SKKN SỬ DỤNG CÔNG CỤ SỐ TRONG MÔN VẬT LÍ LỚP 10 (SÁCH – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: NGUYỄN ĐÌNH THÁI
Ngày gửi: 06h:19' 20-02-2026
Dung lượng: 67.2 KB
Số lượt tải: 22
Nguồn:
Người gửi: NGUYỄN ĐÌNH THÁI
Ngày gửi: 06h:19' 20-02-2026
Dung lượng: 67.2 KB
Số lượt tải: 22
Số lượt thích:
0 người
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM VẬT LÍ LỚP 10 THPT
TÊN ĐỀ TÀI:
“GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC KHAI THÁC
VÀ SỬ DỤNG CÔNG CỤ SỐ CHO HỌC SINH LỚP 10 THPT
THÔNG QUA DẠY HỌC CHƯƠNG ĐỘNG LỰC HỌC MÔN VẬT LÍ
(SÁCH – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)
PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề:
1. Lí do chọn đề tài.
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, Công cụ số đang ngày
càng phát triển và thâm nhập sâu vào mọi lĩnh vực của cuộc sống, bao gồm cả
Giáo dục. Việc Ứng dụng Công cụ số trong Giáo dục không chỉ giúp đổi mới
phương pháp giảng dạy mà còn mang lại những cơ hội nâng cao chất lượng học
tập, đáp ứng nhu cầu và xu hướng phát triển của thời đại. Trong đó, môn Vật lí 10
THPT. Một môn học đòi hỏi khả năng tư duy logic và giải quyết vấn đề và có thể
được hỗ trợ rất nhiều từ các Công nghệ tiên tiến, bao gồm Công cụ số hóa. Đặc
biệt, việc sử dụng Công cụ số vào dạy môn Vật lí 10 THPT.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri thức
với cuộc sống, hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích to lớn trong việc cải thiện hiệu quả
học tập và phát triển tư duy Vật lí học của các em.
Thực tế cho thấy, mặc dù Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, mang
lại những cải tiến đổi mới về (Nội dung – Phương pháp) giảng dạy. Song nhiều học
sinh vẫn gặp khó khăn trong việc nắm bắt các khái niệm. Điều này xuất phát từ
việc thiếu sự kết nối giữa lí thuyết và thực tiễn, đồng thời phương pháp dạy học
truyền thống đôi khi không thể khơi dậy hứng thú học tập của học sinh một cách
hiệu quả. Trong bối cảnh đó, Công cụ số như một Công cụ tiềm năng, giúp cá nhân
hóa quá trình học tập, đưa ra các giải pháp thông minh và phù hợp với từng học
sinh, từ đó giúp các em nâng cao chất lượng học tập mônVật lí 10 THPT.
Ngoài ra, việc Ứng dụng Công cụ số vào giảng dạy môn Vật lí THPT còn
giúp giáo viên tối ưu hóa quá trình chuẩn bị bài giảng và đánh giá học sinh. Thay
vì phải kiểm tra từng bài tập bằng phương pháp thủ công, giáo viên có thể sử dụng
các Công cụ số để tự động phân tích kết quả học tập, từ đó tiết kiệm thời gian và
tập trung vào việc thiết kế các bài giảng sáng tạo hơn. Hơn nữa, Công cụ số còn có
thể cung cấp phản hồi ngay lập tức cho học sinh, giúp các em nhận ra lỗi sai của
mình và có cơ hội cải thiện ngay lập tức thay vì chờ đến lúc được giáo viên chữa
bài. Điều này không chỉ giúp cải thiện quá trình học tập mà còn tạo ra môi trường
1
học tập tích cực, khuyến khích sự phát triển tư duy sáng tạo và kĩ năng giải quyết
vấn đề của học sinh.
Học sinh lớp 10 THPT với khối lượng kiến thức ngày càng nhiều và phức
tạp hơn. Chính vì vậy, việc xây dựng nền tảng Hóa học vững chắc là rất quan
trọng. Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, đã mang lại những đổi mới về
nội dung và phương pháp, nhưng việc ứng dụng Công nghệ hiện đại, cụ thể là AI,
vào quá trình giảng dạy sẽ là bước tiến quan trọng để đáp ứng nhu cầu học tập đa
dạng của học sinh, đồng thời giúp các em phát triển toàn diện kĩ năng môn Vật lí
10 THPT và tư duy logic.
Một trong những lí do học sinh thường dùng để biện minh cho việc học kém
của mình là do các em có trí nhớ kém. Thật vậy; Nhiều học sinh hiểu bài cặn kẽ và
có khả năng trả lời các câu hỏi trong bài tập, nhưng đầu óc trống rỗng mỗi khi các
em phải làm bài trong một khoảng thời gian giới hạn. Kết quả là điểm số đạt được
không phản ánh đúng khả năng thật sự.
Hiện nay nhiều nước trên Thế giới bao gồm cả Việt Nam đang dần dần từ bỏ
việc ra bài thi hoàn toàn dựa trên việc học thuộc lòng, để chuyển sang việc ra bài thi
thiên về đánh giá khả năng suy nghĩ, áp dụng kiến thức của học sinh nhiều hơn. Tuy
nhiên, việc ra bài thi thiên về phân tích và áp dụng kiến thức không hề làm giảm tầm
quan trọng của trí nhớ. Lí do: Vì trước khi học sinh có thể lập luận áp dụng kiến
thức, các em vẫn phải nhớ những kiến thức cơ bản đã học.
Trên cơ sở nhận thấy tầm quan trọng của trí nhớ với kết quả học của học
sinh, là một giáo viên phụ trách lớp 10 THPT. Tôi thấy mình cần phải tìm hiểu để
giúp cho học sinh có được phương pháp ghi nhớ tốt nhất, phục vụ cho mục đích
học tập nâng cao kết quả cho các em.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri thức
với cuộc sống. Để nâng cao giá trị “Tri thức – Lĩnh hội”. Giáo dục về kĩ năng ghi
nhớ cũng là một trong các biện pháp giáo dục có mục đích, giúp học sinh lớp 10 có
tính định hướng, tổng quát hóa kiến thức, biết xây dựng và thực hiện kế hoạch,
tăng cường khả năng làm việc độc lập. Với những lí do trên, tôi chọn đề tài: “Giải
pháp phát triển năng lực khai thác và sử dụng công cụ số cho học sinh lớp 10
thông qua dạy học Chương Động lực học môn Vật lí. Sách – Kết nối tri thức với
cuộc sống”. Những giải pháp này đã được tôi áp dụng trong năm học 20…-20…
bước đầu đã đem lại những hiệu quả tích cực cho cả người dạy và người học. Chia
sẻ trong sáng kiến, tôi rất hy vọng có thể có ích với bạn bè đồng nghiệp. Bản thân
tôi rất cũng rất mong muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục bổ sung
hoàn thiện phương pháp trong quá trình giảng dạy của mình. Với hy vọng trên
2
đóng góp vào việc cải tiến phương pháp dạy học, tạo ra môi trường học tập tích
cực, hấp dẫn và hiệu quả hơn cho học sinh.
