CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:
1. Tên sáng kiến: “Ứng dụng AI nhằm tạo video hoạt hình 2D minh họa bài
giảng trong dạy học bài 19. Sự phát triển sự sống môn Sinh học lớp 12”.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác giảng dạy bộ môn Sinh học.
3. Mô tả bản chất sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và nền kinh tế toàn
cầu, đất nước ta đang nỗ lực không ngừng để cải thiện chất lượng giáo dục, đặc biệt là
trong bối cảnh giáo dục phổ thông. Đảng và Nhà nước đã có nhiều văn bản chỉ đạo
nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, trong đó có các chủ trương đổi mới giáo dục
thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là trong chương trình giáo dục phổ
thông mới. Nghị quyết số 29-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về "Đổi
mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo" đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc
ứng dụng công nghệ vào dạy và học nhằm phát triển toàn diện năng lực của học sinh.
Bài Sự phát triển sự sống trong chương trình môn Sinh học lớp 12, tuy là nội
dung kiến thức quan trọng, nhưng lại thường gặp khó khăn trong việc truyền tải kiến
thức một cách sinh động, dễ hiểu. Các khái niệm, quá trình sinh học trong chủ đề này
thường trừu tượng, khó tiếp thu đối với nhiều học sinh, dẫn đến tình trạng học sinh
cảm thấy nhàm chán và thiếu hứng thú trong việc học. Việc giảng dạy chủ đề này
thường gắn liền với các lý thuyết khô khan, những giai đoạn sinh học phức tạp, khiến
học sinh khó nắm bắt và ghi nhớ kiến thức. Trong bối cảnh đó, việc tạo hứng thú cho
học sinh trong quá trình học là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả học tập. Việc
khơi gợi sự quan tâm và động lực học tập của học sinh thông qua các phương pháp
dạy học mới, hiện đại đang là một trong những yêu cầu cấp thiết đối với ngành giáo
dục. Thực tế cho thấy, khi học sinh có được sự hứng thú, khả năng tiếp thu và vận
dụng kiến thức sẽ được nâng cao rõ rệt.
Xu hướng ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), trong giáo dục
đang trở thành một giải pháp tiềm năng. Công nghệ AI có thể hỗ trợ tạo ra các nội
dung học tập trực quan và sinh động, giúp học sinh dễ dàng hình dung và hiểu rõ hơn
các khái niệm phức tạp. Một trong những ứng dụng đáng chú ý của AI trong giáo dục
là việc sử dụng phim hoạt hình 2D để minh họa các kiến thức khoa học, đặc biệt là
các chủ đề khó, như Sự phát triển sự sống. Những đoạn phim hoạt hình này có thể
trình bày các khái niệm, quá trình phát triển của sinh vật, quá trình phát sinh loài

Trang 2
người một cách trực quan và dễ hiểu, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ kiến
thức.
Để tìm hiểu khách quan hơn thực trạng hiện tại, tôi đã thực hiện tôi tiến hành
khảo sát trên 85 em học sinh thuộc 2 lớp 12B1 và 12B2 và 8 giáo viên giảng dạy môn
Sinh học bằng phiếu khảo sát. Qua khảo sát điều tra tôi thu được kết quả như sau:
Bảng 1. Mong muốn của học sinh về quá trình học tập môn Sinh học
Mức độ
Số phiếu
Tỉ lệ %
Câu 1. Trong quá trình học tập môn Sinh học, em có cảm thấy hứng thú muốn học
môn học này không?
Rất hứng thú
12
14,1%
Hứng thú

21

24,7%

Bình thường

46

54,1%

Không hứng thú
6
7,1%
Câu 2. Trong các tiết học Sinh học ở trường, em có thường xuyên được các thầy cô
sử dụng video hoạt hình 2D để minh họa bài giảng không?
Thường xuyên
0
0,0%
Thỉnh thoảng

9

10,6%

Ít khi

52

61,2%

Chưa bao giờ

24

28,2%

Câu 3. Em đã gặp những khó khăn gì trong quá trình học tập môn Sinh học học?
Khó hiểu các khái niệm trừu tượng

49

57,6%

Không thể hình dung các quá trình Sinh học phức tạp

51

60,0%

Các bài giảng quá khô khan, thiếu tính sinh động

69

81,2%

Không thể áp dụng kiến thức vào thực tế

32

37,6%

Câu 4. Em mong muốn thầy cô hỗ trợ thêm gì cho quá trình học tập của em?
Cung cấp thêm tài liệu học tập

