Ngày giảng

/ /2023
BÀI 14. QUY TRÌNH THIẾT KẾ KỸ THUẬT
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học này học sinh phải:
1. Kiến thức
- Mô tả được các bước cơ bản trong thiết kế kỹ thuật
- Thiết kế được sản phẩm đơn giản theo gợi ý, hướng dẫn
2. Năng lực
2.1. Năng lực công nghệ
- Nhận thức công nghệ: Nhận biết được các bước cơ bản trong thiết kế kỹ
thuật.
- Thiết kế kỹ thuật: Thiết kế được sản phẩm đơn giản theo gợi ý, hướng dẫn
- Giao tiếp công nghệ: Đọc được các thông tin của bản thiết kế kỹ thuật.
- Đánh giá công nghệ: Đánh giá và nhận xét được chính xác các bước của quy
trình thiết kế được sản phẩm đơn giản theo gợi ý, hướng dẫn.
2.2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận
về quy trình thiết kế kỹ thuật, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá trình hoạt
động nhóm.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải quyết các vấn đề xảy ra có liên
quan đến thiết kế kỹ thuật.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức quy trình thiết kế kỹ thuật đã học
vào thực tiễn cuộc sống.
- Trách nhiệm: Tích cực tham gia hoạt động. Có ý thức thực hiện an toàn khi
thiết kế được sản phẩm đơn giản theo gợi ý, hướng dẫn.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Giấy, bút chì, bút mực, thước thẳng, eeke, thước đo độ, tẩy, kéo cắt giấy…
- Hình ảnh các dạng kệ đựng đồ dùng học tập.
- Vật liệu: bìa cứng, keo dán.
- Power point, ti vi.
- Phiếu báo cáo thực hành theo mẫu
2. Chuẩn bị của HS
- Giấy, bút chì, bút mực, thước thẳng, eeke, thước đo độ, tẩy, kéo cắt giấy…
- Hình ảnh các dạng kệ đựng đồ dùng học tập.
- Vật liệu: bìa cứng, keo dán.
- Phiếu báo cáo thực hành theo mẫu
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Giới thiệu bài học (3')
a.Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức về quy trình thiết kế kỹ thuật
b. Nội dung: HS trả lời được câu hỏi
Em có biết nhà sản xuất đã thực hiện quy trình thiết kế kĩ thuật như thế nào để sản
xuất chiếc giá sách ở Hình 14.1 không?

c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và câu trả lời của HS
Cần thiết kế theo quy trình nhất định.

d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS cùng bàn trao đổi thảo luận nhóm với nhau. Thời
gian 1 phút trả lời câu hỏi.
HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS.
GV chốt lại kiến thức.
GV dẫn dắt nội dung bài mới: Thiết kế kỹ thuật cần thực hiện theo
quy trình như thế nào? Vận dụng trong việc thiết kế một sản phẩm
cụ thể như thế nào? Để trả lời câu hỏi thì chúng ta vào nội dung
bài hôm nay
HS định hình nhiệm vụ học tập

Nội dung cần
đạt
Báo cáo hoạt
động nhóm

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu quy trình thiết kế kỹ thuật
a.Mục tiêu: Mô tả được các bước cơ bản trong thiết kế kỹ thuật
b. Nội dung: Quy trình thiết kế kỹ thuật
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và hoàn thành câu hỏi.
d. Tổ chức hoạt động

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
1.Em hãy sắp xếp các công việc thiết kế giá sách ở Hình 14.2
theo thứ tự hợp lí.

2. Bước nào trong quy trình thiết kế kĩ thuật (Hình 14.3) thể
hiện tính sáng tạo của người thiết kế?

3. Trong trường hợp đánh giá phương án thiết kế không đạt
người thiết kế cần làm gì?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi trên.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.

Nội dung cần đạt
1.Quy trình thiết kế
kỹ thuật
1.1. Bước 1. Hình
thành ý tưởng
- Nghiên cứu sự cần
thiết của sản phẩm
- Xác định các yêu
cầu, mục tiêu cần đạt
về công dụng của sản
phẩm, đối tượng sử
dụng sản phẩm, điều
kiện sử dụng sản
phẩm…
1.2. Bước 2. Tiến
hành thiết kế
- Thu thập các thông
tin liên quan đến sản
phẩm: Ưu, nhược
điểm của sản phẩm
tương tự, các phương
tiện hỗ trợ để thi
công và chế tạo sản
phẩm
- Đề xuất phương án
thiết kế về kiểu dáng,
màu sắc, kích thước,
chất lượng của sản
phẩm.
1.3. Bước 3. Đánh
giá phương án thiết
kế.
- Dựa vào bản vẽ kĩ
thuật để làm mô hình
hoặc chế tạo thử
nghiệm.
- Vận hành thử
nghiệm mô hình sản