Do còn nhiều hạn chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài này chắc chắn
sẽ không tránh khỏi những sai sót kính mong được ý kiến đóng góp của các cấp
lãnh đạo. Ban giám hiệu Nhà trường, cùng quý thầy cô giáo và các bạn đồng
nghiệp quan tâm, góp ý kiến để đề tài này được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu bật
được tính cấp thiết, tính đổi mới của biện pháp, những vấn đề cần phải được giải
quyết để đem lại hiệu quả trong công việc.
2. Mục tiêu sáng kiến.
+ Nâng cao chất lượng học tập môn Vật lí 10 THPT.
- Ứng dụng Công cụ số để hỗ trợ học sinh trong việc hiểu sâu hơn các khái
niệm môn Vật lí 10 THPT từ đó cải thiện kết quả học tập. Công cụ số sẽ giúp học
sinh nắm vững kiến thức, thực hành nhiều hơn và phát triển kĩ năng tư duy logic
thông qua các bài tập được cá nhân hóa và các gợi ý thông minh từ hệ thống.
+ Cải thiện phương pháp giảng dạy của giáo viên.
- Ứng dụng Công cụ số giúp giáo viên tối ưu hóa quy trình dạy học, từ việc
chuẩn bị bài giảng, giám sát học sinh đến việc đánh giá và phản hồi nhanh chóng.
Từ đó, giáo viên có thể tập trung vào việc thiết kế các hoạt động học tập sáng tạo
hơn, khuyến khích học sinh tích cực tham gia.
+ Phát triển tư duy tự học và sáng tạo của học sinh.
- Công cụ số không chỉ cung cấp các bài tập luyện tập mà còn tạo ra một môi
trường học tập tương tác, nơi học sinh có thể tự do khám phá và học theo tốc độ
riêng. Điều này giúp các em rèn luyện tư duy tự học, tự giải quyết vấn đề và
khuyến khích sự sáng tạo trong việc áp dụng Tin học vào thực tiễn.
+ Ứng dụng Công nghệ hiện đại vào giáo dục.
- Góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong Giáo dục, đặc biệt là ở
lớp 10 đầu cấp III THPT thông qua việc Ứng dụng Công cụ số vào việc dạy và
học. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo nền tảng
cho học sinh tiếp cận các Công nghệ tiên tiến ngay từ khi còn nhỏ.
+ Tạo hứng thú và động lực học tập cho học sinh.
- Thông qua việc sử dụng các Ứng dụng và Công nghệ AI đa dạng, học sinh
sẽ cảm thấy hứng thú hơn với môn Vật lí 10 THPT. Những hoạt động tương tác,
phản hồi nhanh chóng và chính xác sẽ khơi dậy sự tò mò và động lực học tập, giúp
các em yêu thích môn Vật lí 10THPT hơn.
3. Đối tượng – Phạm vi nghiên cứu.
+ Đối tượng nghiên cứu:
3
- Nội dung, Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri
thức với cuộc sống môn Vật lí 10 THPT.
- Thực tế chuyên đề, thảo luận cùng đồng nghiệp.
- Dạy học thực tiễn trên lớp để rút ra kinh nghiệm.
- Phỏng vấn học sinh khối lớp 10.
- Kiểm tra việc học tập của học sinh.
- Sử dụng bảng biểu đối chiếu.
- Điều tra hồ sơ, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp.
+ Phạm vi nghiên cứu:
- Đề tài: “Giải pháp phát triển năng lực khai thác và sử dụng công cụ số cho
học sinh lớp 10 thông qua dạy học Chương Động lực học môn Vật lí. Sách – Kết
nối tri thức với cuộc sống”.
4. Phương pháp nghiên cứu:
+ Điều tra – Khảo sát.
+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
+ Phương pháp quan sát tự nhiên.
+ Phương pháp đàm thoại, trò chuyện.
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Để thực hiện sáng kiến: “Giải pháp phát triển năng lực khai thác và sử dụng
công cụ số cho học sinh lớp 10 thông qua dạy học Chương Động lực học môn Vật
lí. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống”. Các phương pháp nghiên cứu chính sau
đây được áp dụng.
4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
Tiến hành nghiên cứu các tài liệu liên quan đến việc giửi các bài tập môn
Vật lí nói chung và trong giảng dạy môn lí lớp 10 THPT Chương trình mới 2018
nói riêng. Bao gồm các bài viết, báo cáo Khoa học – Tài liệu – Chuyên môn, và
Sách giáo khoa – Kết nối tri thức với cuộc sống. Từ đó, rút ra các lí thuyết và mô
hình có hiệu quả trong việc giảng dạy môn Vật lí 10 THPT.
4.2. Phương pháp thực nghiệm Sư phạm.
Áp dụng thực nghiệm giảng dạy trong các tiết học môn Vật lí của học sinh
lớp 10B THPT, sử dụng nội dung và bài tập từ Chương trình mới 2018. Các bài
giảng kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của phương pháp mới. Kết quả thực nghiệm
sẽ được theo dõi, đánh giá và so sánh với các tiết học.
4.3. Phương pháp điều tra, khảo sát.
4
Tiến hành khảo sát ý kiến từ giáo viên và học sinh lớp 10 về hiệu quả và
cảm nhận khi áp dụng Chương trình mới 2018 trong quá trình giảng dạy và học tập
môn Vật lí 10 THPT.
Điều tra thông số, thông qua phiếu hỏi và thảo luận nhóm nhằm thu thập dữ
liệu thực tế, đánh giá mức độ hứng thú, khả năng tiếp thu của học sinh khi học
Chương mới 2018.
4.4. Phương pháp phân tích và tổng hợp.
Phân tích dữ liệu thu thập được từ quá trình thực nghiệm và khảo sát, bao
gồm kết quả học tập của học sinh trước và sau khi áp dụng phương pháp giảng
dạy. Đánh giá các yếu tố như sự tiến bộ trong việc hiểu và vận dụng kiến thức Vật
lí, mức độ tự tin khi giải quyết các bài toán khó, và khả năng tư duy logic của học
sinh. Từ đó, tổng hợp các kết quả để đưa ra kết luận về tính hiệu quả của sáng kiến.
