(MÃ SỐ 86)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MĨ THUẬT TIỂU HỌC
TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT VÀI BIỆN PHÁP DẠY LỒNG GHÉP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG CHO
HỌC SINH TIỂU HỌC LÓP 3 MÔN MỸ THUẬT
(CHÂN TRỜI SÁNG TẠO - BẢN 1)
LỜI GIỚI THIỆU:
Mĩ thuật là là môn học nghệ thuật gồm những ngôn ngữ về màu sắc, đường nét,
bố cục, ánh sáng, không gian đem lại cảm nhận về cái đẹp thẩm mĩ cho con người.
Giáo dục và giảng dạy môn Mĩ thuật cho học sinh TH không nhằm đào tạo các em
trở thành người họa sĩ, mà thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh
thần của các em, nhằm góp phần cùng các môn học khác thực hiện mục tiêu giáo
dục con người. Với tinh thần đó tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một vài biện pháp dạy
lồng ghép giáo dục môi trường cho học sinh Tiểu học lớp 3 môn Mĩ thuật – Sách
Chân trời sáng tạo – Bản 1” để nghiên cứu và rất mong các đồng nghiệp đóng góp
thêm ý kiến để đề tài này có tính thiết thực hơn có vai trò thực tiễn trong công tác
dạy và học môn Mĩ thuật ở cấp TH.
Trong quá trình tìm hiểu xây dựng đề tài tôi được sự giúp đỡ cổ vũ khích lệ của
bạn bè đồng nghiệp. Ban giám hiệu nhà trường. Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng
do thời gian và sự hiểu biết còn hạn chế nên đề tài không thể tránh khỏi những sai
sót ngoài ý muốn, rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ quý thầy cô và các
đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn…!

1

1. Lý do chọn biện pháp:
Môn Mĩ thuật là một môn học có vai trò quan trọng trong chương trình Giáo
Dục cấp Trung học cơ sở. Với môn học này học sinh biết cách cảm nhận và yêu
quý cái đẹp, từ đó biết cách rèn luyện đôi bàn tay trí óc của mình để tạo ra cái đẹp
qua việc phát huy óc sáng tạo, tính độc lập của mình. Môn Mĩ thuật đã góp phần
cùng với các môn học khác giáo dục học sinh phát triển toàn diện về “Đức – Trí –
Thể – Mỹ”.
Thực tế chúng ta nhận thấy học sinh rất ham thích học Mĩ thuật. Nếu như
chúng ta xây dựng cho các em có ý thức học tập tốt tạo ra không khí thoải mái khi
học thì sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất.
Nhưng tùy theo từng trình độ nhận thức và năng khiếu của từng em, từng độ
tuổi khác nhau mà giáo viên biết quá trình nhận thức diễn ra ở từng em. Vậy không
thể tác động đến quá trình nhận thức của các cá nhân bằng một biện pháp như
nhau. Có học sinh ta phải tác động từ từ, có học sinh phải vừa trực tiếp và vừa gián
tiếp ở nhiều phía mới nắm bắt được. Có học sinh chỉ cần tác động ít lâu đã nắm bắt
ngay được nội dung bài học. Nếu như không có sự gợi mở gây hứng thú của giáo
viên thì học sinh không có sự ham thích tìm tòi học tập. Cùng theo sự phát triển
của Nghành Giáo Dục của tỉnh nhà, Trường Trung học cơ
sở………………….cũng bắt đầu đổi mới sách giáo khoa lớp 3 – Sách Chân trời
sáng tạo – Bản 1” và riêng môn Mĩ Thuật bắt đầu từ năm học: 20…- 20….đã triển
khai đồng bộ việc dạy và học theo sách Mĩ Thuật lớp 6. theo Chương trình mới.
a) Thực trạng.
Hiện nay ở các trường TH hầu hết đã có đủ giáo viên được đào tạo chuyên dạy
môn Mĩ thuật. Do vậy chất lượng giảng dạy luôn được giáo viên quan tâm, đầu tư
đúng mức. Tuy nhiên việc dạy bộ môn Mĩ thuật vẫn còn rất nhiều bất cập do nhiều
yếu tố khác nhau, chưa đạt được kết quả như mục tiêu giáo dục đề ra.
     Qua các đợt tập huấn do Sở Giáo dục Thành phố…………….. và phòng Giáo
Dục……………….. tổ chức, đại đa số giáo viên đều nắm được các bước thực hiện
một quy trình dạy Mĩ thuật theo Chương trình mới 2018. Sách kết nối tri thức với
cuộc sống. Các giáo viên tham gia tập huấn dạy chuyên đề cũng được Ban giám
hiệu nhà trường tạo điều kiện về thời gian, công việc, phối kết hợp với các thầy, cô
trong nhóm nghiên cứu để có thể dự giờ lẫn nhau, giúp giáo viên có thể trải
nghiệm phương pháp mới cùng các đồng nghiệp.
Khi tham tập huấn nhiều lần và dạy chuyên đề thử nghiệm, chúng tôi nhận thấy
tính ưu việt của dự án là “Lấy học sinh làm trung tâm”, đồng thời xây dựng quy
trình tương tác các phân môn cho từng nội dung học tập, nhưng áp dụng vào giảng
dạy như thế nào thì hầu hết còn rất mơ hồ. Bản thân giáo viên, khi chịu trách
nhiệm triển khai và thực hiện tiết dạy vận dụng phương pháp Chương trình mới
2