30

35,3%

Tổ chức nhiều buổi thực hành, thí nghiệm

16

18,8%

Xây dựng bài giảng sinh động hơn

73

85,9%

Giúp giải quyết các vấn đề về bài tập khó

5

5,9%

Dựa trên bảng khảo sát, có thể thấy rằng phần lớn học sinh không cảm thấy
hứng thú với môn Sinh học, với 54,1% cho biết chỉ bình thường, và 7,1% không hứng
thú. Hầu hết học sinh ít hoặc chưa bao giờ được xem video hoạt hình 2D trong giảng
dạy, và gặp khó khăn với các khái niệm trừu tượng, các quá trình phức tạp và bài
giảng khô khan. Mong muốn lớn nhất của học sinh là bài giảng trở nên sinh động hơn

Trang 3
(85,9%), cho thấy việc ứng dụng video hoạt hình 2D có thể là một giải pháp hiệu quả
để cải thiện sự hứng thú và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh.
Bảng 2. Việc ứng dụng AI trong giảng dạy của giáo viên
STT
Nội dung
Số lượng
Phần trăm
Câu 1. Thầy (cô) đã sử dụng những công cụ AI nào trong tạo video hoạt hình?
1
Animaker
0
0,0%
2
Vyond
0
0,0%
3
Runway ML
0
0,0%
4
Adobe Express
0
0,0%
5
Vidu AI
0
0,0%
6
Chưa sử dụng công cụ nào
8
100,0%
Câu 2. Thầy (cô) đánh giá tính hiệu quả của video hoạt hình trong việc hỗ trợ giảng
dạy như thế nào?
1
Rất hiệu quả
2
25,0%
2
Hiệu quả
5
62,5%
3
Bình thường
1
12,5%
4
Không hiệu quả
0
0,0%
Câu 3. Thầy (cô) gặp khó khăn gì khi sử dụng các công cụ AI để thiết kế video
phim hoạt hình trong giảng dạy?
1
Khó sử dụng, phức tạp
4
50,0%
2
Thiếu thiết bị, phần mềm hỗ trợ
2
25,0%
3
Kết nối Internet không ổn định
0
0,0%
4
Thiếu thời gian
2
25,0%
5
Không gặp khó khăn nào
0
0,0%
Bảng khảo sát cho thấy 100% giáo viên chưa sử dụng công cụ AI nào để tạo
video hoạt hình 2D trong giảng dạy. Tuy nhiên, khi đánh giá hiệu quả của video hoạt
hình, phần lớn giáo viên (87,5%) cho rằng video hoạt hình là hiệu quả hoặc rất hiệu
quả. Một số khó khăn mà giáo viên gặp phải khi sử dụng công cụ AI là việc công cụ
khó sử dụng (50%), thiếu thiết bị và phần mềm hỗ trợ (25%), cũng như thiếu thời gian
(25%). Việc này cho thấy cần phải có những nghiên cứu chi tiết để giáo viên có thể áp
dụng công nghệ AI vào giảng dạy hiệu quả hơn.
Với những lý do trên, tôi chọn thực hiện đề tài " Ứng dụng AI nhằm tạo video
hoạt hình 2D minh họa bài giảng trong dạy học bài 19. Sự phát triển sự sống môn
Sinh học lớp 12". Đây là một giải pháp phù hợp nhằm khắc phục tình trạng giảng dạy
khô khan và thiếu hấp dẫn, đồng thời ứng dụng công nghệ AI để tạo ra những bài
giảng sinh động, hấp dẫn và hiệu quả.