Thực hiện nhiệm vụ
phẩm để xác định sự
HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo phù hợp với các yêu
luận nhóm và trả lời được câu hỏi.
cầu đặt ra. Căn cứ
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh.
theo các yêu cầu,
Báo cáo, thảo luận
mục tiêu đã đặt ra để
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và xác định những chi
bổ sung.
tiết, bộ phận cần thay
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
đổi, cải tiến.
1. b) → d) → c) → a).
- Hoàn thiện phương
2. Bước 2. Tiến hành thiết kế thể hiện tính sáng tạo của người án thiết kế.
thiết kế.
1.4. Lập hồ sơ kỹ
3. Trong trường hợp đánh giá phương án thiết kế không đạt
thuật của sản phẩm
người thiết kế cần quay về bước 2 tiến hành thiết kế lại.
Hoàn thiện hồ sơ kỹ
GV: Trình bày quy trình thiết kế kỹ thuật
thuật của sản phẩm
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
bao gồm các tài liệu
Kết luận và nhận định
như bản vẽ chi tiết,
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
bản vẽ lắp, hướng
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
dẫn lắp đặt, sử
GV yêu cầu 1-2HS đọc thông tin bổ sung ở SGK-T94.
dụng….
1-2 HS đọc. HS khác nghe và ghi nhớ.
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu yêu cầu, nội dung và chuẩn bị dụng cụ và vật liệu cho
thiết kế kệ đựng đồ dùng học tập
a. Mục tiêu: Nêu được yêu cầu, nội dung của thiết kế kệ đồ dùng học tập. Chọn được
những vật liệu và dụng cụ cần thiết cho thiết kế kệ đồ dùng học tập
b. Nội dung: Nhóm HS trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm: Hoàn thành nhiệm vụ.
d. Tổ chức hoạt động

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu các nhóm hoàn thành yêu cầu sau:
1. Liệt kê các dụng cụ và vật liệu cần thiết cho thiết
kế kệ đồ dùng học tập
2.Nêu nội dung thiết kế kệ đồ dùng học tập, yêu cầu
kỹ thuật của thiết kế kệ đồ dùng học tập
GV yêu cầu HS hoạt động nhóm và hoàn thành câu
trả lời trong thời gian 3 phút.
HS tiếp nhận nhiệm vụ
Thực hiện nhiệm vụ
HS kiểm tra lại vật liệu và dụng cụ thực hành đã
được phát và chuẩn bị.
Gv bao quát lớp, hỗ trợ các nhóm thực hiện nhiệm
vụ.
Các nhóm thống nhất kết quả làm việc, lập danh
mục vật liệu và dụng cụ cần thiết và trả lời câu hỏi

Nội dung cần đạt
1.Dụng cụ và vật liệu
- Giấy, bút chì, bút mực,
thước thẳng, eeke, thước đo
độ, tẩy, kéo cắt giấy…
- Hình ảnh các dạng kệ
đựng đồ dùng học tập.
- Vật liệu: bìa cứng, keo
dán.
2.Nội dung
- Thiết kế một kệ đồ dùng học
tập đặt trên bàn học.
- Thực hiện mô hình kệ đựng
đồ dùng học tập theo thiết kế.
- Lập bản vẽ phác thảo của sản
phẩm đã thiết kế.
3. Yêu cầu kỹ thuật

của GV.

- Kệ có đủ ngăn chứa đựng
Báo cáo, thảo luận
các đồ dùng học tập thông
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác
thường như bút, viết, thước,
nhận xét và bổ sung.
compa, máy tính cầm tay,
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ dụng cụ đựng giấy, kim
sung.
ghim…
Kết luận và nhận định
- Kích thước kệ cân đối với
GV nhận xét trình bày của HS.
bàn học.
GV chốt lại kiến thức.
- Bản vẽ phác thảo được hình
HS nghe và ghi nhớ. Ghi nội dung vào vở.
dạng, các sản phẩm chính và
kích thước của kệ.
Hoạt động 2.3: Quy trình thiết kế kệ đựng đồ dùng học tập
a.Mục tiêu: Trình bày được quy trình thiết kế đồ dùng học tập
b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: Hoàn thành báo cáo thực hành. Thiết kế đồ dùng học tập
d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi sau
Quan sát bảng 14.1. trình bày quy tình thiết kế đồ dùng học
tập
GV yêu cầu HS hoạt động nhóm và thảo luận và trả lời câu
hỏi trên.
Thực hiện nhiệm vụ
Các nhóm thảo luận để đề ra phương án thực hiện yêu cầu
của GV.
Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho các thành viên của
nhóm mình.
Các nhóm tiến hành thảo luận và hoàn thành yêu cầu của
GV
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét
và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
GV yêu cầu các nhóm tiến hành thực hành theo nhóm và
lắp ráp mạch điện điều khiển sử dụng modul cảm biến ánh
sáng.
Các nhóm HS tiến hành thực hành lắp ráp mạch điện điều
khiển sử dụng modul cảm biến ánh sáng.
Trong quá trình thực hiện, giáo viên hướng dẫn, điều chỉnh
kịp thời các thao tác thực hành của HS
Kết luận và nhận định
GV yêu cầu các nhóm đánh giá nhận xét theo tiêu chuẩn
GV đưa ra.