PHẦN. NỘI DUNG:
I. Cơ sở lí luận – Thực tiến.
1. Cơ sở lí luận.
Thế kỉ XXI là thế kỉ dành cho trí tuệ và Công cụ số. Chính vì vậy, mỗi
Quốc gia đều phải xác định (Giáo dục là Quốc sách hàng đầu). Hoà mình vào sự
phát triển Giáo dục của cả nước, mỗi trường phổ thông đã và đang phấn đấu để
nâng cao chất lượng Giáo dục trong quá trình dạy học, bằng cách đẩy mạnh phong
trào dạy và học. Theo Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối
tri thức với cuộc sống của Bộ GD&ĐT được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của Sở
GD&ĐT..............giáo viên trong các trường THPT nói chung và trường
THPT...........nói riêng đã có phương pháp dạy học đổi mới, “Lấy học sinh làm
trung tâm”. Tuy nhiên qua thực tế tôi giảng dạy và bồi dưỡng học sinh khá giỏi ở
lớp 10.....tôi nhận thấy một số nội dung học sinh tiếp thu vẫn còn khó hiểu. Để
giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng hơn, nhận thức bài giảng nhanh
hơn, tốt hơn và tạo cho học sinh có được hứng thú cao trong học tập tôi giúp học
sinh có được phương pháp làm bài tập.
Trong phần động học, nghiên cứu về chuyển động của các vật, thường có
những dạng bài tập xác định khoảng cách lớn nhất hay nhỏ nhất giữa hai vật trong
quá trình chuyển động, để giải quyết các bài tập này hầu như học sinh và giáo viên
thường vận dụng phương pháp lập phương trình chuyển động. Tuy nhiên trong một
số bài toán cụ thể cần khả năng tư duy cao, nếu dùng dùng phương pháp lập
phương trình chuyển động thì bài toán dài dòng, phức tạp. Vì vậy tôi xin đề xuất
một phương pháp: Vận dụng phương pháp cộng vận tốc để giải một số bài toán cực
trị trong chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống.
Làm thực tiễn trong Chương trình Vật lí khối lớp 10.
5
2. Cơ sở thực tiến.
Trong những năm qua việc đổi mới phương pháp dạy học Chương trình mới
2018 được đặc biệt quan tâm “Lấy người học là trung tâm”. việc Giáo dục, giáo
viên trở thành người dẫn dắt vấn đề, học sinh tích cực chủ động nắm bắt kiến thức.
Vật lí là một Ngành khoa học rất quan trọng có tính thực tiễn gắn bó mật thiết với
cuộc sống, tuy nhiên việc học bộ môn đối với nhiều học sinh cũng không phải là
dễ, vì các bài tập Vật lí yêu cầu học sinh cần phải hiểu bản chất hiện tượng và
thành thạo các công cụ Toán học. Việc có nhiều học sinh có khả năng tiếp thu kiến
thức trên lớp rất nhanh, nhưng sau một thời gian kiểm tra lại kiến thức cũ thì các
em trả bài rất kém hoặc không trả bài được. Để lí giải về vấn đề này theo tôi có
mấy cách giải thích: Trước tiên do học sinh còn lười học bài cũ, sau đó cũng do
các em học tập nhiều môn học tiếp thu nhiều kiến thức nhưng chưa biết sắp xếp
khoa học để ghi nhớ có hiệu quả, chính vì vậy mà học tập chưa đạt kết quả cao,
không gây hứng thú trong quá trình học, coi việc học là khó khăn và nhàm chán.
Từ thực tế như trên khiến tôi suy nghĩ làm sao để giúp các em có thể ghi
nhớ tốt không chỉ áp dụng cho bộ môn của mình mà còn áp dụng cho các bộ môn
khác, tạo niềm vui, sự sáng tạo trong học tập. Phương pháp tôi tìm thấy đó chính là
Vận dụng phương pháp cộng vận tốc để giải một số bài toán cực trị trong chương
trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống. Phương pháp áp
dụng cho bộ môn Vật lí 10 quả là cũng có đôi chút khó khăn, khó khăn thực tế rất
ít thầy cô và học sinh sử dụng thành thạo và thường xuyên phương pháp này vì thế
mà các nguồn tư liệu tham khảo không nhiều, nên trong quá trình nghiên cứu và
triển khai đề tài tôi đã phải tham khảo ý kiến của các thầy cô trong tổ bộ môn, vừa
làm vừa đúc rút kinh nghiệm cho học sinh và cho chính bản thân.
Thực tế cho thấy hoạt động dạy và học Vật Lí 10 Chương II. Động lực học.
Đã phần nào gây hứng thú, giúp học sinh ham thích học tập và tìm hiểu môn học
này. Trên cơ sở nội dung bài học, các em đã biết làm một số bài tập đơn giản và
vận dụng vào cuộc sống để làm việc và giải thích một số hiện tượng Vật Lí thường
gặp. Tuy nhiên khi gặp bài tập khó thì các em lúng túng, chưa biết phương pháp
giải như thế nào mặc dù đã học chăm chỉ. Vì vậy tôi cung cấp cho các em phương
pháp giải bài tập theo từng chuyên đề.
+ Đặc điểm tình hình Nhà trường.
Trường THPT............nơi có điều kiện kinh tế tốt so với mặt bằng chung
trên toàn Phường……..Tỉnh........trong những năm qua, Nhà trường đã được các
cấp tạo điều kiện xây dựng một cơ ngơi khang trang, với đầy đủ các phòng chức
năng và bộ môn một cách đồng bộ hiện đại. Phụ huynh học sinh luôn quan tâm tới
sự học tập của con, luôn đầu tư nguồn lực lớn cho công tác Giáo dục, học sinh
6
chăm ngoan có truyền thống hiếu học. Cho nên nhìn chung đây là những thuận lợi
cho bản thân tôi khi thực hiện đề tài này.
+ Cách thức tổ thực hiện.
- Vận dụng phương pháp dạy học Công cụ số để giải một số bài toán cực trị
trong Chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống.
+ CHƯƠNG II. Động lực học.
+ Thực hành: Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực.
II. Thực trạng môn học Vật lí của HS lớp 10 trường THPT………..
+ Ý nghĩa của giải pháp.
III. Các giải pháp thực hiện.
* Giải pháp 1: (Lựa chọn và sử dụng Công cụ số phù hợp).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
* Giải pháp 2: (Tổ chức hoạt động học tập với Công cụ số).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
* Giải pháp 3: (Ứng dụng Công cụ số trong kiểm tra đánh giá).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
* Giải pháp 4: (Hình thành ý thức sử dụng Công cụ số an toàn, hiệu quả).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
IV. Hiệu quả sáng kiến đem lại.
1. Hiệu quả.
1.1. Hiệu quả kinh tế.
1.2. Hiệu quả xã hội.
2. Tính mới sáng kiến.
3. Thực nghiệm sư phạm.
4. Khả năng áp dụng của sáng kiến.
PHẦN. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
Cùng với việc đổi mới mục tiêu và nội dung dạy học Công cụ số, vấn đề
đổi mới phương pháp dạy học theo triết lí “Lấy người học làm trung tâm”, phát
huy cao độ tính tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo của người học, để làm được
điều đó giáo viên phải vận dụng sáng tạo nhiều phương pháp khác nhau để dạy
học. Trong gần bốn năm Vận dụng phương pháp cộng vận tốc để giải một số bài
toán cực trị trong Chương trình mới 2018. Môn vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối
tri thức với cuộc sống, trong dạy học bộ môn Vật lí 10, thông qua việc đánh giá rút
7
kinh nghiệm dự giờ của các đồng chí trong tổ bộ môn chúng Tôi đều cảm nhận
thấy rõ rằng tiết học đạt hiệu quả cao hơn, học sinh không còn nhàm chán mà phát
huy được khả năng tư duy logic, liên hệ, liên tưởng, sáng tạo. Trong các giờ học
100% học sinh bắt buộc phải động não để tiếp thu kiến thức. Tôi hy vọng là các em
với việc Vận dụng phương pháp dạy học Công cụ số Chương 3: Động lực học để
giải một số bài toán cực trị trong Chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối
tri thức với cuộc sống, để học tốt các môn học khác, vận dụng linh hoạt trong cuộc
sống để hoàn thiện bản thân.