Trang 4
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
3.2.1. Mục tiêu của giải pháp
- Ứng dụng AI để tạo phim hoạt hình chủ đề Sự phát triển sự sống: Sử dụng
công nghệ AI để xây dựng phim hoạt hình sinh động minh họa các khái niệm và kiến
thức trong chủ đề Sự phát triển sự sống, giúp học sinh dễ tiếp cận và hiểu rõ hơn.
- Đánh giá tác động đến hứng thú và kết quả học tập: Đánh giá tác động của
phương pháp sử dụng phim hoạt hình AI đến mức độ hứng thú và kết quả học tập của
học sinh, so với phương pháp giảng dạy truyền thống.
3.2.2. Nội dung giải pháp
3.2.2.1. Tính mới của giải pháp
Đề tài này có tính mới ở chỗ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo phim hoạt
hình minh họa các khái niệm phức tạp trong chủ đề Sự phát triển sự sống, một chủ đề
vốn rất khó tiếp thu và trừu tượng đối với học sinh trong môn Sinh học lớp 12. Việc
sử dụng công nghệ AI để xây dựng các bài giảng sinh động, trực quan chưa được thực
hiện rộng rãi trong giảng dạy Sinh học tại các trường phổ thông, đặc biệt là trong việc
minh họa các quá trình Sinh học.
Việc kết hợp giữa phương pháp giảng dạy và công nghệ trí tuệ nhân tạo (phim
hoạt hình AI) để tạo ra sự hứng thú và nâng cao hiệu quả học tập của học sinh là một
hướng đi mới mẻ trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Đề tài cũng tập trung
vào việc đánh giá tác động của phương pháp này đến kết quả học tập và sự hứng thú
của học sinh, điều này giúp cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc ứng dụng công
nghệ AI trong giáo dục.
3.2.2.2. Cách thức thực hiện
a. Ứng dụng Adobe Express tạo video giáo viên AI dạng hoạt hình
- Bước 1: Chuẩn bị nội dung bài giảng. Giáo viên xác định chủ đề bài giảng cần
thể hiện bằng video, thông thường những nội dung khô khan ví dụ như các công thức
tính toán, nội dung tổng hợp kiến thức hay quá trình giao câu hỏi, nhiệm vụ sẽ phù
hợp để thực hiện. Sau đó, giáo viên soạn nội dung bài giảng dưới dạng dàn ý hoặc
kịch bản, thu thập hình ảnh, biểu đồ, video minh họa phù hợp để tích hợp vào bài
giảng.
- Bước 2: Truy cập Adobe Express và chọn công cụ tạo video. Giáo viên mở
trình duyệt và đăng nhập vào Adobe Express, sau đó chọn công cụ "Animate
Characters" để tạo nhân vật hoạt hình hoặc video mô phỏng nội dung bài học. Công
cụ này hỗ trợ giáo viên tạo video một cách trực quan mà không cần sử dụng phần
mềm chỉnh sửa phức tạp.
- Bước 3: Tạo file âm thanh cho video. Để tăng tính tương tác, giáo viên thêm
ghi âm hoặc thêm file âm thanh để minh họa cho nội dung bài giảng, giúp học sinh

Trang 5
tiếp thu một cách sinh động hơn. Giáo viên có thể sử dụng các AI chuyển văn bản
thành giọng nói như Narakeet hoặc Text to Speech Open AI.

Hình 1. Chọn Animate characters từ trang chủ Adobe Express

Hình 2. Giao diện Animate characters

Hình 3. Chọn background và tỉ lệ khung hình phù hợp

Trang 6
- Bước 4: Kiểm tra và chỉnh sửa. Sau khi hoàn thành video, giáo viên xem lại
toàn bộ nội dung để kiểm tra lỗi về hình ảnh, âm thanh, tốc độ chuyển cảnh và mức
độ phù hợp với bài giảng. Nếu cần thiết, có thể điều chỉnh bố cục, thêm hiệu ứng hoặc
chỉnh sửa nội dung để đảm bảo video đạt chất lượng tốt nhất trước khi sử dụng trong
lớp học.
Ví dụ minh họa: Tạo video giảng cho một số slide giảng bài như sau:

Hình 4. Các slide bài giảng trước khi tạo video hoạt hình
Để tạo audio lời giảng, giáo viên có thể ghi âm hoặc dùng AI để chuyển văn
bản thành âm thanh, ở đây tôi dùng OpenAI để chuyển.

Hình 5. Dùng OpenAI chuyển văn bản thành audio

Trang 7

Hình 6. Tải lên audio và chọn character, background để AI tạo thành video

Hình 7. Ghép video hoạt hình AI vào slide bài giảng
b. Ứng dụng Vidu AI trong tạo phim hoạt hình
Việc sử dụng AI để tạo hoạt hình minh họa đang trở thành xu hướng quan trọng
trong giáo dục và truyền thông, giúp đơn giản hóa quá trình sản xuất nội dung, tạo ra
hình ảnh và video trực quan hơn. Nhờ các công cụ AI, giáo viên và nhà sáng tạo nội
dung có thể nhanh chóng sản xuất video minh họa bài giảng, mô phỏng hiện tượng
khoa học, và kể chuyện sinh động hơn.
- Bước 1: Tạo cốt truyện bằng ChatGPT. Trước tiên, cần xây dựng một cốt
truyện hoặc kịch bản cho video minh họa. ChatGPT giúp tạo ra nội dung một cách
nhanh chóng, từ việc lên ý tưởng, xây dựng tình huống, đến việc tạo hội thoại giữa
các nhân vật. Điều này giúp đảm bảo câu chuyện có logic, dễ hiểu và phù hợp với

Trang 8
mục tiêu giảng dạy. Người dùng có thể điều chỉnh kịch bản sao cho ngắn gọn, súc tích
và có tính giáo dục cao.
- Bước 2: Tạo ảnh minh họa bằng Microsoft Designer. Sau khi có kịch bản,
bước tiếp theo là tạo hình ảnh minh họa cho các cảnh quan trọng trong câu chuyện.
Microsoft Designer, với khả năng tạo hình ảnh từ mô tả văn bản, giúp tạo ra các bối
cảnh, nhân vật và chi tiết hình ảnh một cách nhanh chóng. Người dùng có thể tinh
chỉnh hình ảnh theo ý muốn để đảm bảo phù hợp với nội dung giảng dạy.