Nội dung cần đạt
2.4. Quy trình thiết kế
Bảng 14.1. phần phụ
lục

HS các nhóm đánh giá nhận xét theo tiêu chuẩn GV đưa ra.
Nhóm khác nhận xét và bổ sung.
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ. Ghi nội dung vào vở.
Hoạt động 3: Luyện tập
a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức về quy trình thiết kế kỹ thuật
b. Nội dung: HS tiến hành làm bài tập
c. Sản phẩm: HS các nhóm hoàn thành bài tập
d. Tổ chức thực hiện:

Nội dung cần đạt
HS đưa ra quy
GV đưa ra bài tập
trình một sản
Bài 1. Trình bày quy trình thiết kế kĩ thuật một sản phẩm học tập phẩm cụ thể
đơn giản (dụng cụ đựng bút, hộp đựng dụng cụ học tập,...).
GV yêu cầu HS thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, hoàn thành bài
tập trong thời gian 3 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát và thảo luận nhóm cặp bàn và trả lời câu hỏi.
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 4: Vận dụng (2')
a.Mục tiêu: Mở rộng kiến thức về quy trình thiết kế kỹ thuật vào thực tiễn.
b.Nội dung: Quy trình thiết kế kỹ thuật
c. Sản phẩm: 1 bản ghi giấy A4.
d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ

Hoạt động của
Nội dung cần đạt
GV và HS
Chuyển giao
-Hồ sơ kĩ thuật tủ cánh lùa
nhiệm vụ
GV yêu cầu HS về
nhà thực hiện
nhiệm vụ
1.Hãy lập hồ sơ kĩ
thuật một sản
phẩm đơn giản có
trong gia đình em.
2. Dựa vào quy

trình thiết kế kệ
đựng đồ dùng học
tập, em hãy thiết
kế một sản phẩm
hữu ích trong hoạt
động học tập của
em.
Ghi vào giấy A4.
Nộp lại cho GV
buổi học sau.
Thực hiện nhiệm
vụ
HS thực hiện
nhiệm vụ tại nhà..
Báo cáo, thảo
luận
Cá nhân HS trình
bày, HS khác nhận
xét và bổ sung cho
nội dung vừa nêu.
Xin ý kiến của
GV.
Kết luận và nhận
định
GV nhận xét, đánh
giá trình bày của
HS.
GV chốt lại kiến
thức.

2. QUY TRÌNH THIẾT KẾ HỘP ĐỰNG BÚT
Bước 1: Hình thành ý tưởng thiết kế
Khi học tập ở nhà, cần dùng sách, vở, tài liệu, bút, thước,
compa,... Nếu tất cả các đồ dùng này được bày trên bàn học thì
vừa mất mĩ quan vừa ảnh hưởng đến hiệu quả học tập. Do đó,
cần thiết kế một chiếc hộp để đựng các đồ dùng học tập. Chiếc
hộp cần thoả mãn các yêu cầu sau :
 Hộp chứa được một số cuốn sách, vở, bút và dụng cụ học
tập khác như thước, êke, compa, tẩy,...
 Hộp được đặt trên bàn học, có kích thước nhỏ gọn, kết
cấu chắc chắn, hình dạng và màu sắc đẹp, làm bằng vật
liệu rẻ tiền.
Bước 2: Tiến hành thiết kế
Căn cứ vào các yêu cầu thiết kế trên và qua sách báo, truyền
hình, mạng internet,... thu thập các thông tin liên quan đến hộp
đựng tương tự để từ đó hình thành phương án thiết kế, đồng thời
phác hoạ sơ bộ hộp đựng đồ dùng học tập như hình sau.

Hộp có chiều dài 350mm, chiều rộng 220mm, gồm ba bộ phận :
 Ống đựng bút (1);
 Ngăn để sách vở, tài liệu (2);
 Ngăn để dụng cụ (3).
Sau đó tính toán, xác định hình dạng, kích thước và lập bản vẽ

của hộp đựng như hình sau.