Trong quá trình giảng dạy bộ môn Vật lí 10 ở trường THPT............việc
hình thành cho học sinh phương pháp, kĩ năng giải bài tập Vật lí 10 Chương trình
mới 2018 là hết sức cần thiết, để từ đó giúp các em đào sâu, mở rộng những kiến
thức cơ bản của bài giảng, vận dụng tốt kiến thức vào thực tế, phát triển năng lực
tư duy cho các em, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, cụ thể là:
- Giúp học sinh có thói quen phân tích đầu bài, hình dung được các hiện
tượng Vật lí xảy ra trong bài toán sau khi tìm hướng giải.
- Trong một bài tập giáo viên cần hướng cho học sinh nhiều cách giải (nếu
có thể). Để kích thích sự hứng thú, say mê học tập cho học sinh rèn thói quen tìm
tòi lời giải hay cho một bài toán Vật lí 10.
- Khắc sâu cho học sinh nắm chắc các kiến thức bổ trợ khác. Có như vậy
việc giải bài tập Vật lí của học sinh mới thuận lợi và hiệu quả.
+ Để làm được điều này:
- Giáo viên cần tự bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, thường xuyên
trao đổi, rút kinh nghiệm với đồng nghiệp.
- Nắm vững Chương trình bộ môn toàn cấp học.
- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh nghiên cứu kĩ các kiến thức cần nhớ để
ôn tập, nhớ lại kiến thức cơ bản, kiến thức mở rộng, lần lượt nghiên cứu kĩ các
phương pháp giải bài tập sau đó giải các bài tập theo hệ thống từ dễ đến khó, so
sánh các dạng bài tập để khắc sâu nội dung kiến thức và cách giải. Trên cơ sở đó
học sinh tự hình thành cho mình kĩ năng giải bài tập.
Có thể triển khai, xây dựng một hệ thống để vận dụng phương pháp dạy học
Công cụ số để giải một số bài toán cực trị trong chương trình vật lí lớp 10 THPT.
Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống, dưới dạng câu hỏi gợi mở cho hầu hết các
môn hoc và nó phù hợp với mọi đối tượng học sinh.
Vận dụng phương pháp Công cụ số để giải một số bài toán cực trị trong
chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống, là một
công cụ có tính khả thi cao, vậy nó đáp ứng được trong bất cứ điều kiện cơ sở vật
chất của Nhà trường như thế nào. Tuy nhiên để đạt được hiệu quả tối đa tính ưu
8
việt của nó thì cần sử dụng đúng lúc và giáo viên kết hợp linh hoạt các phương tiện
dạy học khác.
Việc thảo luận nhóm chuyên môn rất quan trọng từ đây tập thể thầy cô xây
dựng được một hệ thống câu hỏi gợi mở có tính dẫn dắt vấn đề Khoa học.
Giáo viên cần thường xuyên đôn đốc, kiểm tra để học sinh có thói quen
chuẩn bị bài mới ở nhà, học bài cũ và vận dụng kiến thức được học một cách
thành thạo.
2. Khuyến nghị.
a. Đối với Tổ chuyên môn.
Cần tổ chức thêm giờ học nâng cao việc giảng dạy môn Vật lí 10 và một số
đồ dùng dạy học phân môn Vật lí theo phương pháp mới. Công cụ số cụ thể hơn,
nhiều hơn.
Cần xây dựng nội dung thành các tiết dạy minh họa nhằm định hướng tổ
chức dạy học và chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên và quản lí chuyên môn.
b. Đối với Nhà trường.
- Rất mong Ban giám hiệu Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi và cung cấp
thêm tài liệu nghiên cứu giảng dạy và đồ dùng phục vụ cho việc dạy và học. Như
lời các nhà biên soạn sách mới đã nói đã nói “Cái gì đổi mới, thời gian đầu cũng
sẽ không tránh khỏi khó khăn, điều quan trọng chính là ở chỗ, người giáo viên
phải biết lấy học sinh làm trung tâm của quá trình giảng dạy, hiểu trình độ từng
em, từ đó có những hành động thiết thực để cải thiện điều kiện học tập và kết quả
học tập của các em”. Vâng, khó khăn nào giáo viên cũng sẽ cố gắng vượt qua,
nhưng khó khăn do cơ sở vật chất nhà trường, do kinh tế gia đình học sinh thì có
cố mấy cũng không hiệu quả. Vậy nên kính mong Ngành cấp trên sẽ có những điều
chỉnh phù hợp để giáo viên không còn quá lo lắng, băn khoăn và an tâm công tác,
nhằm huy động nguồn lực dạy học môn Vật lí 10 hiệu quả, giúp học sinh có cơ sở
vật chất để học tập một cách tốt nhất.
c. Đối với Sở GDĐT.
Tổ chức tập huấn rút kinh nghiệm qua quá trình áp dụng để giáo viên nắm
vững thêm về phương pháp mới. Công cụ số. Xây dựng nội dung thành các tiết dạy
minh họa nhằm định hướng tổ chức dạy học và chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo
viên.
Trên đây là đề tài được thực hiện trong khoảng thời gian không quá dài, bản
thân giáo viên cũng lần đầu tiên áp dụng cho nên không thể tránh việc còn những
thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô.
9
Trong các bài toán mà tôi nêu trên, có thể có nhiều cách giải khác, tuy nhiên
khi áp dụng công thức cộng vận tốc để giải thì bài giải khá ngắn gọn, đơn giản
hơn. Tất nhiên trong một số bài cụ thể thì cần kết hợp các phương pháp khác.
Nhà trường cần xây dựng nhiều Chương trình thi đua nghiên cứu Khoa học,
viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học và triển khai cho học tập và áp
dụng vào công tác giáo dục để thúc đẩy tính sáng tạo của giáo viên và khả năng
nhận thức của học sinh.
Do kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế, tôi kính mong nhận được những
ý kiến đóng góp quí báu của các thầy cô, bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi được
hoàn thiện hơn, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Vật Lí 10 nói
riêng và nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường THPT.......nói chung.