2018, cũng như nhiều giáo viên chuyên trách khác không tránh được những khó
khăn vướng mắc, lúng túng khi thực hiện. Về nội dung các chủ đề giáo viên có thể
xây dựng dựa trên chương trình hiện hành nhưng khó khăn lớn là việc tổ chức các
quy trình. Nếu thực hiện tại lớp thì không thể tổ chức được do phải sắp xếp lại bàn
ghế, trong khi thời lượng tiết dạy chỉ có 35 phút. Còn tổ chức học tập tại phòng
chức năng với trường có nhiều lớp học, Một giáo viên chuyên thì cũng không đảm
bảo yêu cầu, vì lớp này học – lớp kia học ở đâu…? Bên cạnh đó vẫn còn khá nhiều
điểm giáo viên băn khoăn, lúng túng, không biết thực hiện như thế nào cho đúng
tinh thần đổi mới, cho đạt hiệu quả.
    Từ thực tế giảng dạy bộ môn Mĩ thuật cho học sinh trường TH……………bản
thân tôi cũng gặp không ít khó khăn về vấn đề đồ dùng học tập này. Mỗi em được
trang bị một hộp màu sáp, một vở vẽ khổ A4, 1 bịt giấy màu. Nếu thực hiện quy
trình này. Yêu cầu phụ huynh mua cho các em là điều còn khó hơn khi yêu cầu phụ
huynh đóng các loại quỹ. Lí do: phần lớn phụ huynh là dân lao động tự do nên
thiếu quan tâm đến việc học của học sinh. Một số phụ huynh cho rằng Mĩ thuật là
môn phụ nên con em họ học được gì, học như thế nào cũng chẳng đáng quan tâm.
Chính vì vậy, hầu hết các chủ đề đều áp dụng rất khó nhăn không thể thực hiện
được vì lí do trên.
   Mặt khác đối với học sinh các em chủ yếu là nhận thức cảm tính. Các em thực
hiện hình thường chưa cân đối, không tự tin khi thể hiện (khi thực hiện làm sản
phẩm tạo hình chưa được phong phú dẫn đến sản phẩm đạt được không đẹp mắt,
khó biểu đạt nội dung chủ đề.
      Dựa trên những bất cập đó có thể tóm tắt một số thuận lợi và khó khăn khi áp
dụng phương pháp mới. Chương trình mới 2018 vào giảng dạy bộ môn Mĩ thuật
cho học sinh cấp TH như sau:
b) Nguyên nhân.
* Thuận lợi và khó khăn.
a/ Thuận lợi.
* Về phía giáo viên:
     - Giáo viên dạy Mĩ thuật luôn được sự quan tâm của Ngành cấp trên, đặc biệt là
Ban Giám hiệu nhà trường thường xuyên động viên, khuyến khích giáo viên áp
dụng phương pháp mới vào giảng dạy, luôn tạo mọi điều kiện để giáo viên an tâm
công tác và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
     - Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang, sạch đẹp.

