TUẦN: 13-14

TIẾT 13+14
CHỦ ĐỀ 4: VẺ ĐẸP TRONG TÁC PHẨM HỘI HỌA
BÀI 7: KHÔNG GIAN TRONG TÁC PHẨM HỘI HỌA THẾ GIỚI
THỜI KÌ TRUNG ĐẠI
Môn học: Mĩ thuật; lớp: 7
Thời lượng: 02 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Biết thể hiện không gian trong một số tác phẩm mĩ thuật thế giới thời kỳ trung đại;
- Thể hiện được không gian trong tranh bằng cách xây dựng bố cục và màu sắc hiểu và sử
dụng được thuật ngữ chuyên môn để mô tả sản phẩm mỹ thuật.
2. Năng lực:
2.1. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện những nhiệm vụ được. Tự sưu tầm được
các vật liệu để tạo sản phẩm;
- Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi thông tin giữa cá nhân, nhóm, lớp cùng hoàn thành nhiệm vụ
học tập. Nhận xét được những ưu điểm, thiếu sót của bản thân và từng thành viên trong nhóm
khi được giao nhiệm vụ thảo luận vụ và làm bài tập thực hành nhóm;
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Chú ý lắng nghe và tiếp cận thông tin, ý tưởng liên quan
đến tạo sản phẩm với sự cân nhắc, chọn lọc.
2.1. Năng lực mĩ thuật
- Quan sát và nhận thức thẩm mĩ: Khai thác được không gian trong TPMT thời kì Trung đại
trong mô phỏng SPMT của mình;
- Sáng tạo và ứng dụng thẩm mĩ: Lựa chọn được công cụ, vật liệu phù hợp để tạo để tạo
thành sản phẩm. Thể hiện được không gian trong tranh bằng cách xây dựng bố cục và màu
sắc;
- Phân tích và đánh giá thẩm mĩ: Phân tích, đánh giá được các sản phẩm của các nhóm trong lớp.
Mô tả được về không gian trong TPMT.
2.3. Năng lực đặc thù khác
- Năng lực ngôn ngữ: Sử dụng ngôn ngữ nói, thuyết trình để giới thiệu, trình bày, phản biện,
tranh luận về nội dung học tập.
3. Phẩm chất
- Trách nhiệm: Tự giác, phối hợp với thành viên trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ;
- Chăm chỉ: Không ngừng học hỏi, tìm tòi kiến thức;
- Trung thực: Nghiêm túc trong việc đánh giá sản phẩm mĩ thuật của bản thân và nhóm bạn.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Máy tính.
- Một số hình ảnh, vi deo clip giới thiệu một số dạng không gian trong tranh để trình chiếu
trên Powerpoint cho HS quan sát.
- Hình ảnh TPMT thời kì Trung đại thể hiện về dạng không gian khác nhau để làm minh
họa, phân tích cách thể hiện cho HS quan sát trực tiếp.
- Các SPMT thể hiện về một số dạng không gian.
2. Học sinh
- Sưu tầm hình ảnh tranh của họa sĩ trong nước thể hiện không gian trong tranh.
- Công cụ: màu vẽ, chì, giấy màu, giấy A4,…
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút)
KHBD môn Mĩ thuật 7- Trường THCS Hùng Tiến

a) Mục tiêu
- HS nắm được chủ đề bài học. Huy động được những kiến thức thực tế để phục vụ cho học
tập.
b) Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên (GV) yêu cầu HS thực hiện ở lớp những nhiệm vụ sau:
Nội dung:
- Trưng bày hình ảnh các tác phẩm của họa sĩ trong nước thể hiện không gian trong
tranh.
- Em hãy chia sẻ bộ sưu tập mà em có?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS thực hiện nhiệm vụ tại lớp, trình bày theo thực tế. GV theo dõi, điều hành.

