Bài 5: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG TÂY


I – MỤC TIÊU BÀI DẠY :
1. Kiến thức:
- Tên và vị trí các quốc gia cổ đại phương Tây.
- Điều kiện tự nhiên của vùng Địa Trung Hải không thuận lợi cho sự phát triển sản xuất nông nghiệp.
- Những đặc điểm về nền tảng kinh tế, cơ cấu xã hội và thể chế nhà nước ở Hy Lạp và Rôma cổ đại.
- Những thành tựu tiêu biểu của các quốc gia cổ đại phương Tây.
2. Về tư tưởng, tình cảm:
- Hiểu thêm một hình thức khác của xã hội cổ đại.
- Học tập tốt, biết quý trọng những thành tựu của nền văn minh cổ đại, phát huy óc sáng tạo trong lao động.
3. Về kỹ năng: bước đầu tập liên hệ điều kiện tự nhiên với sự phát triển kinh tế.
4. Trọng tâm:
- Xã hội cổ đại Hi Lạp, Rôma gồm những giai cấp nào?
- Chế độ chiếm hữu nô lệ.
II – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Bản đồ thế giới cổ đại, SGK
III – HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
- Kể tên các quốc gia cổ đại phương Đông?
- Xã hội cổ đại phương Đông bao gồm những tầng lớp nào?
- Ở các nước phương Đông, nhà vua có quyền hành gì?
- Thế nào là chế độ quân chủ chuyên chế ?
3.Giảng bài mới: Sự xuất hiện của nhà nước không chỉ xảy ra ở phương Đông, nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi, mà còn xuất hiện cả ở những vùng khó khăn của phương Tây.

HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1. SỰ HÌNH THÀNH CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG TÂY:
GV: Giới thiệu vị trí địa lý, thời gian hình thành các quốc gia cổ đại phương Tây.
- Ở phía Nam Âu có 2 bán đảo nhỏ vươn ra Địa Trung Hải đó là bán đảo Ban căng và Italia . Nơi đây vào khoảng đầu thiên niên kỷ I TCN đã hình thành 2 quốc gia .
Hỏi: Nêu tên các quốc gia cổ đại phương Tây?
-Hy Lạp và Rôma
Hỏi: Các quốc gia cổ đại phương Đông ra đời từ bao giờ?
HS: Cuối thiên niên kỷ IV đầu thiên niên kỷ III TCN.
Gv kết luận : Các quốc gia cổ đại phương Tây ra đời sau các quốc gia cổ đại phương Đông .
GV:Địa hình các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây có gì khác nhau ?
HS: - Các quốc gia cổ đại phương Đông được hình thành trên lưu vực các con sông lớn , nông nghiệp phát triển.
- Các quốc gia cổ đại phương Tây hình thành ở những vùng đồi , núi đá vôi xen kẽ là các thung lũng , đi lại khó khăn, ít đất trồng trọt.
Hỏi: Điều kiện tự nhiên ở đây như thế nào?
-Đất đai không thuận lợi cho việc trồng lúa.
Hỏi : Ngoài cây lúa ra, họ còn phát triển thêm nghề gì?
-Trồng các cây công nghiệp, các nghề thủ công (luyện kim, đồ mỹ nghệ, nấu rượu nho).
GV: Đất đai khô cứng không thích hợp cho việc trồng lúa , chỉ thích hợp trồng các cây lâu năm (nho, ô liu), lương thực phải nhập từ nước khác.
Hỏi: Bờ biển ở đây thuận lợi cho việc gì?
-Có biển Địa Trung Hải là biển kín( Phát triển thương nghiệp và ngoại thương.
GV: Hy Lạp và Rôma được biển bao quanh, bờ biển khúc khuỷa , nhiều vịnh, hải cảng tự nhiên , vì vậy ngoại thương ở đây rất phát triển .
Hỏi: Khi kinh tế phát triển, họ đã biết trao đổi sản phẩm với các nước phương Đông như thế nào ?
-Bán: sản phẩm thủ công, rượu nho, dầu ô liu cho Ai Cập, Lưỡng Hà.
-Mua: lúa mì và súc vật.
Gv: Kinh tế chủ yếu của các quốc gia này là công thương nghiệp và ngoại thương . Họ giàu lên nhanh chóng nhờ buôn bán đường biển.

Hoạt động 2. XÃ HỘI CỔ ĐẠI HI LẠP, RÔMA GỒM NHỮNG GIAI CẤP NÀO?
GV: Sự phát triển kinh tế đã hình thành những giai cấp nào?
-Chủ xưởng, chủ lò, chủ thuyền buôn giàu và có thế lực ( Chủ nô.
Giải thích: Đây là tầng lớp rất giàu có, sống sung sướng không phải lao động chân tay.
Hỏi: Lực lượng sản xuất chính trong xã hội?
-Nô lệ, tù binh
Hỏi: Cuộc sống của họ như thế nào?
-Phải làm việc cực nhọc trong các trang trại, xưởng thủ công , khuân vác hàng hoá, chèo thuyền , bị bóc lột