Tôi xin chân thành cảm ơn...!
...........Ngày....tháng .....năm 20....
Người thực hiện.
10
11
TÊN ĐỀ TÀI:
“GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC KHAI THÁC
VÀ SỬ DỤNG CÔNG CỤ SỐ CHO HỌC SINH LỚP 10 THPT
THÔNG QUA DẠY HỌC CHƯƠNG ĐỘNG LỰC HỌC MÔN VẬT LÍ
(SÁCH – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)
PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề:
1. Lí do chọn đề tài.
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, Công cụ số đang ngày
càng phát triển và thâm nhập sâu vào mọi lĩnh vực của cuộc sống, bao gồm cả
Giáo dục. Việc Ứng dụng Công cụ số trong Giáo dục không chỉ giúp đổi mới
phương pháp giảng dạy mà còn mang lại những cơ hội nâng cao chất lượng học
tập, đáp ứng nhu cầu và xu hướng phát triển của thời đại. Trong đó, môn Vật lí 10
THPT. Một môn học đòi hỏi khả năng tư duy logic và giải quyết vấn đề và có thể
được hỗ trợ rất nhiều từ các Công nghệ tiên tiến, bao gồm Công cụ số hóa. Đặc
biệt, việc sử dụng Công cụ số vào dạy môn Vật lí 10 THPT.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri thức
với cuộc sống, hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích to lớn trong việc cải thiện hiệu quả
học tập và phát triển tư duy Vật lí học của các em.
Thực tế cho thấy, mặc dù Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, mang
lại những cải tiến đổi mới về (Nội dung – Phương pháp) giảng dạy. Song nhiều học
sinh vẫn gặp khó khăn trong việc nắm bắt các khái niệm. Điều này xuất phát từ
việc thiếu sự kết nối giữa lí thuyết và thực tiễn, đồng thời phương pháp dạy học
truyền thống đôi khi không thể khơi dậy hứng thú học tập của học sinh một cách
hiệu quả. Trong bối cảnh đó, Công cụ số như một Công cụ tiềm năng, giúp cá nhân
hóa quá trình học tập, đưa ra các giải pháp thông minh và phù hợp với từng học
sinh, từ đó giúp các em nâng cao chất lượng học tập mônVật lí 10 THPT.
Ngoài ra, việc Ứng dụng Công cụ số vào giảng dạy môn Vật lí THPT còn
giúp giáo viên tối ưu hóa quá trình chuẩn bị bài giảng và đánh giá học sinh. Thay
vì phải kiểm tra từng bài tập bằng phương pháp thủ công, giáo viên có thể sử dụng
các Công cụ số để tự động phân tích kết quả học tập, từ đó tiết kiệm thời gian và
tập trung vào việc thiết kế các bài giảng sáng tạo hơn. Hơn nữa, Công cụ số còn có
thể cung cấp phản hồi ngay lập tức cho học sinh, giúp các em nhận ra lỗi sai của
mình và có cơ hội cải thiện ngay lập tức thay vì chờ đến lúc được giáo viên chữa
bài. Điều này không chỉ giúp cải thiện quá trình học tập mà còn tạo ra môi trường
1
học tập tích cực, khuyến khích sự phát triển tư duy sáng tạo và kĩ năng giải quyết
vấn đề của học sinh.
Học sinh lớp 10 THPT với khối lượng kiến thức ngày càng nhiều và phức
tạp hơn. Chính vì vậy, việc xây dựng nền tảng Hóa học vững chắc là rất quan
trọng. Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, đã mang lại những đổi mới về
nội dung và phương pháp, nhưng việc ứng dụng Công nghệ hiện đại, cụ thể là AI,
vào quá trình giảng dạy sẽ là bước tiến quan trọng để đáp ứng nhu cầu học tập đa
dạng của học sinh, đồng thời giúp các em phát triển toàn diện kĩ năng môn Vật lí
10 THPT và tư duy logic.
Một trong những lí do học sinh thường dùng để biện minh cho việc học kém
của mình là do các em có trí nhớ kém. Thật vậy; Nhiều học sinh hiểu bài cặn kẽ và
có khả năng trả lời các câu hỏi trong bài tập, nhưng đầu óc trống rỗng mỗi khi các
em phải làm bài trong một khoảng thời gian giới hạn. Kết quả là điểm số đạt được
không phản ánh đúng khả năng thật sự.
Hiện nay nhiều nước trên Thế giới bao gồm cả Việt Nam đang dần dần từ bỏ
việc ra bài thi hoàn toàn dựa trên việc học thuộc lòng, để chuyển sang việc ra bài thi
thiên về đánh giá khả năng suy nghĩ, áp dụng kiến thức của học sinh nhiều hơn. Tuy
nhiên, việc ra bài thi thiên về phân tích và áp dụng kiến thức không hề làm giảm tầm
quan trọng của trí nhớ. Lí do: Vì trước khi học sinh có thể lập luận áp dụng kiến
thức, các em vẫn phải nhớ những kiến thức cơ bản đã học.
Trên cơ sở nhận thấy tầm quan trọng của trí nhớ với kết quả học của học
sinh, là một giáo viên phụ trách lớp 10 THPT. Tôi thấy mình cần phải tìm hiểu để
giúp cho học sinh có được phương pháp ghi nhớ tốt nhất, phục vụ cho mục đích
học tập nâng cao kết quả cho các em.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri thức
với cuộc sống. Để nâng cao giá trị “Tri thức – Lĩnh hội”. Giáo dục về kĩ năng ghi
nhớ cũng là một trong các biện pháp giáo dục có mục đích, giúp học sinh lớp 10 có
tính định hướng, tổng quát hóa kiến thức, biết xây dựng và thực hiện kế hoạch,
tăng cường khả năng làm việc độc lập. Với những lí do trên, tôi chọn đề tài: “Giải
pháp phát triển năng lực khai thác và sử dụng công cụ số cho học sinh lớp 10
thông qua dạy học Chương Động lực học môn Vật lí. Sách – Kết nối tri thức với
cuộc sống”. Những giải pháp này đã được tôi áp dụng trong năm học 20…-20…
bước đầu đã đem lại những hiệu quả tích cực cho cả người dạy và người học. Chia
sẻ trong sáng kiến, tôi rất hy vọng có thể có ích với bạn bè đồng nghiệp. Bản thân
tôi rất cũng rất mong muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục bổ sung
hoàn thiện phương pháp trong quá trình giảng dạy của mình. Với hy vọng trên
2
đóng góp vào việc cải tiến phương pháp dạy học, tạo ra môi trường học tập tích
cực, hấp dẫn và hiệu quả hơn cho học sinh.