Sản phẩm:
- HS trưng bày hình ảnh các tác phẩm của họa sĩ trong nước thể hiện không gian trong
tranh.
-.Em hãy chia sẻ về không gian trong các tác phẩm mà em sưu tầm được.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
GV cho 3 - 4 nhóm HS giới thiệu và chia sẻ.
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV kết luận: Trong mỗi bức tranh đều được thể hiện một không gian nhất định. Không
gian trong tranh gợi cảm giác về khoảng cách xa gần của những hình ảnh được thể hiện
trong mặt phẳng hai chiều.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (20 phút)
a) Mục tiêu
- Biết được một số cách thể hiện về không gian trong tranh.
- Hiểu được việc họa sĩ sử dụng màu trong diễn tả không gian trong tranh.
- HS hiểu được cách thể hiện về không gian trong tranh theo lối vẽ thủy mặc.
b) Tổ chức thực hiện
2.1. Nhiệm vụ 1: Quan sát (10 phút)
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chia lớp thành các nhóm 5- 6 HS. Giao cho mỗi nhóm chuẩn bị tư liệu làm bài thuyết
trình trước lớp (bằng hình thức trình chiếu hoặc diễn thuyết) về cách thể hiện không gian mà
nhóm yêu thích.
Nội dung: Quan sát hình ảnh minh hoạ SGK Mĩ thuật 7, trang 29, 30 tìm hiểu không
gian trong tác phẩm hội họa thời kì Trung đại viết bài thuyết trình trước lớp (bằng hình
thức trình chiếu hoặc diễn thuyết) về cách thể hiện không gian mà nhóm yêu thích.
- Không gian trong tác phẩm hội hoạ thời kì Trung đại được diễn tả theo những cách
nào?
- Họa sĩ sử dụng màu sắc trong diễn tả không gian như thế nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS thực hiện nhiệm vụ tại lớp, thảo luận, viết bài thuyết trình theo nội dung gợi ý.
GV theo dõi, điều hành.
Sản phẩm: Quan sát hình ảnh minh hoạ SGK Mĩ thuật 7, trang 29, 30 tìm hiểu không
gian trong tác phẩm hội họa thời kì Trung đại.
1. Tác phẩm "Những người thu hoạch"
- Không gian trong tác phẩm diễn tả hoạt động thu hoạch lúa mì ở nông trang vào một
ngày hè.
- Họa sĩ sử dụng sắc độ tương phản và giảm dần khi thể hiện các lớp không gian ở xa gợi
KHBD môn Mĩ thuật 7- Trường THCS Hùng Tiến

