Ngày soạn : Ngày ôn thi:

Bài 11. Tác gia Nguyễn Tuân
( 1 tiết )
* Chuyên đề này nhằm củng cố các kiến thức xoay quanh tác giả Nguyễn Tuân
- Đặc điểm con người Nguyễn Tuân.
- Các chủ đề chính trong sáng tác.
- Phong cách nghệ thuật độc đáo và sự vận động của phong cách, từ đó rút ra bài học về sáng tạo.

1. Tiểu sử
Nguyễn Tuân (1910-1987) quê ở làng Nhân  Mục, nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Ông xuất thân trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn.
Nguyễn Tuân học đến cuối bậc Thành chung thì bị đuổi vì tham gia một cuộc bãi khoá phản đối giáo viên Pháp nói xấu người Việt Nam (1929). Sau đó ít lâu, ông lại bị tù vì “xê dịch” qua biên giới không có giấy phép. Ở tù ra, ông bắt đầu viết báo, viết văn.
Nguyễn Tuân cầm bút từ khoảng đầu những năm ba mươi của thế kỉ XX, nhưng nổi tiếng từ năm 1938 với các tác phẩm có phong cách độc đáo : Một chuyến đi, Vang bóng một thời…
Năm 1941, Nguyễn Tuân lại bị bắt giam một lần nữa vì giao du với những người hoạt động chính trị.
CMT8 thành công, Nguyễn Tuân nhiệt tình tham gia cách mạng và kháng chiến, trở thành một cây bút tiêu biểu của nên văn học mới. Từ năm 1948 đến năm 1958, ông giữ chức Tổng thư kí Hội Văn nghệ Việt Nam. Ông mất năm 1987 tại Hà Nội.
Nguyễn Tuân để lại một sự nghiệp văn học phong phú với những trang viết độc đáo và đầy tài hoa. Ông là một nghệ sĩ lớn, một nhà văn hoá lớn. Ông được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật 1996.

2. Con người
+ Trí thức giàu lòng yêu nước và tinh thần dân tộc
(  Gắn bó với các giá trị văn hóa cổ truyền của dân tộc: tiếng mẹ đẻ, kiệt tác văn chương, nhạc điệu thể ca trù hoặc dân dã của các điệu hòa xứ Quảng…- Say mê cảnh sắc đẹp của quê hương đất nước - Trân trọng những thú chơi tao nhã của trí thức nho gia tài hoa sinh bất phùng thời)
+ Ý thức cá nhân phát triển rất cao:
( Quan niệm “Đời là một trường du hí” > Sống là chơi mà viết cũng là chơi > Viết là một hình thức chơi văn độc đáo nhưng đã đẩy việc chơi đến đỉnh cao – chơi một cách nghệ thuật > Viết văn trước hết là để khẳng định cá tính độc đáo của mình. - Ham du lịch, nâng niềm ham thích này thành lý thuyết - “chủ nghĩa xê dịch”, với lối sống tự do, phóng túng, vượt qua khuôn khổ chế độ thuộc địa đương thời)
+ Con người rất mực tài hoa, uyên bác:
( Tuy chỉ viết văn nhưng am hiểu nhiều môn nghệ thuật khác: hội họa, điêu khắc, sân khấu, điện ảnh…- Biết vận dụng con mắt nhiều ngành văn hóa, nghệ thuật khác để tăng cường khả năng quan sát, biểu hiện thế giới của nghệ thuật ngôn từ.  Sự uyên bác: ham đọc, tạo cho mình vốn tri thức sâu rộng, bề thế > làm giàu chất tài hoa nghệ sĩ => vẽ nên bức tranh đời sống, con người chân xác, đầy “sinh sắc” ngay cả những nơi mà ông chưa đặt chân tới )
+ Biết quí trọng nghề nghiệp văn chương:
(  Quan niệm lao động nghệ thuật là hình thức lao động nghiêm túc, thậm chí “khổ hạnh”.- Trân trọng nghề viết là trân trọng độc giả, trân trọng chính mình – lòng tự trọng, ý thức giữ gìn nhân cách.của bản thân )

3. Sự nghiệp sáng tác : Ông sáng tác ở cả hai giai đoạn:
+ Trước CMT8: Nguyễn Tuân là nhà văn lãng mạn, sáng tác của ông tập trung vào 3 đề tài chính:
Chủ nghĩa xê dịch.
Đời sống trụy lạc.
Vẻ đẹp vang bóng.
Tác phẩm tiêu biểu : Chiếc lư đồng mắt cua, Một chuyến đi, Vang bóng một thời…
+ Sau CMT8:
Nguyễn Tuân hoà mình vào cuộc sống kháng chiến của nhân dân, tham gia kháng chiến, tham gia cách mạng. Nguyễn Tuân trở thành nhà văn Cách mạng. Sáng tác của Nguyễn Tuân phản ánh cuộc sống kháng chiến, cuộc sống lao động của nhân dân, của đất nước, nhân vật chính là người chiến sĩ, chị dân công, người lao động…
Tác phẩm tiêu biểu : Tuỳ bút: Sông Đà, Hà Nội ta đánh Mĩ giỏi.

4. PCNT: Mỗi bài viết của Nguyễn Tuân thể hiện một cá tính sáng tạo độc đáo:
+ Trước CMT8:
Cá tính sáng tạo của Nguyễn Tuân thể hiện ở một chữ “ngông”, ông thích nói những điều ngược đời, gai góc như muốn trêu ghẹo thiên