Do còn nhiều hạn chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài này chắc chắn
sẽ không tránh khỏi những sai sót kính mong được ý kiến đóng góp của các cấp
lãnh đạo. Ban giám hiệu Nhà trường, cùng quý thầy cô giáo và các bạn đồng
nghiệp quan tâm, góp ý kiến để đề tài này được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu bật
được tính cấp thiết, tính đổi mới của biện pháp, những vấn đề cần phải được giải
quyết để đem lại hiệu quả trong công việc.
2. Mục tiêu sáng kiến.
+ Nâng cao chất lượng học tập môn Vật lí 10 THPT.
- Ứng dụng Công cụ số để hỗ trợ học sinh trong việc hiểu sâu hơn các khái
niệm môn Vật lí 10 THPT từ đó cải thiện kết quả học tập. Công cụ số sẽ giúp học
sinh nắm vững kiến thức, thực hành nhiều hơn và phát triển kĩ năng tư duy logic
thông qua các bài tập được cá nhân hóa và các gợi ý thông minh từ hệ thống.
+ Cải thiện phương pháp giảng dạy của giáo viên.
- Ứng dụng Công cụ số giúp giáo viên tối ưu hóa quy trình dạy học, từ việc
chuẩn bị bài giảng, giám sát học sinh đến việc đánh giá và phản hồi nhanh chóng.
Từ đó, giáo viên có thể tập trung vào việc thiết kế các hoạt động học tập sáng tạo
hơn, khuyến khích học sinh tích cực tham gia.
+ Phát triển tư duy tự học và sáng tạo của học sinh.
- Công cụ số không chỉ cung cấp các bài tập luyện tập mà còn tạo ra một môi
trường học tập tương tác, nơi học sinh có thể tự do khám phá và học theo tốc độ
riêng. Điều này giúp các em rèn luyện tư duy tự học, tự giải quyết vấn đề và
khuyến khích sự sáng tạo trong việc áp dụng Tin học vào thực tiễn.
+ Ứng dụng Công nghệ hiện đại vào giáo dục.
- Góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong Giáo dục, đặc biệt là ở
lớp 10 đầu cấp III THPT thông qua việc Ứng dụng Công cụ số vào việc dạy và
học. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo nền tảng
cho học sinh tiếp cận các Công nghệ tiên tiến ngay từ khi còn nhỏ.
+ Tạo hứng thú và động lực học tập cho học sinh.
- Thông qua việc sử dụng các Ứng dụng và Công nghệ AI đa dạng, học sinh
sẽ cảm thấy hứng thú hơn với môn Vật lí 10 THPT. Những hoạt động tương tác,
phản hồi nhanh chóng và chính xác sẽ khơi dậy sự tò mò và động lực học tập, giúp
các em yêu thích môn Vật lí 10THPT hơn.
3. Đối tượng – Phạm vi nghiên cứu.
+ Đối tượng nghiên cứu:
3
- Nội dung, Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri
thức với cuộc sống môn Vật lí 10 THPT.
- Thực tế chuyên đề, thảo luận cùng đồng nghiệp.
- Dạy học thực tiễn trên lớp để rút ra kinh nghiệm.
- Phỏng vấn học sinh khối lớp 10.
- Kiểm tra việc học tập của học sinh.
- Sử dụng bảng biểu đối chiếu.
- Điều tra hồ sơ, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp.
+ Phạm vi nghiên cứu:
- Đề tài: “Giải pháp phát triển năng lực khai thác và sử dụng công cụ số cho
học sinh lớp 10 thông qua dạy học Chương Động lực học môn Vật lí. Sách – Kết
nối tri thức với cuộc sống”.
4. Phương pháp nghiên cứu:
+ Điều tra – Khảo sát.
+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
+ Phương pháp quan sát tự nhiên.
+ Phương pháp đàm thoại, trò chuyện.
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Để thực hiện sáng kiến: “Giải pháp phát triển năng lực khai thác và sử dụng
công cụ số cho học sinh lớp 10 thông qua dạy học Chương Động lực học môn Vật
lí. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống”. Các phương pháp nghiên cứu chính sau
đây được áp dụng.
4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
Tiến hành nghiên cứu các tài liệu liên quan đến việc giửi các bài tập môn
Vật lí nói chung và trong giảng dạy môn lí lớp 10 THPT Chương trình mới 2018
nói riêng. Bao gồm các bài viết, báo cáo Khoa học – Tài liệu – Chuyên môn, và
Sách giáo khoa – Kết nối tri thức với cuộc sống. Từ đó, rút ra các lí thuyết và mô
hình có hiệu quả trong việc giảng dạy môn Vật lí 10 THPT.
4.2. Phương pháp thực nghiệm Sư phạm.
Áp dụng thực nghiệm giảng dạy trong các tiết học môn Vật lí của học sinh
lớp 10B THPT, sử dụng nội dung và bài tập từ Chương trình mới 2018. Các bài
giảng kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của phương pháp mới. Kết quả thực nghiệm
sẽ được theo dõi, đánh giá và so sánh với các tiết học.
4.3. Phương pháp điều tra, khảo sát.
4
Tiến hành khảo sát ý kiến từ giáo viên và học sinh lớp 10 về hiệu quả và
cảm nhận khi áp dụng Chương trình mới 2018 trong quá trình giảng dạy và học tập
môn Vật lí 10 THPT.
Điều tra thông số, thông qua phiếu hỏi và thảo luận nhóm nhằm thu thập dữ
liệu thực tế, đánh giá mức độ hứng thú, khả năng tiếp thu của học sinh khi học
Chương mới 2018.
4.4. Phương pháp phân tích và tổng hợp.
Phân tích dữ liệu thu thập được từ quá trình thực nghiệm và khảo sát, bao
gồm kết quả học tập của học sinh trước và sau khi áp dụng phương pháp giảng
dạy. Đánh giá các yếu tố như sự tiến bộ trong việc hiểu và vận dụng kiến thức Vật
lí, mức độ tự tin khi giải quyết các bài toán khó, và khả năng tư duy logic của học
sinh. Từ đó, tổng hợp các kết quả để đưa ra kết luận về tính hiệu quả của sáng kiến.
PHẦN. NỘI DUNG:
I. Cơ sở lí luận – Thực tiến.
1. Cơ sở lí luận.
Thế kỉ XXI là thế kỉ dành cho trí tuệ và Công cụ số. Chính vì vậy, mỗi
Quốc gia đều phải xác định (Giáo dục là Quốc sách hàng đầu). Hoà mình vào sự
phát triển Giáo dục của cả nước, mỗi trường phổ thông đã và đang phấn đấu để
nâng cao chất lượng Giáo dục trong quá trình dạy học, bằng cách đẩy mạnh phong
trào dạy và học. Theo Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối
tri thức với cuộc sống của Bộ GD&ĐT được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của Sở
GD&ĐT..............giáo viên trong các trường THPT nói chung và trường
THPT...........nói riêng đã có phương pháp dạy học đổi mới, “Lấy học sinh làm
trung tâm”. Tuy nhiên qua thực tế tôi giảng dạy và bồi dưỡng học sinh khá giỏi ở
lớp 10.....tôi nhận thấy một số nội dung học sinh tiếp thu vẫn còn khó hiểu. Để
giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng hơn, nhận thức bài giảng nhanh
hơn, tốt hơn và tạo cho học sinh có được hứng thú cao trong học tập tôi giúp học
sinh có được phương pháp làm bài tập.