Bước 3: Đánh giá phương án thiết kế
- Làm mô hình các chi tiết bằng bìa cứng. 
- Sắp xếp thử các đồ dùng học tập vào hộp đựng và để lên bàn
học.
- Xác định những điều cần chỉnh sửa.
- Điều chỉnh, sủa chữ các hình chưa phù hợp.
Bước 4: Lập hồ sơ kĩ thuật
Vẽ phác thảo và ghi được kích thước của hộp đựng đồ dùng học
tập đã thiết kế.

PHỤ LỤC 1.

Bảng 14.1. Quy trình thiết kế đồ dùng học tập

Các bước thực hiện
Bước 1. Hình thành ý
tưởng
- Nghiên cứu sự cần thiết
của sản phẩm
- Xác định các yêu cầu,
mục tiêu cần đạt về công
dụng của sản phẩm, đối
tượng sử dụng sản phẩm,
điều kiện sử dụng sản
phẩm…
Bước 2. Tiến hành thiết kế
- Thu thập các thông tin
liên quan đến sản phẩm:

Nội dung
-Kệ dùng để cất giữ các đồ
dùng học tập.
- Các ngăn kệ phải chứa
được dụng cụ học tập
thông thường.
- Kệ có kích thước nhỏ
gọn, cân đối với bàn, kết
cấu chắc chắn, hình dạng,
màu sắc đẹp.
- Một số dạng kệ đựng đồ
dùng học tập có trên thị
trường.

Yêu cầu
- Xác định được sự cần
thiết của kệ đựng đồ dùng
học tập.
- Xác định được cấu trúc
của kệ đựng đồ dùng học
tập.
- Xác định được kích
thước, hình dạng, màu sắc
của kệ đựng đồ dùng học
tập.
- Thu thập được hình ảnh
một số kệ đựng đồ dùng
học tập.

kiểu dáng, màu sắc, ưu và
nhược điểm của cá sản
phẩm tương tự, các
phương tiện hỗ trợ để thi
công và chế tạo sản phẩm
- Đề xuất phương án thiết
kế về kiểu dáng, màu sắc,
kích thước, chất liệu của
sản phẩm.
- Lập bản vẽ kỹ thuật của
sản phẩm.

- Nhược điểm của một số
loại kệ đã có: cồng kềnh,
kích thước chưa phù hợp
với bàn học.
- Kệ có kích thước khoảng
100mmx150mmx150mm.
Kệ có 3 ngăn gồm: ngăn
đựng bút, ngăn đựng máy
tính cầm tay..
- Kệ được làm bằng chất
liệu cứng chắc nhưng phải
nhẹ: ván gồ dày 6mm.
- Lập bản vẽ phác thảo kệ
đựng đồ dùng học tập.
- Làm mô hình các chi tiết
bằng bìa cứng.
- Sắp xếp thử các đồ dùng
học tập vào kệ, đặt thử kệ
lên bàn học.
- Xác định những điểm cần
điều chỉnh, sửa chữa: ngăn
đựng bút cần rộng hơn các
ngăn còn lại.
- Điều chỉnh, sửa chữa các
điểm chưa phù hợp.

Bước 3. Đánh giá phương
án thiết kế.
- Làm mô hình sản phẩm
hoặc chế tạo thử nghiệm
sản phẩm.
- Xác định sự phù hợp của
sản phẩm với các yêu cầu
đặt ra ban đầu.
- Xác định những chi tiết,
bộ phận của sản phẩm cần
thay đổi, cải tiến.
- Hoàn thiện phương án
thiết kế
Bước 4. Lập hồ sơ kỹ thuật Vẽ phác thảo và ghi kích
của sản phẩm
thước của kệ đựng đồ dùng
Hoàn chỉnh các tài liệu kĩ học tập.
thuật của sản phẩm: bản vẽ
chi tiết, bản vẽ lắp, các
hướng dẫn sử dụng của sản
phẩm.

- Xác định được ưu nhược
điểm của các loại kệ đã có
trên thị trường.
- Xác định được kích
thước và kết cấu của kệ
đựng đồ dùng học tập.
- Xác định được vật liệu
dùng để chế tạo kệ đựng
đồ dùng học tập.
- Lập được bản vẽ phác
thảo kệ đựng đồ dùng học
tập.
- Thực hiện được mô hình
kệ đựng đồ dùng học tập
bằng bìa cứng.
- Xác định được sự phù
hợp của kệ với các yêu cầu
đã đặt ra
- Xác định được những chi
tiết cần sửa chữa.
- Phương án thiết kế đáp
ứng được các yêu cầu đặt
ra
Phác thảo và ghi được kích
thước của kệ đựng đồ dùng
học tập đã thiết kế.