cho người xem cảm giác xa xăm, vô tận ở đường chân trời.
2. Tác phẩm "Câu cá mùa thu"
- Không gian trong tác phẩm được tạo ra bằng cách xử lí sắc độ theo cách gần đậm - xa
mờ, cũng như diễn tả những chi tiết ở lớp tiền cảnh như người câu cá, cây và lớp núi gần
nhất với người xem.
- Màu sắc: gam màu trầm, chủ đạo là màu nâu, nâu đỏ...
3. Tác phẩm "Ác-ba và Tan-xen ghé thăm Ha-ri-đát ở Vrin-đa-van"
- Không gian được thể hiện trong tác phẩm là không gian tĩnh lặng của cuộc gặp gỡ
bằng cách gần to - xa nhỏ bằng cách sử dụng các sắc độ sáng, nhiều chi tiết được thể
hiện rõ, tạo điểm nhìn tập trung ở lớp không gian tiền cảnh.
- Màu sắc tươi sáng, màu sắc chủ đạo là xanh và trắng.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV cho các nhóm thuyết trình theo từng nội dung phân công. Các nhóm khác theo dõi,
lắng nghe, bổ sung, chia sẻ các ý kiến của mình. 
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Căn cứ ý bài thuyết trình của HS, GV nhận xét đánh giá sự tham gia của các thành viên
trong nhóm.
- GV kết luận: Không gian trong tranh có nhiều cách diễn tả như: xử lí sắc độ theo lối viễn
thị, gần rõ – xa mờ, gần to – xa nhỏ (tranh thời kì Phúc Hưng). Hay theo lối ước lệ, trang
trí (như tranh thủy mặc Trung Quốc, tranh dân gian Việt Nam).
2.2. Nhiệm vụ 2: Cách thể hiện (10 phút)
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ theo các nội dung:
Nội dung: Quan sát hình minh họa (tr 31, SGK MT7 hoặc video gới hiệu cách vẽ tranh
thủy mặc), thảo luận, tìm hiểu các bước thể hiện không gian theo lối vẽ thủy mặc.
- Trình bày các thể hiện không gian theo lối vẽ thủy mặc?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ: tìm hiểu các bước thể hiện không gian theo lối vẽ thủy mặc. GV
quan sát, điều hành.
Sản phẩm: Các bước thể hiện không gian theo lối vẽ thủy mặc.
Bước1: Phác nét, xây dựng bố cục.
Bước 2:Dùng bút, mực để vẽ nét.
Bước 3: Thể hiện sắc dộ theo nguyên tắc gần rõ – xa mờ.
Bước 4:Vẽ chi tiết ở lớp tiền cảnh.
Bước 5: Chỉnh tổng thể và hoàn thiện sản phẩm.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
GV tổ chức báo cáo, thảo luận:
1. Chọn 1- 2  HS trình bày các bước thể hiện sản phẩm, các nhóm khác nhận xét, bổ sung,
chia sẻ các ý kiến của mình. 
2. GV cho HS thảo luận, chia sẻ về cách thực hành thể hiện với các chất liệu, cách thức khác
nhau.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV kết luận: Các em có thể thực hiện sản phẩm bằng nhiều cách thức, chất liệu khác
nhau.
+ Về bố cục: diễn tả không gian theo nhiều lớp cảnh như tiền cảnh, trung cảnh, hậu cảnh.
Nếu xử lí không gian theo lối ước lệ, trang trí cũng cần làm rõ điểm nhìn, lớp tiền cảnh cụ
thể để tạo sự hấp dẫn, chiều sâu cho bức tranh.
KHBD môn Mĩ thuật 7- Trường THCS Hùng Tiến

+ Màu sắc: tìm hòa sắc chung và lưu ý đến nguyên tắc gần rõ sẽ có sắc độ đậm, xa mờ sẽ
có sắc độ nhạt.
+ Chủ đề: lựa chọn chủ đề phù hợp với suy nghĩ, khả năng liên tưởng và kĩ năng thực hiện
của bản thân.
3. Hoạt động 3: Luyện tập (55 phút)
a) Mục tiêu
- HS lựa chọn và sử dụng được công cụ, vật liệu phù hợp để thực hành, sáng tạo.
- Thực hành được một SPMT thể hiện không gian theo cách yêu thích.
- Biết cách nhận xét, đánh giá được sản phẩm của cá nhân và các bạn.
d) Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV giao cho HS nhiệm vụ tại lớp.

Nội dung:
1. Em hãy thực hiện một SPMT thể hiện không gian theo cách em yêu thích.
2. Hãy viết 1đoạn ngắn để giới thiệu về không gian trong tranh.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát, hỗ trợ, hướng dẫn HS.

Sản phẩm:
1. Sản phẩm mĩ thuật của HS thể hiện không gian theo cách em yêu thích.
2. Đoạn văn giới thiệu không gian trong tranh của HS. 
+ Cách thể hiện không gian trong SPMT của bạn như thế nào?
+ Bạn đã sử dụng hình vẽ, màu sắc gì trong thể hiện không gian?
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS thông báo mức độ hoàn thành sản phẩm của học sinh tại chỗ.
- GV cho HS trưng bày sản phẩm mĩ thuật đã thể hiện và trả lời các câu hỏi gợi ý sau:
+ Cách thể hiện không gian trong SPMT của bạn như thế nào?
+ Bạn đã sử dụng hình vẽ, màu sắc gì trong thể hiện không gian?
- GV hướng dẫn HS tự đánh giá sản phẩm của mình qua phiếu đánh giá.
Tiêu chí
Điểm Tự
ĐG
Lựa chọn và phối hợp được vật liệu để tạo được hình dáng sáng tạo, phù
2
hợp với sản phẩm
Sản phẩm có bố cục cân đối, rõ nội dung, hình ảnh sinh động, đường nét
5
phong phú, màu sắc hài hòa.
Sản phẩm có tính sáng tạo, thể hiện được không gian trong tranh
3
Tổng
10
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá sản phẩm và phần giới thiệu sản phẩm của HS.
4. Hoạt động 4: Vận dụng (10 phút)
a) Mục tiêu
- HS gắn kết được kiến thức đã học với việc tìm hiểu tri thức liên quan.
- Hình thành khả năng tự học liên quan đến môn học.
b) Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV giao cho HS nhiệm vụ như mục Nội dung. 
Nội dung:
Quan sát hình minh họa trang 32, SGK MT7. Hãy tìm hiểu không gian trong tác phẩm mĩ
thuật Quang cảnh Tô - le - đô theo gợi ý:
KHBD môn Mĩ thuật 7- Trường THCS Hùng Tiến

- Tiền cảnh của bức tranh thể hiện cảnh vật gì?
- Hậu cảnh của bức tranh thể hiện cảnh vật gì?
- Bức tranh cho em cảm nhận như thế nào về không gian?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS thực hiện nhiệm vụ ở lớp.

Sản phẩm: Quan sát hình minh họa trang 32, SGK MT7, tìm hiểu không gian trong tác
phẩm mĩ thuật Quang cảnh Tô - le – đô.
Quang cảnh Tô-lê-đô được coi là cảnh quan độc nhất vô nhị của thế kỷ 16 và là bức
tranh phong cảnh đầu tiên của Tây Ban Nha thời bấy giờ. Bức tranh mô tả thành phố Tôlê-đô ở Tây Ban Nha nhưng nghệ sĩ đã có những quyền tự do với bố cục thực tế của nơi
này. Trong số những kiệt tác đáng trân trọng nhất của Ê Grê-cô, Quang cảnh Tô-lê-đô
nổi tiếng với tính biểu tượng bí ẩn và cho sự tương phản tuyệt vời được thực hiện giữa
bầu trời tối bên trên và màu xanh lá cây phát sáng bên dưới. Bức tranh cho em cảm nhận
không gian rộng lớn với bầu trời tối cuồn cuộn mây, những ngôi nhà, tòa lâu đài và cây
cối bạt ngàn...
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV tổ chức cho HS phân tích không gian trong tác phẩm Quang cảnh Tô-le-đô.
- Các nhóm học sinh khác theo dõi, bổ sung ý kiến.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV kết luận: không gian là một trong những yếu tố tạo hình xuất hiện ở hầu hết các
TPMT/SPMT ở nhiều hình thức thể hiện khác nhau. Để hiểu và có thể diễn đạt không gian
trong tranh cần lưu ý đến các khoảng cách giữa các vật thể theo chiều ngang, dọc và sâu,
cũng như độ đậm nhạt thể hiện trên đối tượng theo các nguyên tắc khác nhau (như theo luật
xa gần, ước lệ,…).
- Chuẩn bị bài sau:
+ Chuẩn bị mẫu vật: lọ hoa, quả,…
+ Sưu tầm tranh tinh vật trên sách, báo, tạp chí,…
Hùng Tiến, ngày 21 tháng 11 năm 2024
Kí duyệt của BGH
PHÓ HIỆU TRƯỞNG

Trần Thị Nhung

KHBD môn Mĩ thuật 7- Trường THCS Hùng Tiến