Trong phần động học, nghiên cứu về chuyển động của các vật, thường có
những dạng bài tập xác định khoảng cách lớn nhất hay nhỏ nhất giữa hai vật trong
quá trình chuyển động, để giải quyết các bài tập này hầu như học sinh và giáo viên
thường vận dụng phương pháp lập phương trình chuyển động. Tuy nhiên trong một
số bài toán cụ thể cần khả năng tư duy cao, nếu dùng dùng phương pháp lập
phương trình chuyển động thì bài toán dài dòng, phức tạp. Vì vậy tôi xin đề xuất
một phương pháp: Vận dụng phương pháp cộng vận tốc để giải một số bài toán cực
trị trong chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống.
Làm thực tiễn trong Chương trình Vật lí khối lớp 10.
5
2. Cơ sở thực tiến.
Trong những năm qua việc đổi mới phương pháp dạy học Chương trình mới
2018 được đặc biệt quan tâm “Lấy người học là trung tâm”. việc Giáo dục, giáo
viên trở thành người dẫn dắt vấn đề, học sinh tích cực chủ động nắm bắt kiến thức.
Vật lí là một Ngành khoa học rất quan trọng có tính thực tiễn gắn bó mật thiết với
cuộc sống, tuy nhiên việc học bộ môn đối với nhiều học sinh cũng không phải là
dễ, vì các bài tập Vật lí yêu cầu học sinh cần phải hiểu bản chất hiện tượng và
thành thạo các công cụ Toán học. Việc có nhiều học sinh có khả năng tiếp thu kiến
thức trên lớp rất nhanh, nhưng sau một thời gian kiểm tra lại kiến thức cũ thì các
em trả bài rất kém hoặc không trả bài được. Để lí giải về vấn đề này theo tôi có
mấy cách giải thích: Trước tiên do học sinh còn lười học bài cũ, sau đó cũng do
các em học tập nhiều môn học tiếp thu nhiều kiến thức nhưng chưa biết sắp xếp
khoa học để ghi nhớ có hiệu quả, chính vì vậy mà học tập chưa đạt kết quả cao,
không gây hứng thú trong quá trình học, coi việc học là khó khăn và nhàm chán.
Từ thực tế như trên khiến tôi suy nghĩ làm sao để giúp các em có thể ghi
nhớ tốt không chỉ áp dụng cho bộ môn của mình mà còn áp dụng cho các bộ môn
khác, tạo niềm vui, sự sáng tạo trong học tập. Phương pháp tôi tìm thấy đó chính là
Vận dụng phương pháp cộng vận tốc để giải một số bài toán cực trị trong chương
trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống. Phương pháp áp
dụng cho bộ môn Vật lí 10 quả là cũng có đôi chút khó khăn, khó khăn thực tế rất
ít thầy cô và học sinh sử dụng thành thạo và thường xuyên phương pháp này vì thế
mà các nguồn tư liệu tham khảo không nhiều, nên trong quá trình nghiên cứu và
triển khai đề tài tôi đã phải tham khảo ý kiến của các thầy cô trong tổ bộ môn, vừa
làm vừa đúc rút kinh nghiệm cho học sinh và cho chính bản thân.
Thực tế cho thấy hoạt động dạy và học Vật Lí 10 Chương II. Động lực học.
Đã phần nào gây hứng thú, giúp học sinh ham thích học tập và tìm hiểu môn học
này. Trên cơ sở nội dung bài học, các em đã biết làm một số bài tập đơn giản và
vận dụng vào cuộc sống để làm việc và giải thích một số hiện tượng Vật Lí thường
gặp. Tuy nhiên khi gặp bài tập khó thì các em lúng túng, chưa biết phương pháp
giải như thế nào mặc dù đã học chăm chỉ. Vì vậy tôi cung cấp cho các em phương
pháp giải bài tập theo từng chuyên đề.
+ Đặc điểm tình hình Nhà trường.
Trường THPT............nơi có điều kiện kinh tế tốt so với mặt bằng chung
trên toàn Phường……..Tỉnh........trong những năm qua, Nhà trường đã được các
cấp tạo điều kiện xây dựng một cơ ngơi khang trang, với đầy đủ các phòng chức
năng và bộ môn một cách đồng bộ hiện đại. Phụ huynh học sinh luôn quan tâm tới
sự học tập của con, luôn đầu tư nguồn lực lớn cho công tác Giáo dục, học sinh
6
chăm ngoan có truyền thống hiếu học. Cho nên nhìn chung đây là những thuận lợi
cho bản thân tôi khi thực hiện đề tài này.
+ Cách thức tổ thực hiện.
- Vận dụng phương pháp dạy học Công cụ số để giải một số bài toán cực trị
trong Chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống.
+ CHƯƠNG II. Động lực học.
+ Thực hành: Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực.
II. Thực trạng môn học Vật lí của HS lớp 10 trường THPT………..
+ Ý nghĩa của giải pháp.
III. Các giải pháp thực hiện.
* Giải pháp 1: (Lựa chọn và sử dụng Công cụ số phù hợp).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
* Giải pháp 2: (Tổ chức hoạt động học tập với Công cụ số).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
* Giải pháp 3: (Ứng dụng Công cụ số trong kiểm tra đánh giá).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
* Giải pháp 4: (Hình thành ý thức sử dụng Công cụ số an toàn, hiệu quả).
+ Mục đích:
+ Các phương pháp:
IV. Hiệu quả sáng kiến đem lại.
1. Hiệu quả.
1.1. Hiệu quả kinh tế.
1.2. Hiệu quả xã hội.
2. Tính mới sáng kiến.
3. Thực nghiệm sư phạm.
4. Khả năng áp dụng của sáng kiến.
PHẦN. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
Cùng với việc đổi mới mục tiêu và nội dung dạy học Công cụ số, vấn đề
đổi mới phương pháp dạy học theo triết lí “Lấy người học làm trung tâm”, phát
huy cao độ tính tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo của người học, để làm được
điều đó giáo viên phải vận dụng sáng tạo nhiều phương pháp khác nhau để dạy
học. Trong gần bốn năm Vận dụng phương pháp cộng vận tốc để giải một số bài
toán cực trị trong Chương trình mới 2018. Môn vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối
tri thức với cuộc sống, trong dạy học bộ môn Vật lí 10, thông qua việc đánh giá rút
7
kinh nghiệm dự giờ của các đồng chí trong tổ bộ môn chúng Tôi đều cảm nhận
thấy rõ rằng tiết học đạt hiệu quả cao hơn, học sinh không còn nhàm chán mà phát
huy được khả năng tư duy logic, liên hệ, liên tưởng, sáng tạo. Trong các giờ học
100% học sinh bắt buộc phải động não để tiếp thu kiến thức. Tôi hy vọng là các em
với việc Vận dụng phương pháp dạy học Công cụ số Chương 3: Động lực học để
giải một số bài toán cực trị trong Chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối
tri thức với cuộc sống, để học tốt các môn học khác, vận dụng linh hoạt trong cuộc
sống để hoàn thiện bản thân.