3

     - Nội dung chương trình Mĩ thuật bậc TH có một số bài không phù hợp vì
mang yếu tố đặc thù vùng miền, nhưng theo phương pháp mới thì giáo viên có thể
điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế địa phương, khả năng nhận thức của
học sinh mà không quá phụ thuộc vào khuôn khổ của chương trình hiện hành.
* Về phía học sinh:
     - Các hoạt động của mỗi chủ đề nối tiếp liền mạch nhau, làm cho học sinh luôn
cảm thấy hào hứng khi được khám phá, sáng tạo với nhiều trải nghiệm. Mặt khác,
các em được thỏa thích với những sáng tạo, được trao đổi, học hỏi từ bạn rất nhiều.
Thông qua hoạt động Mĩ thuật thực tế, học sinh tự mình làm tích lũy được cách
biểu đạt, phân tích, đánh giá, tự lựa chọn và nhận thức để hình thành, phát triển
những năng lực cá nhân. Chính bản thân các em sẽ tự tin trình bày những ý kiến cá
nhân trước tập thể.
     - Có thể nói việc giảng dạy bộ môn Mĩ thuật rất hiện hành rất tốt, học sinh rất
yêu thích môn học vì là một giờ học không gò bó, không có nhiều áp lực. Đó chính
là một lợi thế, không phải môn học nào cũng có được.
b/ Khó khăn.
* Về phía giáo viên.
     - Trang thiết bị phục vụ môn học chưa nhiều, chưa đủ đáp ứng nhu cầu cho dạy
và học Mĩ thuật.
     - Nhà trường chưa có phòng học chức năng. Đối với phương pháp mới này
ĐDDH cho giáo viên là không có sẵn, hầu hết giáo viên phải tự chuẩn bị vật mẫu
cho giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan.
* Về phía học sinh.
Học Mĩ thuật Chương trình mới 2018 chủ yếu là đề cao khả năng tự học của
học sinh, nhưng để thực hiện được một chủ đề các em phải chuẩn bị rất nhiều vật
dụng như: giấy A0, A4, giấy bồi, kẽm, băng keo, hộp giấy, vật dụng tìm được.
Điều này quả là khó khăn cho cả giáo viên và học sinh, vì bản thân các em chưa
thể tự chuẩn bị được mà phải có sự hỗ trợ từ phía phụ huynh. Với “vị trí” của môn
học như hiện nay thì sự nhiệt tình của phụ huynh có được như mong muốn? Nhiều
em hoàn cảnh khó khăn có được hộp màu và giấy vẽ đã là may mắn.
c) Yêu cầu cần giải quyết.
2. Mục tiêu:
a) Mục tiêu nhiệm vụ đề tài.

4

Biện pháp tốt nhất góp phần nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Mĩ
thuật bậc TH năm học 20…-20…và những năm học tiếp theo của nhà trường đạt
kết quả tối ưu nhất.
3. Nội dung, cách thức thực hiện:
b) Đối tượng nghiên cứu.
- Học sinh Tiểu học từ 8 đến 9 tuổi.
c) Giới hạn của đề tài.
- Học sinh khối cấp TH trong trường TH………………
- Phân loại học lực của tất cả các học sinh.
- Tìm hiểu thái độ học tập của học sinh.
- Kết quả hoạt động qua một số năm.
d) Phương pháp nghiên cứu.
1.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết (Nghiên cứu qua các văn bản,
chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo về phương pháp dạy học môn Mĩ thuật
trước đây và dạy học Mĩ thuật cấp TH – Sách Chân trời sáng tạo – Bản 1
1.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Điều tra phỏng vấn tình hình học sinh.
- Dự chuyên đề trao đổi, dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy
môn Mĩ thuật.
- Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới.
- Tìm giải pháp và biện pháp rút kinh nghiệm.
- Cho học sinh hoạt động ngoài trời, tham quan, toạ đàm, trải nghiệm sáng tạo
thực tế.
- Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở một số lớp bằng phương pháp mà
mình đề ra.
* Cách thức thực hiện.
+ Các biện pháp thực hiện. (Lồng nghép giáo dục môi trường cho HS).
+ Biện pháp 1. Lập kế hoạch dạy chi tiết từng hoạt động.
+ Biện pháp 2. Xây dựng các chủ đề học tập có nội dung gần gũi, quen thuộc và
phù hợp với khả năng nhận thức của các em. (Lồng nghép giáo dục môi trường
cho HS).  
+ Biện pháp 3. Vận dụng linh hoạt quy trình Mĩ thuật mới phù hợp với khả
năng nhận thức của học sinh và điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường. 
+ Biện pháp 4. Xây dựng bầu không khí lớp học thân thiện, tạo hứng thú học
tập cho học sinh thông qua các hoạt động thi đua, trò chơi. 
+ Ví dụ: Chủ đề trong Mĩ thuật lớp 3 – Chân trời sáng tạo – Bản 1
5

+ Biện pháp 5. Tăng cường nhận xét, đánh giá học sinh.
4. Hiệu quả:
a) Mức độ phù hợp với đối tượng học sinh và thực tiễn nhà trường.
b) Mức độ đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH, KTĐG.
c) Kết quả cụ thể.
d) Khả năng phát triển/ mở rộng/ vận dụng của biện pháp.
5. Minh chứng:
- Các giáo viên có thể cung cấp minh chứng kèm theo ở các dạng sau:
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………….
- Bản thông kê/ khảo sát chi tiết về hiệu quả của biện pháp, bảng xử lý dữ
liệu…;
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………….
- Bản ghi hình, hình chụp quá trình triển khai, kết quả thực hiện biện pháp;
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………….
- Các nhận xét/đánh giá của đơn vị/cá nhân áp dụng hoặc các chuyên gia…;
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………….
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

6

7