện
nhiệm vụ của GV
tại nhà
Báo cáo, thảo
luận
HS trình bày kết
quả của mình, HS
khác nhận xét và
bổ sung.
Kết luận và nhận
định
GV nhận xét, đánh
giá trình bày của
HS.
GV khen bạn có
kết quả tốt nhất.
HS nghe và ghi
nhớ.

Nội dung cần đạt
1. HS tự liên hệ và đưa ra

2.