Trong quá trình giảng dạy bộ môn Vật lí 10 ở trường THPT............việc
hình thành cho học sinh phương pháp, kĩ năng giải bài tập Vật lí 10 Chương trình
mới 2018 là hết sức cần thiết, để từ đó giúp các em đào sâu, mở rộng những kiến
thức cơ bản của bài giảng, vận dụng tốt kiến thức vào thực tế, phát triển năng lực
tư duy cho các em, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, cụ thể là:
- Giúp học sinh có thói quen phân tích đầu bài, hình dung được các hiện
tượng Vật lí xảy ra trong bài toán sau khi tìm hướng giải.
- Trong một bài tập giáo viên cần hướng cho học sinh nhiều cách giải (nếu
có thể). Để kích thích sự hứng thú, say mê học tập cho học sinh rèn thói quen tìm
tòi lời giải hay cho một bài toán Vật lí 10.
- Khắc sâu cho học sinh nắm chắc các kiến thức bổ trợ khác. Có như vậy
việc giải bài tập Vật lí của học sinh mới thuận lợi và hiệu quả.
+ Để làm được điều này:
- Giáo viên cần tự bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, thường xuyên
trao đổi, rút kinh nghiệm với đồng nghiệp.
- Nắm vững Chương trình bộ môn toàn cấp học.
- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh nghiên cứu kĩ các kiến thức cần nhớ để
ôn tập, nhớ lại kiến thức cơ bản, kiến thức mở rộng, lần lượt nghiên cứu kĩ các
phương pháp giải bài tập sau đó giải các bài tập theo hệ thống từ dễ đến khó, so
sánh các dạng bài tập để khắc sâu nội dung kiến thức và cách giải. Trên cơ sở đó
học sinh tự hình thành cho mình kĩ năng giải bài tập.
Có thể triển khai, xây dựng một hệ thống để vận dụng phương pháp dạy học
Công cụ số để giải một số bài toán cực trị trong chương trình vật lí lớp 10 THPT.
Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống, dưới dạng câu hỏi gợi mở cho hầu hết các
môn hoc và nó phù hợp với mọi đối tượng học sinh.
Vận dụng phương pháp Công cụ số để giải một số bài toán cực trị trong
chương trình vật lí lớp 10 THPT. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống, là một
công cụ có tính khả thi cao, vậy nó đáp ứng được trong bất cứ điều kiện cơ sở vật
chất của Nhà trường như thế nào. Tuy nhiên để đạt được hiệu quả tối đa tính ưu
8
việt của nó thì cần sử dụng đúng lúc và giáo viên kết hợp linh hoạt các phương tiện
dạy học khác.
Việc thảo luận nhóm chuyên môn rất quan trọng từ đây tập thể thầy cô xây
dựng được một hệ thống câu hỏi gợi mở có tính dẫn dắt vấn đề Khoa học.
Giáo viên cần thường xuyên đôn đốc, kiểm tra để học sinh có thói quen
chuẩn bị bài mới ở nhà, học bài cũ và vận dụng kiến thức được học một cách
thành thạo.
2. Khuyến nghị.
a. Đối với Tổ chuyên môn.
Cần tổ chức thêm giờ học nâng cao việc giảng dạy môn Vật lí 10 và một số
đồ dùng dạy học phân môn Vật lí theo phương pháp mới. Công cụ số cụ thể hơn,
nhiều hơn.
Cần xây dựng nội dung thành các tiết dạy minh họa nhằm định hướng tổ
chức dạy học và chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên và quản lí chuyên môn.
b. Đối với Nhà trường.
- Rất mong Ban giám hiệu Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi và cung cấp
thêm tài liệu nghiên cứu giảng dạy và đồ dùng phục vụ cho việc dạy và học. Như
lời các nhà biên soạn sách mới đã nói đã nói “Cái gì đổi mới, thời gian đầu cũng
sẽ không tránh khỏi khó khăn, điều quan trọng chính là ở chỗ, người giáo viên
phải biết lấy học sinh làm trung tâm của quá trình giảng dạy, hiểu trình độ từng
em, từ đó có những hành động thiết thực để cải thiện điều kiện học tập và kết quả
học tập của các em”. Vâng, khó khăn nào giáo viên cũng sẽ cố gắng vượt qua,
nhưng khó khăn do cơ sở vật chất nhà trường, do kinh tế gia đình học sinh thì có
cố mấy cũng không hiệu quả. Vậy nên kính mong Ngành cấp trên sẽ có những điều
chỉnh phù hợp để giáo viên không còn quá lo lắng, băn khoăn và an tâm công tác,
nhằm huy động nguồn lực dạy học môn Vật lí 10 hiệu quả, giúp học sinh có cơ sở
vật chất để học tập một cách tốt nhất.
c. Đối với Sở GDĐT.
Tổ chức tập huấn rút kinh nghiệm qua quá trình áp dụng để giáo viên nắm
vững thêm về phương pháp mới. Công cụ số. Xây dựng nội dung thành các tiết dạy
minh họa nhằm định hướng tổ chức dạy học và chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo
viên.
Trên đây là đề tài được thực hiện trong khoảng thời gian không quá dài, bản
thân giáo viên cũng lần đầu tiên áp dụng cho nên không thể tránh việc còn những
thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô.
9
Trong các bài toán mà tôi nêu trên, có thể có nhiều cách giải khác, tuy nhiên
khi áp dụng công thức cộng vận tốc để giải thì bài giải khá ngắn gọn, đơn giản
hơn. Tất nhiên trong một số bài cụ thể thì cần kết hợp các phương pháp khác.
Nhà trường cần xây dựng nhiều Chương trình thi đua nghiên cứu Khoa học,
viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học và triển khai cho học tập và áp
dụng vào công tác giáo dục để thúc đẩy tính sáng tạo của giáo viên và khả năng
nhận thức của học sinh.
Do kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế, tôi kính mong nhận được những
ý kiến đóng góp quí báu của các thầy cô, bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi được
hoàn thiện hơn, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Vật Lí 10 nói
riêng và nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường THPT.......nói chung.
Tôi xin chân thành cảm ơn...!
...........Ngày....tháng .....năm 20....
Người thực hiện.
10
11
 








Các ý kiến mới nhất