Hình 8. Giao diện Microsoft Designer
- Bước 3: Tạo giọng nói thuyết minh bằng AI. Để video có tính trực quan và
hấp dẫn hơn, cần thêm phần thuyết minh cho nội dung. Narakeet hay OpenAI là các
công cụ AI có khả năng chuyển đổi văn bản thành giọng nói tự nhiên, giúp tạo ra các
đoạn hội thoại hoặc lời giảng chân thực. Người dùng có thể lựa chọn nhiều giọng đọc
khác nhau để phù hợp với từng nhân vật hoặc bối cảnh video.

Hình 9. Giao diện Vidu AI
- Bước 4: Tạo video từ ảnh động bằng Vidu AI. Khi đã có hình ảnh minh họa
và phần thuyết minh, bước tiếp theo là ghép chúng lại thành một video động. Vidu AI

Trang 9
giúp chuyển đổi ảnh tĩnh thành ảnh động, tạo hiệu ứng chuyển động mượt mà cho
nhân vật và bối cảnh. Điều này giúp video sinh động hơn thay vì chỉ sử dụng các hình
ảnh tĩnh.
- Bước 5: Ghép tất cả thành video hoàn chỉnh. Cuối cùng, sử dụng một công cụ
chỉnh sửa video như CapCut, Premiere Pro, hoặc chính Vidu AI để ghép toàn bộ nội
dung lại. Kết hợp hình ảnh động, giọng nói thuyết minh và hiệu ứng phù hợp sẽ tạo ra
một video hoàn chỉnh, sẵn sàng để sử dụng trong giảng dạy. Người dùng có thể xuất
file dưới định dạng MP4 và chia sẻ qua các nền tảng như Google Classroom,
YouTube hoặc trình chiếu trực tiếp trong lớp học.
Ví dụ minh họa: Tạo câu chuyện về Hành trình của sự sống để khởi động bài
học như sau:
Hình 10. Tạo cốt truyện bằng ChatGPT

Hình 11. Tạo ảnh minh họa bằng Microsoft Disigner
Các hình ảnh này sau đó được chuyển sang dạng video ngắn bằng Vidu AI

Trang 10

Hình 12. Chuyển ảnh sang video với Vidu AI

Hình 13. Sử dụng OpenAI để tạo giọng lồng tiếng cho video

Hình 14. Sử dụng Capcut để ghép tạo video hoàn chỉnh

Trang 11
c. Ứng dụng Animaker trong tạo phim hoạt hình minh họa
Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng công cụ hỗ trợ
giảng dạy như Animaker vào quá trình giảng dạy môn Sinh học không chỉ giúp nâng
cao chất lượng bài học mà còn tạo động lực học tập cho học sinh. Animaker là một
công cụ trực tuyến mạnh mẽ giúp giáo viên tạo ra các video hoạt hình sinh động, dễ
hiểu mà không cần kỹ năng chỉnh sửa video phức tạp. Với giao diện dễ sử dụng và
nhiều tính năng tùy chỉnh, Animaker cho phép giáo viên tạo video minh họa các khái
niệm và các quá trình trong môn Sinh học, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ
hơn những khái niệm khó. Các bước ứng dụng Animaker trong tạo video hoạt hình
minh họa bài giảng:
- Bước 1. Lập kế hoạch và xây dựng nội dung bài học. Đầu tiên, giáo viên cần
xác định các khái niệm và quá trình sinh học cần được minh họa trong video. Việc
xây dựng kịch bản chi tiết sẽ giúp giáo viên tạo ra nội dung video chính xác và dễ
hiểu.
- Bước 2. Sử dụng Animaker để tạo hình ảnh và nhân vật. Animaker cung cấp
thư viện phong phú với nhiều hình ảnh, nhân vật và các yếu tố đồ họa để giáo viên có
thể dễ dàng lựa chọn và sử dụng.
Hình 15. Giao diện chính của Animaker
Hình 16. Giao diện chọn nhân vật cho video của Animaker
- Dựng video và thêm hiệu ứng sinh động: Animaker cho phép giáo viên thêm
các hiệu ứng động, chuyển cảnh mượt mà và âm thanh sinh động vào video.

Hình 17. Giao diện các template có sẵn trên Animaker

Trang 12
- Trình chiếu trong lớp học và tổ chức thảo luận: Sau khi hoàn thiện video, giáo
viên có thể trình chiếu video trong lớp học, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách
sinh động. Việc sử dụng video hoạt hình trong bài giảng sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn